Adhikarana 1 (1-3) · Śloka 3
அதாதோ க்ரந்த்யபச்யர்புதகலகண்டசிகித்ஸிதஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ ||௧||
யதோவாச பகவாந் தந்வந்தரிஃ ||௨||
க்ரந்திஷ்வதாமேஷு பிஷக்விதத்யாச்சோபக்ரியாஂ விஸ்தரஶோ விதிஜ்ஞஃ |
ரக்ஷேத்பலஂ சாபி நரஸ்ய நித்யஂ தத்ரக்ஷிதஂ வ்யாதிபலஂ நிஹந்தி ||௩||
View original
अथातो ग्रन्थ्यपच्यर्बुदगलगण्डचिकित्सितं व्याख्यास्यामः ||१||
यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
ग्रन्थिष्वथामेषु भिषग्विदध्याच्छोफक्रियां विस्तरशो विधिज्ञः |
रक्षेद्बलं चापि नरस्य नित्यं तद्रक्षितं व्याधिबलं निहन्ति ||३||
க்ரந்திஷ்வித்யாதி| ஶோபக்ரியாமபதர்பணாதிகாஂ விரேசநாந்தாம்| விஸ்தரஶோ பூயிஷ்டம்||௧-௩||
Adhikarana 2 (4) · Śloka 4
தைலஂ பிபேத் ஸர்பிரதோ த்வயஂ வா தத்த்வா வஸாஂ வா த்ரிவதஂ விதத்யாத் |
அபேஹிவாதாதஶமூலஸித்தஂ வைத்யஶ்சதுஃஸ்நேஹமதோ த்வயஂ வா ||௪||
View original
तैलं पिबेत् सर्पिरथो द्वयं वा दत्त्वा वसां वा त्रिवृतं विदध्यात् |
अपेहिवातादशमूलसिद्धं वैद्यश्चतुःस्नेहमथो द्वयं वा ||४||
இதாநீமாமே க்ரந்தௌ விஸ்ராவணஶோதநயோஃ ஸ்நேஹநாங்கஸ்நேஹஂ நிர்திஶந்நாஹ- தைலமித்யாதி| தைலஂ பிபேத், ஸர்பிர்வா பிபேத், அதவா த்வயஂ தைலஸர்பிஷீ பிபேத்| வஸாதைலஸர்பிஷா ச ஸாத்யத்வாத் த்ரிவதஂ விதத்யாத்; த்ரிபிஸ்தைலஸர்பிர்வஸாபிர்வதோ வ்யாப்தஃ ஸ்நேஹஸஂயோகஸ்த்ரிவதஸஞ்ஜ்ஞஃ ஸ்யாத், தஂ விதத்யாத் குர்யாத்; ‘வைத்யோ க்ரந்திரோகிணஃ பாநாய’ இதி ஶேஷஃ; அதவா சதுஃஸ்நேஹஂ கததைலவஸாமஜ்ஜாஸஂயோகஜஂ; த்வயஂ வா பிபேத், த்வயமிதி தைலஸர்பிஷீ, தைலவஸே, தைலமஜ்ஜாநௌ, கதவஸே, கதமஜ்ஜாநௌ, வஸாமஜ்ஜாநௌ சேதி ஏவம்ப்ரகாரஂ த்வயஂ, சதுஃஸ்நேஹஂ வா ஏகீபூதஂ பிபேத்| கிம்பூதஂ பிபேத்? அபேஹிவாதாதஶமூலஸித்தமிதி அபேஹிவாதா ப்ரஸாரிணீ| தத்ராத்யஂ தைலஂ ஸர்பிர்த்வயஂ வா யத் ப்ரோக்தஂ ததஸஂஸ்கதமேவ, உத்தரார்தோக்தஂ ச சதுஃஸ்நேஹஂ த்வயஂ வா ப்ரஸாரிணீதஶமூலகல்கக்வாதஸஂஸ்கதம், அந்யதா வாஶப்தேந புநருக்திதோஷஃ ஸ்யாத்| யத்யபி பதங்நிர்திஷ்டரஸவீர்யவிபாகப்ரபாவாணாஂ தைலஸர்பிர்வஸாமஜ்ஜாநாஂ ஸஂஸ்கதாநாஂ க்ரந்திரோகிணஃ ஸாமாந்யேநாத்ர ப்ரயோகோऽபிஹிதஃ, ததாऽபி வாதபித்தஶ்லேஷ்மஸஂஸஷ்டஸந்நிபாதாரப்தக்ரந்திஷு ஹேதுப்ரகதிதேஶகாலஸாத்ம்யாநுபந்தாநவேக்ஷ்ய யதாவச்ச பாநார்தமுபயோஜ்யா இதி ஜ்ஞேயம்| கயீ து ‘அபேஹிவாதா- ’ த்யத்ர ‘ஆமே விதத்யாத்தஶமூலஸித்தஂ’ இதி படதி வ்யாக்யாநயதி ச- தைலஂ பிபேதித்யாதி; தத்ர க்ரந்தௌ வாதபவே ஆமே தைலஂ வாதஹரக்வாதகல்கஸித்தஂ, பித்தபவே கதஂ பித்தஹரக்வாதகல்கஸித்தஂ, தைலமேவ கபஹரக்வாதஸித்தஂ கபஜே, ஸஂஸர்கஸந்நிபாதே ச த்வித்ரிசதுஃஸ்நேஹாதிஸித்தஂ விகல்ப்யஂ; ததேவ வாதஹரஂ நிர்திஶந்நாஹ- ஆமே விதத்யாத்தஶமூலஸித்தமித்யாதி||௪||
Adhikarana 3 (5-7) · Śloka 8
ஹிஂஸ்ராऽத ரோஹிண்யமதாऽத பார்கீ ஶ்யோநாகபில்வாகுருகஷ்ணகந்தாஃ |
கோஜீ ச பிஷ்டா ஸஹ தாலபத்ர்யா க்ரந்தௌ விதேயோऽநிலஜே ப்ரலேபஃ ||௫||
ஸ்வேதோபநாஹாந் விவிதாஂஶ்ச குர்யாத்ததா ப்ரஸித்தாநபராஂஶ்ச லேபாந் |
விதார்ய வா பக்வமபோஹ்ய பூயஂ ப்ரக்ஷால்ய பில்வார்கநரேந்த்ரதோயைஃ ||௬||
திலைஃ ஸபஞ்சாங்குலபத்ரமிஶ்ரைஃ ஸஂஶோதயேத் ஸைந்தவஸம்ப்ரயுக்தைஃ |
ஶுத்தஂ வ்ரணஂ வாऽப்யுபரோபயேத்து தைலேந ராஸ்நாஸரலாந்விதேந ||௭||
விடங்கயஷ்டீமதுகாமதாபிஃ ஸித்தேந வா க்ஷீரஸமந்விதேந |௮|
View original
हिंस्राऽथ रोहिण्यमृताऽथ भार्गी श्योनाकबिल्वागुरुकृष्णगन्धाः |
गोजी च पिष्टा सह तालपत्र्या ग्रन्थौ विधेयोऽनिलजे प्रलेपः ||५||
स्वेदोपनाहान् विविधांश्च कुर्यात्तथा प्रसिद्धानपरांश्च लेपान् |
विदार्य वा पक्वमपोह्य पूयं प्रक्षाल्य बिल्वार्कनरेन्द्रतोयैः ||६||
तिलैः सपञ्चाङ्गुलपत्रमिश्रैः संशोधयेत् सैन्धवसम्प्रयुक्तैः |
शुद्धं व्रणं वाऽप्युपरोपयेत्तु तैलेन रास्नासरलान्वितेन ||७||
विडङ्गयष्टीमधुकामृताभिः सिद्धेन वा क्षीरसमन्वितेन |८|
இதாநீஂ வாதாதிஜநிதக்ரந்திவிஶேஷேண ப்ரலேபாதீநாஹ- ஹிஂஸ்ரேத்யாதி| ரோஹிணீ கடுகா| அமதா குடூசீ| கஷ்ணகந்தா ஶோபாஞ்ஜநகஃ, ஶமீத்யபரே| கோஜீ கோஜிஹ்விகா, ஶாகோடக இத்யந்யே| தாலபத்ரீ முஸலீ| ஸ்வேதேத்யாதி| ப்ரஸித்தா லேபா மிஶ்ரகோக்தா மாதுலுங்க்யாதயஃ| விதார்யேத்யாதி| நரேந்த்ரஃ கிரமாலகஃ| தோயஶப்தோऽத்ர க்வாதே வர்ததே| பஞ்சாங்குல ஏரண்டஃ| அந்யே ‘பில்வார்ககணாதிதோயைஃ’ இதி படந்தி; தத்ர பில்வாதிகணஃ, அர்காதிகணஶ்ச, தயோஃ க்வாதைரித்யர்தஃ| ஶுத்தமித்யாதி| ஸரலா த்ரிவத், கேசித் ஸரலஂ ஶாலதருமாஹுஃ, தயோஶ்சூர்ணாந்விதேந தைலேந ரோபயேத், ததா சதுர்குணகோக்ஷீரஸமந்விதேந தைலேந விடங்காதிபிஃ கல்கீகதைஃ ஸித்தேந வா ரோபயேத்||௫-௭||-
Adhikarana 4 (8-11) · Śloka 11
ஜலௌகஸஃ பித்தகதே ஹிதாஸ்து க்ஷீரோதகாப்யாஂ பரிஷேசநஂ ச ||௮||
காகோலிவர்கஸ்ய ச ஶீதலாநி பிபேத் கஷாயாணி ஸஶர்கராணி |
த்ராக்ஷாரஸேநேக்ஷுரஸேந வாऽபி சூர்ணஂ பிபேச்சாபி ஹரீதகீநாம் ||௯||
மதூகஜம்ப்வர்ஜுநவேதஸாநாஂ த்வக்பிஃ ப்ரதேஹாநவசாரயேத |
ஸஶர்கரைர்வா தணஶூந்யகந்தைர்திஹ்யாதபீக்ஷ்ணஂ முசுலுந்தஜைர்வா ||௧௦||
விதார்ய வா பக்வமபோஹ்ய பூயஂ தாவேத் கஷாயேண வநஸ்பதீநாம் |
திலைஃ ஸயஷ்டீமதுகைர்விஶோத்ய ஸர்பிஃ ப்ரயோஜ்யஂ மதுரைர்விபக்வம் ||௧௧||
View original
जलौकसः पित्तकृते हितास्तु क्षीरोदकाभ्यां परिषेचनं च ||८||
काकोलिवर्गस्य च शीतलानि पिबेत् कषायाणि सशर्कराणि |
द्राक्षारसेनेक्षुरसेन वाऽपि चूर्णं पिबेच्चापि हरीतकीनाम् ||९||
मधूकजम्ब्वर्जुनवेतसानां त्वग्भिः प्रदेहानवचारयेत |
सशर्करैर्वा तृणशून्यकन्दैर्दिह्यादभीक्ष्णं मुचुलुन्दजैर्वा ||१०||
विदार्य वा पक्वमपोह्य पूयं धावेत् कषायेण वनस्पतीनाम् |
तिलैः सयष्टीमधुकैर्विशोध्य सर्पिः प्रयोज्यं मधुरैर्विपक्वम् ||११||
ஜலௌகஸ இத்யாதி| தணஶூந்யகந்தைஃ கேதகீமூலைஃ| திஹ்யாத் லிம்பேத்| அபீக்ஷ்ணஂ ஸததம்| முசுலுந்தஃ கண்டகீமதநஃ, அந்யே முசுகுந்தமாஹுஃ| விதார்யேத்யாதி| வநஸ்பதீநாஂ வடப்லக்ஷபிப்பலோதும்பராணாம்| திலைரித்யாதி| மதுரைஃ காகோல்யாதிபிர்த்ரவ்யைஃ||௮-௧௧||
Adhikarana 5 (12-13) · Śloka 13
ஹதேஷு தோஷேஷு யதாநுபூர்வ்யா க்ரந்தௌ பிஷக் ஶ்லேஷ்மஸமுத்திதே து |
ஸ்விந்நஸ்ய விம்லாபநமேவ குர்யாதங்குஷ்டலோஹோபலவேணுதண்டைஃ ||௧௨||
விகங்கதாரக்வதகாகணந்தீகாகாதநீதாபஸவக்ஷமூலைஃ |
ஆலேபயேத் பிண்டபலார்கபார்கீகரஞ்ஜகாலாமதநைஶ்ச வித்வாந் ||௧௩||
View original
हृतेषु दोषेषु यथानुपूर्व्या ग्रन्थौ भिषक् श्लेष्मसमुत्थिते तु |
स्विन्नस्य विम्लापनमेव कुर्यादङ्गुष्ठलोहोपलवेणुदण्डैः ||१२||
विकङ्कतारग्वधकाकणन्तीकाकादनीतापसवृक्षमूलैः |
आलेपयेत् पिण्डफलार्कभार्गीकरञ्जकालामदनैश्च विद्वान् ||१३||
ஹதேஷ்வித்யாதி| யதாநுபூர்வ்யா ஸ்நேஹஸ்வேதாதிக்ரமேண| வமநவிரேசநாஸ்தாபநஶிரோவிரேசநஶோணிதஸ்ராவணைர்தோஷேஷு கபபித்தவாதேஷு ஹதேஷு ததா ஶோணிதே ச ஹதே ஸ்விந்நஸ்ய விம்லாபநஂ கார்யமித்யாஹ- அங்குஷ்டலோஹோபலவேணுதண்டைஃ; விம்லாபநமங்குஷ்டாதிபிர்மர்தநேந ஶ்வயதுவிம்லாபநஂ குர்யாத்| விகங்கதேத்யாதி| விகங்கதவக்ஷஃ கடாயிகா| ஆரக்வதஃ கிரமாலகஃ| காகணந்தீ குஞ்ஜா| காகாதநீ வாயஸதிந்துகா, அஹிஂஸ்ரேத்யந்யே| தாபஸவக்ஷ இங்குதஃ| பிண்டபலா திக்தாலாபுஃ| காலா கடுஹிஂஸ்ரா||௧௨-௧௩||
Adhikarana 6 (14) · Śloka 14
அமர்மஜாதஂ ஶமமப்ரயாந்தமபக்வமேவாபஹரேத்விதார்ய |
தஹேத் ஸ்திதே சாஸஜி ஸித்தகர்மா ஸத்யஃக்ஷதோக்தஂ ச விதிஂ விதத்யாத் ||௧௪||
View original
अमर्मजातं शममप्रयान्तमपक्वमेवापहरेद्विदार्य |
दहेत् स्थिते चासृजि सिद्धकर्मा सद्यःक्षतोक्तं च विधिं विदध्यात् ||१४||
அமர்மேத்யாதி| ஶ்லேஷ்மஸமுத்தமேவ க்ரந்திமர்மண்யுத்பந்நஂ ஶமமப்ரயாந்தஂ பூர்வோக்தக்ரமைஃ ஶாந்திமகச்சந்தமபக்வமேவ விதார்ய அபஹரேத்| ஸத்யஃக்ஷதோக்தவிதிர்மதுகதாதிப்ரயோகஃ| கேசித் ‘அமர்மஜஂ சைவமபச்யமாநஂ’ இதி படந்தி||௧௪||
Adhikarana 7 (15-16) · Śloka 16
யா மாஂஸகந்த்யஃ கடிநா பஹத்யஸ்தாஸ்வேஷ யோஜ்யஶ்ச விதிர்விதிஜ்ஞைஃ |
ஶஸ்த்ரேண வாऽऽபாட்ய ஸுபக்வமாஶு ப்ரக்ஷாலயேத் பத்யதமைஃ கஷாயைஃ ||௧௫||
ஸஂஶோதநைஸ்தஂ ச விஶோதயேத்து க்ஷாரோத்தரைஃ க்ஷௌத்ரகுடப்ரகாடைஃ |
ஶுத்தே ச தைலஂ த்வவசாரணீயஂ விடங்கபாடாரஜநீவிபக்வம் ||௧௬||
View original
या मांसकन्द्यः कठिना बृहत्यस्तास्वेष योज्यश्च विधिर्विधिज्ञैः |
शस्त्रेण वाऽऽपाट्य सुपक्वमाशु प्रक्षालयेत् पथ्यतमैः कषायैः ||१५||
संशोधनैस्तं च विशोधयेत्तु क्षारोत्तरैः क्षौद्रगुडप्रगाढैः |
शुद्धे च तैलं त्ववचारणीयं विडङ्गपाठारजनीविपक्वम् ||१६||
யா இத்யாதி| யாஶ்ச மஹத்யோ மாஂஸகந்த்யோ மாஂஸப்ரரோஹாஃ, தாஸ்வியமேவ க்ரியா| ஶஸ்த்ரேணேத்யாதி ஶஸ்த்ரேண பாடநஂ அமர்மஜே, மர்மஜே து பேஷஜைஃ| பத்யதமைரிதி கபோத்தவ்ரணஹரைஃ| ஸஂஶோதநைரித்யாதி| க்ஷாரோத்தரைர்யவக்ஷாரப்ரதாநைஃ| ‘க்ஷௌத்ரகதப்ரகாடைஃ’ இதி பாடாந்தரம்||௧௫-௧௬||
Adhikarana 8 (17-19) · Śloka 20
மேதஃஸமுத்தே திலகல்கதிக்தஂ தத்த்வோபரிஷ்டாத்த்விகுணஂ படாந்தம் |
ஹுதாஶதப்தேந முஹுஃ ப்ரமஜ்யால்லோஹேந தீமாநதஹந் ஹிதாய ||௧௭||
ப்ரலிப்ய தார்வீமத லாக்ஷயா வா ப்ரதப்தயா ஸ்வேதநமஸ்ய கார்யம் |
நிபாத்ய வா ஶஸ்த்ரமபோஹ்ய மேதோ தஹேத் ஸுபக்வஂ த்வதவா விதார்ய ||௧௮||
ப்ரக்ஷால்ய மூத்ரேண திலைஃ ஸுபிஷ்டைஃ ஸுவர்சிகாத்யைர்ஹரிதாலமிஶ்ரைஃ |
ஸஸைந்தவைஃ க்ஷௌத்ரகதப்ரகாடைஃ க்ஷாரோத்தரைரேநமபிப்ரஶோத்ய ||௧௯||
தைலஂ விதத்யாத்த்விகரஞ்ஜகுஞ்ஜாவஂஶாவலேகேங்குதமூத்ரஸித்தம் |௨௦|
View original
मेदःसमुत्थे तिलकल्कदिग्धं दत्त्वोपरिष्टाद्द्विगुणं पटान्तम् |
हुताशतप्तेन मुहुः प्रमृज्याल्लोहेन धीमानदहन् हिताय ||१७||
प्रलिप्य दार्वीमथ लाक्षया वा प्रतप्तया स्वेदनमस्य कार्यम् |
निपात्य वा शस्त्रमपोह्य मेदो दहेत् सुपक्वं त्वथवा विदार्य ||१८||
प्रक्षाल्य मूत्रेण तिलैः सुपिष्टैः सुवर्चिकाद्यैर्हरितालमिश्रैः |
ससैन्धवैः क्षौद्रघृतप्रगाढैः क्षारोत्तरैरेनमभिप्रशोध्य ||१९||
तैलं विदद्याद्द्विकरञ्जगुञ्जावंशावलेखेङ्गुदमूत्रसिद्धम् |२०|
அதோ மேதோக்ரந்திசிகித்ஸிதமாஹ- மேத இத்யாதி| தார்வீ தாருஹஸ்தகஃ| அபக்வமேதோஜே ஶஸ்த்ரஂ நிபாத்ய மேதோऽபகஷ்ய தஹேத், பக்வஂ வா மேதோக்ரந்திஂ விதார்ய கவாதிமூத்ரைஃ ப்ரக்ஷால்ய திலைஃ ஸுவர்சிகாயவக்ஷாரஸைந்தவஹரிதாலக்ஷௌத்ரகதப்ரதாநைரபிப்ரஶோத்ய வக்ஷ்யமாணதைலாவசாரணம்| தைலமித்யாதி த்விகரஞ்ஜாதிகல்கஸித்தேந சதுர்குணகோமூத்ரத்ரவேண தைலேந ரோபயேத்| வஂஶாவலேகோ வஂஶத்வக்||௧௭-௧௯||-
Adhikarana 9 (20-23) · Śloka 23
ஜீமூதகைஃ கோஶவதீபலைஶ்ச தந்தீத்ரவந்தீத்ரிவதாஸு சைவ ||௨௦||
ஸர்பிஃ கதஂ ஹந்த்யபசீஂ ப்ரவத்தாஂ த்விதா ப்ரவத்தஂ ததுதாரவீர்யம் |
நிர்குண்டிஜாதீபரிஹிஷ்டயுக்தஂ ஜீமூதகஂ மாக்ஷிகஸைந்தவாட்யம் ||௨௧||
அபிப்ரதப்தஂ வமநஂ ப்ரகாடஂ துஷ்டாபசீஷூத்தமமாதிஶந்தி |
கைடர்யபிம்பீகரவீரஸித்தஂ தைலஂ ஹிதஂ மூர்தவிரேசநஂ ச ||௨௨||
ஶாகோடகஸ்ய ஸ்வரஸேந ஸித்தஂ தைலஂ ஹிதஂ நஸ்யவிரேசநேஷு |
மதூகஸாரஶ்ச ஹிதோऽவபீடே பலாநி ஶிக்ரோஃ கரமஞ்ஜரேர்வா ||௨௩||
View original
जीमूतकैः कोशवतीफलैश्च दन्तीद्रवन्तीत्रिवृतासु चैव ||२०||
सर्पिः कृतं हन्त्यपचीं प्रवृद्धां द्विधा प्रवृत्तं तदुदारवीर्यम् |
निर्गुण्डिजातीबरिहिष्ठयुक्तं जीमूतकं माक्षिकसैन्धवाढ्यम् ||२१||
अभिप्रतप्तं वमनं प्रगाढं दुष्टापचीषूत्तममादिशन्ति |
कैडर्यबिम्बीकरवीरसिद्धं तैलं हितं मूर्धविरेचनं च ||२२||
शाखोटकस्य स्वरसेन सिद्धं तैलं हितं नस्यविरेचनेषु |
मधूकसारश्च हितोऽवपीडे फलानि शिग्रोः खरमञ्जरेर्वा ||२३||
இதாநீமபசீசிகித்ஸாமாஹ- ஜீமூதகைரித்யாதி| ஜீமூதகோ தேவதாலீ| கோஶவதீ கடுகோஶாதகீ| த்விதாப்ரவத்தம் உபயதோபாகதோஷஹரம்| உதாரவீர்யம் உத்கடவீர்யம்| ஜீமூதககோஶவத்யோஃ பலகல்கஂ தந்த்யாதீநாஂ திஸணாஂ மூலஸ்ய ச ஸ்நேஹசதுர்தாஂஶேந கத்வா, ஜலஂ சதுர்குணஂ தத்த்வா, விபசேத்; கல்கக்வாதாப்யாமித்யபரே| நிர்குண்டீத்யாதி| பரிஹிஷ்டஂ வாலகம்| ஜீமூதகோ தேவதாலீ| நிர்குண்டீஜாதீபரிஹிஷ்டாநாமஞ்ஜலிஂ ஸலிலாடகேந நிஃக்வாத்ய பாதஶேஷஂ விதாய ததஃ புருஷாபேக்ஷயா ஜலமுஷ்ணமாதாய, தச்ச ஜீமூதகபலகல்பேந ப்ரத்யேகஂ மாக்ஷிகஸைந்தவாட்யஂ கத்வா, யுக்தஂ வமநவிதிநா, துஷ்டாஸ்வபசீஷூத்தமமாதிஶந்தி வமநத்ரவ்யமுத்தமமாதிஶந்தி| கைடர்யேத்யாதி கைடர்யஃ பர்வதநிம்பஃ| கைடர்யாதிகல்கசதுர்தாஂஶஂ ஜலசதுர்குணஂ தைலஂ ஸாத்யம்| அந்யே து கைடர்யேத்யத்ர நிர்குண்டீதி படந்தி| நிர்குண்டீஸ்வரஸே சதுர்குணே பிம்பீகரவீரகல்கஂ தைலஂ ஸாத்யம்| ஶாகோடகஸ்யேத்யாதி| ஶாகோடகவல்கலாநாஂ சதுர்குணே ஸ்வரஸே தைலஂ ஸித்தஂ; நஸ்யே து அகல்கமித்யேகே, தத்கல்ககஷாயமேவேத்யந்யே| மதூகேத்யாதி| அவபீட்ய தீயதே இத்யவபீடஃ, நஸ்யபேத இத்யர்தஃ| கரமஞ்ஜரிஃ அபாமார்கஃ| மதூகஸாரஶிக்ருபலாபாமார்கதண்டுலா உஷ்ணோதகேந பிஷ்ட்வா அவபீடோऽரூக்ஷலக்ஷண ஏவ||௨௦-௨௩||
Adhikarana 10 (24) · Śloka 24
க்ரந்தீநமர்மப்ரபவாநபக்வாநுத்தத்ய சாக்நிஂ விததீத பஶ்சாத் |
க்ஷாரேண வாऽபி ப்ரதிஸாரயேத்து ஸஂலிக்ய ஶஸ்த்ரேண யதோபதேஶம் ||௨௪||
View original
ग्रन्थीनमर्मप्रभवानपक्वानुद्धृत्य चाग्निं विदधीत पश्चात् |
क्षारेण वाऽपि प्रतिसारयेत्तु संलिख्य शस्त्रेण यथोपदेशम् ||२४||
க்ரந்தீநித்யாதி| உத்தத்ய ச ஶஸ்த்ரேண பரஂ யதா ஔஷதேநாஸாத்யத்வம்||௨௪||
Adhikarana 11 (25-26) · Śloka 26
பார்ஷ்ணிஂ ப்ரதி த்வே தஶ சாங்குலாநி மித்வேந்த்ரபஸ்திஂ பரிவர்ஜ்ய தீமாந் |
விதார்ய மத்ஸ்யாண்டநிபாநி வைத்யோ நிஷ்கஷ்ய ஜாலாந்யநலஂ விதத்யாத் ||௨௫||
ஆ குல்பகர்ணாத் ஸுமிதஸ்ய ஜந்தோஸ்தஸ்யாஷ்டபாகஂ குடகாத்விபஜ்ய |
கோணர்ஜுவேதஃ ஸுரராஜபஸ்தேர்ஹித்வாऽக்ஷிமாத்ரஂ த்வபரே வதந்தி ||௨௬||
View original
पार्ष्णिं प्रति द्वे दश चाङ्गुलानि मित्वेन्द्रबस्तिं परिवर्ज्य धीमान् |
विदार्य मत्स्याण्डनिभानि वैद्यो निष्कृष्य जालान्यनलं विदध्यात् ||२५||
आ गुल्फकर्णात् सुमितस्य जन्तोस्तस्याष्टभागं खुडकाद्विभज्य |
घोणर्जुवेधः सुरराजबस्तेर्हित्वाऽक्षिमात्रं त्वपरे वदन्ति ||२६||
ஸ்தாநகர்மாபிதாய ஸ்தாநாந்தரகர்மாணி நிர்திஶந்நாஹ- பார்ஷ்ணிமித்யாதி| பார்ஷ்ணிஃ குல்பஸ்ய பஶ்சாத்பாகஃ| த்வாதஶாங்குலாநி மித்வோர்த்வமிந்த்ரபஸ்திஂ பரித்யஜ்ய, சித்த்வா, மேதோஜாலாநி மத்ஸ்யாண்டேந நிபாநி ஆகஷ்ய அக்நிமவசாரயேத்| ஜங்காமத்யே த்வ்யங்குலமிந்த்ரபஸ்திஃ, ஜேஜ்ஜடாசார்யஸ்து அர்தாங்குலமாஹ| அந்யே து பார்ஷ்ணிஂ ப்ரதீத்யத்ர ப்ரதிஶப்தஂ விபரீதார்தகமாஹுஃ, தேந விபரீதாயாஂ பார்ஷ்ண்யாமித்யர்தஃ; தேந தக்ஷிணபாககதாயாமபச்யாஂ வாமஜங்காயாஂ, வாமபாககதாயாமபச்யாஂ தக்ஷிணஜங்காயாம், அபயதோபாககதாயாமுபயதஃ கர்ம கர்தவ்யமிதி ஜ்ஞேயம்| ‘பாகே ச பரிப்ரதீ’ இத்யுக்தத்வாத்பாகார்தோऽபி ப்ரதிஶப்தோ வ்யாக்யாதவ்யஃ; தேந பார்ஷ்ணிபாகே ஜங்காயாஃ பாஶ்சாத்யபாகே வ்யதஃ கார்யஃ| த்வே தஶ சாங்குலாநீதி மித்வேத்யத்ர பதக்விபக்திநிர்தேஶாத் பார்ஷ்ணிதோ தஶாங்குலாநி விஹாயாங்குலத்வயமாத்ரோ வ்யதஃ கார்ய இதி ஜ்ஞேயம்| இந்த்ரபஸ்திஂ த்ரயோதஶேऽங்குலே ஸ்திதமர்தாங்குலப்ரமாணஂ பரித்யஜ்ய ஹித்வா, தீமாந் புத்திமாந் ஊஹாபோஹயோக்யோ தஷ்டகர்மேத்யர்தஃ, வைத்யஃ யஃ ஸம்யகாயுர்வேதவித்யாஂ வேத்தி, ஜாலாநி மேதோஜாலாநி, அநலஂ விதத்யாத் அபுநர்பவாயாக்நிதப்தயா ஶலாகயா தஹேதித்யர்தஃ; ஏவஂ ஹி மூலோச்சேதாதபச்யுபஶம இதி வதந்தி| அமுமேவார்தஂ கேசிதந்யேந பாடேந படந்தி- ஆ குல்பேத்யாதி| ஆ குல(ட)காத் குல்பகர்ணாத் குல்பௌ கர்ணாவிவ யஸ்ய ஸ ததா; குலகோ ஜங்காபாதயோஃ ஸந்திஃ| ஸுரராஜபஸ்தேரிந்த்ரபஸ்தேரஷ்டபாகஂ ஜங்காயாஶ்சரணஹீநாயா விஂஶத்யங்குலாயா அஷ்டமோ பாகஃ ஸார்தமங்குலத்வயஂ ஹித்வா, யத்யபி த்வ்யங்குல இந்த்ரபஸ்திஸ்ததாऽபி ததுபகாதபரிஹாரார்தஂ ஸார்தமேவாங்குலத்வயஂ ஜ்ஞே(ஹே)யம்| அந்யே து அக்ஷிமாத்ரமேவ த்வ்யங்குலஂ நேத்ரப்ரமாணஂ ஹித்வேதி வதந்தி| கோணர்ஜுவேத இதி குல்பகர்ணஸ்ய, குலகஸ்ய , கோணா நாஸா இவ கோணா, யதோத்தரீயகண்டரா தஸ்யாஃ ஜுரவக்ரோ வேதோ வ்யதஃ, ‘குர்யாத்’ இத்யத்ராபி பாடே ஸ ஏவார்தஃ| அபச்யாஸ்து ஜங்காகண்டராகதமேதோமூலதாயாஂ போஜவசநஂ- “வாதபித்தகபா வத்தா மேதஶ்சாபி ஸமாசிதம்| ஜங்கயோஃ கண்டராஂ ப்ராப்ய மத்ஸ்யாண்டஸதஶாந் பஹூந்”- இத்யாதீதி கயீ; ஜேஜ்ஜடஸ்யாப்யயமபிப்ராயஃ| கூடபதபங்கடிப்பநேऽந்யதா வ்யாக்யாதம்- ஆ குல்பகர்ணாதிதி குல்பகர்ணாவபிவ்யாப்ய, ஆஙத்ராபிவிதௌ ந மர்யாதாயாஂ, ஸுமிதஸ்ய ஸுநிஶ்சிதஂ மிதஸ்ய தஸ்ய ப்ரமாணஸ்ய ஷட்ஸப்தத்யங்குலமிதஸ்யாஷ்டமபாகஃ ஸார்தநவாங்குலமாத்ரஂ, குலகாத் பார்ஷ்ணிபாகாத் த்வ்யங்குலப்ரமாணாத் , விபஜ்ய பதக்கத்ய, கோணா நாஸா தஸ்யா ஜு யதா பவதி ததாऽவக்ரோ வேதஃ கர்தவ்யஃ| தச்ச வித விதாநே இதி தாதோ ரூபம், ததாऽபி வேதஶப்தோऽத்ர வ்யதநே வர்ததே, தாதூநாமநேகார்தத்வாத்| ஸ ச குலகஸ்யாங்குலத்ரிதயமஷ்டமபாகஸ்ய ச ஸார்தநவாங்குலகமேவஂ ஸார்தத்வாதஶாங்குலபரிமாணேநேந்த்ரபஸ்திர்மர்மாபி பரிஹதஂ பவத்யேவமுக்தமிந்த்ரபஸ்திஂ ஹித்வேதி| ததா சோக்தஂ- “த்ரயோதஶாங்குலே பார்ஷ்ணிஂ ப்ரதி காலாந்தராஸுஹத்| இந்த்ரபஸ்திரஸக்ஸ்ராவீ மாஂஸகோऽர்தாங்குலோ பவேத்”- இதி| அக்ஷிமாத்ரமங்குலத்வயப்ரமாணமபரே பிஷஜ இதி வதந்தி| ஏவஂ ப்ரதமஶ்லோகேநாதஸ்தாத்த்விதீயஶ்லோகேநேந்த்ரபஸ்தேருபரிஷ்டாஜ்ஜங்காயாஃ பாஶ்சாத்யபாககதகண்டராயா த்வ்யங்குலமாத்ரோ வ்யதஃ கார்ய இதி ஸ்திதம்; ஏவமநுபஶமே வாமபார்ஶ்வஜாயாஂ தக்ஷிணஜங்காபஷ்டமத்யாதிந்த்ரபஸ்தேரதஸ்தாதூர்த்வஂ வா ஶஸ்த்ரேணாக்ஷிமாத்ரஂ வ்ரணஂ கத்வா, மத்ஸ்யாண்டஜாலநிபஂ மேதோऽபநீயக்நிநா தஹேத், அநேநேதரபார்ஶ்வஜா வ்யாக்யாதா, ஏவமுபயபார்ஶ்வஜாதாயாமுபயத இதி| போஜாऽத்ராஹ- “வாதபித்தகபா வத்தா மேதஶ்சாபி ஸமாசிதம்| ஜங்கயோஃ கண்டராஂ ப்ராப்ய மத்ஸ்யாண்டஸதஶாந் பஹூந்|| குர்வந்தி க்ரந்தீந் யஸ்தேப்யஃ புநஃ ப்ரகுபிதோऽநிலஃ| தோஷஸ்தைரூர்த்வகோ வக்ஷஃகக்ஷாமந்யாகலாஶ்ரிதஃ|| நாநாப்ரகாராந் குருதே க்ரந்தீந் ஸா த்வபசீ மதா| வ்யாமிஶ்ரதோஷோத்பந்நாஂ து கச்ச்ரஸாத்யாஂ விநிர்திஶேத்|| தாஸாஂ வாதோத்தரா கஷ்ணா வாதிகீவேதநாயுதா|| க்ஷிப்ரபாகஸமுத்தாநா தாஹயுக்தா ச பைத்திகீ|| கூடாऽவிபாகா கடிநா கபாத் ஸ்நிக்தா ருஜாகரீ|| மேதோதிகா ஶ்லைஷ்மிகீ ச விஶேஷாத் ஸா ஸமார்தவா|| தாஂ து மாலாகதிஂ மந்யாகண்டஹத்தநுஸந்திஷு|| கலமாலாஂ விஜாநீயாதபசீதுல்யலக்ஷணாம்”- இதி| “தஸ்மாஜ்ஜங்காயாமேவ கர்மணா மூலோச்சேதஃ கார்யஃ” இதி கூடபதபங்காத்| வாக்படேந சோபயத்ராபி வ்யதோ தர்ஶிதஃ| யதா- “இத்யஶாந்தௌ கதஸ்யாந்யபார்ஶ்வஜங்காஸமாஶ்ரிதம்| பஸ்தேரூர்த்வமதஸ்தாத்வா மேதோ ஹத்வாऽக்நிநா தஹேத்”- (வா. உ. ௩௦) இதி||௨௫-௨௬||
Adhikarana 12 (27) · Śloka 27
மணிபந்தோபரிஷ்டாத்வா குர்யாத்ரேகாத்ரயஂ பிஷக் |
அங்குல்யந்தரிதஂ ஸம்யகபசீநாஂ நிவத்தயே ||௨௭||
View original
मणिबन्धोपरिष्टाद्वा कुर्याद्रेखात्रयं भिषक् |
अङ्गुल्यन्तरितं सम्यगपचीनां निवृत्तये ||२७||
ஹந்வஸ்திஸந்திமந்யாகலஸ்திதாபச்யாஂ ஜங்காகதஂ கர்மாபிதாய கக்ஷாகூர்பரஸந்திகதாஸ்வபசீஷு பாஹுகதமேவ கர்ம விநிர்திஶந்நாஹ- மணிபந்தேத்யாதி| அத்ராபி பூர்வவத், “ஏதேநேதரஸக்தி பாஹூ ச வ்யாக்யாதௌ” (ஶா. ௮) இதி வசநாதிந்த்ரபஸ்தேரஷ்டபாகமக்ஷிமாத்ரஂ வா விஹாயாக்ரே ரேகாத்ரயஂ குர்யாத்| தத்ராபி விஂஶத்யங்குலஜங்காயா த்வாதஶாங்குலாநி கிஞ்சிததிகோ பாகேந, ஏவஂ ஷோடஶாங்குலகூர்பரமணிபந்தமத்யே கிஞ்சிததிகாநி நவாங்குலாநி மித்வா ரேஷாத்ரயமங்குலாந்தரமிதி||௨௭||
Adhikarana 13 (28) · Śloka 29
சூர்ணஸ்ய காலே ப்ரசலாககாககோதாஹிகூர்மப்ரபவாஂ மஸீஂ து |
தத்யாச்ச தைலேந ஸஹேங்குதீநாஂ யத்வக்ஷ்யதே ஶ்லீபதிநாஂ ச தைலம் ||௨௮||
விரேசநஂ தூமமுபாததீத பவேச்ச நித்யஂ யவமுத்கபோஜீ |௨௯|
View original
चूर्णस्य काले प्रचलाककाकगोधाहिकूर्मप्रभवां मसीं तु |
दद्याच्च तैलेन सहेङ्गुदीनां यद्वक्ष्यते श्लीपदिनां च तैलम् ||२८||
विरेचनं धूममुपाददीत भवेच्च नित्यं यवमुद्गभोजी |२९|
வமநவிரேசநஶிரோவிரேசநைஸ்ததா ஸ்தாநாந்தரகதஶஸ்த்ரக்ஷாராநலைரந்தர்பஹிஃப்ரமார்ஜநாப்யாமந்தர்பஹிஃஶுத்தீர்நிர்திஶ்ய ஸஂஶமநஂ நிர்திஶந்நாஹ- சூர்ணஸ்யேத்யாதி|- சூர்ணஸ்ய காலே ரோபணகாலே, ப்ரசலாகாதீநாஂ மஸீர்தத்யாத் க்ஷாரமித்யர்தஃ| ப்ரசலாகோ மயூரஃ, ககலாஸமந்யே ப்ராஹுஃ| இங்குதீநாஂ தைலேந க்ஷாரமேவ தத்யாத்| யாநி ச தைலாநி ஶ்லீபதே தாநி ச தத்யாத்||௨௮||-
Adhikarana 14 (29-31) · Śloka 31
கர்காருகைர்வாருகநாரிகேலப்ரியாலபஞ்சாங்குலபீஜசூர்ணைஃ ||௨௯||
வாதார்புதஂ க்ஷீரகதாம்புஸித்தைருஷ்ணைஃ ஸதைலைருபநாஹயேத்து |
குர்யாச்ச முக்யாந்யுபநாஹநாநி ஸித்தைஶ்ச மாஂஸைரத வேஸவாரைஃ ||௩௦||
ஸ்வேதஂ விதத்யாத் குஶலஸ்து நாட்யா ஶங்கேண ரக்தஂ பஹுஶோ ஹரேச்ச |
வாதக்நநிர்யூஹபயோம்லபாகைஃ ஸித்தஂ ஶதாக்யஂ த்ரிவதஂ பிபேத்வா ||௩௧||
View original
कर्कारुकैर्वारुकनारिकेलप्रियालपञ्चाङ्गुलबीजचूर्णैः ||२९||
वातार्बुदं क्षीरघृताम्बुसिद्धैरुष्णैः सतैलैरुपनाहयेत्तु |
कुर्याच्च मुख्यान्युपनाहनानि सिद्धैश्च मांसैरथ वेसवारैः ||३०||
स्वेदं विदध्यात् कुशलस्तु नाड्या शृङ्गेण रक्तं बहुशो हरेच्च |
वातघ्ननिर्यूहपयोम्लभागैः सिद्धं शताख्यं त्रिवृतं पिबेद्वा ||३१||
கர்காருகைரித்யாதி| கர்காருகஂ கூஷ்மாண்டஂ, ஏர்வாருஃ க்ரீஷ்மகர்கடீ, ப்ரியாலஶ்சாரஃ, பஞ்சாங்குல ஏரண்டஃ| க்ஷீரகதஸித்தை ரக்தபித்தாநுபந்தே| உபநாஹயேத் பத்நீயாத்| வாதக்நேத்யாதி| வாதக்நா தேவதார்வாதயஃ| தத்க்வாதக்ஷீரஸௌவீரபாகைஸ்த்ரிபிஃ ஸ்நேஹசதுர்குணைரகல்கைஸ்தைலபாகஃ, ஏவமேவ ஶததா பக்வஂ ஶதபாகம், ஏவஂ த்ரிவதஂ வா மஜ்ஜவர்ஜஂ கததைலவஸாபிர்வதஂ பூர்வகல்கவாதஹரக்வாதபயோம்லைஃ ஸித்தம்; ஏவமேவ ஶததாऽபதாநகவிதாநேந வா ஸித்தஂ த்ரிவதஂ, தத்ராப்யயமேவ ஸாதநவிதிஃ||௨௯-௩௧||
Adhikarana 15 (32-34) · Śloka 34
ஸ்வேதோபநாஹா மதவஸ்து கார்யாஃ பித்தார்புதே காயவிரேசநஂ ச |
விகஷ்ய சோதும்பரஶாககோஜீபத்ரைர்பஶஂ க்ஷௌத்ரயுதைஃ ப்ரலிம்பேத் ||௩௨||
ஶ்லக்ஷ்ணீகதைஃ ஸர்ஜரஸப்ரியங்குபத்தங்கரோத்ராஞ்ஜநயஷ்டிகாஹ்வைஃ |
விஸ்ராவ்ய சாரக்வதகோஜிஸோமாஃ ஶ்யாமா ச யோஜ்யா குஶலேந லேபே ||௩௩||
ஶ்யாமாகிரிஹ்வாஞ்ஜநகீரஸேஷு த்ராக்ஷாரஸே ஸப்தலிகாரஸே ச |
கதஂ பிபேத் க்லீதகஸம்ப்ரஸித்தஂ பித்தார்புதீ தஜ்ஜடரீ ச ஜந்துஃ ||௩௪||
View original
स्वेदोपनाहा मृदवस्तु कार्याः पित्तार्बुदे कायविरेचनं च |
विघृष्य चोदुम्बरशाकगोजीपत्रैर्भृशं क्षौद्रयुतैः प्रलिम्पेत् ||३२||
श्लक्ष्णीकृतैः सर्जरसप्रियङ्गुपत्तङ्गरोध्राञ्जनयष्टिकाह्वैः |
विस्राव्य चारग्वधगोजिसोमाः श्यामा च योज्या कुशलेन लेपे ||३३||
श्यामागिरिह्वाञ्जनकीरसेषु द्राक्षारसे सप्तलिकारसे च |
घृतं पिबेत् क्लीतकसम्प्रसिद्धं पित्तार्बुदी तज्जठरी च जन्तुः ||३४||
ஸ்வேதோபநாஹா இத்யாதி| மதுஃ ஸ்வேதோ த்ரவஸ்வேதஃ, உபநாஹோ பந்தஃ காகோல்யாதிமதுத்ரவ்யகதஃ க்ஷீராம்லபிஷ்டஶ்ச நாத்யுஷ்ணஃ| மதுகாயவிரேசநஂ ந ஶிரோவிரேசநமிதி வ்யவச்சேதவிஷயஃ| பஶஂ விகஷ்ய உதும்பராதிபத்ரைஃ| தத்ர ஶாகஃ கரமஸணபத்ரோ மஹாதருஃ; கோஜீ தார்வீபத்ரிகா, ஶாகோடக இத்யந்யே| விஸ்ராவ்யேத்யாதி| ஸோமஃ ஸோமலதா, கட்பலமித்யபரே| ஶ்யாமேத்யாதி| ஶ்யாமா த்ரிவத், கிரிஹ்வா ஶ்வேதஸ்யந்தஃ, அஞ்ஜநகீ நீலாஞ்ஜநிகா ஶாரதஂ பலஂ, ஶ்ரீபலிகேதி லோகே| ஸப்தலிகா யவதிக்தா| க்லீதகேத்யாதி| யஷ்டீமதுகல்கேந ஸாமாந்யஸ்நேஹபரிபாஷயா ஸித்தஂ கதஂ ஶோதநஂ பித்தார்புதீ பித்தோதரீ ச பிபேத்||௩௨-௩௪||
Adhikarana 16 (35-36) · Śloka 36
ஶுத்தஸ்ய ஜந்தோஃ கபஜேऽர்புதே து ரக்தேऽவஸிக்தே து ததோऽர்புதஂ தத் |
த்ரவ்யாணி யாந்யூர்த்வமதஶ்ச தோஷாந் ஹரந்தி தைஃ கல்ககதைஃ ப்ரதிஹ்யாத் ||௩௫||
கபோதபாராவதவிட்விமிஶ்ரைஃ ஸகாஂஸ்யநீலைஃ ஶுகலாங்கலாக்யைஃ |
மூத்ரைஸ்து காகாதநிமூலமிஶ்ரைஃ க்ஷாரப்ரதிக்தைரதவா ப்ரதிஹ்யாத் ||௩௬||
View original
शुद्धस्य जन्तोः कफजेऽर्बुदे तु रक्तेऽवसिक्ते तु ततोऽर्बुदं तत् |
द्रव्याणि यान्यूर्ध्वमधश्च दोषान् हरन्ति तैः कल्ककृतैः प्रदिह्यात् ||३५||
कपोतपारावतविड्विमिश्रैः सकांस्यनीलैः शुकलाङ्गलाख्यैः |
मूत्रैस्तु काकादनिमूलमिश्रैः क्षारप्रदिग्धैरथवा प्रदिह्यात् ||३६||
ஶுத்தஸ்யேதி வமநேந| அலாப்வா ரக்தேऽவஸிக்தேऽபச்யா தோஷாநூர்த்வமதஶ்ச யாநி த்ரவ்யாணி ஜீமூதகீகோஷவதீபலதந்தீத்ரவந்தீத்ரிவதாதீநி ஹரந்தி தேஷாஂ கல்கைர்லிம்பேத்| காஂஸ்யநீலஃ காஂஸ்யமஸீ| ஶுகஃ க்ரந்திபர்ணஃ , லாங்கலாக்யா கலிகாரிகா| காகாதநீ வாயஸதிந்துகா| கபோதாதிவிட்விமிஶ்ரைஃ காஂஸ்யநீலாதிஸஹிதைர்வாயஸதிந்துகாயா மூலயுக்தைர்மூத்ரைர்விலிம்பேத்; அதவா க்ஷாரப்ரதிக்தைஃ க்ஷாரஸஂயுக்தைர்மூத்ரைஃ ப்ரலிம்பேத்; ‘க்ஷாரப்ரகஷ்டைரதவா’ இத்யந்யே; தத்ர க்ஷாரோதகேந ப்ரகஷ்டைர்வா கபோதவிடாதிபிஃ ப்ரதிஹ்யாதித்யர்தஃ||௩௫-௩௬||
Adhikarana 17 (37-40) · Śloka 40
நிஷ்பாவபிண்யாககுலத்தகல்கைர்மாஂஸப்ரகாடைர்ததிமஸ்துயுக்தைஃ |
லேபஂ விதத்யாத் கமயோ யதாऽத்ர மூர்ச்சந்தி முஞ்சந்த்யத மக்ஷிகாஶ்ச ||௩௭||
அல்பாவஶிஷ்டே கமிபக்ஷிதே ச லிகேத்ததோऽக்நிஂ விததீத பஶ்சாத் |
யதல்பமூலஂ த்ரபுதாம்ரஸீஸபட்டைஃ ஸமாவேஷ்ட்ய ததாயஸைர்வா ||௩௮||
க்ஷாராக்நிஶஸ்த்ராண்யஸகத்விதத்யாத் ப்ராணாநஹிஂஸந் பிஷகப்ரமத்தஃ |
ஆஸ்போதஜாதீகரவீரபத்ரைஃ கஷாயமிஷ்டஂ வ்ரணஶோதநார்தம் ||௩௯||
ஶுத்தே ச தைலஂ விததீத பார்கீவிடங்கபாடாத்ரிபலாவிபக்வம் |
யதச்சயா சோபகதாநி பாகஂ பாகக்ரமேணோபசரேத்விதிஜ்ஞஃ ||௪௦||
View original
निष्पावपिण्याककुलत्थकल्कैर्मांसप्रगाढैर्दधिमस्तुयुक्तैः |
लेपं विदध्यात् कृमयो यथाऽत्र मूर्च्छन्ति मुञ्चन्त्यथ मक्षिकाश्च ||३७||
अल्पावशिष्टे कृमिभक्षिते च लिखेत्ततोऽग्निं विदधीत पश्चात् |
यदल्पमूलं त्रपुताम्रसीसपट्टैः समावेष्ट्य तदायसैर्वा ||३८||
क्षाराग्निशस्त्राण्यसकृद्विदध्यात् प्राणानहिंसन् भिषगप्रमत्तः |
आस्फोतजातीकरवीरपत्रैः कषायमिष्टं व्रणशोधनार्थम् ||३९||
शुद्धे च तैलं विदधीत भार्गीविडङ्गपाठात्रिफलाविपक्वम् |
यदृच्छया चोपगतानि पाकं पाकक्रमेणोपचरेद्विधिज्ञः ||४०||
நிஷ்பாவேத்யாதி|- நிஷ்பாவஃ ஶிம்பஃ| விதத்யாத் குர்யாத்| மூர்ச்சந்தி பதந்தி| முஞ்சந்த்யத மக்ஷிகாஶ்சேதி ‘கமீந்’ இதி ஶேஷஃ| ஶிகராணாஂ ச கமிபிர்பக்ஷிதத்வாதல்பாவஶிஷ்டத்வம்| அஸகத் அநேகவாரம்| அப்ரமத்தஃ ஸாவதாநஃ| ஆஸ்போதா ஸாரிவா| ஶுத்த இத்யாதி| ஶுத்தே ச ரோபணார்தஂ பார்க்யாதிதைலஂ தைலபாககல்பேந| யதச்சயேத்யாதி| யதச்சயா புநராகஸ்மிகோத்பாதே அபிகாதாதிநிமித்தேऽபுத்திபூர்வகே வா||௩௭-௪௦||
Adhikarana 18 (41-42) · Śloka 43
மேதோர்புதஂ ஸ்விந்நமதோ விதார்ய விஶோத்ய ஸீவ்யேத்கதரக்தமாஶு |
ததோ ஹரித்ராகஹதூமரோத்ரபதங்கசூர்ணைஃ ஸமநஃஶிலாலைஃ ||௪௧||
வ்ரணஂ ப்ரதிக்ராஹ்ய மதுப்ரகாடைஃ கரஞ்ஜதைலஂ விததீத ஶுத்தே |
ஸஶேஷதோஷாணி ஹி யோऽர்பூதாநி கரோதி தஸ்யாஶு புநர்பவந்தி ||௪௨||
தஸ்மாதஶேஷாணி ஸமுத்தரேத்து ஹந்யுஃ ஸஶேஷாணி யதா ஹி வஹ்நிஃ |௪௩|
View original
मेदोर्बुदं स्विन्नमथो विदार्य विशोध्य सीव्येद्गतरक्तमाशु |
ततो हरिद्रागृहधूमरोध्रपतङ्गचूर्णैः समनःशिलालैः ||४१||
व्रणं प्रतिग्राह्य मधुप्रगाढैः करञ्जतैलं विदधीत शुद्धे |
सशेषदोषाणि हि योऽर्बूदानि करोति तस्याशु पुनर्भवन्ति ||४२||
तस्मादशेषाणि समुद्धरेत्तु हन्युः सशेषाणि यथा हि वह्निः |४३|
மேத இத்யாதி| பதங்கோ ரக்தகாஷ்டம் | ஆலஂ ஹரிதாலம்| கரஞ்ஜதைலஂ வித்ரத்யுக்தஂ, தத்பலதைலமேவேத்யந்யே||௪௧-௪௨||-
Adhikarana 19 (43-47) · Śloka 47
ஸஂஸ்வேத்ய கண்டஂ பவநோத்தமாதௌ நாட்யாऽநிலக்நௌஷதபத்ரபங்கைஃ ||௪௩||
அம்லைஃ ஸமூத்ரைர்விவிதைஃ பயோபிருஷ்ணைஃ ஸதைலைஃ பிஶிதைஶ்ச வித்வாந் |
விஸ்ராவயேத் ஸ்விந்நமதந்த்ரிதஶ்ச ஶுத்தஂ வ்ரணஂ சாப்யுபநாஹயேத்து ||௪௪||
ஶணாதஸீமூலகஶிக்ருகிண்வப்ரியாலமஜ்ஜாநுயுதைஸ்திலைஸ்து |
காலாமதாஶிக்ருபுநர்நவார்ககஜாதிநாமாகரஹாடகுஷ்டைஃ ||௪௫||
ஏகைஷிகாவக்ஷகதில்வகைஶ்ச ஸுராம்லபிஷ்டைரஸகத் ப்ரதிஹ்யாத் ||௪௬||
தைலஂ பிபேச்சாமதவல்லிநிம்பஹஂஸாஹ்வயாவக்ஷகபிப்பலீபீஃ |
ஸித்தஂ பலாப்யாஂ ச ஸதேவதாரு ஹிதாய நித்யஂ கலகண்டரோகே ||௪௭||
View original
संस्वेद्य गण्डं पवनोत्थमादौ नाड्याऽनिलघ्नौषधपत्रभङ्गैः ||४३||
अम्लैः समूत्रैर्विविधैः पयोभिरुष्णैः सतैलैः पिशितैश्च विद्वान् |
विस्रावयेत् स्विन्नमतन्द्रितश्च शुद्धं व्रणं चाप्युपनाहयेत्तु ||४४||
शणातसीमूलकशिग्रुकिण्वप्रियालमज्जानुयुतैस्तिलैस्तु |
कालामृताशिग्रुपुनर्नवार्कगजादिनामाकरहाटकुष्ठैः ||४५||
एकैषिकावृक्षकतिल्वकैश्च सुराम्लपिष्टैरसकृत् प्रदिह्यात् ||४६||
तैलं पिबेच्चामृतवल्लिनिम्बहंसाह्वयावृक्षकपिप्पलीभीः |
सिद्धं बलाभ्यां च सदेवदारु हिताय नित्यं गलगण्डरोगे ||४७||
ஸஂஸ்வேத்யேத்யாதி| பத்ரபங்கைஃ பல்லவைஃ| அநிலக்நஂ வாதஹரம்| ஏரண்டாதிபல்லவயுதஂ து ஶுத்தவாதே, அம்லைஃ காஞ்ஜிகாதிபிஃ பித்தாவதே வாயௌ, கபாவதே மூத்ரக்வதிதைஃ; ரக்தாவதே பயோபிஃ க்ஷீரைஃ, பிஶிதைஶ்சேதி பிஶிதரஸைஃ க்வதிதைஃ, அதவா பிஶிதைர்மாஂஸைஃ பல்லவைஃ ஸஹ க்வதிதைர்தாதுக்ஷயஜே வாயௌ| விஸ்ராவயேத் ஜலௌகாதிபிஃ, ஊருமூலஸஂஶ்ரிதஸிராவ்யதேந வா| ரக்தாதிஹரணஶுத்தஂ கலகண்டஂ நிரந்தரஂ ஶணாதிபீஜைருபநாஹயேத்| ஶுத்தமிதி வசநாத் ஸௌஶ்ருதேऽபி ரக்தாஹரணஸ்ய ஶுத்திஸஞ்ஜ்ஞா; தேந “சதுஷ்ப்ரகாரா ஸஂஶுத்திஃ” (ச. ஸூ. ௨௨) இதி சரகவசநஂ து ப்ராயிகஂ ஸ்மதம்| கிண்வஂ ஸுராபீஜம்| காலேத்யாதி| காலா ஹிஂஸ்ரா, கஜாதிநாமா ஹஸ்திபிப்பலீ, கரஹாடஂ மதநபலம்| ஏகைஷிகா அம்பஷ்டா, த்ரிவதித்யேகே; வக்ஷகஃ குடஜஃ| அஸகத் அநேகவாரம்| ப்ரதிஹ்யாத் லிம்பேத்| தைலமித்யாதி| ஹஂஸாஹ்வயா ஹஂஸபதீ| தைலஂ பிபேத் ஸித்தமிதி ஸம்பந்தஃ||௪௩-௪௭||
Adhikarana 20 (48-50) · Śloka 50
ஸ்வேதோபநாஹைஃ கபஸம்பவஂ து ஸஂஸ்வேத்ய விஸ்ராவணமேவ குர்யாத் |
ததோऽஜகந்தாதிவிஷாவிஶல்யாவிஷாணிகாகுஷ்டஶுகாஹ்வயாபிஃ ||௪௮||
பலாஶபஸ்மோதகபேஷிதாபிர்திஹ்யாத் ஸுகுஞ்ஜாபிரஶீதலாபிஃ |
தஶார்தஸங்க்யைர்லவணைஶ்ச யுக்தஂ தைலஂ பிபேந்மாகதிகாதிஸித்தம் ||௪௯||
ப்ரச்சர்தநஂ மூர்தவிரேசநஂ ச தூமஶ்ச வைரேசநிகோ ஹிதஸ்து |
பாகக்ரமோ வாऽபி ஸதா விதேயோ வைத்யேந பாகங்கதயோஃ கதஞ்சித் ||௫௦||
View original
स्वेदोपनाहैः कफसम्भवं तु संस्वेद्य विस्रावणमेव कुर्यात् |
ततोऽजगन्धातिविषाविशल्याविषाणिकाकुष्ठशुकाह्वयाभिः ||४८||
पलाशभस्मोदकपेषिताभिर्दिह्यात् सुगुञ्जाभिरशीतलाभिः |
दशार्धसङ्ख्यैर्लवणैश्च युक्तं तैलं पिबेन्मागधिकादिसिद्धम् ||४९||
प्रच्छर्दनं मूर्धविरेचनं च धूमश्च वैरेचनिको हितस्तु |
पाकक्रमो वाऽपि सदा विधेयो वैद्येन पाकङ्गतयोः कथञ्चित् ||५०||
பித்தகலகண்டாபாவாதநந்தரஂ கபஜஸ்ய சிகித்ஸிதஂ தர்ஶயந்நாஹ- ஸ்வேதேத்யாதி| ஸ்வேதோऽத்ர ரூக்ஷஃ, உபநாஹஶ்ச ஸக்ஷாரமூத்ரஃ| அஜகந்தா போவயிகா, விஶல்யா அக்நிஶிகவக்ஷஃ , விஷாணிகா ஆவர்தநிகா, ஶுகாஹ்வயஃ சர்மகாரவடஃ| தஶேத்யாதி தஶார்தஸங்க்யைர்லவணைரிதி பஞ்சலவணைஃ| மாகதிகாதிஸித்தஂ பிப்பல்யாதிக்வாதகல்காப்யாஂ ஸித்தம்| பாகங்கதயோஃ பாகஂ ப்ராப்தயோர்வாதகபஜயோஃ||௪௮-௫௦||
Adhikarana 21 (51) · Śloka 51
கடுத்ரிகக்ஷௌத்ரயுதாஃ ஸமூத்ரா பக்ஷ்யா யவாந்நாநி ரஸாஶ்ச மௌத்காஃ |
ஸஶங்கவேராஃ ஸபடோலநிம்பா ஹிதாய தேயா கலகண்டரோகே ||௫௧||
View original
कटुत्रिकक्षौद्रयुताः समूत्रा भक्ष्या यवान्नानि रसाश्च मौद्गाः |
सशृङ्गवेराः सपटोलनिम्बा हिताय देया गलगण्डरोगे ||५१||
ஸர்வகலகண்டவிஷயே யோகஂ நிர்திஶந்நாஹ- கடுத்ரிகேத்யாதி| பக்ஷ்யா தாநோல்லும்பாதயஃ| யவாந்நாநி கஞ்ஜநாதீநி| ஸமூத்ரா இதி மூத்ரஸ்விந்நஶுஷ்காணாஂ பக்ஷ்யயவாணாமிதி போத்தவ்யம்| கடுத்ரிகமதுப்யாஂ யோஜநா| ரஸாஶ்ச மௌத்கா முத்கயூஷாஃ| ஸஶங்கவேராஃ ஸார்த்ரகா தேயாஃ||௫௧||
Adhikarana 22 (52-55) · Śloka 55
மேதஃஸமுத்தே து யதோபதிஷ்டாஂ வித்யேத் ஸிராஂ ஸ்நிக்ததநோர்நரஸ்ய |
ஶ்யாமாஸுதாலோஹபுரீஷதந்தீரஸாஞ்ஜநைஶ்சாபி ஹிதஃ ப்ரதேஹஃ ||௫௨||
மூத்ரேண வாऽऽலோட்ய ஹிதாய ஸாரஂ ப்ராதஃ பிபேத் ஸாலமஹீருஹாணாம் |
ஶஸ்த்ரேண வாऽऽபாட்ய விதார்ய சைநஂ மேதஃ ஸமுத்தத்ய ஹிதாய ஸீவ்யேத் ||௫௩||
மஜ்ஜாஜ்யமேதோமதுபிர்தஹேத்வா தக்தே ச ஸர்பிர்மது சாவசார்யம் |
காஸீஸதுத்தே ச ததோऽத்ர தேயே சூர்ணீகதே ரோசநயா ஸமேதே ||௫௪||
தைலேந சாப்யஜ்ய ஹிதாய தத்யாத் ஸாரோத்பவஂ கோமயஜஂ ச பஸ்ம |
ஹிதஶ்ச நித்யஂ த்ரிபலாகஷாயோ காடஶ்ச பந்தோ யவபோஜநஂ ச ||௫௫||
View original
मेदःसमुत्थे तु यथोपदिष्टां विध्येत् सिरां स्निग्धतनोर्नरस्य |
श्यामासुधालोहपुरीषदन्तीरसाञ्जनैश्चापि हितः प्रदेहः ||५२||
मूत्रेण वाऽऽलोड्य हिताय सारं प्रातः पिबेत् सालमहीरुहाणाम् |
शस्त्रेण वाऽऽपाट्य विदार्य चैनं मेदः समुद्धृत्य हिताय सीव्येत् ||५३||
मज्जाज्यमेदोमधुभिर्दहेद्वा दग्धे च सर्पिर्मधु चावचार्यम् |
कासीसतुत्थे च ततोऽत्र देये चूर्णीकृते रोचनया समेते ||५४||
तैलेन चाभ्यज्य हिताय दद्यात् सारोद्भवं गोमयजं च भस्म |
हितश्च नित्यं त्रिफलाकषायो गाढश्च बन्धो यवभोजनं च ||५५||
மேதஃஸமுத்த இத்யாதி| யதோபதிஷ்டாமிதி ஊருஸந்திநிர்திஷ்டாம்| ஶ்யாமேத்யாதி|- ஶ்யாமா த்ரிவத், ஸுதா ஸேஹுண்டஃ, லோஹபுரீஷஂ லோஹமலம்; அந்யே து லோஹமகருஂ வதந்தி, ததா புரீஷஂ கபோதபாராவதவிட்| மூத்ரேணேத்யாதி| ஸாலஸாராதிதரூணாஂ ஸாரகல்கஂ கர்ஷமாத்ரஂ கோமூத்ரேண பிபேத்| ஜேஜ்ஜடஸ்து ஸாரோத்பவஂ பஸ்ம மூத்ரேணாலோட்ய பிபேதிதி வததி| ஶஸ்த்ரேணேத்யாதி| தாஹே ச மதுகதாவசாரணஂ பஶ்சாத்கர்ம| காஸீஸேத்யாதி| ததோऽநந்தரஂ காஸீஸதுத்தகோரோசநாசூர்ணாவசாரணஂ வ்ரணே| ஸாரோத்பவஂ ஸாலஸாராதிஸாரோத்பவம்| ப்ரக்ஷாலநே த்ரிபலாகஷாயஶ்ச||௫௨-௫௫||
Adhikarana puShpikA · Śloka 18
இதி ஸுஶ்ருதஸஂஹிதாயாஂ சிகித்ஸாஸ்தாநே க்ரந்த்யபச்யர்புதகலகண்டசிகித்ஸிதஂ நாமாஷ்டாதஶோऽத்யாயஃ ||௧௮||
View original
इति सुश्रुतसंहितायां चिकित्सास्थाने ग्रन्थ्यपच्यर्बुदगलगण्डचिकित्सितं नामाष्टादशोऽध्यायः ||१८||
இதி ஶ்ரீடல்ஹ(ஹ்ல)ணவிரசிதாயாஂ நிபந்தஸங்க்ரஹாக்யாயாஂ ஸுஶ்ருதடீகாயாஂ சிகித்ஸாஸ்தாநேऽஷ்டாதஶோऽத்யாயஃ|