Adhikarana yonikandasya nidAnapUrvakaM sAmAnyalakShaNam (1-2) · Śloka 2
അഥ യോനികന്ദനിദാനമ് |
ദിവാസ്വപ്നാദതിക്രോധാദ്വ്യായാമാദതിമൈഥുനാത് |
ക്ഷതാച്ച നഖദന്താദ്യൈര്വാതാദ്യാഃ കുപിതാ യദാ ||൧||
പൂയശോണിതസങ്കാശം നികുചാകൃതിസന്നിഭമ് |
ജനയന്തി യദാ യോനൌ നാമ്നാ കന്ദഃ സ യോനിജഃ ||൨||
View original
अथ योनिकन्दनिदानम् |
दिवास्वप्नादतिक्रोधाद्व्यायामादतिमैथुनात् |
क्षताच्च नखदन्ताद्यैर्वाताद्याः कुपिता यदा ||१||
पूयशोणितसङ्काशं निकुचाकृतिसन्निभम् |
जनयन्ति यदा योनौ नाम्ना कन्दः स योनिजः ||२||
യോന്യാശ്രയത്വാത് യോനികന്ദനിദാനമാഹ– ദിവാസ്വപ്നാദിത്യാദി| നഖദന്താദ്യൈരിത്യത്രാദിശബ്ദാത് കണ്ടകാദിപരിഗ്രഹഃ| വാതാദ്യാഃ കുപിതാ ഇതി യഥാനിദാനം പ്രത്യേകം വാതാദയഃ കുപിതാഃ| നികുചാകൃതിസന്നിഭമിതി വര്തുലമിത്യര്ഥഃ; അസ്യാനന്തരം ഗുഡകമിതി ദ്രഷ്ടവ്യം, തേന നപുംസകലിങ്ഗതാ സങ്ഗതാ ഭവതി| കന്ദഃ പ്രായേണ ജരന്നാരീയോനിഗതോ നികുചാകാരോ രോഗഃ||൧-൨||
Adhikarana yonikandasya vAtajAdibhedena lakShaNAni (3-4) · Śloka 4
രൂക്ഷം വിവര്ണം സ്ഫുടിതം വാതികം തം വിനിര്ദിശേത് |
ദാഹരാഗജ്വരയുതം വിദ്യാത് പിത്താത്മകം തു തമ് ||൩||
നീലപുഷ്പപ്രതീകാശം കണ്ഡൂമന്തം കഫാത്മകമ് |
സര്വലിങ്ഗസമായുക്തം സന്നിപാതാത്മകം വിദുഃ ||൪||
View original
रूक्षं विवर्णं स्फुटितं वातिकं तं विनिर्दिशेत् |
दाहरागज्वरयुतं विद्यात् पित्तात्मकं तु तम् ||३||
नीलपुष्पप्रतीकाशं कण्डूमन्तं कफात्मकम् |
सर्वलिङ्गसमायुक्तं सन्निपातात्मकं विदुः ||४||
വാതജാദിഭേദേന രൂപമാഹ– രൂക്ഷമിത്യാദി| നീലപുഷ്പപ്രതീകാശമിതി അതസീകുസുമവര്ണമ്| കഫജേऽപി നീലതാ വ്യാധിപ്രഭാവാദേവ; അന്യേ തു പൈത്തികലക്ഷണ ഏവ സമ്ബധ്നന്തി, യോഗ്യത്വാത്||൩-൪||
Adhikarana puShpikA · Śloka 63
ഇതി ശ്രീമാധവകരവിരചിതേ മാധവനിദാനേ യോനികന്ദനിദാനം സമാപ്തമ് ||൬൩||
View original
इति श्रीमाधवकरविरचिते माधवनिदाने योनिकन्दनिदानं समाप्तम् ||६३||
ഇതി ശ്രീകണ്ഠദത്തകൃതായാം മധുകോശവ്യാഖ്യായാം യോനികന്ദനിദാനം സമാപ്തമ്||൬൩||