Adhikarana yonikandasya nidAnapUrvakaM sAmAnyalakShaNam (1-2) · Śloka 2
అథ యోనికందనిదానం |
దివాస్వప్నాదతిక్రోధాద్వ్యాయామాదతిమైథునాత్ |
క్షతాచ్చ నఖదంతాద్యైర్వాతాద్యాః కుపితా యదా ||1||
పూయశోణితసంకాశం నికుచాకృతిసన్నిభం |
జనయంతి యదా యోనౌ నామ్నా కందః స యోనిజః ||2||
View original
अथ योनिकन्दनिदानम् |
दिवास्वप्नादतिक्रोधाद्व्यायामादतिमैथुनात् |
क्षताच्च नखदन्ताद्यैर्वाताद्याः कुपिता यदा ||१||
पूयशोणितसङ्काशं निकुचाकृतिसन्निभम् |
जनयन्ति यदा योनौ नाम्ना कन्दः स योनिजः ||२||
యోన్యాశ్రయత్వాత్ యోనికందనిదానమాహ– దివాస్వప్నాదిత్యాది| నఖదంతాద్యైరిత్యత్రాదిశబ్దాత్ కంటకాదిపరిగ్రహః| వాతాద్యాః కుపితా ఇతి యథానిదానం ప్రత్యేకం వాతాదయః కుపితాః| నికుచాకృతిసన్నిభమితి వర్తులమిత్యర్థః; అస్యానంతరం గుడకమితి ద్రష్టవ్యం, తేన నపుంసకలింగతా సంగతా భవతి| కందః ప్రాయేణ జరన్నారీయోనిగతో నికుచాకారో రోగః||1-2||
Adhikarana yonikandasya vAtajAdibhedena lakShaNAni (3-4) · Śloka 4
రూక్షం వివర్ణం స్ఫుటితం వాతికం తం వినిర్దిశేత్ |
దాహరాగజ్వరయుతం విద్యాత్ పిత్తాత్మకం తు తం ||3||
నీలపుష్పప్రతీకాశం కండూమంతం కఫాత్మకం |
సర్వలింగసమాయుక్తం సన్నిపాతాత్మకం విదుః ||4||
View original
रूक्षं विवर्णं स्फुटितं वातिकं तं विनिर्दिशेत् |
दाहरागज्वरयुतं विद्यात् पित्तात्मकं तु तम् ||३||
नीलपुष्पप्रतीकाशं कण्डूमन्तं कफात्मकम् |
सर्वलिङ्गसमायुक्तं सन्निपातात्मकं विदुः ||४||
వాతజాదిభేదేన రూపమాహ– రూక్షమిత్యాది| నీలపుష్పప్రతీకాశమితి అతసీకుసుమవర్ణం| కఫజేऽపి నీలతా వ్యాధిప్రభావాదేవ; అన్యే తు పైత్తికలక్షణ ఏవ సంబధ్నంతి, యోగ్యత్వాత్||3-4||
Adhikarana puShpikA · Śloka 63
ఇతి శ్రీమాధవకరవిరచితే మాధవనిదానే యోనికందనిదానం సమాప్తం ||63||
View original
इति श्रीमाधवकरविरचिते माधवनिदाने योनिकन्दनिदानं समाप्तम् ||६३||
ఇతి శ్రీకంఠదత్తకృతాయాం మధుకోశవ్యాఖ్యాయాం యోనికందనిదానం సమాప్తం||63||