Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

23. śōphacikitsitam

Adhikarana 1 (1-3) · Śloka 3

அதாதஃ ஶோபாநாஂ சிகித்ஸிதஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ ||௧|| யதோவாச பகவாந் தந்வந்தரிஃ ||௨|| ஷட்விதோऽவயவஸமுத்தஃ ஶோபோऽபிஹிதோ லக்ஷணதஃ ப்ரதீகாரதஶ்ச; ஸர்வஸரஸ்து பஞ்சவிதஃ, தத்யதா- வாதபித்தஶ்லேஷ்மஸந்நிபாதவிஷநிமித்தஃ ||௩||

View original

अथातः शोफानां चिकित्सितं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२|| षड्विधोऽवयवसमुत्थः शोफोऽभिहितो लक्षणतः प्रतीकारतश्च; सर्वसरस्तु पञ्चविधः, तद्यथा- वातपित्तश्लेष्मसन्निपातविषनिमित्तः ||३||

🔊 Audio coming soon

அவயவே ஸமுத்திஷ்டதீதி அவயவஸமுத்தஃ, ஸ்தா கதிநிவத்தௌ, ஸ்திரத்வாதித்யர்தஃ | அபிஹித உக்தஃ| கேந? அதீதேந ஶாஸ்த்ரேண| சகாரோऽநுக்தஹேத்வாதிஸமுச்சயார்தஃ , அந்யே து லக்ஷணஶப்தேநைவ ஹேத்வாதிஂ நிர்திஶந்தி, அபரே து அஸாத்யாநாமப்ரதீகாரஸமுச்சயார்தஂ வர்ணயந்தி| ஸர்வஂ ஸரதீதி ஸர்வஸரஃ; கதிமத்த்வாத் ஸர்வஸரணயோக்யஃ||௧-௩||

Adhikarana 2 (4) · Śloka 4

தத்ராபதர்பிதஸ்யாத்வகமநாததிமாத்ரமப்யவஹரதோ வா பிஷ்டாந்நஹரிதகஶாகலவணாநி க்ஷீணஸ்ய வாऽதிமாத்ரமம்லமுபஸேவமாநஸ்ய மத்பக்வலோஷ்டகடஶர்கராநூபௌதகமாஂஸஸேவநாதஜீர்ணிநோ வா க்ராம்யதர்மஸேவநாத்விருத்தாஹாரஸேவநாத் வா ஹஸ்த்யஶ்வோஷ்ட்ரரதபதாதிஸங்க்ஷோபணாதயோ ஸிதஸ்ய தோஷா தாதூந் ப்ரதூஷ்ய ஶ்வயதுமாபாதயந்த்யகிலே ஶரீரே ||௪||

View original

तत्रापतर्पितस्याध्वगमनादतिमात्रमभ्यवहरतो वा पिष्टान्नहरितकशाकलवणानि क्षीणस्य वाऽतिमात्रमम्लमुपसेवमानस्य मृत्पक्वलोष्टकटशर्करानूपौदकमांससेवनादजीर्णिनो वा ग्राम्यधर्मसेवनाद्विरुद्धाहारसेवनात् वा हस्त्यश्वोष्ट्ररथपदातिसङ्क्षोभणादयो सितस्य दोषा धातून् प्रदूष्य श्वयथुमापादयन्त्यखिले शरीरे ||४||

🔊 Audio coming soon

பஞ்சவிதஸ்யைவ ஸர்வஸரஸ்யாஹாரவிஹாராப்யாஂ ஸர்வாங்ககததோஷகோபஹேதுஂ நிர்திஶந்நாஹ- தத்ரேத்யாதி| அபதர்பிதஃ லங்கநவ்யாயாமவமநாதிரூக்ஷாதிபிராஹாரவிஹாரைஃ கர்ஶிதஃ, தஸ்யாத்யர்தமத்வகமநலக்ஷணாத்விஹாராத்| பிஷ்டாந்நாதிமதிமாத்ரமப்யவஹரதஃ இத்யேவஂவிதாதாஹாராத்| ஹரிதகஃ குடேரஶிக்ருஸுரஸாஸுமுகாஸுரிபூதணாதிஃ| பிஷ்டாந்நக்ரஹணேந ஸர்வவிதகுர்வாஹாராவரோதஃ| க்ஷீணஸ்ய வேதி ஸ்வயமேவ கஶஸ்யாத்யர்தமம்லமுபஸேவமாநஸ்ய| மதாத்யாஹாரரதஸ்ய; மத் மத்திகா, பக்வலோஷ்டஃ அக்நிபக்வலோஷ்டஃ, கடஶர்கரா அக்நிதக்தஶர்கரா, ஆநூபா மஹிஷாதயஃ, ஔதகா மத்ஸ்யாதயஃ| அஜீர்ணிநோ வேத்யாதி| க்ராம்யதர்மோ மைதுநஂ, ஸாஜீர்ணஸ்ய மைதுநஸேவநாத்| விருத்தஂ ஹிதாஹிதீயாத்யாயே ப்ரோக்தம்| ஸங்க்ஷோபணாத் சலநாதித்யர்தஃ | அகிலே ஶரீரே ஸகலே காயே||௪||

Adhikarana 3 (5-6) · Śloka 7

தத்ர வாதஶ்வயதுரருணஃ கஷ்ணோ வா மதுரநவஸ்திதாஸ்தோதாதயஶ்சாத்ர வேதநாவிஶேஷாஃ; பித்தஶ்வயதுஃ பீதஃ ஸரக்தோ வா மதுஃ ஶீக்ராநுஸார்யூஷாதயஶ்சாத்ர வேதநாவிஶேஷாஃ; ஶ்லேஷ்மஶ்வயதுஃ பாண்டுஃ ஶுக்லோ வா ஸ்நிக்தஃ கடிநஃ ஶீதோ மந்தாநுஸாரீ, கண்ட்வாதயஶ்சாத்ர வேதநாவிஶேஷாஃ; ஸந்நிபாதஶ்வயதுஃ ஸர்வவர்ணவேதநஃ; விஷநிமித்தஸ்து கரோபயோகாத்துஷ்டதோயஸேவநாத் ப்ரகுதிதோதகாவகாஹநாத் ஸவிஷஸத்த்வதிக்தசூர்ணேநாவசூர்ணநாத்வா ஸவிஷமூத்ரபுரீஷஶுக்ரஸ்பஷ்டாநாஂ வா தணகாஷ்டாதீநாஂ ஸஂஸ்பர்ஶநாத், ஸ து மதுஃ க்ஷிப்ரோத்தாநோऽவலம்பீ சலோऽசலோ வா தாஹபாகராகப்ராயஶ்ச பவதி ||௫|| பவந்தி சாத்ர- தோஷாஃ ஶ்வயதுமூர்த்வஂ ஹி குர்வந்த்யாமாஶயஸ்திதாஃ | பக்வாஶயஸ்தா மத்யே ச வர்சஃஸ்தாநகதாஸ்த்வதஃ ||௬|| கத்ஸ்நஂ தேஹமநுப்ராப்தாஃ குர்யுஃ ஸர்வஸரஂ ததா |௭|

View original

तत्र वातश्वयथुररुणः कृष्णो वा मृदुरनवस्थितास्तोदादयश्चात्र वेदनाविशेषाः; पित्तश्वयथुः पीतः सरक्तो वा मृदुः शीघ्रानुसार्यूषादयश्चात्र वेदनाविशेषाः; श्लेष्मश्वयथुः पाण्डुः शुक्लो वा स्निग्धः कठिनः शीतो मन्दानुसारी, कण्ड्वादयश्चात्र वेदनाविशेषाः; सन्निपातश्वयथुः सर्ववर्णवेदनः; विषनिमित्तस्तु गरोपयोगाद्दुष्टतोयसेवनात् प्रकुथितोदकावगाहनात् सविषसत्त्वदिग्धचूर्णेनावचूर्णनाद्वा सविषमूत्रपुरीषशुक्रस्पृष्टानां वा तृणकाष्ठादीनां संस्पर्शनात्, स तु मृदुः क्षिप्रोत्थानोऽवलम्बी चलोऽचलो वा दाहपाकरागप्रायश्च भवति ||५|| भवन्ति चात्र- दोषाः श्वयथुमूर्ध्वं हि कुर्वन्त्यामाशयस्थिताः | पक्वाशयस्था मध्ये च वर्चःस्थानगतास्त्वधः ||६|| कृत्स्नं देहमनुप्राप्ताः कुर्युः सर्वसरं तथा |७|

🔊 Audio coming soon

தத்ரேத்யாதி| அருண ஈஷத்ரக்தஃ| ஊஷாதயஃ ஊஷசோஷபரிதாபாதயஃ| கண்ட்வாதயஃ கண்டூர்குருத்வமித்யாதயஃ| கரோபயோகோ பஹிரந்தஶ்ச| ப்ரகோதஃ பூதிபாவஃ, ஸவிஷகீடாதிகோதப்ரகுதிதோதகாவகாஹநாத், அயஂ புநர்பஹிரேவ| ஸவிஷஸத்த்வலாலாஸ்பர்ஶாதிவிஷாத் தத்திக்தசூர்ணேநாவசூர்ணநாத்வேதி ஸவிஷஸத்த்வாதிமிஶ்ரசூர்ணைரவதூலநாத்; ஸவிஷஸத்த்வசூர்ணஂ வஶ்சிகாலீநாமகஂ க்ஷுபபேதஂ கேசித் கதயந்தி||௫-௬||-

Adhikarana 4 (7-9) · Śloka 9

ஶ்வயதுர்மத்யதேஶே யஃ ஸ கஷ்டஃ ஸர்வகஶ்ச யஃ ||௭|| அர்தாங்கேऽரிஷ்டபூதஶ்ச யஶ்சோர்த்வஂ பரிஸர்பதி | ஶ்வாஸஃ பிபாஸா தௌர்பல்யஂ ஜ்வரஶ்ச்சர்திரரோசகஃ ||௮|| ஹிக்காதீஸாரகாஸாஶ்ச ஶூநஂ ஸங்க்ஷபயந்தி ஹி | ஸாமாந்யதோ விஶேஷாச்ச தேஷாஂ வக்ஷ்யாமி பேஷஜம் ||௯||

View original

श्वयथुर्मध्यदेशे यः स कष्टः सर्वगश्च यः ||७|| अर्धाङ्गेऽरिष्टभूतश्च यश्चोर्ध्वं परिसर्पति | श्वासः पिपासा दौर्बल्यं ज्वरश्च्छर्दिररोचकः ||८|| हिक्कातीसारकासाश्च शूनं सङ्क्षपयन्ति हि | सामान्यतो विशेषाच्च तेषां वक्ष्यामि भेषजम् ||९||

🔊 Audio coming soon

தஸ்ய தேஹதேஶஜந்மஸ்வபாவேந கச்ச்ரத்வாதி நிர்திஶந்நாஹ- ஶ்வயதுரித்யாதி| மத்யதேஶே யஃ ஶ்வயதுஃ ஸ ஸந்நிபாதஜ்வரவத்விருத்தோபக்ரமத்வாத் கஷ்டஃ| அர்தாங்க இதி அர்தநாஸார்தஹதயார்தநாபிஃ ஶோபாவச்சிந்நைகபக்ஷஃ அர்தாங்கஃ, திர்யக்வா நாப்யவச்சிந்நபூர்வார்தேऽபாரார்தே வா| அரிஷ்டபூதஃ அரிஷ்டவத், பூதஶப்தோऽத்ர உபமாநார்தஃ, ரிஷ்டாபாஸ இத்யர்தஃ| யஶ்சோர்த்வஂ பரிஸர்பதீதி யஃ ஶோபஃ பாதாபிநிவத்த ஊர்த்வமுபரிதநகாயே பரிஸர்பதி ஸ புருஷவிஷயேऽரிஷ்டபூதஃ; சகாரோ பிந்நக்ரமே, தேந யஶ்சாதஃ பரிஸர்பதி உத்தமாங்காத் ஸ ஸ்த்ரீவிஷயேऽரிஷ்டபூதஃ| உக்தஂ ச- “ஊர்த்வகாமீ நரஂ பப்த்யாமதோகாமீ முகாத் ஸ்த்ரியம்”- இதி| ஊர்த்வமத்யாதஃஸ்திதஶோபேऽபி ஸர்வஸராபிதாநமேகதேஶேऽபி தக்தே படோ தக்த இதிவத்| உபத்ரவேணாஸாத்யத்வஂ நிர்திஶந்நாஹ- ஶ்வாஸ இத்யாதி| ஸாமாந்யத இத்யாதி ஸாமாந்யஂ விஶேஷஂ ச||௭-௯||

Adhikarana 5 (10-11) · Śloka 11

ஶோபிநஃ ஸர்வ ஏவ பரிஹரேயுரம்லலவணததிகுடவஸாபயஸ்தைலகதபிஷ்டமயகுரூணி ||௧௦|| தத்ர வாதஶ்வயதௌ த்ரைவதமேரண்டதைலஂ வா மாஸமர்தமாஸஂ வா பாயயேத், ந்யக்ரோதாதிககஷாயஸித்தஂ ஸர்பிஃ பித்தஶ்வயதௌ, ஆரக்வதாதிஸித்தஂ ஸர்பிஃ ஶ்லேஷ்மஶ்வயதௌ, ஸந்நிபாதஶ்வயதௌ ஸ்நுஹீக்ஷீரபாத்ரஂ த்வாதஶபிரம்லபாத்ரைஃ ப்ரதிஸஂஸஜ்ய தந்தீத்ரவந்தீப்ரதீவாபஂ ஸர்பிஃ பாசயித்வா பாயயேத், விஷநிமித்தேஷு கல்பேஷு ப்ரதீகாரஃ ||௧௧||

View original

शोफिनः सर्व एव परिहरेयुरम्ललवणदधिगुडवसापयस्तैलघृतपिष्टमयगुरूणि ||१०|| तत्र वातश्वयथौ त्रैवृतमेरण्डतैलं वा मासमर्धमासं वा पाययेत्, न्यग्रोधादिककषायसिद्धं सर्पिः पित्तश्वयथौ, आरग्वधादिसिद्धं सर्पिः श्लेष्मश्वयथौ, सन्निपातश्वयथौ स्नुहीक्षीरपात्रं द्वादशभिरम्लपात्रैः प्रतिसंसृज्य दन्तीद्रवन्तीप्रतीवापं सर्पिः पाचयित्वा पाययेत्, विषनिमित्तेषु कल्पेषु प्रतीकारः ||११||

🔊 Audio coming soon

ப்ரதமஂ விஶேஷசிகித்ஸாமாஹ- தத்ரேத்யாதி| த்ரைவதமிதி மஜ்ஜவர்ஜஂ கதாதிபிஸ்த்ரிபிர்வதஂ த்ரிவதஂ, த்ரிவதமேவ த்ரைவதஂ, ஸ்வார்திகோऽண்| ஜேஜ்ஜடாசார்யஸ்து சதுஃஸ்நேஹமாஹ| மாஸமர்தமாஸஂ வா புருஷபலாபேக்ஷயா தோஷபலாபேக்ஷயா வா விகல்பஃ| பாத்ரம் ஆடகம்| அம்லஂ காஞ்ஜிகம்| தந்தீத்ரவந்தீப்ரதீவாபமிதி த்ரவந்தீ சீரிதபத்ரா தந்தீபேதஃ; தந்தீத்ரவந்தீகல்கஃ, ஸ ச ஸ்நேஹசதுர்தாஂஶேந| ஸர்பிஃ ஆடகப்ரமாணம்||௧௦-௧௧||

Adhikarana 6 (12) · Śloka 12

அத ஊர்த்வஂ ஸாமாந்யசிகித்ஸிதமுபதேக்ஷ்யாமஃ- தில்வககதசதுர்தாநி யாந்யுக்தாந்யுதரேஷு ததோऽந்யதமமுபயுஜ்யமாநஂ ஶ்வயதுமபஹந்தி, மூத்ரவர்திக்ரியாஂ வா ஸேவேத, நவாயஸஂ வாऽஹரஹர்மதுநா, விடங்காதிவிஷாகுடஜபலபத்ரதாருநாகரமரிசசூர்ணஂ வா தரணமுஷ்ணாம்புநா, த்ரிகடுக்ஷாராயஶ்சூர்ணாநி வா த்ரிபலாகஷாயேண, மூத்ரஂ வா துல்யக்ஷீரஂ, ஹரீதகீஂ வா துல்யகுடாமுபயுஞ்ஜீத, தேவதாருஶுண்டீஂ வா, குக்குலுஂ வா மூத்ரேண வர்ஷாபூகஷாயாநுபாநஂ வா, துல்யகுடஂ ஶங்கவேரஂ வா, வர்ஷாபூகஷாயஂ மூலகல்கஂ வா ஸஶங்கவேரஂ பயோऽநுபாநமஹரஹர்மாஸஂ, வ்யோஷவர்ஷாபூகஷாயஸித்தேந வா ஸர்பிஷா முத்கோலும்பாந் பக்ஷயேத், பிப்பலீபிப்பலீமூலசவ்யசித்ரகமயூரகவர்ஷாபூஸித்தஂ வா க்ஷீரஂ பிபேத், ஸஹௌஷதமுரங்கீமூலஸித்தஂ வா, த்ரிகடுகைரண்டஶ்யாமாமூலஸித்தஂ வா, வர்ஷாபூஶங்கவேரஸஹாதேவதாருஸித்தஂ வா, ததாऽலாபூபிபீதகபலகல்கஂ வா தண்டுலாம்புநா; க்ஷாரபிப்பலீமரிசஶங்கவேராநுஸித்தேந ச முத்கயூஷேணாலவணேநால்பஸ்நேஹேந போஜயேத்யவாந்நஂ கோதூமாந்நஂ வா; வக்ஷகார்கநக்தமாலநிம்பவர்ஷாபூக்வாதைஶ்ச பரிஷேகஃ; ஸர்ஷபஸுவர்சலாஸைந்தவஶார்ங்கேஷ்டாபிஶ்ச ப்ரதேஹஃ கார்யஃ; யதாதோஷஂ ச வமநவிரேசநாஸ்தாபநாநி தீக்ஷ்ணாந்யஜஸ்ரமுபஸேவேத, ஸ்நேஹஸ்வேதோபநாஹாஂஶ்ச; ஸிராபிஶ்சாபீக்ஷ்ணஂ ஶோணிதமவஸேசயேதந்யத்ரோபத்ரவஶோபாதிதி ||௧௨||

View original

अत ऊर्ध्वं सामान्यचिकित्सितमुपदेक्ष्यामः- तिल्वकघृतचतुर्थानि यान्युक्तान्युदरेषु ततोऽन्यतममुपयुज्यमानं श्वयथुमपहन्ति, मूत्रवर्तिक्रियां वा सेवेत, नवायसं वाऽहरहर्मधुना, विडङ्गातिविषाकुटजफलभद्रदारुनागरमरिचचूर्णं वा धरणमुष्णाम्बुना, त्रिकटुक्षारायश्चूर्णानि वा त्रिफलाकषायेण, मूत्रं वा तुल्यक्षीरं, हरीतकीं वा तुल्यगुडामुपयुञ्जीत, देवदारुशुण्ठीं वा, गुग्गुलुं वा मूत्रेण वर्षाभूकषायानुपानं वा, तुल्यगुडं शृङ्गवेरं वा, वर्षाभूकषायं मूलकल्कं वा सशृङ्गवेरं पयोऽनुपानमहरहर्मासं, व्योषवर्षाभूकषायसिद्धेन वा सर्पिषा मुद्गोलुम्बान् भक्षयेत्, पिप्पलीपिप्पलीमूलचव्यचित्रकमयूरकवर्षाभूसिद्धं वा क्षीरं पिबेत्, सहौषधमुरङ्गीमूलसिद्धं वा, त्रिकटुकैरण्डश्यामामूलसिद्धं वा, वर्षाभूशृङ्गवेरसहादेवदारुसिद्धं वा, तथाऽलाबूबिभीतकफलकल्कं वा तण्डुलाम्बुना; क्षारपिप्पलीमरिचशृङ्गवेरानुसिद्धेन च मुद्गयूषेणालवणेनाल्पस्नेहेन भोजयेद्यवान्नं गोधूमान्नं वा; वृक्षकार्कनक्तमालनिम्बवर्षाभूक्वाथैश्च परिषेकः; सर्षपसुवर्चलासैन्धवशार्ङ्गेष्टाभिश्च प्रदेहः कार्यः; यथादोषं च वमनविरेचनास्थापनानि तीक्ष्णान्यजस्रमुपसेवेत, स्नेहस्वेदोपनाहांश्च; सिराभिश्चाभीक्ष्णं शोणितमवसेचयेदन्यत्रोपद्रवशोफादिति ||१२||

🔊 Audio coming soon

ஹரீதகீசூர்ணப்ரஸ்தாதீநி த்ரீணி கதாநி தில்வககதஂ சதுர்ணாஂ பூரணஂ யேஷாஂ தாநி தில்வகசதுர்தாநி; ஹரீதகீசூர்ணப்ரஸ்தேத்யாதிநா ஏகஂ, கவ்யே பயஸி மஹாவக்ஷக்ஷீரேத்யாதி த்விதீயஂ, சவ்யசித்ரகேத்யாதி ததீயஂ, தில்வகஂ வாதவ்யாத்யுக்தஂ சதுர்தம்| வமநவிரேசநேத்யாதிநா உதரோக்தா ஏவ மூத்ரவர்திக்ரியா| நவாயஸஂ ப்ரமேஹபிடகாசிகித்ஸிதே படிதம்| தரணஂ கர்ஷம்| க்ஷாரோ யவக்ஷாரஃ| அயோ லோஹம்| துல்யக்ஷீரமிதி கோமூத்ரஂ பலத்வயஂ, கோக்ஷீரமபி த்விபலம்| துல்யகுடாமிதி ஶோபஹரத்ரவாநுபாநாம்| தேவதாருஶுண்டீகல்கஂ கத்வா ஸுகாம்புநா, ஸாமாந்யஶோபஹரத்ரவேண ஸுகோஷ்ணேந வா| ஸகுடமார்த்ரகஂ வா கர்ஷமாநம்| வர்ஷாபூகஷாயஃ பலத்வயமநுபாநஂ; வர்ஷாபூஃ ரக்தபுநர்நவா| வ்யோஷாதிகல்கஸித்தேந ஜலசதுர்குணேந ஸர்பிஷா முத்கோலும்பாந், ஸ்விந்நாஃ கிஞ்சித்பஷ்டா முத்கா முத்கோலும்பாஃ| மயூரகஃ அபாமார்கஃ| ஸஹா மாஷபர்ணீ, முரங்கீ ஶோபாஞ்ஜநகஃ| க்ஷாரோ யவக்ஷாரஃ| அநுவித்தேந அநுகதேந, ‘அநுஸித்தேந’ இதி க்வசித் பாடஃ| யவாந்நஂ கோதூமாந்நஂ வேதி ஸாத்ம்யாபேக்ஷோ விகல்பஃ| வக்ஷகஃ குடஜஃ, நக்தமாலஃ மஹாகரஞ்ஜஃ| ஸுவர்சலா ஸூர்யாவர்தஃ| ஶார்ங்கேஷ்டா காகஜங்கா| ப்ரதேஹஃ ப்ரலேபஃ| அஜஸ்ரஂ புநஃ புநஃ, உபஸேவேத ‘பலவாந்’ இதி வாக்யஶேஷஃ| உபத்ரவஶோபாதித்யத்ர ஸர்வாங்கஶோபாதிதி கேசித்| ஶீதோஷ்ணஸ்நிக்தரூக்ஷாத்யைரப்ரஶாம்யதி ஶோபே ஸிராபிரபீக்ஷ்ணஂ ஶோணிதமவஸேசயேதித்யர்தஃ| அவிஸ்ராவ்யஶ்ச ஸர்வாங்கஶோபீதி கேசிதமுஂ பாடமநார்ஷமாசக்ஷதே; அந்யேऽவயவகதஂ ஸர்வஸரஂ ஶீதோஷ்ணஸ்நிக்தரூக்ஷாதிபிரப்ரஶாம்யந்தஂ ஶோணிதாவஸேசநேந ஸாதயேதிதி விஷயபேதேந விதிநிஷேதௌ சரிதார்தௌ குர்வந்தி||௧௨||

Adhikarana 7 (13) · Śloka 13

பவதி சாத்ர- பிஷ்டாந்நமம்லஂ லவணாநி மத்யஂ மதஂ திவாஸ்வப்நமஜாங்கலஂ ச | ஸ்த்ரியோ கதஂ தைலபயோகுரூணி ஶோபஂ ஜிகாஂஸுஃ பரிவர்ஜயேத்து ||௧௩||

View original

भवति चात्र- पिष्टान्नमम्लं लवणानि मद्यं मृदं दिवास्वप्नमजाङ्गलं च | स्त्रियो घृतं तैलपयोगुरूणि शोफं जिघांसुः परिवर्जयेत्तु ||१३||

🔊 Audio coming soon

பிஷ்டாந்நமித்யாதி| ‘ஸ்த்ரியோ குடஂ’ இதி க்வசித் பாடஃ||௧௩||

Adhikarana puShpikA · Śloka 23

இதி ஸுஶ்ருதஸஂஹிதாயாஂ சிகித்ஸாஸ்தாநே ஶோதசிகித்ஸிதஂ நாம த்ரயோவிஂஶோऽத்யாயஃ ||௨௩||

View original

इति सुश्रुतसंहितायां चिकित्सास्थाने शोथचिकित्सितं नाम त्रयोविंशोऽध्यायः ||२३||

🔊 Audio coming soon

இதி ஶ்ரீடல்ஹ(ஹ்ல)ணவிரசிதாயாஂ நிபந்தஸங்க்ரஹாக்யாயாஂ ஸுஶ்ருதவ்யாக்யாயாஂ சிகித்ஸாஸ்தாநே த்ரயோவிஂஶதிதமோऽத்யாயஃ||௨௩||

23. śōphacikitsitam — Sushruta Samhita | Ayana Ayurveda | Dr Vijaya Dwarampudi