Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ಅಥಾತಃ ಕ್ಷೀಣಬಲೀಯಂ ವಾಜೀಕರಣಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ ||೧|| ಯಥೋವಾಚ ಭಗವಾನ್ ಧನ್ವನ್ತರಿಃ ||೨||
अथातः क्षीणबलीयं वाजीकरणचिकित्सितं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
ಕ್ಷೀಣತಾ ಹೀನಶಕ್ತಿತ್ವಮ್||೧-೨||
Adhikarana 2 (3-5) · Śloka 5
ಕಲ್ಯಸ್ಯೋದಗ್ರವಯಸೋ ವಾಜೀಕರಣಸೇವಿನಃ | ಸರ್ವೇಷ್ವೃತುಷ್ವಹರಹರ್ವ್ಯವಾಯೋ ನ ನಿವಾರಿತಃ ||೩|| ಸ್ಥವಿರಾಣಾಂ ರಿರಂಸೂನಾಂ ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ವಾಲ್ಲಭ್ಯಮಿಚ್ಛತಾಮ್ | ಯೋಷಿತ್ಪ್ರಸಙ್ಗಾತ್ ಕ್ಷೀಣಾನಾಂ ಕ್ಲೀಬಾನಾಮಲ್ಪರೇತಸಾಮ್ ||೪|| ವಿಲಾಸಿನಾಮರ್ಥವತಾಂ ರೂಪಯೌವನಶಾಲಿನಾಮ್ | ನೃಣಾಂ ಚ ಬಹುಭಾರ್ಯಾಣಾಂ ಯೋಗಾ ವಾಜೀಕರಾ ಹಿತಾಃ ||೫||
कल्यस्योदग्रवयसो वाजीकरणसेविनः | सर्वेष्वृतुष्वहरहर्व्यवायो न निवारितः ||३|| स्थविराणां रिरंसूनां स्त्रीणां वाल्लभ्यमिच्छताम् | योषित्प्रसङ्गात् क्षीणानां क्लीबानामल्परेतसाम् ||४|| विलासिनामर्थवतां रूपयौवनशालिनाम् | नृणां च बहुभार्याणां योगा वाजीकरा हिताः ||५||
🔊 Audio coming soon
ಕಲ್ಯಸ್ಯ ರೋಗರಹಿತಸ್ಯ| ಉದಗ್ರವಯಸಃ ತರುಣಸ್ಯ||೩-೫||
Adhikarana 3 (6-8) · Śloka 10
ಸೇವಮಾನೋ ಯದೌಚಿತ್ಯಾದ್ವಾಜೀವಾತ್ಯರ್ಥವೇಗವಾನ್ | ನಾರೀಸ್ತರ್ಪಯತೇ ತೇನ ವಾಜೀಕರಣಮುಚ್ಯತೇ ||೬|| ಭೋಜನಾನಿ ವಿಚಿತ್ರಾಣಿ ಪಾನಾನಿ ವಿವಿಧಾನಿ ಚ | ವಾಚಃ ಶ್ರೋತ್ರಾನುಗಾಮಿನ್ಯಸ್ತ್ವಚಃ ಸ್ಪರ್ಶಸುಖಾಸ್ತಥಾ ||೭|| ಯಾಮಿನೀ ಸೇನ್ದುತಿಲಕಾ ಕಾಮಿನೀ ನವಯೌವನಾ | ಗೀತಂ ಶ್ರೋತ್ರಮನೋಹಾರಿ ತಾಮ್ಬೂಲಂ ಮದಿರಾಃ ಸ್ರಜಃ ||೮|| ಗನ್ಧಾ ಮನೋಜ್ಞಾ ರೂಪಾಣಿ ಚಿತ್ರಾಣ್ಯುಪವನಾನಿ ಚ | ಮನಸಶ್ಚಾಪ್ರತೀಘಾತೋ ವಾಜೀಕುರ್ವನ್ತಿ ಮಾನವಮ್ |೧೦|
सेवमानो यदौचित्याद्वाजीवात्यर्थवेगवान् | नारीस्तर्पयते तेन वाजीकरणमुच्यते ||६|| भोजनानि विचित्राणि पानानि विविधानि च | वाचः श्रोत्रानुगामिन्यस्त्वचः स्पर्शसुखास्तथा ||७|| यामिनी सेन्दुतिलका कामिनी नवयौवना | गीतं श्रोत्रमनोहारि ताम्बूलं मदिराः स्रजः ||८|| गन्धा मनोज्ञा रूपाणि चित्राण्युपवनानि च | मनसश्चाप्रतीघातो वाजीकुर्वन्ति मानवम् |१०|
🔊 Audio coming soon
ಅಥ ಕಿಂ ತದ್ವಾಜೀಕರಣಮಿತ್ಯುಚ್ಯತ ಇತ್ಯಾಹ- ಸೇವಮಾನ ಇತ್ಯಾದಿ| ತಥಾಽನ್ಯತ್ರಾಪಿ “ವಾಜೀವಾತಿಬಲೋ ಯೇನ ಯಾತ್ಯಪ್ರತಿಹತಃ ಸ್ತ್ರಿಯಃ” ಇತ್ಯಾದಿಲಕ್ಷಣಂ ವಾಜೀಕರಣಮ್| ತತ್ ತ್ರಿವಿಧಮ್- ಜನಕಂ, ಪ್ರವರ್ತಕಂ, ಜನಕಪ್ರವರ್ತಕಂ ಚೇತಿ| ತತ್ರ ಜನಕಂ ಮಾಂಸಘೃತಾದಿಕಂ, ಯತಸ್ತದ್ರಸಾದಿಧಾತುಕ್ರಮೇಣ ಪರಿಣತಂ ಸತ್ ಪ್ರಧಾನಧಾತುಪುಷ್ಟಿಂ ಕರೋತಿ; ಪ್ರವರ್ತಕಮುಚ್ಚಟಾಚೂರ್ಣಾದಿಕಂ ಶುಕ್ರವೈರೇಚನಿಕಂ, ನ ಚ ತಸ್ಯ ವೈರೇಚನಿಕೋಕ್ತಯಾ ಶುಕ್ರಕ್ಷಯಕಾರಿತ್ವಂ ಸ್ಯಾತ್, ಅತೋ ವಿರೇಚನಂ ಶುಕ್ರಸ್ಯ ಪತನಾಯಾಭಿಮುಖೀಭಾವಮಾತ್ರಕರಣಂ; ಜನಕಪ್ರವರ್ತಕಂ ತು ಗವ್ಯಘೃತಗೋಧೂಮಮಾಷಕಾಕಾಣ್ಡಫಲಾದಿಕಮ್| ಕೇವಲಂ ದೇಹಬಲಕರಂ ಜನಕಂ ಗೋಧೂಮಾದಿಕಂ, ಕೇವಲಮನೋಬಲಕರಂ ಸಙ್ಕಲ್ಪಾದಿ ತು ಪ್ರವರ್ತಕಂ, ಘೃತಕ್ಷೀರಾದಿ ದೇಹಮನೋಬಲಕರಂ ಸದುಭಯಕರಮಿತಿ| ವೃಷ್ಯಾದಿದ್ರವ್ಯಾಣಾಂ ಸದ್ಯಃ ಶುಕ್ರಾದಿಕರಣೇ ಪ್ರಭಾವೋಽಯಮ್| ತಥಾ ಚ ಶ್ರೀವಾಗ್ಭಟಃ,- “ಕೇಚಿದಾಹುರಹೋರಾತ್ರಾತ್ ಷಡಹಾದಪರೇ, ಪರೇ| ಮಾಸಾತ್ ಪ್ರಯಾತಿ ಶುಕ್ರತ್ವಮನ್ನಂ ಪಾಕಕ್ರಮಾದಿತಿ|| ವೃಷ್ಯಾದೀನಿ ಪ್ರಭಾವೇಣ ಸದ್ಯಃ ಶುಕ್ರಾದಿ ಕುರ್ವತೇ|| ಪ್ರಾಯಃ ಕರೋತ್ಯಹೋರಾತ್ರಾತ್ ಕರ್ಮಾನ್ಯದಪಿ ಭೇಷಜಮ್” (ವಾ. ಶಾ. ೩)- ಇತಿ| ರಿರಂಸುಃ ರನ್ತುಮಿಚ್ಛುಃ| ಪ್ರವರ್ತನಾದಿಕಾರಣಾನ್ಯುದ್ದಿಶನ್ನಾಹ- ಭೋಜನಾನೀತ್ಯಾದಿ||೬-೮||
Adhikarana 4 (9-15) · Śloka 15
ತೈಸ್ತೈರ್ಭಾವೈರಹೃದ್ಯೈಸ್ತು ರಿರಂಸೋರ್ಮನಸಿ ಕ್ಷತೇ ||೯|| ದ್ವೇಷ್ಯಸ್ತ್ರೀಸಮ್ಪ್ರಯೋಗಾಚ್ಚ ಕ್ಲೈಬ್ಯಂ ತನ್ಮಾನಸಂ ಸ್ಮೃತಮ್ | ಕಟುಕಾಮ್ಲೋಷ್ಣಲವಣೈರತಿಮಾತ್ರೋಪಸೇವಿತೈಃ ||೧೦|| ಸೌಮ್ಯಧಾತುಕ್ಷಯೋ ದೃಷ್ಟಃ ಕ್ಲೈಬ್ಯಂ ತದಪರಂ ಸ್ಮೃತಮ್ | ಅತಿವ್ಯವಾಯಶೀಲೋ ಯೋ ನ ಚ ವಾಜೀಕ್ರಿಯಾರತಃ ||೧೧|| ಧ್ವಜಭಙ್ಗಮವಾಪ್ನೋತಿ ತಚ್ಛುಕ್ರಕ್ಷಯಹೇತುಕಮ್ | ಮಹತಾ ಮೇಢ್ರರೋಗೇಣ ಮರ್ಮಚ್ಛೇದೇನ ವಾ ಪುನಃ ||೧೨|| ಕ್ಲೈಬ್ಯಮೇತಚ್ಚತುರ್ಥಂ ಸ್ಯಾನ್ನೃಣಾಂ ಪುಂಸ್ತ್ವೋಪಘಾತಜಮ್ | ಜನ್ಮಪ್ರಭೃತಿ ಯಃ ಕ್ಲೀಬಃ ಕ್ಲೈಬ್ಯಂ ತತ್ ಸಹಜಂ ಸ್ಮೃತಮ್ ||೧೩|| ಬಲಿನಃ ಕ್ಷುಬ್ಧಮನಸೋ ನಿರೋಧಾದ್ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯತಃ | ಷಷ್ಠಂ ಕ್ಲೈಬ್ಯಂ ಮತಂ ತತ್ತು ಖರಶುಕ್ರನಿಮಿತ್ತಜಮ್ ||೧೪|| ಅಸಾಧ್ಯಂ ಸಹಜಂ ಕ್ಲೈಬ್ಯಂ ಮರ್ಮಚ್ಛೇದಾಚ್ಚ ಯದ್ಭವೇತ್ | ಸಾಧ್ಯಾನಾಮಿತರೇಷಾಂ ತು ಕಾರ್ಯೋ ಹೇತುವಿಪರ್ಯಯಃ ||೧೫||
तैस्तैर्भावैरहृद्यैस्तु रिरंसोर्मनसि क्षते ||९|| द्वेष्यस्त्रीसम्प्रयोगाच्च क्लैब्यं तन्मानसं स्मृतम् | कटुकाम्लोष्णलवणैरतिमात्रोपसेवितैः ||१०|| सौम्यधातुक्षयो दृष्टः क्लैब्यं तदपरं स्मृतम् | अतिव्यवायशीलो यो न च वाजीक्रियारतः ||११|| ध्वजभङ्गमवाप्नोति तच्छुक्रक्षयहेतुकम् | महता मेढ्ररोगेण मर्मच्छेदेन वा पुनः ||१२|| क्लैब्यमेतच्चतुर्थं स्यान्नृणां पुंस्त्वोपघातजम् | जन्मप्रभृति यः क्लीबः क्लैब्यं तत् सहजं स्मृतम् ||१३|| बलिनः क्षुब्धमनसो निरोधाद् ब्रह्मचर्यतः | षष्ठं क्लैब्यं मतं तत्तु खरशुक्रनिमित्तजम् ||१४|| असाध्यं सहजं क्लैब्यं मर्मच्छेदाच्च यद्भवेत् | साध्यानामितरेषां तु कार्यो हेतुविपर्ययः ||१५||
🔊 Audio coming soon
ಪ್ರವರ್ತನಾಕಾರಣಾನ್ಯುದ್ದಿಶನ್ನಾಹ- ತೈಸ್ತೈರಿತ್ಯಾದಿ| ತೈಸ್ತೈರ್ಭಾವೈರಿತಿ ಭಯಾವಿಶ್ರಮ್ಭಸ್ತ್ರೀದೋಷದರ್ಶನಾದಿಭಿಃ| ಆಹಾರಜಂ ಕ್ಲೈಬ್ಯಮಾಹ- ಕಟುಕೇತ್ಯಾದಿ| ರಿರಂಸುಃ ರನ್ತುಮಿಚ್ಛುಃ| ಧಾತುಕ್ಷಯಜನ್ಯಂ ಕ್ಲೈಬ್ಯಮಾಹ- ಅತಿವ್ಯವಾಯೇತ್ಯಾದಿ| ಧ್ವಜೋ ಮೇಹನಮ್| ಮರ್ಮಚ್ಛೇದೇನೇತಿ ಶುಕ್ರವಹನಾಡೀನಾಂ ಛೇದನಾತ್| ಬಲಿನಃ ಅತಿಸ್ಥೂಲಸ್ಯ| ಕ್ಷುಬ್ಧಮನಸಃ ಚಲಚಿತ್ತಸ್ಯ| ನಿರೋಧಾತ್ ವಾತಮೂತ್ರಾದೀನಾಮ್| ಖರಂ ಕಠಿನಮ್, ಅನ್ಯೇ ಪರುಷಮಾಹುಃ||೯-೧೫||
Adhikarana 5 (16-17) · Śloka 18
ವಿಧಿರ್ವಾಜೀಕರೋ ಯಸ್ತು ತಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮ್ಯತಃ ಪರಮ್ | ತಿಲಮಾಷವಿದಾರೀಣಾಂ ಶಾಲೀನಾಂ ಚೂರ್ಣಮೇವ ವಾ ||೧೬|| ಪೌಣ್ಡ್ರಕೇಕ್ಷುರಸೈರಾರ್ದ್ರಂ ಮರ್ದಿತಂ ಸೈನ್ಧವಾನ್ವಿತಮ್ | ವರಾಹಮೇದಸಾ ಯುಕ್ತಾಂ ಘೃತೇನೋತ್ಕಾರಿಕಾಂ ಪಚೇತ್ ||೧೭|| ತಾಂ ಭಕ್ಷಯಿತ್ವಾ ಪುರುಷೋ ಗಚ್ಛೇತ್ತು ಪ್ರಮದಾಶತಮ್ |೧೮|
विधिर्वाजीकरो यस्तु तं प्रवक्ष्याम्यतः परम् | तिलमाषविदारीणां शालीनां चूर्णमेव वा ||१६|| पौण्ड्रकेक्षुरसैरार्द्रं मर्दितं सैन्धवान्वितम् | वराहमेदसा युक्तां घृतेनोत्कारिकां पचेत् ||१७|| तां भक्षयित्वा पुरुषो गच्छेत्तु प्रमदाशतम् |१८|
🔊 Audio coming soon
ರಸೈಃ ಮಾಂಸರಸೈರಿಕ್ಷುರಸೈಶ್ಚ| ಉತ್ಕಾರಿಕಾಂ ಲಪ್ಸಿಕಾಮ್||೧೬-೧೭||-
Adhikarana 6 (18-19) · Śloka 19
ಬಸ್ತಾಣ್ಡಸಿದ್ಧೇ ಪಯಸಿ ಭಾವಿತಾನಸಕೃತ್ತಿಲಾನ್ ||೧೮|| ಶಿಶುಮಾರವಸಾಪಕ್ವಾಃ ಶಷ್ಕುಲ್ಯಸ್ತಿಸ್ತೈಲೈಃ ಕೃತಾಃ | ಯಃ ಖಾದೇತ್ ಸ ಪುಮಾನ್ ಗಚ್ಛೇತ್ ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ಶತಮಪೂರ್ವವತ್ ||೧೯||
बस्ताण्डसिद्धे पयसि भावितानसकृत्तिलान् ||१८|| शिशुमारवसापक्वाः शष्कुल्यस्तिस्तैलैः कृताः | यः खादेत् स पुमान् गच्छेत् स्त्रीणां शतमपूर्ववत् ||१९||
🔊 Audio coming soon
ಸಾಮಾನ್ಯಪರಿಭಾಷಾಕಲ್ಪೇನ ಸಿದ್ಧೇ ಪಯಸಿ ಸಪ್ತಾಹಂ ಭಾವಿತಾನ್ ತಿಲಾನ್ ಖಾದೇತ್, ತತ್ರಾನುಪಾನಂ ಕ್ಷೀರಮೇವೇತ್ಯೇಕೋ ಯೋಗಃ| ಪರಿಭಾಷಾಮಾಹ- “ದ್ರವ್ಯಾದಷ್ಟಗುಣಂ ಕ್ಷೀರಂ ಕ್ಷೀರಾತ್ತೋಯಂ ಚತುರ್ಗುಣಮ್| ಕ್ಷೀರಾವಶಿಷ್ಟಂ ಕರ್ತವ್ಯಂ ಕ್ಷೀರಪಾಕೇ ತ್ವಯಂ ವಿಧಿಃ”- ಇತಿ| ಬಸ್ತಾಣ್ಡಸಿದ್ಧಪಯೋಭಾವಿತತಿಲೈಃ ಕೃತಾಃ ಶಷ್ಕುಲ್ಯಃ ಶಿಶುಮಾರವಸಯಾ ಭೃಷ್ಟಾ ಭಕ್ಷಿತಾ ಯಥೋಕ್ತಫಲದಾಃ, ತತ್ರಾಪ್ಯನುಪಾನೇ ಕ್ಷೀರಮಿತಿ ದ್ವಿತೀಯೋ ಯೋಗಃ, ಏತೇನ ಯೋಗದ್ವಯಮುಕ್ತಮ್| ಅಪೂರ್ವವತ್ ಪ್ರಥಮಸುರತವತ್||೧೮-೧೯||
Adhikarana 7 (20) · Śloka 20
ಪಿಪ್ಪಲೀಲವಣೋಪೇತೇ ಬಸ್ತಾಣ್ಡೇ ಕ್ಷೀರಸರ್ಪಿಷಿ | ಸಾಧಿತೇ ಭಕ್ಷಯೇದ್ಯಸ್ತು ಸ ಗಚ್ಛೇತ್ ಪ್ರಮದಾಶತಮ್ ||೨೦||
पिप्पलीलवणोपेते बस्ताण्डे क्षीरसर्पिषि | साधिते भक्षयेद्यस्तु स गच्छेत् प्रमदाशतम् ||२०||
🔊 Audio coming soon
ಪಿಪ್ಪಲೀತ್ಯಾದಿ| ಬಸ್ತಾಣ್ಡೇ ಕ್ಷೀರಸರ್ಪಿಷಾ ಕ್ಷೀರೋತ್ಥಿತನವನೀತಸರ್ಪಿಷಾ ಪಕ್ವೇ ಪಿಪ್ಪಲ್ಯಾ ಕಿಞ್ಚಿತ್ಕಟುಕೇ ಸೈನ್ಧವೇನ ಕಿಞ್ಚಿಲ್ಲವಣೇ ಭಕ್ಷಿತೇ ಯಥೋಕ್ತಫಲದೇ, ಅನುಪಾನಂ ಶೀತಲಜಲಮ್||೨೦||
Adhikarana 8 (21-22) · Śloka 22
ಪಿಪ್ಪಲೀಮಾಷಶಾಲೀನಾಂ ಯವಗೋಧೂಮಯೋಸ್ತಥಾ | ಚೂರ್ಣಭಾಗೈಃ ಸಮೈಸ್ತೈಸ್ತು ಘೃತೇ ಪೂಪಲಿಕಾಂ ಪಚೇತ್ ||೨೧|| ತಾಂ ಭಕ್ಷಯಿತ್ವಾ ಪೀತ್ವಾ ತು ಶರ್ಕರಾಮಧುರಂ ಪಯಃ | ನರಶ್ಚಟಕವದ್ಗಚ್ಛೇದ್ದಶವಾರಾನ್ನಿರನ್ತರಮ್ ||೨೨||
पिप्पलीमाषशालीनां यवगोधूमयोस्तथा | चूर्णभागैः समैस्तैस्तु घृते पूपलिकां पचेत् ||२१|| तां भक्षयित्वा पीत्वा तु शर्करामधुरं पयः | नरश्चटकवद्गच्छेद्दशवारान्निरन्तरम् ||२२||
🔊 Audio coming soon
ಪಿಪ್ಪಲೀತ್ಯಾದಿ| ಶೃತಂ ಶರ್ಕರಾಮಧುರಂ ಕ್ಷೀರಮನುಪಾನಮ್||೨೧-೨೨||
Adhikarana 9 (23-24) · Śloka 25
ವಿದಾರ್ಯಾಃ ಸುಕೃತಂ ಚೂರ್ಣಂ ಸ್ವರಸೇನೈವ ಭಾವಿತಮ್ | ಸರ್ಪಿರ್ಮಧುಯುತಂ ಲೀಢ್ವಾ ದಶ ಸ್ತ್ರೀರಧಿಗಚ್ಛತಿ ||೨೩|| ಏವಮಾಮಲಕಂ ಚೂರ್ಣಂ ಸ್ವರಸೇನೈವ ಭಾವಿತಮ್ | ಶರ್ಕರಾಮಧುಸರ್ಪಿರ್ಭಿರ್ಯುಕ್ತಂ ಲೀಢ್ವಾ ಪಯಃ ಪಿಬೇತ್ ||೨೪|| ಏತೇನಾಶೀತಿವರ್ಷೋಽಪಿ ಯುವೇವ ಪರಿಹೃಷ್ಯತಿ |೨೫|
विदार्याः सुकृतं चूर्णं स्वरसेनैव भावितम् | सर्पिर्मधुयुतं लीढ्वा दश स्त्रीरधिगच्छति ||२३|| एवमामलकं चूर्णं स्वरसेनैव भावितम् | शर्करामधुसर्पिर्भिर्युक्तं लीढ्वा पयः पिबेत् ||२४|| एतेनाशीतिवर्षोऽपि युवेव परिहृष्यति |२५|
🔊 Audio coming soon
ಸ್ವರಸೇನೈವ ವಿದಾರ್ಯಾ ಏವ, ಶರ್ಕರಾಸರ್ಪಿಃಕ್ಷೌದ್ರಯುತಂ ಲೀಢ್ವಾಽನನ್ತರಮನುಪಾನಂ ಪಯಃ ಪಿಬೇತ್||೨೩-೨೪||-
Adhikarana 10 (25-26) · Śloka 27
ಪಿಪ್ಪಲೀಲವಣೋಪೇತೇ ಬಸ್ತಾಣ್ಡೇ ಘೃತಸಾಧಿತೇ ||೨೫|| ಶಿಶುಮಾರಸ್ಯ ವಾ ಖಾದೇತ್ತೇ ತು ವಾಜೀಕರೇ ಭೃಶಮ್ | ಕುಲೀರಕೂರ್ಮನಕ್ರಾಣಾಮಣ್ಡಾನ್ಯೇವಂ ತು ಭಕ್ಷಯೇತ್ ||೨೬|| ಮಹಿಷರ್ಷಭಬಸ್ತಾನಾಂ ಪಿಬೇಚ್ಛುಕ್ರಾಣಿ ವಾ ನರಃ |೨೭|
पिप्पलीलवणोपेते बस्ताण्डे घृतसाधिते ||२५|| शिशुमारस्य वा खादेत्ते तु वाजीकरे भृशम् | कुलीरकूर्मनक्राणामण्डान्येवं तु भक्षयेत् ||२६|| महिषर्षभबस्तानां पिबेच्छुक्राणि वा नरः |२७|
🔊 Audio coming soon
ಪಿಪ್ಪಲೀತ್ಯಾದಿ| ಬಸ್ತಾಣ್ಡೇ ಅಜಮುಷ್ಕೌ| ಶಿಶುಮಾರಸ್ಯ ‘ಅಣ್ಡೇ’ ಇತಿ ಶೇಷಃ| ಕುಲೀರಃ ಕರ್ಕಟಕಃ, ‘ಗೃಹಚಟಕ ’ ಇತ್ಯನ್ಯೇ, ‘ಕುಲೀರೋ ಮತ್ಸ್ಯವಿಶೇಷ’ ಇತ್ಯಪರೇ| ಕೂರ್ಮಃ ಕಚ್ಛಪಃ| ನಕ್ರೋ ಮತ್ಸ್ಯಭೇದಃ, ‘ಘಡಿಯಾಲ’ ಇತಿ ಲೋಕೇ| ಅಣ್ಡಮತ್ರ ಪ್ರಾಣಾಧಾರೋ ವರ್ತುಲಃ, ನತು ಮುಷ್ಕಃ| ಋಷಭೋ ವೃಷಭಃ| ಬಸ್ತಃ ಛಾಗಃ| ತೇಷಾಂ ಶುಕ್ರಾಣಿ ಗುರೂಪದೇಶಾತ್ ತದಾಧಾರಭೂತಾನ್ಯೇವಾಣ್ಡಾನಿ ||೨೫-೨೬||-
Adhikarana 11 (27-36) · Śloka 36
ಅಶ್ವತ್ಥಫಲಮೂಲತ್ವಕ್ಶುಙ್ಗಾಸಿದ್ಧಂ ಪಯೋ ನರಃ ||೨೭|| ಪೀತ್ವಾ ಸಶರ್ಕರಾಕ್ಷೌದ್ರಂ ಕುಲಿಙ್ಗ ಇವ ಹೃಷ್ಯತಿ | ವಿದಾರಿಮೂಲಕಲ್ಕಂ ತು ಶೃತೇನ ಪಯಸಾ ನರಃ ||೨೮|| ಉಡುಮ್ಬರಸಮಂ ಪೀತ್ವಾ ವೃದ್ಧೋಽಪಿ ತರುಣಾಯತೇ | ಮಾಷಾಣಾಂ ಪಲಮೇಕಂ ತು ಸಂಯುಕ್ತಂ ಕ್ಷೌದ್ರಸರ್ಪಿಷಾ ||೨೯|| ಅವಲಿಹ್ಯ ಪಯಃ ಪೀತ್ವಾ ತೇನ ವಾಜೀ ಭವೇನ್ನರಃ | ಕ್ಷೀರಪಕ್ವಾಂಸ್ತು ಗೋಧೂಮಾನಾತ್ಮಗುಪ್ತಾಫಲೈಃ ಸಹ ||೩೦|| ಶೀತಾನ್ ಘೃತಯುತಾನ್ ಖಾದೇತ್ತತಃ ಪಶ್ಚಾತ್ ಪಯಃ ಪಿಬೇತ್ | ನಕ್ರಮೂಷಿಕಮಣ್ಡೂಕಚಟಕಾಣ್ಡಕೃತಂ ಘೃತಮ್ ||೩೧|| ಪಾದಾಭ್ಯಙ್ಗೇನ ಕುರುತೇ ಬಲಂ ಭೂಮಿಂ ತು ನ ಸ್ಪೃಶೇತ್ | ಯಾವತ್ ಸ್ಪೃಶತಿ ನೋ ಭೂಮಿಂ ತಾವದ್ಗಚ್ಛೇನ್ನಿರನ್ತರಮ್ ||೩೨|| ಸ್ವಯಙ್ಗುಪ್ತೇಕ್ಷುರಕಯೋಃ ಫಲಚೂರ್ಣಂ ಸಶರ್ಕರಮ್ | ಧಾರೋಷ್ಣೇನ ನರಃ ಪೀತ್ವಾ ಪಯಸಾ ನ ಕ್ಷಯಂ ವ್ರಜೇತ್ ||೩೩|| ಉಚ್ಚಟಾಚೂರ್ಣಮಪ್ಯೇವಂ ಕ್ಷೀರೇಣೋತ್ತಮಮಿಷ್ಯತೇ | ಶತಾವರ್ಯುಚ್ಚಟಾಚೂರ್ಣಂ ಪೇಯಮೇವಂ ಬಲಾರ್ಥಿನಾ | ಸ್ವಯಙ್ಗುಪ್ತಾಫಲೈರ್ಯುಕ್ತಂ ಮಾಷಸೂಪಂ ಪಿಬೇನ್ನರಃ ||೩೪|| ಗುಪ್ತಾಫಲಂ ಗೋಕ್ಷುರಕಾಚ್ಚ ಬೀಜಂ ತಥೋಚ್ಚಟಾಂ ಗೋಪಯಸಾ ವಿಪಾಚ್ಯ | ಖಜಾಹತಂ ಶರ್ಕರಯಾ ಚ ಯುಕ್ತಂ ಪೀತ್ವಾ ನರೋ ಹೃಷ್ಯತಿ ಸರ್ವರಾತ್ರಮ್ ||೩೫|| ಮಾಷಾನ್ ವಿದಾರೀಮಪಿ ಸೋಚ್ಚಟಾಂ ಚ ಕ್ಷೀರೇ ಗವಾಂ ಕ್ಷೌದ್ರಘೃತೋಪಪನ್ನಾಮ್ | ಪೀತ್ವಾ ನರಃ ಶರ್ಕರಯಾ ಸುಯುಕ್ತಾಂ ಕುಲಿಙ್ಗವದ್ಧೃಷ್ಯತಿ ಸರ್ವರಾತ್ರಮ್ ||೩೬||
अश्वत्थफलमूलत्वक्शुङ्गासिद्धं पयो नरः ||२७|| पीत्वा सशर्कराक्षौद्रं कुलिङ्ग इव हृष्यति | विदारिमूलकल्कं तु शृतेन पयसा नरः ||२८|| उडुम्बरसमं पीत्वा वृद्धोऽपि तरुणायते | माषाणां पलमेकं तु संयुक्तं क्षौद्रसर्पिषा ||२९|| अवलिह्य पयः पीत्वा तेन वाजी भवेन्नरः | क्षीरपक्वांस्तु गोधूमानात्मगुप्ताफलैः सह ||३०|| शीतान् घृतयुतान् खादेत्ततः पश्चात् पयः पिबेत् | नक्रमूषिकमण्डूकचटकाण्डकृतं घृतम् ||३१|| पादाभ्यङ्गेन कुरुते बलं भूमिं तु न स्पृशेत् | यावत् स्पृशति नो भूमिं तावद्गच्छेन्निरन्तरम् ||३२|| स्वयङ्गुप्तेक्षुरकयोः फलचूर्णं सशर्करम् | धारोष्णेन नरः पीत्वा पयसा न क्षयं व्रजेत् ||३३|| उच्चटाचूर्णमप्येवं क्षीरेणोत्तममिष्यते | शतावर्युच्चटाचूर्णं पेयमेवं बलार्थिना | स्वयङ्गुप्ताफलैर्युक्तं माषसूपं पिबेन्नरः ||३४|| गुप्ताफलं गोक्षुरकाच्च बीजं तथोच्चटां गोपयसा विपाच्य | खजाहतं शर्करया च युक्तं पीत्वा नरो हृष्यति सर्वरात्रम् ||३५|| माषान् विदारीमपि सोच्चटां च क्षीरे गवां क्षौद्रघृतोपपन्नाम् | पीत्वा नरः शर्करया सुयुक्तां कुलिङ्गवद्धृष्यति सर्वरात्रम् ||३६||
🔊 Audio coming soon
ಅಶ್ವತ್ಥೇತ್ಯಾದಿ| ಶುಙ್ಗಾ ಅಗ್ರಪಲ್ಲವಾಃ| ಹೃಷ್ಯತಿ ಸಕಾಮೋ ಭವತಿ| ಉಡುಮ್ಬರಸಮಮ್ ಉದುಮ್ಬರಫಲಪ್ರಮಾಣಮ್| ಸ್ವಯಙ್ಗುಪ್ತಾ ಕಪಿಕಚ್ಛೂಃ| ಇಕ್ಷುರಕಃ ಕೋಕಿಲಾಕ್ಷಃ ‘ತಾಲಮಖಾನಾ’ ಇತಿ ಲೋಕೇ| ಉಚ್ಚಟಾ ಶಣಘಣ್ಟಾಕಾರಃ ಸ್ವಲ್ಪವಿಟಪಃ ಪ್ರಾಯಶೋ ಹಿಮವತಿ ಸರಯೂನದೀತೀರೇ ದೃಶ್ಯತೇ| ಏವಮಿತಿ ಸಶರ್ಕರಧಾರೋಷ್ಣಕ್ಷೀರೇಣ; ಖಜಾಹತಂ ಮನ್ಥಾನಹತಮ್||೨೭-೩೬||
Adhikarana 12 (37-38) · Śloka 38
ಗೃಷ್ಟೀನಾಂ ವೃದ್ಧವತ್ಸಾನಾಂ ಮಾಷಪರ್ಣಭೃತಾಂ ಗವಾಮ್ | ಯತ್ ಕ್ಷೀರಂ ತತ್ ಪ್ರಶಂಸನ್ತಿ ಬಲಕಾಮೇಷು ಜನ್ತುಷು ||೩೭|| ಕ್ಷೀರಮಾಂಸಗಣಾಃ ಸರ್ವೇ ಕಾಕೋಲ್ಯಾದಿಶ್ಚ ಪೂಜಿತಃ | ವಾಜೀಕರಣಹೇತೋರ್ಹಿ ತಸ್ಮಾತ್ತತ್ತು ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್ ||೩೮||
गृष्टीनां वृद्धवत्सानां माषपर्णभृतां गवाम् | यत् क्षीरं तत् प्रशंसन्ति बलकामेषु जन्तुषु ||३७|| क्षीरमांसगणाः सर्वे काकोल्यादिश्च पूजितः | वाजीकरणहेतोर्हि तस्मात्तत्तु प्रयोजयेत् ||३८||
🔊 Audio coming soon
ಗೃಷ್ಟೀನಾಂ ಪ್ರಥಮಪ್ರಸೂತಾನಾಂ, ವೃದ್ಧವತ್ಸಾನಾಮೇಕವರ್ಷವತ್ಸಾನಾಮಿತ್ಯರ್ಥಃ| ಮಾಷಪರ್ಣಭೃತಾಂ ಮಾಷಪರ್ಣೇನ ಪೋಷಿತಾನಾಂ, ಮಾಷಪರ್ಣಗ್ರಹಣಂ ಫಲವ್ಯುದಾಸಾರ್ಥಂ, ತೇ ಚ ಮಾಷಪರ್ಣಾ ಹರಿತಾ ಅಭಿಪ್ರೇತಾ ನ ಶುಷ್ಕಾಃ||೩೭-೩೮||
Adhikarana 13 (39) · Śloka 39
ಏತೇ ವಾಜೀಕರಾ ಯೋಗಾಃ ಪ್ರೀತ್ಯಪತ್ಯಬಲಪ್ರದಾಃ | ಸೇವ್ಯಾ ವಿಶುದ್ಧೋಪಚಿತದೇಹೈಃ ಕಾಲಾದ್ಯಪೇಕ್ಷಯಾ ||೩೯||
एते वाजीकरा योगाः प्रीत्यपत्यबलप्रदाः | सेव्या विशुद्धोपचितदेहैः कालाद्यपेक्षया ||३९||
🔊 Audio coming soon
ಪ್ರೀತಿಃ ಮನಃಸುಖಮ್, ಅಪತ್ಯಂ ಸನ್ತತಿಃ, ಬಲಂ ದೇಹಸ್ಯೋಪಚಯಲಕ್ಷಣಂ ಶಕ್ತಿಲಕ್ಷಣಂ ವಾ| ವಿಶಿಷ್ಟಶೋಧನವಿಶುದ್ಧಶರೀರಾಣಾಂ ಕೃತಸಂಸರ್ಜನಾನಾಮೇವ ಯಥೋಕ್ತಂ ಫಲಂ ಭವತಿ ನಾನ್ಯಥೇತಿ ದರ್ಶಯನ್ನಾಹ- ಸೇವ್ಯಾ ವಿಶುದ್ಧೋಪಚಿತದೇಹೈರಿತಿ; ಪೂರ್ವಂ ವಿಶುದ್ಧಾಃ ಕೃತಸಂಸರ್ಜನತ್ವಾತ್ ಪಶ್ಚಾದುಪಚಿತಾಃ||೩೯||
Adhikarana puShpikA · Śloka 26
ಇತಿ ಸುಶ್ರುತಸಂಹಿತಾಯಾಂ ಕ್ಷೀಣಬಲೀಯವಾಜೀಕರಣಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ನಾಮ ಷಡ್ವಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ||೨೬||
इति सुश्रुतसंहितायां क्षीणबलीयवाजीकरणचिकित्सितं नाम षड्विंशोऽध्यायः ||२६||
🔊 Audio coming soon
ಇತಿ ಶ್ರೀಡಲ್ಹ(ಹ್ಲ)ಣವಿರಚಿತಾಯಾಂ ನಿಬನ್ಧಸಙ್ಗ್ರಹಾಖ್ಯಾಯಾಂ ಸುಶ್ರುತವ್ಯಾಖ್ಯಾಯಾಂ ಚಿಕಿತ್ಸಾಸ್ಥಾನೇ ಷಡ್ವಿಂಶತಿತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೨೬|