Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
അഥാതഃ ക്ഷീണബലീയം വാജീകരണചികിത്സിതം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ ||൧||
യഥോവാച ഭഗവാന് ധന്വന്തരിഃ ||൨||
View original
अथातः क्षीणबलीयं वाजीकरणचिकित्सितं व्याख्यास्यामः ||१||
यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
ക്ഷീണതാ ഹീനശക്തിത്വമ്||൧-൨||
Adhikarana 2 (3-5) · Śloka 5
കല്യസ്യോദഗ്രവയസോ വാജീകരണസേവിനഃ |
സര്വേഷ്വൃതുഷ്വഹരഹര്വ്യവായോ ന നിവാരിതഃ ||൩||
സ്ഥവിരാണാം രിരംസൂനാം സ്ത്രീണാം വാല്ലഭ്യമിച്ഛതാമ് |
യോഷിത്പ്രസങ്ഗാത് ക്ഷീണാനാം ക്ലീബാനാമല്പരേതസാമ് ||൪||
വിലാസിനാമര്ഥവതാം രൂപയൌവനശാലിനാമ് |
നൃണാം ച ബഹുഭാര്യാണാം യോഗാ വാജീകരാ ഹിതാഃ ||൫||
View original
कल्यस्योदग्रवयसो वाजीकरणसेविनः |
सर्वेष्वृतुष्वहरहर्व्यवायो न निवारितः ||३||
स्थविराणां रिरंसूनां स्त्रीणां वाल्लभ्यमिच्छताम् |
योषित्प्रसङ्गात् क्षीणानां क्लीबानामल्परेतसाम् ||४||
विलासिनामर्थवतां रूपयौवनशालिनाम् |
नृणां च बहुभार्याणां योगा वाजीकरा हिताः ||५||
കല്യസ്യ രോഗരഹിതസ്യ| ഉദഗ്രവയസഃ തരുണസ്യ||൩-൫||
Adhikarana 3 (6-8) · Śloka 10
സേവമാനോ യദൌചിത്യാദ്വാജീവാത്യര്ഥവേഗവാന് |
നാരീസ്തര്പയതേ തേന വാജീകരണമുച്യതേ ||൬||
ഭോജനാനി വിചിത്രാണി പാനാനി വിവിധാനി ച |
വാചഃ ശ്രോത്രാനുഗാമിന്യസ്ത്വചഃ സ്പര്ശസുഖാസ്തഥാ ||൭||
യാമിനീ സേന്ദുതിലകാ കാമിനീ നവയൌവനാ |
ഗീതം ശ്രോത്രമനോഹാരി താമ്ബൂലം മദിരാഃ സ്രജഃ ||൮||
ഗന്ധാ മനോജ്ഞാ രൂപാണി ചിത്രാണ്യുപവനാനി ച |
മനസശ്ചാപ്രതീഘാതോ വാജീകുര്വന്തി മാനവമ് |൧൦|
View original
सेवमानो यदौचित्याद्वाजीवात्यर्थवेगवान् |
नारीस्तर्पयते तेन वाजीकरणमुच्यते ||६||
भोजनानि विचित्राणि पानानि विविधानि च |
वाचः श्रोत्रानुगामिन्यस्त्वचः स्पर्शसुखास्तथा ||७||
यामिनी सेन्दुतिलका कामिनी नवयौवना |
गीतं श्रोत्रमनोहारि ताम्बूलं मदिराः स्रजः ||८||
गन्धा मनोज्ञा रूपाणि चित्राण्युपवनानि च |
मनसश्चाप्रतीघातो वाजीकुर्वन्ति मानवम् |१०|
അഥ കിം തദ്വാജീകരണമിത്യുച്യത ഇത്യാഹ- സേവമാന ഇത്യാദി| തഥാऽന്യത്രാപി “വാജീവാതിബലോ യേന യാത്യപ്രതിഹതഃ സ്ത്രിയഃ” ഇത്യാദിലക്ഷണം വാജീകരണമ്| തത് ത്രിവിധമ്- ജനകം, പ്രവര്തകം, ജനകപ്രവര്തകം ചേതി| തത്ര ജനകം മാംസഘൃതാദികം, യതസ്തദ്രസാദിധാതുക്രമേണ പരിണതം സത് പ്രധാനധാതുപുഷ്ടിം കരോതി; പ്രവര്തകമുച്ചടാചൂര്ണാദികം ശുക്രവൈരേചനികം, ന ച തസ്യ വൈരേചനികോക്തയാ ശുക്രക്ഷയകാരിത്വം സ്യാത്, അതോ വിരേചനം ശുക്രസ്യ പതനായാഭിമുഖീഭാവമാത്രകരണം; ജനകപ്രവര്തകം തു ഗവ്യഘൃതഗോധൂമമാഷകാകാണ്ഡഫലാദികമ്| കേവലം ദേഹബലകരം ജനകം ഗോധൂമാദികം, കേവലമനോബലകരം സങ്കല്പാദി തു പ്രവര്തകം, ഘൃതക്ഷീരാദി ദേഹമനോബലകരം സദുഭയകരമിതി| വൃഷ്യാദിദ്രവ്യാണാം സദ്യഃ ശുക്രാദികരണേ പ്രഭാവോऽയമ്| തഥാ ച ശ്രീവാഗ്ഭടഃ,- “കേചിദാഹുരഹോരാത്രാത് ഷഡഹാദപരേ, പരേ| മാസാത് പ്രയാതി ശുക്രത്വമന്നം പാകക്രമാദിതി|| വൃഷ്യാദീനി പ്രഭാവേണ സദ്യഃ ശുക്രാദി കുര്വതേ|| പ്രായഃ കരോത്യഹോരാത്രാത് കര്മാന്യദപി ഭേഷജമ്” (വാ. ശാ. ൩)- ഇതി| രിരംസുഃ രന്തുമിച്ഛുഃ| പ്രവര്തനാദികാരണാന്യുദ്ദിശന്നാഹ- ഭോജനാനീത്യാദി||൬-൮||
Adhikarana 4 (9-15) · Śloka 15
തൈസ്തൈര്ഭാവൈരഹൃദ്യൈസ്തു രിരംസോര്മനസി ക്ഷതേ ||൯||
ദ്വേഷ്യസ്ത്രീസമ്പ്രയോഗാച്ച ക്ലൈബ്യം തന്മാനസം സ്മൃതമ് |
കടുകാമ്ലോഷ്ണലവണൈരതിമാത്രോപസേവിതൈഃ ||൧൦||
സൌമ്യധാതുക്ഷയോ ദൃഷ്ടഃ ക്ലൈബ്യം തദപരം സ്മൃതമ് |
അതിവ്യവായശീലോ യോ ന ച വാജീക്രിയാരതഃ ||൧൧||
ധ്വജഭങ്ഗമവാപ്നോതി തച്ഛുക്രക്ഷയഹേതുകമ് |
മഹതാ മേഢ്രരോഗേണ മര്മച്ഛേദേന വാ പുനഃ ||൧൨||
ക്ലൈബ്യമേതച്ചതുര്ഥം സ്യാന്നൃണാം പുംസ്ത്വോപഘാതജമ് |
ജന്മപ്രഭൃതി യഃ ക്ലീബഃ ക്ലൈബ്യം തത് സഹജം സ്മൃതമ് ||൧൩||
ബലിനഃ ക്ഷുബ്ധമനസോ നിരോധാദ് ബ്രഹ്മചര്യതഃ |
ഷഷ്ഠം ക്ലൈബ്യം മതം തത്തു ഖരശുക്രനിമിത്തജമ് ||൧൪||
അസാധ്യം സഹജം ക്ലൈബ്യം മര്മച്ഛേദാച്ച യദ്ഭവേത് |
സാധ്യാനാമിതരേഷാം തു കാര്യോ ഹേതുവിപര്യയഃ ||൧൫||
View original
तैस्तैर्भावैरहृद्यैस्तु रिरंसोर्मनसि क्षते ||९||
द्वेष्यस्त्रीसम्प्रयोगाच्च क्लैब्यं तन्मानसं स्मृतम् |
कटुकाम्लोष्णलवणैरतिमात्रोपसेवितैः ||१०||
सौम्यधातुक्षयो दृष्टः क्लैब्यं तदपरं स्मृतम् |
अतिव्यवायशीलो यो न च वाजीक्रियारतः ||११||
ध्वजभङ्गमवाप्नोति तच्छुक्रक्षयहेतुकम् |
महता मेढ्ररोगेण मर्मच्छेदेन वा पुनः ||१२||
क्लैब्यमेतच्चतुर्थं स्यान्नृणां पुंस्त्वोपघातजम् |
जन्मप्रभृति यः क्लीबः क्लैब्यं तत् सहजं स्मृतम् ||१३||
बलिनः क्षुब्धमनसो निरोधाद् ब्रह्मचर्यतः |
षष्ठं क्लैब्यं मतं तत्तु खरशुक्रनिमित्तजम् ||१४||
असाध्यं सहजं क्लैब्यं मर्मच्छेदाच्च यद्भवेत् |
साध्यानामितरेषां तु कार्यो हेतुविपर्ययः ||१५||
പ്രവര്തനാകാരണാന്യുദ്ദിശന്നാഹ- തൈസ്തൈരിത്യാദി| തൈസ്തൈര്ഭാവൈരിതി ഭയാവിശ്രമ്ഭസ്ത്രീദോഷദര്ശനാദിഭിഃ| ആഹാരജം ക്ലൈബ്യമാഹ- കടുകേത്യാദി| രിരംസുഃ രന്തുമിച്ഛുഃ| ധാതുക്ഷയജന്യം ക്ലൈബ്യമാഹ- അതിവ്യവായേത്യാദി| ധ്വജോ മേഹനമ്| മര്മച്ഛേദേനേതി ശുക്രവഹനാഡീനാം ഛേദനാത്| ബലിനഃ അതിസ്ഥൂലസ്യ| ക്ഷുബ്ധമനസഃ ചലചിത്തസ്യ| നിരോധാത് വാതമൂത്രാദീനാമ്| ഖരം കഠിനമ്, അന്യേ പരുഷമാഹുഃ||൯-൧൫||
Adhikarana 5 (16-17) · Śloka 18
വിധിര്വാജീകരോ യസ്തു തം പ്രവക്ഷ്യാമ്യതഃ പരമ് |
തിലമാഷവിദാരീണാം ശാലീനാം ചൂര്ണമേവ വാ ||൧൬||
പൌണ്ഡ്രകേക്ഷുരസൈരാര്ദ്രം മര്ദിതം സൈന്ധവാന്വിതമ് |
വരാഹമേദസാ യുക്താം ഘൃതേനോത്കാരികാം പചേത് ||൧൭||
താം ഭക്ഷയിത്വാ പുരുഷോ ഗച്ഛേത്തു പ്രമദാശതമ് |൧൮|
View original
विधिर्वाजीकरो यस्तु तं प्रवक्ष्याम्यतः परम् |
तिलमाषविदारीणां शालीनां चूर्णमेव वा ||१६||
पौण्ड्रकेक्षुरसैरार्द्रं मर्दितं सैन्धवान्वितम् |
वराहमेदसा युक्तां घृतेनोत्कारिकां पचेत् ||१७||
तां भक्षयित्वा पुरुषो गच्छेत्तु प्रमदाशतम् |१८|
രസൈഃ മാംസരസൈരിക്ഷുരസൈശ്ച| ഉത്കാരികാം ലപ്സികാമ്||൧൬-൧൭||-
Adhikarana 6 (18-19) · Śloka 19
ബസ്താണ്ഡസിദ്ധേ പയസി ഭാവിതാനസകൃത്തിലാന് ||൧൮||
ശിശുമാരവസാപക്വാഃ ശഷ്കുല്യസ്തിസ്തൈലൈഃ കൃതാഃ |
യഃ ഖാദേത് സ പുമാന് ഗച്ഛേത് സ്ത്രീണാം ശതമപൂര്വവത് ||൧൯||
View original
बस्ताण्डसिद्धे पयसि भावितानसकृत्तिलान् ||१८||
शिशुमारवसापक्वाः शष्कुल्यस्तिस्तैलैः कृताः |
यः खादेत् स पुमान् गच्छेत् स्त्रीणां शतमपूर्ववत् ||१९||
സാമാന്യപരിഭാഷാകല്പേന സിദ്ധേ പയസി സപ്താഹം ഭാവിതാന് തിലാന് ഖാദേത്, തത്രാനുപാനം ക്ഷീരമേവേത്യേകോ യോഗഃ| പരിഭാഷാമാഹ- “ദ്രവ്യാദഷ്ടഗുണം ക്ഷീരം ക്ഷീരാത്തോയം ചതുര്ഗുണമ്| ക്ഷീരാവശിഷ്ടം കര്തവ്യം ക്ഷീരപാകേ ത്വയം വിധിഃ”- ഇതി| ബസ്താണ്ഡസിദ്ധപയോഭാവിതതിലൈഃ കൃതാഃ ശഷ്കുല്യഃ ശിശുമാരവസയാ ഭൃഷ്ടാ ഭക്ഷിതാ യഥോക്തഫലദാഃ, തത്രാപ്യനുപാനേ ക്ഷീരമിതി ദ്വിതീയോ യോഗഃ, ഏതേന യോഗദ്വയമുക്തമ്| അപൂര്വവത് പ്രഥമസുരതവത്||൧൮-൧൯||
Adhikarana 7 (20) · Śloka 20
പിപ്പലീലവണോപേതേ ബസ്താണ്ഡേ ക്ഷീരസര്പിഷി |
സാധിതേ ഭക്ഷയേദ്യസ്തു സ ഗച്ഛേത് പ്രമദാശതമ് ||൨൦||
View original
पिप्पलीलवणोपेते बस्ताण्डे क्षीरसर्पिषि |
साधिते भक्षयेद्यस्तु स गच्छेत् प्रमदाशतम् ||२०||
പിപ്പലീത്യാദി| ബസ്താണ്ഡേ ക്ഷീരസര്പിഷാ ക്ഷീരോത്ഥിതനവനീതസര്പിഷാ പക്വേ പിപ്പല്യാ കിഞ്ചിത്കടുകേ സൈന്ധവേന കിഞ്ചില്ലവണേ ഭക്ഷിതേ യഥോക്തഫലദേ, അനുപാനം ശീതലജലമ്||൨൦||
Adhikarana 8 (21-22) · Śloka 22
പിപ്പലീമാഷശാലീനാം യവഗോധൂമയോസ്തഥാ |
ചൂര്ണഭാഗൈഃ സമൈസ്തൈസ്തു ഘൃതേ പൂപലികാം പചേത് ||൨൧||
താം ഭക്ഷയിത്വാ പീത്വാ തു ശര്കരാമധുരം പയഃ |
നരശ്ചടകവദ്ഗച്ഛേദ്ദശവാരാന്നിരന്തരമ് ||൨൨||
View original
पिप्पलीमाषशालीनां यवगोधूमयोस्तथा |
चूर्णभागैः समैस्तैस्तु घृते पूपलिकां पचेत् ||२१||
तां भक्षयित्वा पीत्वा तु शर्करामधुरं पयः |
नरश्चटकवद्गच्छेद्दशवारान्निरन्तरम् ||२२||
പിപ്പലീത്യാദി| ശൃതം ശര്കരാമധുരം ക്ഷീരമനുപാനമ്||൨൧-൨൨||
Adhikarana 9 (23-24) · Śloka 25
വിദാര്യാഃ സുകൃതം ചൂര്ണം സ്വരസേനൈവ ഭാവിതമ് |
സര്പിര്മധുയുതം ലീഢ്വാ ദശ സ്ത്രീരധിഗച്ഛതി ||൨൩||
ഏവമാമലകം ചൂര്ണം സ്വരസേനൈവ ഭാവിതമ് |
ശര്കരാമധുസര്പിര്ഭിര്യുക്തം ലീഢ്വാ പയഃ പിബേത് ||൨൪||
ഏതേനാശീതിവര്ഷോऽപി യുവേവ പരിഹൃഷ്യതി |൨൫|
View original
विदार्याः सुकृतं चूर्णं स्वरसेनैव भावितम् |
सर्पिर्मधुयुतं लीढ्वा दश स्त्रीरधिगच्छति ||२३||
एवमामलकं चूर्णं स्वरसेनैव भावितम् |
शर्करामधुसर्पिर्भिर्युक्तं लीढ्वा पयः पिबेत् ||२४||
एतेनाशीतिवर्षोऽपि युवेव परिहृष्यति |२५|
സ്വരസേനൈവ വിദാര്യാ ഏവ, ശര്കരാസര്പിഃക്ഷൌദ്രയുതം ലീഢ്വാऽനന്തരമനുപാനം പയഃ പിബേത്||൨൩-൨൪||-
Adhikarana 10 (25-26) · Śloka 27
പിപ്പലീലവണോപേതേ ബസ്താണ്ഡേ ഘൃതസാധിതേ ||൨൫||
ശിശുമാരസ്യ വാ ഖാദേത്തേ തു വാജീകരേ ഭൃശമ് |
കുലീരകൂര്മനക്രാണാമണ്ഡാന്യേവം തു ഭക്ഷയേത് ||൨൬||
മഹിഷര്ഷഭബസ്താനാം പിബേച്ഛുക്രാണി വാ നരഃ |൨൭|
View original
पिप्पलीलवणोपेते बस्ताण्डे घृतसाधिते ||२५||
शिशुमारस्य वा खादेत्ते तु वाजीकरे भृशम् |
कुलीरकूर्मनक्राणामण्डान्येवं तु भक्षयेत् ||२६||
महिषर्षभबस्तानां पिबेच्छुक्राणि वा नरः |२७|
പിപ്പലീത്യാദി| ബസ്താണ്ഡേ അജമുഷ്കൌ| ശിശുമാരസ്യ ‘അണ്ഡേ’ ഇതി ശേഷഃ| കുലീരഃ കര്കടകഃ, ‘ഗൃഹചടക ’ ഇത്യന്യേ, ‘കുലീരോ മത്സ്യവിശേഷ’ ഇത്യപരേ| കൂര്മഃ കച്ഛപഃ| നക്രോ മത്സ്യഭേദഃ, ‘ഘഡിയാല’ ഇതി ലോകേ| അണ്ഡമത്ര പ്രാണാധാരോ വര്തുലഃ, നതു മുഷ്കഃ| ഋഷഭോ വൃഷഭഃ| ബസ്തഃ ഛാഗഃ| തേഷാം ശുക്രാണി ഗുരൂപദേശാത് തദാധാരഭൂതാന്യേവാണ്ഡാനി ||൨൫-൨൬||-
Adhikarana 11 (27-36) · Śloka 36
അശ്വത്ഥഫലമൂലത്വക്ശുങ്ഗാസിദ്ധം പയോ നരഃ ||൨൭||
പീത്വാ സശര്കരാക്ഷൌദ്രം കുലിങ്ഗ ഇവ ഹൃഷ്യതി |
വിദാരിമൂലകല്കം തു ശൃതേന പയസാ നരഃ ||൨൮||
ഉഡുമ്ബരസമം പീത്വാ വൃദ്ധോऽപി തരുണായതേ |
മാഷാണാം പലമേകം തു സംയുക്തം ക്ഷൌദ്രസര്പിഷാ ||൨൯||
അവലിഹ്യ പയഃ പീത്വാ തേന വാജീ ഭവേന്നരഃ |
ക്ഷീരപക്വാംസ്തു ഗോധൂമാനാത്മഗുപ്താഫലൈഃ സഹ ||൩൦||
ശീതാന് ഘൃതയുതാന് ഖാദേത്തതഃ പശ്ചാത് പയഃ പിബേത് |
നക്രമൂഷികമണ്ഡൂകചടകാണ്ഡകൃതം ഘൃതമ് ||൩൧||
പാദാഭ്യങ്ഗേന കുരുതേ ബലം ഭൂമിം തു ന സ്പൃശേത് |
യാവത് സ്പൃശതി നോ ഭൂമിം താവദ്ഗച്ഛേന്നിരന്തരമ് ||൩൨||
സ്വയങ്ഗുപ്തേക്ഷുരകയോഃ ഫലചൂര്ണം സശര്കരമ് |
ധാരോഷ്ണേന നരഃ പീത്വാ പയസാ ന ക്ഷയം വ്രജേത് ||൩൩||
ഉച്ചടാചൂര്ണമപ്യേവം ക്ഷീരേണോത്തമമിഷ്യതേ |
ശതാവര്യുച്ചടാചൂര്ണം പേയമേവം ബലാര്ഥിനാ |
സ്വയങ്ഗുപ്താഫലൈര്യുക്തം മാഷസൂപം പിബേന്നരഃ ||൩൪||
ഗുപ്താഫലം ഗോക്ഷുരകാച്ച ബീജം തഥോച്ചടാം ഗോപയസാ വിപാച്യ |
ഖജാഹതം ശര്കരയാ ച യുക്തം പീത്വാ നരോ ഹൃഷ്യതി സര്വരാത്രമ് ||൩൫||
മാഷാന് വിദാരീമപി സോച്ചടാം ച ക്ഷീരേ ഗവാം ക്ഷൌദ്രഘൃതോപപന്നാമ് |
പീത്വാ നരഃ ശര്കരയാ സുയുക്താം കുലിങ്ഗവദ്ധൃഷ്യതി സര്വരാത്രമ് ||൩൬||
View original
अश्वत्थफलमूलत्वक्शुङ्गासिद्धं पयो नरः ||२७||
पीत्वा सशर्कराक्षौद्रं कुलिङ्ग इव हृष्यति |
विदारिमूलकल्कं तु शृतेन पयसा नरः ||२८||
उडुम्बरसमं पीत्वा वृद्धोऽपि तरुणायते |
माषाणां पलमेकं तु संयुक्तं क्षौद्रसर्पिषा ||२९||
अवलिह्य पयः पीत्वा तेन वाजी भवेन्नरः |
क्षीरपक्वांस्तु गोधूमानात्मगुप्ताफलैः सह ||३०||
शीतान् घृतयुतान् खादेत्ततः पश्चात् पयः पिबेत् |
नक्रमूषिकमण्डूकचटकाण्डकृतं घृतम् ||३१||
पादाभ्यङ्गेन कुरुते बलं भूमिं तु न स्पृशेत् |
यावत् स्पृशति नो भूमिं तावद्गच्छेन्निरन्तरम् ||३२||
स्वयङ्गुप्तेक्षुरकयोः फलचूर्णं सशर्करम् |
धारोष्णेन नरः पीत्वा पयसा न क्षयं व्रजेत् ||३३||
उच्चटाचूर्णमप्येवं क्षीरेणोत्तममिष्यते |
शतावर्युच्चटाचूर्णं पेयमेवं बलार्थिना |
स्वयङ्गुप्ताफलैर्युक्तं माषसूपं पिबेन्नरः ||३४||
गुप्ताफलं गोक्षुरकाच्च बीजं तथोच्चटां गोपयसा विपाच्य |
खजाहतं शर्करया च युक्तं पीत्वा नरो हृष्यति सर्वरात्रम् ||३५||
माषान् विदारीमपि सोच्चटां च क्षीरे गवां क्षौद्रघृतोपपन्नाम् |
पीत्वा नरः शर्करया सुयुक्तां कुलिङ्गवद्धृष्यति सर्वरात्रम् ||३६||
അശ്വത്ഥേത്യാദി| ശുങ്ഗാ അഗ്രപല്ലവാഃ| ഹൃഷ്യതി സകാമോ ഭവതി| ഉഡുമ്ബരസമമ് ഉദുമ്ബരഫലപ്രമാണമ്| സ്വയങ്ഗുപ്താ കപികച്ഛൂഃ| ഇക്ഷുരകഃ കോകിലാക്ഷഃ ‘താലമഖാനാ’ ഇതി ലോകേ| ഉച്ചടാ ശണഘണ്ടാകാരഃ സ്വല്പവിടപഃ പ്രായശോ ഹിമവതി സരയൂനദീതീരേ ദൃശ്യതേ| ഏവമിതി സശര്കരധാരോഷ്ണക്ഷീരേണ; ഖജാഹതം മന്ഥാനഹതമ്||൨൭-൩൬||
Adhikarana 12 (37-38) · Śloka 38
ഗൃഷ്ടീനാം വൃദ്ധവത്സാനാം മാഷപര്ണഭൃതാം ഗവാമ് |
യത് ക്ഷീരം തത് പ്രശംസന്തി ബലകാമേഷു ജന്തുഷു ||൩൭||
ക്ഷീരമാംസഗണാഃ സര്വേ കാകോല്യാദിശ്ച പൂജിതഃ |
വാജീകരണഹേതോര്ഹി തസ്മാത്തത്തു പ്രയോജയേത് ||൩൮||
View original
गृष्टीनां वृद्धवत्सानां माषपर्णभृतां गवाम् |
यत् क्षीरं तत् प्रशंसन्ति बलकामेषु जन्तुषु ||३७||
क्षीरमांसगणाः सर्वे काकोल्यादिश्च पूजितः |
वाजीकरणहेतोर्हि तस्मात्तत्तु प्रयोजयेत् ||३८||
ഗൃഷ്ടീനാം പ്രഥമപ്രസൂതാനാം, വൃദ്ധവത്സാനാമേകവര്ഷവത്സാനാമിത്യര്ഥഃ| മാഷപര്ണഭൃതാം മാഷപര്ണേന പോഷിതാനാം, മാഷപര്ണഗ്രഹണം ഫലവ്യുദാസാര്ഥം, തേ ച മാഷപര്ണാ ഹരിതാ അഭിപ്രേതാ ന ശുഷ്കാഃ||൩൭-൩൮||
Adhikarana 13 (39) · Śloka 39
ഏതേ വാജീകരാ യോഗാഃ പ്രീത്യപത്യബലപ്രദാഃ |
സേവ്യാ വിശുദ്ധോപചിതദേഹൈഃ കാലാദ്യപേക്ഷയാ ||൩൯||
View original
एते वाजीकरा योगाः प्रीत्यपत्यबलप्रदाः |
सेव्या विशुद्धोपचितदेहैः कालाद्यपेक्षया ||३९||
പ്രീതിഃ മനഃസുഖമ്, അപത്യം സന്തതിഃ, ബലം ദേഹസ്യോപചയലക്ഷണം ശക്തിലക്ഷണം വാ| വിശിഷ്ടശോധനവിശുദ്ധശരീരാണാം കൃതസംസര്ജനാനാമേവ യഥോക്തം ഫലം ഭവതി നാന്യഥേതി ദര്ശയന്നാഹ- സേവ്യാ വിശുദ്ധോപചിതദേഹൈരിതി; പൂര്വം വിശുദ്ധാഃ കൃതസംസര്ജനത്വാത് പശ്ചാദുപചിതാഃ||൩൯||
Adhikarana puShpikA · Śloka 26
ഇതി സുശ്രുതസംഹിതായാം ക്ഷീണബലീയവാജീകരണചികിത്സിതം നാമ ഷഡ്വിംശോऽധ്യായഃ ||൨൬||
View original
इति सुश्रुतसंहितायां क्षीणबलीयवाजीकरणचिकित्सितं नाम षड्विंशोऽध्यायः ||२६||
ഇതി ശ്രീഡല്ഹ(ഹ്ല)ണവിരചിതായാം നിബന്ധസങ്ഗ്രഹാഖ്യായാം സുശ്രുതവ്യാഖ്യായാം ചികിത്സാസ്ഥാനേ ഷഡ്വിംശതിതമോऽധ്യായഃ||൨൬|