Adhikarana 1 (1-3) · Śloka 4
அதாதோ வத்த்யுபதஂஶஶ்லீபதசிகித்ஸிதஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ ||௧||
யதோவாச பகவாந் தந்வந்தரிஃ ||௨||
அந்த்ரவத்த்யா விநா ஷட்யா வத்தயஸ்தாஸு வர்ஜயேத் |
அஶ்வாதியாநஂ வ்யாயாமஂ மைதுநஂ வேகநிக்ரஹம் ||௩||
அத்யாஸநஂ சங்க்ரமணமுபவாஸஂ குரூணி ச |௪|
View original
अथातो वृद्ध्युपदंशश्लीपदचिकित्सितं व्याख्यास्यामः ||१||
यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
अन्त्रवृद्ध्या विना षड्या वृद्धयस्तासु वर्जयेत् |
अश्वादियानं व्यायामं मैथुनं वेगनिग्रहम् ||३||
अत्यासनं चङ्क्रमणमुपवासं गुरूणि च |४|
அந்த்ரவத்த்யேத்யாதி| சங்க்ரமணஂ ப்ரமணம்||௧-௩||-
Adhikarana 2 (4-8) · Śloka 9
தத்ராதிதோ வாதவத்தௌ த்ரைவதஸ்நிக்தமாதுரம் ||௪||
ஸ்விந்நஂ சைநஂ யதாந்யாயஂ பாயயேத விரேசநம் |
கோஶாம்ரதில்வகைரண்டபலதைலாநி வா நரம் ||௫||
ஸக்ஷீரஂ வா பிபேந்மாஸஂ தைலமேரண்டஸம்பவம் |
ததஃ காலேऽநிலக்நாநாஂ க்வாதைஃ கல்கைஶ்ச புத்திமாந் ||௬||
நிரூஹயேந்நிரூடஂ ச புக்தவந்தஂ ரஸௌதநம் |
யஷ்டீமதுகஸித்தேந ததஸ்தைலேந யோஜயேத் ||௭||
ஸ்நேஹோபநாஹௌ குர்யாச்ச ப்ரதேஹாஂஶ்சாநிலாபஹாந் |
விதக்தாஂ பாசயித்வா வா ஸேவநீஂ பரிவர்ஜயேத் ||௮||
பிந்த்யாத்ததஃ ப்ரபிந்நாயாஂ யதோக்தஂ க்ரமமாசரேத் |௯|
View original
तत्रादितो वातवृद्धौ त्रैवृतस्निग्धमातुरम् ||४||
स्विन्नं चैनं यथान्यायं पाययेत विरेचनम् |
कोशाम्रतिल्वकैरण्डफलतैलानि वा नरम् ||५||
सक्षीरं वा पिबेन्मासं तैलमेरण्डसम्भवम् |
ततः कालेऽनिलघ्नानां क्वाथैः कल्कैश्च बुद्धिमान् ||६||
निरूहयेन्निरूढं च भुक्तवन्तं रसौदनम् |
यष्टीमधुकसिद्धेन ततस्तैलेन योजयेत् ||७||
स्नेहोपनाहौ कुर्याच्च प्रदेहांश्चानिलापहान् |
विदग्धां पाचयित्वा वा सेवनीं परिवर्जयेत् ||८||
भिन्द्यात्ततः प्रभिन्नायां यथोक्तं क्रममाचरेत् |९|
தத்ரேத்யாதி| த்ரைவதமபதாநகஹரஂ வாதவ்யாத்யுக்தஂ, நரஂ பாயயேதேதி ஸம்பந்தஃ| காலே ஆவஸ்திகே| நிரூடஂ ச யஷ்டீமதுகஸித்ததைலேந யோஜயேதநுவாஸநகல்பவிதிநா| யதோக்தாமித்யாதி| யதா யேந ப்ரகாரேணோக்தோ த்விவ்ரணீயக்ரமஸ்தமாசரேத்||௪-௮||-
Adhikarana 3 (9-11) · Śloka 12
பித்தஜாயாமபக்வாயாஂ பித்தக்ரந்திக்ரமோ ஹிதஃ ||௯||
பக்வாஂ வா பேதயேத்பிந்நாஂ ஶோதயேத் க்ஷௌத்ரஸர்பிஷா |
ஶுத்தாயாஂ ச பிஷக்தத்யாத்தைலஂ கல்கஂ ச ரோபணம் ||௧௦||
ரக்தஜாயாஂ ஜலௌகோபிஃ ஶோணிதஂ நிர்ஹரேத்பிஷக் |
பிபேத்விரேசநஂ வாऽபி ஶர்கராக்ஷௌத்ரஸஂயுதம் ||௧௧||
பித்தக்ரந்திக்ரமஂ குர்யாதாமே பக்வே ச ஸர்வதா |௧௨|
View original
पित्तजायामपक्वायां पित्तग्रन्थिक्रमो हितः ||९||
पक्वां वा भेदयेद्भिन्नां शोधयेत् क्षौद्रसर्पिषा |
शुद्धायां च भिषग्दद्यात्तैलं कल्कं च रोपणम् ||१०||
रक्तजायां जलौकोभिः शोणितं निर्हरेद्भिषक् |
पिबेद्विरेचनं वाऽपि शर्कराक्षौद्रसंयुतम् ||११||
पित्तग्रन्थिक्रमं कुर्यादामे पक्वे च सर्वदा |१२|
பித்தஜாயாமித்யாதி| கல்கஂ ச ரோபணஂ த்விவ்ரணீயோக்தகல்கஂ; கயீ து மிஶ்ரகாத்யாயோக்தமிதி கதயதி||௯-௧௧||-
Adhikarana 4 (12-14) · Śloka 14
வத்திஂ கபாத்மிகாமுஷ்ணைர்மூத்ரபிஷ்டைஃ ப்ரலேபயேத் ||௧௨||
பீததாருகஷாயஂ ச பிபேந்மூத்ரேண ஸஂயுதம் |
விம்லாபநாததே வாऽபி ஶ்லேஷ்மக்ராந்திக்ரமோ ஹிதஃ ||௧௩||
பக்வாயாஂ ச விபிந்நாயாஂ தைலஂ ஶோதநமிஷ்யதே |
ஸுமநாருஷ்கராங்கோடஸப்தபர்ணேஷு ஸாதிதம் ||௧௪||
View original
वृद्धिं कफात्मिकामुष्णैर्मूत्रपिष्टैः प्रलेपयेत् ||१२||
पीतदारुकषायं च पिबेन्मूत्रेण संयुतम् |
विम्लापनादृते वाऽपि श्लेष्मग्रान्थिक्रमो हितः ||१३||
पक्वायां च विभिन्नायां तैलं शोधनमिष्यते |
सुमनारुष्कराङ्कोठसप्तपर्णेषु साधितम् ||१४||
வத்திமித்யாதி| உஷ்ணைருஷ்ணவீர்யைர்வசாதிபிப்பல்யாதிமுஷ்ககாதிகணைஃ; அந்யே து, உஷ்ணவீர்யைரஜகந்தாதிபிர்மிஶ்ரகோக்தைஃ| பீதேத்யாதி| கோமூத்ரக்வதிதஸ்யைவ தாருஹரித்ராகஷாயஸ்ய வா பாநஂ, பீததாருஸ்தாநே கேசித்தேவதாருஂ படந்தி| விம்லாபநாதித்யாதி| ஸுமநாருஷ்கராதிகல்ககஷாயஸித்தஂ தைலம்||௧௨-௧௪||
Adhikarana 5 (15-17) · Śloka 18
மேதஃஸமுத்தாஂ ஸஂஸ்வேத்ய லேபயேத் ஸுரஸாதிநா |
ஶிரோவிரேகத்ரவ்யைர்வா ஸுகோஷ்ணைர்மூத்ரஸஂயுதைஃ ||௧௫||
ஸ்விந்நாஂ சாவேஷ்ட்ய பட்டேந ஸமாஶ்வாஸ்ய து மாநவம் |
ரக்ஷந் பலே ஸேவநீஂ ச வத்திபத்ரேண தாரயேத் ||௧௬||
பேதஸ்ததஃ ஸமுத்தத்ய தத்யாத் காஸீஸஸைந்தவே |
பத்நீயாச்ச யதோத்திஷ்டஂ ஶுத்தே தைலஂ ச தாபயேத் ||௧௭||
மநஃஶிலாலலவணைஃ ஸித்தமாருஷ்கரேஷு ச |௧௮|
View original
मेदःसमुत्थां संस्वेद्य लेपयेत् सुरसादिना |
शिरोविरेकद्रव्यैर्वा सुखोष्णैर्मूत्रसंयुतैः ||१५||
स्विन्नां चावेष्ट्य पट्टेन समाश्वास्य तु मानवम् |
रक्षन् फले सेवनीं च वृद्धिपत्रेण दारयेत् ||१६||
भेदस्ततः समुद्धृत्य दद्यात् कासीससैन्धवे |
बध्नीयाच्च यथोद्दिष्टं शुद्धे तैलं च दापयेत् ||१७||
मनःशिलाललवणैः सिद्धमारुष्करेषु च |१८|
மேத இத்யாதி| ஸுரஸாதிநா மூத்ரபிஷ்டேந லேபஃ| ஶிரோவிரேசநத்ரவ்யாணி பிப்பலீவிடங்காபாமார்கஶிக்ருஶிரீஷஸித்தார்தகாதீநி ஸஂஶோதநஸஂஶமநீயோக்தாநி| தைரபி கோமூத்ரபிஷ்டைஃ ஸுகோஷ்ணைர்லேபஃ| ஸ்விந்நாமித்யாதி| யதோத்திஷ்டஂ ச பத்நீயாத் கோபணயா ஸ்தகிகாபந்தேந வா||௧௫-௧௭||-
Adhikarana 6 (18-24) · Śloka 24
மூத்ரஜாஂ ஸ்வேதயித்வா து வஸ்த்ரபட்டேந வேஷ்டயேத் ||௧௮||
ஸேவந்யாஃ பார்ஶ்வதோऽதஸ்தாத்வித்யேத் வ்ரீஹிமுகேந து |
அதாத்ர த்விமுகாஂ நாடீஂ தத்த்வா விஸ்ராவயேத்பிஷக் ||௧௯||
மூத்ரஂ, நாடீமதோத்தத்ய ஸ்தகிகாபந்தமாசரேத் |
ஶுத்தாயாஂ ரோபணஂ தத்யாத்வர்ஜயேதந்த்ரஹைதுகீம் ||௨௦||
அப்ராப்தபலகோஷாயாஂ வாதவத்திக்ரமோ ஹிதஃ |
தத்ர யா வங்க்ஷணஸ்தா தாஂ தஹேதர்தேந்துவக்த்ரயா ||௨௧||
ஸம்யங்மார்காவரோதார்தஂ கோஶப்ராப்தாஂ து வர்ஜயேத் |
த்வசஂ பித்த்வாऽங்குஷ்டமத்யே தஹேச்சாங்கவிபர்யயாத் ||௨௨||
அநேநைவ விதாநேந வத்தீ வாதகபாத்மிகே |
ப்ரதஹேத் ப்ரயதஃ கிந்து ஸ்நாயுச்சேதோऽதிகஸ்தயோஃ ||௨௩||
ஶங்கோபரி ச கர்ணாந்தே த்யக்த்வா யத்நேந ஸேவநீம் |
வ்யத்யாஸாத்வா ஸிராஂ வித்யேதந்த்ரவத்திநிவத்தயே ||௨௪||
View original
मूत्रजां स्वेदयित्वा तु वस्त्रपट्टेन वेष्टयेत् ||१८||
सेवन्याः पार्श्वतोऽधस्ताद्विध्येद् व्रीहिमुखेन तु |
अथात्र द्विमुखां नाडीं दत्त्वा विस्रावयेद्भिषक् ||१९||
मूत्रं, नाडीमथोद्धृत्य स्थगिकाबन्धमाचरेत् |
शुद्धायां रोपणं दद्याद्वर्जयेदन्त्रहैतुकीम् ||२०||
अप्राप्तफलकोषायां वातवृद्धिक्रमो हितः |
तत्र या वङ्क्षणस्था तां दहेदर्धेन्दुवक्त्रया ||२१||
सम्यङ्मार्गावरोधार्थं कोशप्राप्तां तु वर्जयेत् |
त्वचं भित्त्वाऽङ्गुष्ठमध्ये दहेच्चाङ्गविपर्ययात् ||२२||
अनेनैव विधानेन वृद्धी वातकफात्मिके |
प्रदहेत् प्रयतः किन्तु स्नायुच्छेदोऽधिकस्तयोः ||२३||
शङ्खोपरि च कर्णान्ते त्यक्त्वा यत्नेन सेवनीम् |
व्यत्यासाद्वा सिरां विध्येदन्त्रवृद्धिनिवृत्तये ||२४||
மூத்ரஜாமித்யாதி| வர்ஜயேதந்த்ரஹைதுகீஂ ‘கோஶப்ராப்தாம்’ இதி வாக்யஶேஷஃ| வாதவத்திக்ரமோ ஹித இதி ஸ்நேஹபாநாதிரநுவாஸநாந்தஃ| தத்ரேத்யாதி| அர்தேந்துவக்த்ரயா ஶலாகயா| த்வச பித்த்வேதி த்வங்மாத்ரஂ சித்த்வா| அங்கவிபர்யயாதிதி வாமாந்த்ரவத்தௌ தக்ஷிணாங்குஷ்டமத்யே, தக்ஷிணாந்த்ரவத்தௌ வாமாங்குஷ்டமத்யே| ஶங்கப்ருவோரந்தோபரி கர்ணலலாடயோர்மத்யே அந்த்ரவத்தேர்நிவத்தயே ‘வங்க்ஷணஸ்தாயா’ இதி வாக்யஶேஷஃ, ஸிராஂ வித்யேத்||௧௮-௨௪||
Adhikarana 7 (25-27) · Śloka 27
உபதஂஶேஷு ஸாத்யேஷு ஸ்நிக்தஸ்விந்நஸ்ய தேஹிநஃ |
ஸிராஂ வித்யேந்மேட்ரமத்யே பாதயேத்வா ஜலௌகஸஃ ||௨௫||
ஹரேதுபயதஶ்சாபி தோஷாநத்யர்தமுச்ச்ரிதாந் |
ஸத்யோऽபஹததோஷஸ்ய ருக்ஶோபாவுபஶாம்யதஃ ||௨௬||
யதி வா துர்பலோ ஜந்துர்ந வா ப்ராப்தஂ விரேசநம் |
நிரூஹேண ஹரேத்தஸ்ய தோஷாநத்யர்தமுச்ச்ரிதாந் ||௨௭||
View original
उपदंशेषु साध्येषु स्निग्धस्विन्नस्य देहिनः |
सिरां विध्येन्मेढ्रमध्ये पातयेद्वा जलौकसः ||२५||
हरेदुभयतश्चापि दोषानत्यर्थमुच्छ्रितान् |
सद्योऽपहृतदोषस्य रुक्शोफावुपशाम्यतः ||२६||
यदि वा दुर्बलो जन्तुर्न वा प्राप्तं विरेचनम् |
निरूहेण हरेत्तस्य दोषानत्यर्थमुच्छ्रितान् ||२७||
உபதஂஶேஷ்வித்யாதி| தத்ர ஸிராஂ வித்யேத்பஹுதோஷே, அல்பதோஷே து ஜலௌகாபாதஃ; பித்தரக்தஜயோர்மதுத்வாஜ்ஜலௌகஸேத்யந்யே; ஜேஜ்ஜடஸ்து அநவகாடே ஜலௌகஸா, அவகாடே ஸிராவ்யத இதி| ஹரேதித்யாதி| பலவதோ விரேச்யஸ்ய வமநவிரேசநாப்யாஂ தோஷஹரணம்| யதி வேத்யாதி| துர்பலாவிரேச்யயோஃ புநரத்யர்தோச்ச்ரிததோஷயோர்தோஷஹரணாநுகூல்யேந நிரூஹேண ஹரணம்| ந வா ப்ராப்தஂ ந யுக்தமித்யர்தஃ||௨௫-௨௭||
Adhikarana 8 (28-29) · Śloka 30
ப்ரபௌண்டரீகயஷ்ட்யாஹ்வவர்ஷாபூகுஷ்டதாருபிஃ |
ஸரலாகுருராஸ்நாபிர்வாதஜஂ ஸம்ப்ரலேபயேத் ||௨௮||
நிசுலைரண்டபீஜாநி யவகோதூமஸக்தவஃ |
ஏதைஶ்ச வாதஜஂ ஸ்நிக்தைஃ ஸுகோஷ்ணைஃ ஸம்ப்ரலேபயேத் ||௨௯||
ப்ரபௌண்டரீகபூர்வைஶ்ச த்ரவ்யைஃ ஸேகஃ ப்ரஶஸ்யதே |௩௦|
View original
प्रपौण्डरीकयष्ट्याह्ववर्षाभूकुष्ठदारुभिः |
सरलागुरुरास्नाभिर्वातजं सम्प्रलेपयेत् ||२८||
निचुलैरण्डबीजानि यवगोधूमसक्तवः |
एतैश्च वातजं स्निग्धैः सुखोष्णैः सम्प्रलेपयेत् ||२९||
प्रपौण्डरीकपूर्वैश्च द्रव्यैः सेकः प्रशस्यते |३०|
ப்ரபௌண்டரீகேத்யாதி| ஸரலா த்ரிவத்| நிசுலேத்யாதி| நிசுலோ வேதஸஃ| ப்ரபௌண்டரீகபூர்வைஃ ப்ரபௌண்டரீகாதிபிஃ, பூர்வௌக்தைர்வாதோபதஂஶோக்தைஃ| ஸேகஃ பரிஷேகஃ||௨௮-௨௯||-
Adhikarana 9 (30-32) · Śloka 33
கைரிகாஞ்ஜநயஷ்ட்யாஹ்வஸாரிவோஶீரபத்மகைஃ ||௩௦||
ஸசந்தநோத்பலைஃ ஸ்நிக்தைஃ பைத்திகஂ ஸம்ப்ரலேபயேத் |
பத்மோத்பலமணாலைஶ்ச ஸஸர்ஜார்ஜுநவேதஸைஃ ||௩௧||
ஸர்பிஃஸ்நிக்தைஃ ஸமதுகைஃ பைத்திகஂ ஸம்ப்ரலேபயேத் |
ஸேசயேச்ச கதக்ஷீரஶர்கரேக்ஷுமதூதகைஃ ||௩௨||
அதவாऽபி ஸுஶீதேந கஷாயேண வடாதிநா |௩௩|
View original
गैरिकाञ्जनयष्ट्याह्वसारिवोशीरपद्मकैः ||३०||
सचन्दनोत्पलैः स्निग्धैः पैत्तिकं सम्प्रलेपयेत् |
पद्मोत्पलमृणालैश्च ससर्जार्जुनवेतसैः ||३१||
सर्पिःस्निग्धैः समधुकैः पैत्तिकं सम्प्रलेपयेत् |
सेचयेच्च घृतक्षीरशर्करेक्षुमधूदकैः ||३२||
अथवाऽपि सुशीतेन कषायेण वटादिना |३३|
கைரிகேத்யாதி| அஞ்ஜநஂ ரஸாஞ்ஜநம்| மணாலஂ பத்மநாலம்| ஸேசயேத் பரிஷேசயேதித்யர்தஃ||௩௦-௩௨||-
Adhikarana 10 (33-35) · Śloka 35
ஸாலாஶ்வகர்ணாஜகர்ணதவத்வக்பிஃ கபோத்திதம் ||௩௩||
ஸுராபிஷ்டாபிருஷ்ணாபிஃ ஸதைலாபிஃ ப்ரலேபயேத் |
ரஜந்யதிவிஷாமுஸ்தாஸுரஸாஸுரதாருபிஃ ||௩௪||
ஸபத்ரபாடாபத்தூரைரதவா ஸம்ப்ரலேபயேத் |
ஸுரஸாரக்வதாத்யோஶ்ச க்வாதாப்யாஂ பரிஷேசயேத் ||௩௫||
View original
सालाश्वकर्णाजकर्णधवत्वग्भिः कफोत्थितम् ||३३||
सुरापिष्टाभिरुष्णाभिः सतैलाभिः प्रलेपयेत् |
रजन्यतिविषामुस्तासुरसासुरदारुभिः ||३४||
सपत्रपाठापत्तूरैरथवा सम्प्रलेपयेत् |
सुरसारग्वधाद्योश्च क्वाथाभ्यां परिषेचयेत् ||३५||
ஶாலஃ ஶங்குஃ, அஶ்வகர்ணஃ பூர்வதேஶப்ரஸித்தோऽஶ்வத்தஸதஶஃ, அஜகர்ணஃ ‘பியாஸால்’ இதி லோகே| பத்தூரஃ ஸிரிவாலிகா||௩௩-௩௫||
Adhikarana 11 (36-39) · Śloka 39
ஏவஂ ஸஂஶோதநாலேபஸேகஶோணிதமோக்ஷணைஃ |
ப்ரதிகுர்யாத் க்ரியாயோகைஃ ப்ராக்ஸ்தாநோக்தைர்ஹிதைரபி ||௩௬||
ந யாதி ச யதா பாகஂ ப்ரயதேத ததா பிஷக் |
விதக்தைஸ்து ஸிராஸ்நாயுத்வங்மாஂஸைஃ க்ஷீயதே த்வஜஃ ||௩௭||
ஶஸ்த்ரேணோபசரேச்சாபி பாகமாகதமாஶு வை |
ததாऽபோஹ்ய திலைஃ ஸர்பிஃக்ஷௌத்ரயுக்தைஃ ப்ரலேபயேத் ||௩௮||
கரவீரஸ்ய பத்ராணி ஜாத்யாரக்வதயோஸ்ததா |
ப்ரக்ஷாலநே ப்ரயோஜ்யாநி வைஜயந்த்யர்கயோரபி ||௩௯||
View original
एवं संशोधनालेपसेकशोणितमोक्षणैः |
प्रतिकुर्यात् क्रियायोगैः प्राक्स्थानोक्तैर्हितैरपि ||३६||
न याति च यथा पाकं प्रयतेत तथा भिषक् |
विदग्धैस्तु सिरास्नायुत्वङ्मांसैः क्षीयते ध्वजः ||३७||
शस्त्रेणोपचरेच्चापि पाकमागतमाशु वै |
तदाऽपोह्य तिलैः सर्पिःक्षौद्रयुक्तैः प्रलेपयेत् ||३८||
करवीरस्य पत्राणि जात्यारग्वधयोस्तथा |
प्रक्षालने प्रयोज्यानि वैजयन्त्यर्कयोरपि ||३९||
ஏவஂ பூர்வோக்தப்ரகாரேண ப்ரதிகுர்யாத், ‘ஆமோபதஂஶம்’ இதி ஶேஷஃ| ப்ராக்ஸ்தாநஂ ஸூத்ரஸ்தாநஂ, தத்ர மிஶ்ரகோக்தைஃ; அபிஶப்தாத் த்விவ்ரணீயோக்தைஃ| ‘தஸ்மாத் ஸஂஶோதநாலேபஸேகஶோணிதமோக்ஷணைஃ| ப்ரதிகுர்யாத் க்ரியாயோகைஃ ப்ராக்ஸ்தாநோக்தைர்ஹிதைரபி’ இதி கேசித் படந்தி| ததாऽபோஹ்ய பூயமுபஹத்ய| ப்ரக்ஷாலநே வ்ரணஸ்ய கரவீரபத்ராணி, தேஷாஂ கஷாய இத்யர்தஃ; ததைவாபரயோர்வைஜயந்த்யர்கயோஃ பத்ராணாஂ கஷாயஃ; வைஜயந்தீ அக்நிமந்தவக்ஷஃ ||௩௬-௩௯||
Adhikarana 12 (40-41) · Śloka 41
ஸௌராஷ்ட்ரீஂ கைரிகஂ துத்தஂ புஷ்பகாஸீஸஸைந்தவம் |
ரோத்ரஂ ரஸாஞ்ஜநஂ தார்வீஂ ஹரிதாலஂ மநஃஶிலாம் ||௪௦||
ஹரேணுகைலே ச ததா ஸூக்ஷ்மசூர்ணாநி காரயேத் |
தச்சூர்ணஂ க்ஷௌத்ரஸஂயுக்தமுபதஂஶேஷு பூஜிதம் ||௪௧||
View original
सौराष्ट्रीं गैरिकं तुत्थं पुष्पकासीससैन्धवम् |
रोध्रं रसाञ्जनं दार्वीं हरितालं मनःशिलाम् ||४०||
हरेणुकैले च तथा सूक्ष्मचूर्णानि कारयेत् |
तच्चूर्णं क्षौद्रसंयुक्तमुपदंशेषु पूजितम् ||४१||
ஸௌராஷ்ட்ரீ துவரமத்திகா| புஷ்பஂ புஷ்பாஞ்ஜநம்||௪௦-௪௧||
Adhikarana 13 (42-44) · Śloka 45
ஜம்ப்வாம்ரஸுமநாநிம்பஶ்வேதகாம்போஜிபல்லவாஃ |
ஶல்லகீபதரீபில்வபலாஶதிநிஶத்வசஃ ||௪௨||
க்ஷீரிணாஂ ச த்வசோ யோஜ்யாஃ க்வாதே த்ரிபலயா ஸஹ |
தேந க்வாதேந நியதஂ வ்ரணஂ ப்ரக்ஷாலயேத்பிஷக் ||௪௩||
அஸ்மிந்நேவ கஷாயே து தைலஂ தீரோ விபாசயேத் |
கோஜீவிடங்கயஷ்டீபிஃ ஸர்வகந்தைஶ்ச ஸஂயுதம் ||௪௪||
ஏதத் ஸர்வோபதஂஶேஷு ஶ்ரேஷ்டஂ ரோபணமிஷ்யதே |௪௫|
View original
जम्ब्वाम्रसुमनानिम्बश्वेतकाम्बोजिपल्लवाः |
शल्लकीबदरीबिल्वपलाशतिनिशत्वचः ||४२||
क्षीरिणां च त्वचो योज्याः क्वाथे त्रिफलया सह |
तेन क्वाथेन नियतं व्रणं प्रक्षालयेद्भिषक् ||४३||
अस्मिन्नेव कषाये तु तैलं धीरो विपाचयेत् |
गोजीविडङ्गयष्टीभिः सर्वगन्धैश्च संयुतम् ||४४||
एतत् सर्वोपदंशेषु श्रेष्ठं रोपणमिष्यते |४५|
ஜம்ப்வாம்ரேத்யாதி| ஶ்வேதஃ ஶ்வேதஸ்யந்தஃ; காம்போஜிகா கூவிகா, கயீ து மாஷபர்ணீமாஹ| திநிஶஃ ஸ்யந்தநஃ| க்ஷீரிணோ வடாதயஃ| அஸ்மிந்நித்யாதி| கோஜீ கோஜிஹ்வா| ஸர்வகந்தைரேலாதிபரிபடிதைஃ| ஸாமாந்யகஷாயபாககல்பிதேந சதுர்குணேந கஷாயேண ஸித்தஂ திலதைலமகல்கமேவ, கஷாயோபாதாநாத், கல்கமப்யநந்தரோக்தௌஷதகணாத் கர்தவ்யமித்யந்யே, கஷாயஶப்தஸ்ய கல்கேऽபி வத்தேஃ||௪௨-௪௪||-
Adhikarana 14 (45-47) · Śloka 48
ஸ்வர்ஜிகாதுத்தகாஸீஸஂ ஶைலேயஂ ச ரஸாஞ்ஜநம் ||௪௫||
மநஃஶிலாஸமைஶ்சூர்ணஂ வ்ரணவீஸர்பநாஶநம் |
குந்த்ராஂ தக்த்வா கதஂ பஸ்ம ஹரிதாலஂ மநஃஶிலா ||௪௬||
உபதஂஶபிஸர்பாணாமேதச்சாந்திகரஂ பரம் |
மார்கவஸ்த்ரிபலா தந்தீ தாம்ரசூர்ணமயோரஜஃ ||௪௭||
உபதஂஶஂ நிஹந்த்யேஷ வக்ஷமிந்த்ராஶநிர்யதா |௪௮|
View original
स्वर्जिकातुत्थकासीसं शैलेयं च रसाञ्जनम् ||४५||
मनःशिलासमैश्चूर्णं व्रणवीसर्पनाशनम् |
गुन्द्रां दग्ध्वा कृतं भस्म हरितालं मनःशिला ||४६||
उपदंशबिसर्पाणामेतच्छान्तिकरं परम् |
मार्कवस्त्रिफला दन्ती ताम्रचूर्णमयोरजः ||४७||
उपदंशं निहन्त्येष वृक्षमिन्द्राशनिर्यथा |४८|
மார்கவோ பங்கராஜஃ||௪௫-௪௭||-
Adhikarana 15 (48) · Śloka 49
உபதஂஶத்வயேऽப்யேதாஂ ப்ரத்யாக்யாயாசரேத் க்ரியாம் ||௪௮||
தயோரேவ ச யா யோக்யா வீக்ஷ்ய தோஷபலாபலம் |௪௯|
View original
उपदंशद्वयेऽप्येतां प्रत्याख्यायाचरेत् क्रियाम् ||४८||
तयोरेव च या योग्या वीक्ष्य दोषबलाबलम् |४९|
உபதஂஶயோர்த்வயோரபி ரக்தஸந்நிபாதஜயோஸ்துல்யகாரணத்வாத்துல்யைவ சிகித்ஸா| ஸந்நிபாதப்ரபவே து வாதாதிசிகித்ஸிதமேகீகத்ய தத்யாத்||௪௮||-
Adhikarana 16 (49-51) · Śloka 51
உபதஂஶே விஶேஷேண ஶணு பூயஸ்த்ரிதோஷஜே ||௪௯||
துஷ்டவ்ரணவிதிஂ குர்யாத் குதிதஂ மேஹநஂ த்யஜேத் |
ஜம்ப்வோஷ்டேநாக்நிவர்ணேந பஶ்சாச்சேஷஂ தஹேத்பிஷக் ||௫௦||
ஸம்யக்தக்தஂ ச விஜ்ஞாய மதுஸர்பிஃ ப்ரயோஜயேத் |
ஶுத்தே ச ரோபணஂ தத்யாத் கல்கஂ தைலஂ ஹிதஂ ச யத் ||௫௧||
View original
उपदंशे विशेषेण शृणु भूयस्त्रिदोषजे ||४९||
दुष्टव्रणविधिं कुर्यात् कुथितं मेहनं त्यजेत् |
जम्ब्वोष्ठेनाग्निवर्णेन पश्चाच्छेषं दहेद्भिषक् ||५०||
सम्यग्दग्धं च विज्ञाय मधुसर्पिः प्रयोजयेत् |
शुद्धे च रोपणं दद्यात् कल्कं तैलं हितं च यत् ||५१||
உபதஂஶே இத்யாதி| குதிதஂ மேஹநஂ த்யஜேதிதி யாவந்மாத்ரஂ மேஹநஂ குதிதஂ பவேத்தாவந்மாத்ரஂ சிந்த்யாதித்யர்தஃ| ஜம்ப்வௌஷ்டஃ ஜம்பூபலஸதஶமுகாக்ரா கஷ்ணபாஷாணரசிதா வர்திஃ||௪௯-௫௧||
Adhikarana 17 (52-54) · Śloka 54
ஸ்நேஹஸ்வேதோபபந்நே து ஶ்லீபதேऽநிலஜே பிஷக் |
கத்வா குல்போபரி ஸிராஂ வித்யேத்து சதுரங்குலே ||௫௨||
ஸமாப்யாயிததேஹஂ ச பஸ்திபிஃ ஸமுபாசரேத் |
மாஸமேரண்டஜஂ தைலஂ பிபேந்மூத்ரேண ஸஂயுதம் ||௫௩||
பயஸௌதநமஶ்நீயாந்நாகரக்வதிதேந ச |
த்ரைவதஂ சோபயுஞ்ஜீத ஶஸ்தோ தாஹஸ்ததாऽக்நிநா ||௫௪||
View original
स्नेहस्वेदोपपन्ने तु श्लीपदेऽनिलजे भिषक् |
कृत्वा गुल्फोपरि सिरां विध्येत्तु चतुरङ्गुले ||५२||
समाप्यायितदेहं च बस्तिभिः समुपाचरेत् |
मासमेरण्डजं तैलं पिबेन्मूत्रेण संयुतम् ||५३||
पयसौदनमश्नीयान्नागरक्वथितेन च |
त्रैवृतं चोपयुञ्जीत शस्तो दाहस्तथाऽग्निना ||५४||
ஸ்நேஹேத்யாதி| ஸ்நேஹோऽத்ர ஶோதநார்த ஏவ, ஶ்லீபதாநாஂ ரூக்ஷணீயத்வாத், கயீ து ஸ்நேஹஸ்வேதோபநாஹாஂஶ்சேதி படதி| ஸமாப்யாயிததேஹமிதி ரக்தாபகர்ஷேண ஸ்தாபநாத்தேஹஸ்யாநுக்ரமாதாப்யாயிதஸ்ய| பஸ்திரத்ர நிரூஹோऽபிப்ரேதஃ| மாஸமித்யாதி ஶுண்டீகர்ஷபக்வேநாஷ்டகுணிதேந தச்சதுர்குணாவஶிஷ்டேந பயஸா போஜநஂ குர்யாத்| த்ரைவதமித்யாதி த்ரைவதமுத்பாதிதஂ வாதவ்யாதௌ, தச்சோபயுஞ்ஜீத ஸ்நேஹப்ரயோககாலே||௫௨-௫௪||
Adhikarana 18 (55) · Śloka 55
குல்பஸ்யாதஃ ஸிராஂ வித்யேச்ச்லீபதே பித்தஸம்பவே |
பித்தக்நீஂ ச க்ரியாஂ குர்யாத் பித்தார்புதவிஸர்பவத் ||௫௫||
View original
गुल्फस्याधः सिरां विध्येच्छ्लीपदे पित्तसम्भवे |
पित्तघ्नीं च क्रियां कुर्यात् पित्तार्बुदविसर्पवत् ||५५||
குல்பஸ்யேத்யாதி| பித்தஜே ஶ்லீபதே ஸிராஂ வித்யேத், குல்பஸ்யோபரி சதுரங்குலம்; அந்யே து குல்பஸ்யாத இதி ஸிராவ்யத ஏவ ஸம்பத்நந்தி||௫௫||
Adhikarana 19 (56-62) · Śloka 62
ஸிராஂ ஸுவிதிதாஂ வித்யேதங்குஷ்டே ஶ்லைஷ்மிகே பிஷக் |
மதுயுக்தாநி சாபீக்ஷ்ணஂ கஷாயாணி பிபேந்நரஃ ||௫௬||
பிபேத்வாऽப்யபயாகல்கஂ மூத்ரேணாந்யதமேந ச |
கடுகாமமதாஂ ஶுண்டீஂ விடங்கஂ தாரு சித்ரகம் ||௫௭||
ஹிதஂ வா லேபநே நித்யஂ பத்ரதாரு ஸசித்ரகம் |
விடங்கமரிசார்கேஷு நாகரே சித்ரகேऽதவா ||௫௮||
பத்ரதார்வேலுகாக்யே ச ஸர்வேஷு லவணேஷு ச |
தைலஂ பக்வஂ பிபேத்வாऽபி யவாந்நஂ ச ஹிதஂ ஸதா ||௫௯||
பிபேத் ஸர்ஷபதைலஂ வா ஶ்லீபதாநாஂ நிவத்தயே |
பூதீகரஞ்ஜபத்ராணாஂ ரஸஂ வாऽபி யதாபலம் ||௬௦||
அநேநைவ விதாநேந புத்ரஞ்ஜீவகஜஂ ரஸம் |
ப்ரயுஞ்ஜீத பிஷக் ப்ராஜ்ஞஃ காலஸாத்ம்யவிபாகவித் ||௬௧||
கேவுகாகந்தநிர்யாஸஂ லவணஂ த்வத பாகிமம் |
ரஸஂ தத்த்வாऽத பூர்வோக்தஂ பேயமேதத்பிஷக்ஜிதம் ||௬௨||
View original
सिरां सुविदितां विध्येदङ्गुष्ठे श्लैष्मिके भिषक् |
मधुयुक्तानि चाभीक्ष्णं कषायाणि पिबेन्नरः ||५६||
पिबेद्वाऽप्यभयाकल्कं मूत्रेणान्यतमेन च |
कटुकाममृतां शुण्ठीं विडङ्गं दारु चित्रकम् ||५७||
हितं वा लेपने नित्यं भद्रदारु सचित्रकम् |
विडङ्गमरिचार्केषु नागरे चित्रकेऽथवा ||५८||
भद्रदार्वेलुकाख्ये च सर्वेषु लवणेषु च |
तैलं पक्वं पिबेद्वाऽपि यवान्नं च हितं सदा ||५९||
पिबेत् सर्षपतैलं वा श्लीपदानां निवृत्तये |
पूतीकरञ्जपत्राणां रसं वाऽपि यथाबलम् ||६०||
अनेनैव विधानेन पुत्रञ्जीवकजं रसम् |
प्रयुञ्जीत भिषक् प्राज्ञः कालसात्म्यविभागवित् ||६१||
केवुकाकन्दनिर्यासं लवणं त्वथ पाकिमम् |
रसं दत्त्वाऽथ पूर्वोक्तं पेयमेतद्भिषग्जितम् ||६२||
ஸிராமித்யாதி| ஸிராஂ ஸுவிதிதாமிதி க்ஷிப்ரமர்மண உபரி சதுரங்குலே| மத்வித்யாதி| அபீக்ஷ்ணஂ புநஃ புநரித்யர்தஃ| பிபேதித்யாதி| அத்ர மூத்ரேணாந்யதமேந சேதி அஷ்டமூத்ரேஷ்வேகேநாபி ஹரீதகீஂ ஸேவேத| கடுகாமித்யாதி| அந்யதமேந மூத்ரேண பிபேதித்யத்ராபி ஸம்பத்யதே| ஹிதமித்யாதி| ஏலுகாக்யம் ஏலவாலுகம்| பிபேதித்யாதி| கண்டகிகரஞ்ஜபத்ரஸ்வரஸஂ யதாபலஂ அநலபுருஷாதிபலாநதிக்ரமேண பலமர்தபலஂ பலத்வயஂ வா கடுதைலாக்ஷப்ரக்ஷேபஂ பிபேத்; கண்டகிகரஞ்ஜஃ பூதீகரஞ்ஜஃ, சிரபில்வ இத்யந்யே| அநேநைவேத்யாதி| புத்ரஞ்ஜீவகோऽநேநைவ நாம்நா ப்ரஸித்தஃ| கேவுகேத்யாதி| பாகிமஂ லவணஂ விடலவணம்| பிஷக்ஜிதம் ஔஷதம்||௫௬-௬௨||
Adhikarana 20 (63-66) · Śloka 66
காகாதநீஂ காகஜங்காஂ பஹதீஂ கண்டகாரிகாம் |
கதம்பபுஷ்பீஂ மந்தாரீஂ லம்பாஂ ஶுகநஸாஂ ததா ||௬௩||
தக்த்வா மூத்ரேண தத்பஸ்ம ஸ்ராவயேத் க்ஷாரகல்பவத் |
தத்ர தத்யாத் ப்ரதீவாபஂ காகோதும்பரிகாரஸம் ||௬௪||
மதநாச்ச பலாத் க்வாதஂ ஶுகாக்யஸ்வரஸஂ ததா |
ஏஷ க்ஷாரஸ்து பாநீயஃ ஶ்லீபதஂ ஹந்தி ஸேவிதஃ ||௬௫||
அபசீஂ கலகண்டஂ ச க்ரஹணீதோஷமேவ ச |
பக்தஸ்யாநஶநஂ சைவ ஹந்யாத் ஸர்வவிஷாணி ச ||௬௬||
View original
काकादनीं काकजङ्घां बृहतीं कण्टकारिकाम् |
कदम्बपुष्पीं मन्दारीं लम्बां शुकनसां तथा ||६३||
दग्ध्वा मूत्रेण तद्भस्म स्रावयेत् क्षारकल्पवत् |
तत्र दद्यात् प्रतीवापं काकोदुम्बरिकारसम् ||६४||
मदनाच्च फलात् क्वाथं शुकाख्यस्वरसं तथा |
एष क्षारस्तु पानीयः श्लीपदं हन्ति सेवितः ||६५||
अपचीं गलगण्डं च ग्रहणीदोषमेव च |
भक्तस्यानशनं चैव हन्यात् सर्वविषाणि च ||६६||
காகாதநீமித்யாதி| காகாதநீ காலாஹிஂஸ்ரேத்யர்தஃ| காகஜங்கா ஏதந்நாம்நா ப்ரஸித்தைவ| கதம்பபுஷ்பீ அலம்புஷா முண்டதிகேதி லோகே ப்ரஸித்தா| மந்தாரீ ஆலீ, லம்பா கடுகாலாபுஃ| ஶுகநஸா சர்மகாரவடஃ| தக்த்வா க்ஷாரஂ ஷங்குணேந மூத்ரேணைகவிஂஶதிவாராந் ஸ்ராவயேத், காகோதும்பரிகாரஸஂ மதநபலக்வாதஂ ஶுகநஸாஸ்வரஸஂ ச ப்ரத்யேகஂ கோமூத்ரேண ஸமஂ, பாதிகமபரேஷாஂ மதேந ப்ரக்ஷிப்ய, க்ஷாரபாககல்பக்ரமேண விபக்வஃ ஸித்தஃ, ஶ்லீபதஹரத்ரவேண ஶாணாதிமாத்ரயா பாநார்ஹஃ||௬௩-௬௬||
Adhikarana 21 (67) · Śloka 67
ஏஷ்வேவ தைலஂ ஸஂஸித்தஂ நஸ்யாப்யங்கேஷு பூஜிதம ஏதாநேவாமயாந் ஹந்தி யே ச துஷ்டவ்ரணா நணாம் ||௬௭||
View original
एष्वेव तैलं संसिद्धं नस्याभ्यङ्गेषु पूजितम एतानेवामयान् हन्ति ये च दुष्टव्रणा नृणाम् ||६७||
காகாதந்யாதீநாஂ க்வாதேந ததா காகோதும்பரிகாரஸமதநபலக்வாதஶுகநாஸாஸ்வரஸேஷு ப்ரத்யேகஂ ஸமேஷு தைலஂ ஸாத்யம்||௬௭||
Adhikarana 22 (68-69) · Śloka 69
த்ரவந்தீஂ த்ரிவதாஂ தந்தீஂ நீலீஂ ஶ்யாமாஂ ததைவ ச |
ஸப்தலாஂ ஶங்கிநீஂ சைவ தக்த்வா மூத்ரேண காலயேத் ||௬௮||
தத்யாச்ச த்ரிபலாக்வாதமேஷ க்ஷாரஸ்து ஸாதிதஃ |
அதோ கச்சதி பீதஸ்து பூர்வைஶ்சாப்யாஶிஷஃ ஸமாஃ ||௬௯||
View original
द्रवन्तीं त्रिवृतां दन्तीं नीलीं श्यामां तथैव च |
सप्तलां शङ्खिनीं चैव दग्ध्वा मूत्रेण गालयेत् ||६८||
दद्याच्च त्रिफलाक्वाथमेष क्षारस्तु साधितः |
अधो गच्छति पीतस्तु पूर्वैश्चाप्याशिषः समाः ||६९||
த்ரவந்தீமித்யாதி| த்ரவந்தீ ஶம்பரீ| த்ரிவதா த்ரிவத்| தந்தீ தந்திநீ| நீலீ ஶாரதஂ பலஂ, ஶ்ரீபலிகேதி லோகே| ஶ்யாமா வத்ததாருகஃ| ஶங்கிநீ யவதிக்தாபேதஃ| பூர்வைஶ்சாப்யாஶிஷஃ ஸமா இதி பூர்வைஃ பூர்வக்ஷாரயோகைஃ ஸஹ ஸமாஸ்துல்யா பவந்தி, ஆஶிஷ ஆஶஂஸநாநி அர்தவாதாஃ| இதமுக்தஂ பவதி- யே கேசித்குணாஃ பூர்வக்ஷாரேஷ்வபிஹிதாஸ்தேऽத்ராபி துல்யா ஜ்ஞேயா இத்யர்தஃ||௬௮-௬௯||
Adhikarana puShpikA · Śloka 19
இதி ஸுஶ்ருதஸஂஹிதாயாஂ சிகித்ஸாஸ்தாநே வத்த்யுபதஂஶஶ்லீபதசிகித்ஸிதஂ நாமைகோநவிஂஶோऽத்யாயஃ ||௧௯||
View original
इति सुश्रुतसंहितायां चिकित्सास्थाने वृद्ध्युपदंशश्लीपदचिकित्सितं नामैकोनविंशोऽध्यायः ||१९||
இதி ஶ்ரீடல்ஹ(ஹ்ல)ணவிரசிதாயாஂ நிபந்தஸங்க்ரஹாக்யாயாஂ ஸுஶ்ருதவ்யாக்யாயாஂ சிகித்ஸாஸ்தாநே ஏகோநவிஂஶோऽத்யாயஃ||