Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
அதாதோ நேத்ரபஸ்திப்ரமாணப்ரவிபாகசிகித்ஸிதஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ ||௧|| யதோவாச பகவாந் தந்வந்தரிஃ ||௨||
अथातो नेत्रबस्तिप्रमाणप्रविभागचिकित्सितं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
நேத்ரஂ யந்த்ரஂ; பஸ்திரேணாதீநாஂ மூத்ராதாரஃ, ததாதேயஂ த்ரவ்யமபி; தயோஃ ப்ரமாணஂ ப்ரவிபாகஶ்ச , ஸ ஏவ சிகித்ஸிதஂ வ்யாதேஃ ப்ரதீகாரோ யஸ்மிஂஸ்தத்||௧-௨||
Adhikarana 2 (3-4) · Śloka 4
தத்ர ஸ்நேஹாதீநாஂ கர்மணாஂ பஸ்திகர்ம ப்ரதாநதமமாஹுராசார்யாஃ | கஸ்மாத்? அநேககர்மகரத்வாத்பஸ்தேஃ; இஹ கலு பஸ்திர்நாநாவிதத்ரவ்யஸஂயோகாத்தோஷாணாஂ ஸஂஶோதநஸஂஶமநஸங்க்ரஹணாநி கரோதி, க்ஷீணஶுக்ரஂ வாஜீகரோதி, கஶஂ பஂஹயதி, ஸ்தூலஂ கர்ஶயதி, சக்ஷுஃ ப்ரீணயதி, வலீபலிதமபஹந்தி, வயஃ ஸ்தாபயதி ||௩|| ஶரீரோபசயஂ வர்ணஂ பலமாரோக்யமாயுஷஃ | குருதே பரிவத்திஂ ச பஸ்திஃ ஸம்யகுபாஸிதஃ ||௪||
तत्र स्नेहादीनां कर्मणां बस्तिकर्म प्रधानतममाहुराचार्याः | कस्मात्? अनेककर्मकरत्वाद्बस्तेः; इह खलु बस्तिर्नानाविधद्रव्यसंयोगाद्दोषाणां संशोधनसंशमनसङ्ग्रहणानि करोति, क्षीणशुक्रं वाजीकरोति, कृशं बृंहयति, स्थूलं कर्शयति, चक्षुः प्रीणयति, वलीपलितमपहन्ति, वयः स्थापयति ||३|| शरीरोपचयं वर्णं बलमारोग्यमायुषः | कुरुते परिवृद्धिं च बस्तिः सम्यगुपासितः ||४||
🔊 Audio coming soon
பஸ்திகர்ம து மூத்ராதாரபுடகேந ஸாத்யஂ கர்ம; பஸ்திஶப்தோ ஹி ஸாமாந்யோ நிரூஹே ஸ்நேஹபஸ்தௌ ச| வமநவிரேசநே து ப்ரதாநதரே, பஸ்திகர்ம து ப்ரதாநதமம்| ஸங்க்ரஹணாநீதி தோஷாணாமேவாதிப்ரவர்தமாநாநாமித்யர்தஃ| க்ஷீணஶுக்ரஂ வாஜீகரோதி அநேநாஶ்வ இவ பலகாரிணீ ஹர்ஷஜா ஶக்திருக்தா| கஶஂ பஂஹயதீத்யுபசயலக்ஷணா ஶக்திருக்தா| வயஃ ஸ்தாபயதீத்யநேந ஆயுர்வத்திகரத்வஂ ஸூசயதி| ஏததேவ ப்ரதாநதமத்வஸாதநஂ ஶ்லோகேநாபி தர்ஶயந்நாஹ- ஶரீரோபசயமித்யாதி||௩-௪||
Adhikarana 3 (5) · Śloka 5
ததா ஜ்வராதீஸாரதிமிரப்ரதிஶ்யாயஶிரோரோகாதிமந்தார்திதாக்ஷேபகபக்ஷாகாதைகாங்கஸர்வாங்கரோகாத்மாநோதர- யோநிஶூலஶர்கராஶூலவத்த்யுபதஂஶாநாஹமூத்ரகச்ச்ரகுல்மவாதஶோணிதவாதமூத்ரபுரீஷோதாவர்த- ஶுக்ரார்தவஸ்தந்யநாஶஹத்தநுமந்யாக்ரஹஶர்கராஶ்மரீமூடகர்பப்ரபதிஷு சாத்யர்தமுபயுஜ்யதே ||௫||
तथा ज्वरातीसारतिमिरप्रतिश्यायशिरोरोगाधिमन्थार्दिताक्षेपकपक्षाघातैकाङ्गसर्वाङ्गरोगाध्मानोदर- योनिशूलशर्कराशूलवृद्ध्युपदंशानाहमूत्रकृच्छ्रगुल्मवातशोणितवातमूत्रपुरीषोदावर्त- शुक्रार्तवस्तन्यनाशहृद्धनुमन्याग्रहशर्कराश्मरीमूढगर्भप्रभृतिषु चात्यर्थमुपयुज्यते ||५||
🔊 Audio coming soon
அநேகவ்யாதிநிர்காதகத்வஂ தர்ஶயந்நாஹ- ததா ஜ்வராதீஸாரேத்யாதி| ஜ்வராதிஷு சாவஸ்தாவிஶேஷோ பஸ்தேர்விஷயஃ, ஸ ச ஶாஸ்த்ராதேவ ஜ்ஞேயஃ||௫||
Adhikarana 4 (6) · Śloka 6
பவதி சாத்ர- பஸ்திர்வாதே ச பித்தே ச கபே ரக்தே ச ஶஸ்யதே | ஸஂஸர்கே ஸந்நிபாதே ச பஸ்திரேவ ஹிதஃ ஸதா ||௬||
भवति चात्र- बस्तिर्वाते च पित्ते च कफे रक्ते च शस्यते | संसर्गे सन्निपाते च बस्तिरेव हितः सदा ||६||
🔊 Audio coming soon
தோஷகார்யே ஜ்வராதௌ பஸ்திப்ரயோகமபிதாய ஜ்வராதிகாரணே தோஷேऽபி பஸ்தேர்ஹிதத்வஂ தர்ஶயந்நாஹ- பவதி சாத்ரேத்யாதி| ஸஂஸர்கோ தோஷத்வயப்ரகோபஃ, ப்ரகதிஸமஸமவேதஜ்வராத்யாரம்பகதோஷத்ரயப்ரகோபஃ ஸந்நிபாதோऽத்ராபிப்ரேதஃ||௬||
Adhikarana 5 (7-9) · Śloka 9
தத்ர ஸாஂவத்ஸரிகாஷ்டத்விரஷ்டவர்ஷாணாஂ ஷடஷ்டதஶாங்குலப்ரமாணாநி கநிஷ்டிகாநாமிகாமத்யமாங்குலிபரிணாஹாந்யக்ரேऽத்யர்தாங்குலத்வ்யங்குலார்தததீயாங்குலஸந்நிவிஷ்டகர்ணிகாநி கங்கஶ்யேநபர்ஹிணபக்ஷநாடீதுல்யப்ரவேஶாநி முத்கமாஷகலாயமாத்ரஸ்ரோதாஂஸி விதத்யாந்நேத்ராணி | தேஷு சாஸ்தாபநத்ரவ்யப்ரமாணமாதுரஹஸ்தஸம்மிதேந ப்ரஸதேந ஸம்மிதௌ ப்ரஸதௌ த்வௌ சத்வாரோऽஷ்டௌ ச விதேயாஃ ||௭|| வர்ஷாந்தரேஷு நேத்ராணாஂ பஸ்திமாநஸ்ய சைவ ஹி | வயோபலஶரீராணி ஸமீக்ஷ்யோத்கர்ஷயேத்விதிம் ||௮|| பஞ்சவிஂஶதேரூர்த்வஂ த்வாதஶாங்குலஂ, மூலேऽங்குஷ்டோதரபரீணாஹம், அக்ரே கநிஷ்டிகோதரபரீணாஹம், அக்ரே த்ர்யங்குலஸந்நிவிஷ்டகர்ணிகஂ, கத்ரபக்ஷநாடீதுல்யப்ரவேஶஂ, கோலாஸ்திமாத்ரசித்ரஂ, க்லிந்நகலாயமாத்ரசித்ரமித்யேகே; ஸர்வாணி மூலே பஸ்திநிபந்தநார்தஂ த்விகர்ணிகாநி | ஆஸ்தாபநத்ரவ்யப்ரமாணஂ து விஹிதஂ த்வாதஶப்ரஸதாஃ | ஸப்ததேஸ்தூர்த்வஂ நேத்ரப்ரமாணமேததேவ, த்ரவ்யப்ரமாணஂ து த்விரஷ்டவர்ஷவத் ||௯||
तत्र सांवत्सरिकाष्टद्विरष्टवर्षाणां षडष्टदशाङ्गुलप्रमाणानि कनिष्ठिकानामिकामध्यमाङ्गुलिपरिणाहान्यग्रेऽध्यर्धाङ्गुलद्व्यङ्गुलार्धतृतीयाङ्गुलसन्निविष्टकर्णिकानि कङ्कश्येनबर्हिणपक्षनाडीतुल्यप्रवेशानि मुद्गमाषकलायमात्रस्रोतांसि विदध्यान्नेत्राणि | तेषु चास्थापनद्रव्यप्रमाणमातुरहस्तसम्मितेन प्रसृतेन सम्मितौ प्रसृतौ द्वौ चत्वारोऽष्टौ च विधेयाः ||७|| वर्षान्तरेषु नेत्राणां बस्तिमानस्य चैव हि | वयोबलशरीराणि समीक्ष्योत्कर्षयेद्विधिम् ||८|| पञ्चविंशतेरूर्ध्वं द्वादशाङ्गुलं, मूलेऽङ्गुष्ठोदरपरीणाहम्, अग्रे कनिष्ठिकोदरपरीणाहम्, अग्रे त्र्यङ्गुलसन्निविष्टकर्णिकं, गृध्रपक्षनाडीतुल्यप्रवेशं, कोलास्थिमात्रछिद्रं, क्लिन्नकलायमात्रछिद्रमित्येके; सर्वाणि मूले बस्तिनिबन्धनार्थं द्विकर्णिकानि | आस्थापनद्रव्यप्रमाणं तु विहितं द्वादशप्रसृताः | सप्ततेस्तूर्ध्वं नेत्रप्रमाणमेतदेव, द्रव्यप्रमाणं तु द्विरष्टवर्षवत् ||९||
🔊 Audio coming soon
நேத்ரப்ரமாணமாஸ்தாபநத்ரவ்யப்ரமாணஂ ச வயோபேதேந ப்ரதர்ஶயிதுமாஹ- தத்ர ஸாஂவத்ஸரிகேத்யாதி| தத்ர ஸாஂவத்ஸரிகாஷ்டத்விரஷ்டவர்ஷாணாமித்யத்ர யதாஸங்க்யவ்யாக்யாநேந ஸாஂவத்ஸரிகபாலஸ்ய நிரூஹயந்த்ரஂ ஷடங்குலப்ரமாணஂ, தத்கநிஷ்டிகாபரிணாஹம், அக்ரேऽத்யர்தாங்குலஸந்நிவிஷ்டகர்ணிகஂ , கங்கபக்ஷநாடீதுல்யப்ரவேஶஂ மூலே, முத்கவாஹிஸ்ரோதஶ்சாக்ரே விதத்யாத்| சத்ராகாரா குதேऽதிகாந்தஃப்ரவேஶரோதிநீ கர்ணிகா கத்யதே| கங்கஃ வக்ரசஞ்சுஃ கஷ்ணவர்ணஃ ப்ரஸித்த ஏவ| அஷ்டவர்ஷஸ்ய புநரஷ்டாங்குலப்ரமாணஂ, ததநாமிகாபரிணாஹம், அக்ரே த்வ்யங்குலஸந்நிவிஷ்டகர்ணிகஂ, ஶ்யேநபக்ஷநாடீதுல்யப்ரவேஶஂ மூலே, மாஷவாஹிஸ்ரோதஶ்சாக்ரே விதத்யாத்| த்விரஷ்டவர்ஷஸ்ய ஷோடஶவர்ஷஸ்யேத்யர்தஃ| கிம்பூதஂ யந்த்ரஂ? தஶாங்குலப்ரமாணஂ, தந்மத்யாங்குலிபரிணாஹம், அர்தததீயாங்குலஸந்நிவிஷ்டகர்ணிகஂ , பர்ஹீ மயூரஸ்தத்பக்ஷநாடீதுல்யப்ரவேஶஂ மூலே, கலாயவாஹிஸ்ரோதஶ்சாக்ரே விதத்யாத்| தேஷ்விதி ஸாஂவத்ஸரிகாஷ்டத்விரஷ்டவர்ஷேஷு பாலேஷு யதாஸங்க்யமாதுரஹஸ்தேந த்வௌ சத்வாரோऽஷ்டௌ ச ப்ரஸதா விதேயாஃ| ப்ரஸதோऽத்ர குஞ்சிதாங்குலிஃ பாணிஃ, ந து பலத்வயமிதி கயதாஸாசார்யஃ| ஜேஜ்ஜடாசார்யஸ்து ஆதுரஹஸ்தக்ரஹணஂ மத்யமபுருஷஹஸ்தோபலக்ஷணஂ, தேந தத்ப்ரஸதேந பலத்வயப்ரமிதேநேதி வ்யாக்யாநயதி| அத்ர மத்யவர்திவர்ஷாணாஂ நேத்ரத்ரவ்யமாநஂ நிர்திஶந்நாஹ- வர்ஷாந்தரேஷ்வித்யாதி| பஞ்சவிஂஶதிஂ யாவத் ஸமீக்ஷ்ய யதாயதமப்யூஹ்ய நேத்ரப்ரமாணஂ பஸ்தித்ரவ்யப்ரமாணஂ சோத்கர்ஷயேத்| பஞ்சவிஂஶதேரித்யாதி| கத்ரபக்ஷநாடீதுல்யப்ரவேஶஂ மூலே| க்லிந்நகலாயமாத்ரச்சித்ரமக்ரே| ஸர்வாணி து மூலே பஸ்திநிபந்தநார்தஂ த்விகர்ணிகாநி த்வ்யங்குலாந்தராணி குர்யாத் த்வ்யங்குலமத்யாநீத்யர்தஃ||௭-௯||
Adhikarana 6 (10) · Śloka 10
மதுர்பஸ்திஃ ப்ரயோக்தவ்யோ விஶேஷாத்பாலவத்தயோஃ | தயோஸ்தீக்ஷ்ணஃ ப்ரயுக்தஸ்து பஸ்திர்ஹிஂஸ்யாத் பலாயுஷீ ||௧௦||
मृदुर्बस्तिः प्रयोक्तव्यो विशेषाद्बालवृद्धयोः | तयोस्तीक्ष्णः प्रयुक्तस्तु बस्तिर्हिंस्याद् बलायुषी ||१०||
🔊 Audio coming soon
பாலவத்தயோர்ஹீநோபசயஶக்திலக்ஷணபலத்வேநாஸ்தாபநஸ்ய மாத்ராகதஂ ஹீநத்வஂ ப்ரதர்ஶ்ய தீக்ஷ்ணாதிகுணஹீநத்வஂ தர்ஶயந்நாஹ- மதுர்பஸ்திஃ ப்ரயோக்தவ்ய இத்யாதி| தத்ர மதுத்ரவ்யகதோ பஸ்திர்மதுஃ, தீக்ஷ்ணஶ்ச தத்விபர்யயஃ||௧௦||
Adhikarana 7 (11) · Śloka 11
(வ்ரணநேத்ரமஷ்டாங்குலஂ முத்கவாஹிஸ்ரோதஃ; வ்ரணமவேக்ஷ்ய யதாஸ்வஂ ஸ்நேஹகஷாயே விததீத) ||௧௧||
(व्रणनेत्रमष्टाङ्गुलं मुद्गवाहिस्रोतः; व्रणमवेक्ष्य यथास्वं स्नेहकषाये विदधीत) ||११||
🔊 Audio coming soon
ஶல்யதந்த்ரத்வாதஸ்ய ஶாஸ்த்ரஸ்ய வ்ரணநேத்ரப்ரமாணமாஹ- வ்ரணநேத்ரமஷ்டாங்குலமித்யாதி||௧௧||
Adhikarana 8 (12) · Śloka 12
தத்ர நேத்ராணி ஸுவர்ணரஜததாம்ராயோரீதிதந்தஶங்கமணிதருஸாரமயாநி ஶ்லக்ஷ்ணாநி தடாநி கோபுச்சாகதீந்யஜூநி குடிகாமுகாநி ச ||௧௨||
तत्र नेत्राणि सुवर्णरजतताम्रायोरीतिदन्तशृङ्गमणितरुसारमयानि श्लक्ष्णानि दृढानि गोपुच्छाकृतीन्यृजूनि गुटिकामुखानि च ||१२||
🔊 Audio coming soon
தாநி ச நேத்ராணி கிம்மயாநி கிமாகதீநி வா ததாஹ- தத்ர நேத்ராணீத்யாதி| ரீதிஃ பித்தலஂ, மணிஃ ஸ்படிகாதிஃ| ஶ்லக்ஷ்ணாநி அகர்கஶாநி| தடாநி அஜர்ஜராணி| குடிகாமுகாநி அதீக்ஷ்ணாக்ராணி||௧௨||
Adhikarana 9 (13-14) · Śloka 14
பஸ்தயஶ்ச பந்த்யா மதவோ நாதிபஹலா தடாஃ ப்ரமாணவந்தோ கோமஹிஷவராஹாஜோரப்ராணாம் ||௧௩|| நேத்ராலாபே ஹிதா நாடீ நலவஂஶாஸ்திஸம்பவா | பஸ்த்யலாபே ஹிதஂ சர்ம ஸூக்ஷ்மஂ வா தாந்தவஂ கநம் ||௧௪||
बस्तयश्च बन्ध्या मृदवो नातिबहला दृढाः प्रमाणवन्तो गोमहिषवराहाजोरभ्राणाम् ||१३|| नेत्रालाभे हिता नाडी नलवंशास्थिसम्भवा | बस्त्यलाभे हितं चर्म सूक्ष्मं वा तान्तवं घनम् ||१४||
🔊 Audio coming soon
கீதஶா பஸ்தயோ பந்த்யா இத்யாஹ- பஸ்தயஶ்ச பந்த்யா இத்யாதி| நாதிபஹலா நாத்யுபசிதாஃ, நாதிதீர்கா இத்யந்யே| தாந்தவஂ வஸ்த்ரம்||௧௩-௧௪||
Adhikarana 10 (15-17) · Śloka 17
பஸ்திஂ நிருபதிக்தஂ து ஶுத்தஂ ஸுபரிமார்ஜிதம் | மத்வநுத்ததஹீநஂ ச முஹுஃ ஸ்நேஹவிமர்திதம் ||௧௫|| நேத்ரமூலே ப்ரதிஷ்டாப்ய ந்யுப்ஜஂ து விவதாநநம் | பத்த்வா லோஹேந தப்தேந சர்மஸ்ரோதஸி நிர்தஹேத் ||௧௬|| பரிவர்த்ய ததோ பஸ்திஂ பத்த்வா குப்தஂ நிதாபயேத் | ஆஸ்தாபநஂ ச தைலஂ ச யதாவத்தேந தாபயேத் ||௧௭||
बस्तिं निरुपदिग्धं तु शुद्धं सुपरिमार्जितम् | मृद्वनुद्धतहीनं च मुहुः स्नेहविमर्दितम् ||१५|| नेत्रमूले प्रतिष्ठाप्य न्युब्जं तु विवृताननम् | बद्ध्वा लोहेन तप्तेन चर्मस्रोतसि निर्दहेत् ||१६|| परिवर्त्य ततो बस्तिं बद्ध्वा गुप्तं निधापयेत् | आस्थापनं च तैलं च यथावत्तेन दापयेत् ||१७||
🔊 Audio coming soon
க்ரஹணயோக்யபஸ்தேஃ பரிகர்ம பந்தவிதிஂ ச தர்ஶயந்நாஹ- பஸ்திஂ நிருபதிக்தமித்யாதி| நிருபதிக்தஂ மாஂஸாத்யுபலேபவர்ஜிதம்| ஶுத்தஂ கஷாயரஞ்ஜிதம்| ஸுபரிமார்ஜிதஂ ஸுஷ்டுநிர்மார்ஜிதம்| அநுத்ததஹீநஂ நாதிகஂ ந ஹீநம்; ஏதேநாதேயத்ரவ்யமாநஂ ஸமீக்ஷ்யாதாரபூதஸ்ய பஸ்தேஃ ப்ரமாணஂ விதேயமித்யர்தஃ| ப்ரதிஷ்டாப்ய ஸஂயோஜ்ய| ந்யுப்ஜம் அதோமுகம்| கோமஹிஷாதிபஸ்தயோ நிரூஹயந்த்ரே யதாலாபஂ ஸஂயோஜ்யாஃ; உத்தரபஸ்தியந்த்ரே புநரஜோரப்ரபஸ்தீ ஏவ யோஜநீயாவிதி||௧௫-௧௭||
Adhikarana 11 (18) · Śloka 18
தத்ர த்விவிதோ பஸ்திஃ- நைரூஹிகஃ, ஸ்நைஹிகஶ்ச | ஆஸ்தாபநஂ, நிரூஹ இத்யநர்தாந்தரஂ; தஸ்ய விகல்போ மாதுதைலிகஃ; தஸ்ய பர்யாயஶப்தோ யாபநோ, யுக்தரதஃ, ஸித்தபஸ்திரிதி | ஸ தோஷநிர்ஹரணாச்சரீரநீரோஹணாத்வா நிரூஹஃ, வயஃஸ்தாபநாதாயுஃஸ்தாபநாத்வா ஆஸ்தாபநம் | மாதுதைலிகவிதாநஂ ச நிரூஹோபக்ரமசிகித்ஸிதே வக்ஷ்யாமஃ | யதாப்ரமாணகுணவிஹிதஃ ஸ்நேஹபஸ்திவிகல்போऽநுவாஸநஃ பாதாவ(ப)கஷ்டஃ | அநுவஸந்நபி ந துஷ்யத்யநுதிவஸஂ வா தீயத இத்யநுவாஸநஃ | தஸ்யாபி விகல்போऽர்தார்தமாத்ராவகஷ்டோऽபரிஹார்யோ மாத்ராபஸ்திரிதி ||௧௮||
तत्र द्विविधो बस्तिः- नैरूहिकः, स्नैहिकश्च | आस्थापनं, निरूह इत्यनर्थान्तरं; तस्य विकल्पो माधुतैलिकः; तस्य पर्यायशब्दो यापनो, युक्तरथः, सिद्धबस्तिरिति | स दोषनिर्हरणाच्छरीरनीरोहणाद्वा निरूहः, वयःस्थापनादायुःस्थापनाद्वा आस्थापनम् | माधुतैलिकविधानं च निरूहोपक्रमचिकित्सिते वक्ष्यामः | यथाप्रमाणगुणविहितः स्नेहबस्तिविकल्पोऽनुवासनः पादाव(प)कृष्टः | अनुवसन्नपि न दुष्यत्यनुदिवसं वा दीयत इत्यनुवासनः | तस्यापि विकल्पोऽर्धार्धमात्रावकृष्टोऽपरिहार्यो मात्राबस्तिरिति ||१८||
🔊 Audio coming soon
அநர்தாந்தரமிதி ஏகார்தமித்யர்தஃ| பஸ்தேர்நைரூஹிகஸ்நைஹிகபேதாப்யாஂ யௌ த்வௌ விகல்பௌ தௌ நிரூஹஸ்நேஹபஸ்த்யாக்யௌ, தயோர்நைரூஹிகமபிதாய ஸ்நைஹிகஂ பஸ்திவிகல்பமபிதத்தே- யதேத்யாதி| யஸ்ய யத் ப்ரமாணஂ யோ யோ குணஸ்தாப்யாஂ விஹிதஃ ஸ்நேஹபஸ்த்யாக்யோऽநுவாஸநஸஞ்ஜ்ஞ இத்யர்தஃ| யதாவயோநிரூஹாணாமித்யாதிநா விதாஸ்யமாநோऽபி ஸ்நேஹபஸ்திவிகல்போऽநாகதாவேக்ஷணதந்த்ரயுக்த்யா விஹித இதி ப்ரதிஷ்டஃ| யதாப்ரமாணமித்யநேந ஸூசிதஂ ப்ரமாணஂ ப்ரகடயந்நாஹ- பாதாவ(ப)கஷ்ட இதி|- யதாவய இத்யாதிவக்ஷ்யமாணவாக்யதர்ஶநாதாஸ்தாபநஸ்ய பாதைஸ்த்ரிபிரபகஷ்டோ ஹீநஃ பாதாவ(ப)கஷ்டஃ| அயமர்தஃ- ஸாஂவத்ஸரிகாதிகாலாத்யபேக்ஷஂ யத் ப்ரகுஞ்சாதி சதுர்விஂஶதிபலாவஸாநஂ நிரூஹப்ரமாணஂ தச்சதுர்தாஂஶேந கர்ஷமாரப்ய ஷட்பலாநி யாவதநுவாஸநஸ்ய ப்ரமாணமிதி| தந்த்ராந்தரே ச மத்யவயஸ்கமாஶ்ரித்யாநுவாஸநஸ்யோத்தமாதிமாத்ராபேதேந த்ரைவித்யமுக்தஂ, யதா- “ஷட்பலீ து பவேச்ச்ரேஷ்டா மத்யமா த்ரிபலீ பவேத்| கநீயஸ்யத்யர்தபலா த்ரிதா மாத்ராऽநுவாஸநே-” இதி| தஸ்யாபி விகல்ப இத்யாதி தஸ்யாப்யநுவாஸநஸ்ய, ஷட்பலப்ரமாணஸ்யார்தார்தமாத்ராவஶிஷ்டஃ பாதாவஶிஷ்டோऽத்யர்தபலமாத்ர இத்யர்தஃ| அபரிஹார்யஃ அவித்யமாநபரிஹரணார்ஹஃ| கயீ து யதாப்ரமாணவிஹிதாச்ச பஸ்தேஃ பாதாஂஶஃ ஸ்நேஹபஸ்திஃ, ஸ்நேஹவிகல்போऽர்தமாத்ராபகஷ்டோऽநுவாஸநஂ, தஸ்யாபி விகல்போऽர்தமாத்ராபகஷ்டோऽபரிஹார்யோ மாத்ராபஸ்திரிதி| ஏதேந தந்மதே ஷட்பலப்ரமாணஃ ஸ்நேஹபஸ்திஃ, ததர்தேந பலத்ரயப்ரமாணமநுவாஸநஂ, தஸ்யார்தேந ஸார்தபலப்ரமாணோ மாத்ராபஸ்திரிதி||௧௮||
Adhikarana 12 (19) · Śloka 19
நிரூஹஃ ஶோதநோ லேகீ ஸ்நைஹிகோ பஂஹணோ மதஃ |௧௯|
निरूहः शोधनो लेखी स्नैहिको बृंहणो मतः |१९|
🔊 Audio coming soon
பலேநாபி தயோர்பேதஂ தர்ஶயந்நாஹ- நிரூஹ இத்யாதி| ஶோதநத்ரவ்யஸஂயுக்தஃ ஶோதநோ நிரூஹஃ| ஸர்வநிரூஹாநுவாஸநதர்மோऽயஂ, த்ரவ்யவிஶேஷஸஂயோகாத்து க்வசிச்சோதநாதீநாமுத்கர்ஷாபகர்ஷௌ| ஜேஜ்ஜடாசார்யஸ்து ‘ஸ்நேஹநோ பஂஹணோ மத’ இதி படித்வா ஶோதநாதிசதுஷ்கஂ நிரூஹஸ்ய கர்மேதி வர்ணயதி|௧௯|-
Adhikarana 13 (19-20) · Śloka 20
நிரூஹஶோதிதாந்மார்காந் ஸம்யக் ஸ்நேஹோऽநுகச்சதி | அபேதஸர்வதோஷாஸு நாடீஷ்விவ வஹஜ்ஜலம் ||௧௯|| ஸர்வதோஷஹரஶ்சாஸௌ ஶரீரஸ்ய ச ஜீவநஃ | தஸ்மாத்விஶுத்ததேஹஸ்ய ஸ்நேஹபஸ்திர்விதீயதே ||௨௦||
निरूहशोधितान्मार्गान् सम्यक् स्नेहोऽनुगच्छति | अपेतसर्वदोषासु नाडीष्विव वहज्जलम् ||१९|| सर्वदोषहरश्चासौ शरीरस्य च जीवनः | तस्माद्विशुद्धदेहस्य स्नेहबस्तिर्विधीयते ||२०||
🔊 Audio coming soon
நிரூஹஶோதிதமார்கேஷு ஸம்யக் ஸ்நேஹவீர்யாநுஸரணஂ தர்ஶயந்நாஹ- நிரூஹேத்யாதி||௧௯-௨௦||
Adhikarana 14 (21) · Śloka 21
தத்ரோந்மாதபயஶோகபிபாஸாரோசகாஜீர்ணார்ஶஃபாண்டுரோகப்ரமமதமூர்ச்சாச்சர்திகுஷ்டமேஹோதரஸ்தௌல்ய- ஶ்வாஸகாஸகண்டஶோஷஶோபோபஸஷ்டக்ஷதக்ஷீணசதுஸ்த்ரிமாஸகர்பிணீதுர்பலாக்ந்யஸஹா பாலவத்தௌ ச வாதரோகாததே க்ஷீணா நாநுவாஸ்யா நாஸ்தாபயிதவ்யாஃ ||௨௧||
तत्रोन्मादभयशोकपिपासारोचकाजीर्णार्शःपाण्डुरोगभ्रममदमूर्च्छाच्छर्दिकुष्ठमेहोदरस्थौल्य- श्वासकासकण्ठशोषशोफोपसृष्टक्षतक्षीणचतुस्त्रिमासगर्भिणीदुर्बलाग्न्यसहा बालवृद्धौ च वातरोगादृते क्षीणा नानुवास्या नास्थापयितव्याः ||२१||
🔊 Audio coming soon
தத்ரேத்யாதி| ப்ரமஃ சக்ராரூடஸ்யேவ ப்ரமணம்| மதஃ பூகபலேநேவ மத்ததா| மூர்ச்சா சேதநாச்யுதிஃ| உபஸஷ்டஶப்த உந்மாதாதிபிஃ ஶோபாந்தைஃ ஸஹ ஸம்பந்தநீயஃ| க்ஷதஃ க்ஷதோரஸ்கஃ, க்ஷீணஃ கஶஃ| சதுஸ்த்ரிமாஸகர்பிணீதி ஸப்தமாஸாந் யாவத்கர்பிணீ; ததாச வாக்படஃ- “மாஸாந் ஸப்த ச கர்பிணீ” (வா. ஸூ. ௧௯)| வாதரோகாததே க்ஷீணா இதி க்ஷீணஶப்தஸ்ய புநருபாதாநாததிகஶா வாதரோகஂ விநா க்ஷீணா நாநுவாஸ்யா இதி| உந்மாதாதிஷு ஸாமாந்யேந பஸ்திநிஷேதோऽத்ராபிஹிதஃ; கேசித்து கேஷாஞ்சித்ப்ரதிப்ரஸவமபவாதரூபேணாஹுஃ| தத்ரோந்மாதாபஸ்மாரப்ரமமதமூர்ச்சாஸு ஸஞ்ஜ்ஞாநாஶாபகமே ஶுத்தஸ்யாதுரஸ்ய அநுபந்தோபசரணாய பஸ்திர்தேயஃ, குஷ்டிநாமர்ஶஸாஂ ச மூடவாதாநாஂ ப்ரயோஜ்யஃ, வாதாத்யுதரிஷு த்ரிஷு நிஷித்தோऽபி ஶேஷேஷு பஞ்சஸு பஸ்திஃ ப்ரயோக்தவ்யஃ, ஶோதக்ஷதோரஸ்கயோரநுவாஸநநிஷேதோ ந நிரூஹஸ்ய; வர்ஷாதர்வாக் பாலஸ்ய, நவத்யூர்த்வஂ வத்தஸ்ய மதுரபி பஸ்திர்நிஷித்தஃ, அதோऽந்யதா தீக்ஷ்ண ஏவ; ஏதேநாவஸ்தாவஶாந்நிஷித்தமபி கார்யஂ ஸ்யாத் “உத்பத்யதே ஹி ஸாऽவஸ்தா தேஶகாலபலஂ ப்ரதி| யஸ்யாஂ கார்யமகார்யஂ ஸ்யாத் கர்ம கார்யஂ ச கர்ஹிதம்”- இதி||௨௧||
Adhikarana 15 (22) · Śloka 22
உதரீ ச ப்ரமேஹீ ச குஷ்டீ ஸ்தூலஶ்ச மாநவஃ | அவஶ்யஂ ஸ்தாபநீயாஸ்தே நாநுவாஸ்யாஃ கதஞ்சந ||௨௨||
उदरी च प्रमेही च कुष्ठी स्थूलश्च मानवः | अवश्यं स्थापनीयास्ते नानुवास्याः कथञ्चन ||२२||
🔊 Audio coming soon
க்வசிதேவாஸ்தாபநஸ்யாவஸ்தாயாஂ ப்ரதிப்ரஸவமுத்திஶந்நாஹ- உதரீ சேத்யாதி| ஸா சாவஸ்தா தந்த்ராந்தராதநுஸர்தவ்யா| தத்ரோதரே வாக்படஃ- “ஸுவிரிக்தஸ்ய யஸ்ய ஸ்யாதாத்மாநஂ புநரேவ தம்| ஸுஸ்நிக்தைரம்லலவணைர்நிரூஹைஃ ஸமுபாசரேத்-” (வா. சி. ௧௫) இதி; ஏவஂ ப்ரமேஹாதிஷு சிகித்ஸிதமாலோக்யாஸ்தாபநாவஸ்தா ஜ்ஞாதவ்யா||௨௨||
Adhikarana 16 (23) · Śloka 23
அஸாத்யதா விகாராணாஂ ஸ்யாதேஷாமநுவாஸநாத் | அஸாத்யத்வேऽபி பூயிஷ்டஂ காத்ராணாஂ ஸதநஂ பவேத் ||௨௩||
असाध्यता विकाराणां स्यादेषामनुवासनात् | असाध्यत्वेऽपि भूयिष्ठं गात्राणां सदनं भवेत् ||२३||
🔊 Audio coming soon
நிஷித்தாசரணதோஷமுத்திஶந்நாஹ- அஸாத்யதேத்யாதி| ஏஷாஂ விகாராணாம் உதராதீநாம்| காத்ரஸதநம் அங்கக்லாநிஃ||௨௩||
Adhikarana 17 (24-25) · Śloka 25
பக்வாஶயே ததா ஶ்ரோண்யாஂ நாப்யதஸ்தாச்ச ஸர்வதஃ | ஸம்யக்ப்ரணிஹிதோ பஸ்திஃ ஸ்தாநேஷ்வேதேஷு திஷ்டதி ||௨௪|| பக்வாஶயாத்பஸ்திவீர்யஂ கைர்தேஹமநுஸர்பதி | வக்ஷமூலே நிஷிக்தாநாமபாஂ வீர்யமிவ த்ருமம் ||௨௫||
पक्वाशये तथा श्रोण्यां नाभ्यधस्ताच्च सर्वतः | सम्यक्प्रणिहितो बस्तिः स्थानेष्वेतेषु तिष्ठति ||२४|| पक्वाशयाद्बस्तिवीर्यं खैर्देहमनुसर्पति | वृक्षमूले निषिक्तानामपां वीर्यमिव द्रुमम् ||२५||
🔊 Audio coming soon
ஸம்யக் ப்ரதத்தோ பஸ்திர்யேஷு ஸ்தாநேஷ்வவதிஷ்டதே தாந்யாஹ- பக்வாஶயே இத்யாதி| கதஂ தர்ஹி பக்வாஶயாதிமாத்ரகதோ பஸ்திஃ க்வசித் ஸர்வேஷாமவயவாநாமவஸாதஂ, க்வசித் ஸர்வாங்ககதாநாஂ தோஷாணாஂ ஹரணஂ ஶமநஂ ச ஜநயதீத்யாஹ- பக்வாஶய இத்யாதி| பக்வாஶயாத்பஸ்திவீர்யஂ கைஃ ஸ்ரோதோபிரநுஸர்பதி கத்ஸ்நதேஹே; வீர்யஂ, ஶக்திஃ, ப்ரபாவ இத்யநர்தாந்தரம்||௨௪-௨௫||
Adhikarana 18 (26) · Śloka 26
ஸ சாபி ஸஹஸா பஸ்திஃ கேவலஃ ஸமலோऽபி வா | ப்ரத்யேதி வீர்யஂ த்வநிலைரபாநாத்யைர்விநீயதே ||௨௬||
स चापि सहसा बस्तिः केवलः समलोऽपि वा | प्रत्येति वीर्यं त्वनिलैरपानाद्यैर्विनीयते ||२६||
🔊 Audio coming soon
திஷ்டஂஸ்தாவத்பஸ்திர்குணகாரீ பவது, கதஂ நிர்கதோऽபி தாதஶஃ ஸ்யாதித்யாஹ- ஸ சாபீத்யாதி| ப்ரத்யேதி ப்ரத்யாகச்சதி| வீர்யஂ ஸ்நேஹாதிகுணஃ| அபாநாத்யைரிதி ஆத்யபதேநோதாநாதயோ போத்தவ்யாஃ| அபாநேநாதஃ, உதாநேநோர்த்வஂ, வ்யாநேந ஸர்வத்ர, விநீயதே விஶேஷேண ஸர்வஶரீராவயவேஷு நீயதே||௨௬||
Adhikarana 19 (27-28) · Śloka 28
வீர்யேண பஸ்திராதத்தே தோஷாநாபாதமஸ்தகாத்(ந்) | பக்வாஶயஸ்தோऽம்பரகோ பூமேரர்கோ ரஸாநிவ ||௨௭|| ஸ கடீபஷ்டகோஷ்டஸ்தாந் வீர்யேணாலோட்ய ஸஞ்சயாந் | உத்காதமூலாந் ஹரதி தோஷாணாஂ ஸாதுயோஜிதஃ ||௨௮||
वीर्येण बस्तिरादत्ते दोषानापादमस्तकात्(न्) | पक्वाशयस्थोऽम्बरगो भूमेरर्को रसानिव ||२७|| स कटीपृष्ठकोष्ठस्थान् वीर्येणालोड्य सञ्चयान् | उत्खातमूलान् हरति दोषाणां साधुयोजितः ||२८||
🔊 Audio coming soon
ஸகலாவயவகததோஷஹரணஂ பஸ்தேரேகஸ்தாநஸ்திதஸ்யோபமாநேந தர்ஶயந்நாஹ- வீர்யேணேத்யாதி| அந்யே த்வத்ராமுஂ ஶ்லோகஂ ந படந்தி||௨௭-௨௮||
Adhikarana 20 (29-31) · Śloka 31
தோஷத்ரயஸ்ய யஸ்மாச்ச ப்ரகோபே வாயுரீஶ்வரஃ | தஸ்மாத்தஸ்யாதிவத்தஸ்ய ஶரீரமபிநிக்நதஃ ||௨௯|| வாயோர்விஷஹதே வேகஂ நாந்யா பஸ்தேரதே க்ரியா | பவநாவித்ததோயஸ்ய வேலா வேகமிவோததேஃ ||௩௦|| ஶரீரோபசயஂ வர்ணஂ பலமாரோக்யமாயுஷஃ | குருதே பரிவத்திஂ ச பஸ்திஃ ஸம்யகுபாஸிதஃ ||௩௧||
दोषत्रयस्य यस्माच्च प्रकोपे वायुरीश्वरः | तस्मात्तस्यातिवृद्धस्य शरीरमभिनिघ्नतः ||२९|| वायोर्विषहते वेगं नान्या बस्तेरृते क्रिया | पवनाविद्धतोयस्य वेला वेगमिवोदधेः ||३०|| शरीरोपचयं वर्णं बलमारोग्यमायुषः | कुरुते परिवृद्धिं च बस्तिः सम्यगुपासितः ||३१||
🔊 Audio coming soon
தோஷத்ரயஸ்யேத்யாதி| யதா உததேஃ ஸமுத்ரஸ்ய, பவநாவித்ததோயஸ்ய அநிலேநாபுக்நஸலிலஸ்ய , வேலா கூலமர்யாதா, வேகஂ விஷஹதே விஶேஷேண ஸஹதே||௨௯-௩௧||
Adhikarana 21 (32) · Śloka 32
அத ஊர்த்வஂ வ்யாபதோ வக்ஷ்யாமஃ | தத்ர நேத்ரஂ விசலிதஂ, விவர்திதஂ, பார்ஶ்வாவபீடிதம், அத்யுத்க்ஷிப்தம், அவஸந்நஂ, திர்யக்ப்ரக்ஷிப்தமிதி ஷட் ப்ரணிதாநதோஷாஃ; அதிஸ்தூலஂ, கர்கஶம், அவநதஂ, அணுபிந்நஂ , ஸந்நிகஷ்டவிப்ரகஷ்டகர்ணிகஂ, ஸூக்ஷ்மாதிச்சித்ரம், அதிதீர்கம், அதிஹ்ரஸ்வம் , அஸ்ரிமதித்யேகாதஶ நேத்ரதோஷாஃ; பஹலதா, அல்பதா, ஸச்சித்ரதா , ப்ரஸ்தீர்ணதா, துர்பத்ததேதி பஞ்ச பஸ்திதோஷாஃ; அதிபீடிததா, ஶிதிலபீடிததா, பூயோ பூயோऽவபீடநஂ, காலாதிக்ரம இதி சத்வாரஃ பீடநதோஷாஃ; ஆமதா, ஹீநதா, அதிமாத்ரதா, அதிஶீததா, அத்யுஷ்ணதா, அதிதீக்ஷ்ணதா, அதிமதுதா, அதிஸ்நிக்ததா, அதிரூக்ஷதா, அதிஸாந்த்ரதா, அதித்ரவதா, இத்யேகாதஶ த்ரவ்யதோஷாஃ; அவாக்ஶீர்ஷோச்சீர்ஷந்யுப்ஜோத்தாநஸங்குசிததேஹஸ்திததக்ஷிணபார்ஶ்வஶாயிநஃ ப்ரதாநமிதி ஸப்த ஶய்யாதோஷாஃ; ஏவமேதாஶ்சதுஶ்சத்வாரிஂஶத்வ்யாபதோ வைத்யநிமித்தாஃ | ஆதுரநிமித்தாஃ பஞ்சதஶ ஆதுரோபத்ரவசிகித்ஸிதே வக்ஷ்யந்தே | ஸ்நேஹஸ்த்வஷ்டபிஃ காரணைஃ ப்ரதிஹதோ ந ப்ரத்யாகச்சதி த்ரிபிர்தோஷைஃ, அஶநாபிபூதோ, மலவ்யாமிஶ்ரோ, தூராநுப்ரவிஷ்டோ, அஸ்விந்நஸ்ய, அநுஷ்ணோ, அல்பம்புக்தவதோ, அல்பஶ்சேதி வைத்யாதுரநிமித்தா பவந்தி | அயோகஸ்தூபயோஃ, ஆத்மாநஂ, பரிகர்திகா, பரிஸ்ராவஃ, ப்ரவாஹிகா, ஹதயோபஸரணம், அங்கப்ரக்ரஹோ, அதியோகோ, ஜீவாதாநமிதி நவ வ்யாபதோ வைத்யநிமித்தா பவந்தி ||௩௨||
अत ऊर्ध्वं व्यापदो वक्ष्यामः | तत्र नेत्रं विचलितं, विवर्तितं, पार्श्वावपीडितम्, अत्युत्क्षिप्तम्, अवसन्नं, तिर्यक्प्रक्षिप्तमिति षट् प्रणिधानदोषाः; अतिस्थूलं, कर्कशम्, अवनतं, अणुभिन्नं , सन्निकृष्टविप्रकृष्टकर्णिकं, सूक्ष्मातिच्छिद्रम्, अतिदीर्घम्, अतिह्रस्वम् , अस्रिमदित्येकादश नेत्रदोषाः; बहलता, अल्पता, सच्छिद्रता , प्रस्तीर्णता, दुर्बद्धतेति पञ्च बस्तिदोषाः; अतिपीडितता, शिथिलपीडितता, भूयो भूयोऽवपीडनं, कालातिक्रम इति चत्वारः पीडनदोषाः; आमता, हीनता, अतिमात्रता, अतिशीतता, अत्युष्णता, अतितीक्ष्णता, अतिमृदुता, अतिस्निग्धता, अतिरूक्षता, अतिसान्द्रता, अतिद्रवता, इत्येकादश द्रव्यदोषाः; अवाक्शीर्षोच्छीर्षन्युब्जोत्तानसङ्कुचितदेहस्थितदक्षिणपार्श्वशायिनः प्रदानमिति सप्त शय्यादोषाः; एवमेताश्चतुश्चत्वारिंशद्व्यापदो वैद्यनिमित्ताः | आतुरनिमित्ताः पञ्चदश आतुरोपद्रवचिकित्सिते वक्ष्यन्ते | स्नेहस्त्वष्टभिः कारणैः प्रतिहतो न प्रत्यागच्छति त्रिभिर्दोषैः, अशनाभिभूतो, मलव्यामिश्रो, दूरानुप्रविष्टो, अस्विन्नस्य, अनुष्णो, अल्पम्भुक्तवतो, अल्पश्चेति वैद्यातुरनिमित्ता भवन्ति | अयोगस्तूभयोः, आध्मानं, परिकर्तिका, परिस्रावः, प्रवाहिका, हृदयोपसरणम्, अङ्गप्रग्रहो, अतियोगो, जीवादानमिति नव व्यापदो वैद्यनिमित्ता भवन्ति ||३२||
🔊 Audio coming soon
விசலிதஂ விஶேஷேண கம்பிதம்| விவர்திதஂ ப்ரவிஷ்டமேவ மோடிதம்| பார்ஶ்வாவபீடிதஂ பார்ஶ்வயோர்வாமதக்ஷிணயோரவபீடநம்| அத்யுத்க்ஷிப்தம் அதிஶயேநோர்த்வப்ரேரிதம்| அவஸந்நம் அதோபாககதிகம்| ப்ரணிதாநதோஷா தாநதோஷாஃ| ஸூக்ஷ்மாதிச்சித்ரஂ ஸூக்ஷ்மமுகஂ, பஹந்முகமித்யர்தஃ| அஸ்ரிமதிதி அஸ்ரிஃ கோடிஃ பாலிரித்யர்தஃ, தாராயுக்தமித்யந்யே| நேத்ரதோஷா நிரூஹயந்த்ரதோஷாஃ| பஹலதா மாஂஸோபசிதத்வம், அந்யே விபுலதாமாஹுஃ| ப்ரஸ்தீர்ணதா ஸ்நாயுஜாலவத்த்வம்| காலாதிக்ரம இதி காலஸ்யாதித்ருதவிலம்பிதஸ்யாதிக்ரமோ விலம்பிததாநேநோல்லங்கநம் | தத்ராதிஶிதிலபீடநே ஸம்யக்பீடநகாலஸ்யேஷததிக்ரமஃ, காலாதிக்ரமே ச ஸம்யக்பீடநகாலஸ்ய மஹாநதிக்ரம இதி பேதஃ| ஆமதேத்யாதி| ஆமஃ அபக்வஸ்நேஹஃ| ஏகாதஶ த்ரவ்யதோஷா யதாஸம்பவஂ ஸ்நேஹபஸ்திநிரூஹோபயாஶ்ரிதா ஜ்ஞாதவ்யாஃ| அவாக்ஶீர்ஷேத்யாதி| அவாக்ஶீர்ஷ அதோமஸ்தகஃ, உச்சீர்ஷக ஊர்த்வமஸ்தகஃ, ந்யுப்ஜஃ அதோமுகஃ, ஸ்தித உபவிஷ்டஃ| அவாக்ஶீர்ஷாதயஃ ஸப்த ஶய்யாஸ்திதபுருஷஸ்ய தோஷாஃ, உபசாரேண ஶய்யாயாஃ ப்ரதிபாத்யந்தே| ஸ்நேஹ இத்யாதி| உபயோரிதி நிரூஹாநுவாஸநயோஃ| ஏததுக்தஂ பவதி- அயோகாதிவ்யாபத்ஸு காஶ்சித்வ்யாபந்நிரூஹாஶ்ரிதாஃ, காஶ்சிதநுவாஸநாஶ்ரிதாஃ, காஶ்சிதுபயாஶ்ரிதா இதி||௩௨||
Adhikarana 22 (33) · Śloka 33
பவதி சாத்ர- ஷட்ஸப்ததிஃ ஸமாஸேந வ்யாபதஃ பரிகீர்திதாஃ | தாஸாஂ வக்ஷ்யாமி விஜ்ஞாநஂ ஸித்திஂ ச ததநந்தரம் ||௩௩||
भवति चात्र- षट्सप्ततिः समासेन व्यापदः परिकीर्तिताः | तासां वक्ष्यामि विज्ञानं सिद्धिं च तदनन्तरम् ||३३||
🔊 Audio coming soon
விஜ்ஞாநஂ லக்ஷணம்| ஸித்திஂ சிகித்ஸிதம்||௩௩||
Adhikarana puShpikA · Śloka 35
இதி ஸுஶ்ருதஸஂஹிதாயாஂ சிகித்ஸாஸ்தாநே நேத்ரபஸ்திப்ரமாணப்ரவிபாகசிகித்ஸிதஂ நாம பஞ்சத்ரிஂஶோऽத்யாயஃ ||௩௫||
इति सुश्रुतसंहितायां चिकित्सास्थाने नेत्रबस्तिप्रमाणप्रविभागचिकित्सितं नाम पञ्चत्रिंशोऽध्यायः ||३५||
🔊 Audio coming soon
இதி ஶ்ரீடல்ஹ(ஹ்ல)ணவிரசிதாயாஂ நிபந்தஸங்க்ரஹாக்யாயாஂ ஸுஶ்ருதவ்யாக்யாயாஂ சிகித்ஸாஸ்தாநே பஞ்சத்ரிஂஶத்தமோऽத்யாயஃ||௩௫||