Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ಅಥಾತಃ ಪ್ರಮೇಹನಿದಾನಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ ||೧|| ಯಥೋವಾಚ ಭಗವಾನ್ ಧನ್ವನ್ತರಿಃ ||೨||
View original
अथातः प्रमेहनिदानं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
ಅಥಾತ ಇತ್ಯಾದಿ||೧-೨||
Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ಅಥಾತಃ ಪ್ರಮೇಹನಿದಾನಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ ||೧|| ಯಥೋವಾಚ ಭಗವಾನ್ ಧನ್ವನ್ತರಿಃ ||೨||
अथातः प्रमेहनिदानं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
ಅಥಾತ ಇತ್ಯಾದಿ||೧-೨||
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
ದಿವಾಸ್ವಪ್ನಾವ್ಯಾಯಾಮಾಲಸ್ಯಪ್ರಸಕ್ತಂ ಶೀತಸ್ನಿಗ್ಧಮಧುರಮೇದ್ಯದ್ರವಾನ್ನಪಾನಸೇವಿನಂ ಪುರುಷಂ ಜಾನಿಯಾತ್ ಪ್ರಮೇಹೀ ಭವಿಷ್ಯತೀತಿ ||೩||
दिवास्वप्नाव्यायामालस्यप्रसक्तं शीतस्निग्धमधुरमेद्यद्रवान्नपानसेविनं पुरुषं जानियात् प्रमेही भविष्यतीति ||३||
🔊 Audio coming soon
ಪ್ರಮೇಹಹೇತುಮಾಹ- ದಿವಾಸ್ವಪ್ನೇತ್ಯಾದಿ| ಪ್ರಸಕ್ತಂ ಪ್ರಕರ್ಷೇಣ ಸಕ್ತಮತಿಶಯೇನಾನುಷಙ್ಗಿಣಮ್| ಮೇದ್ಯಂ ಮೇದುರಂ ಮೇದೋಜನಕಮಿತ್ಯರ್ಥಃ| ಪುರುಷಂ ಜಾನೀಯಾತ್ ಪ್ರಮೇಹೀ ಭವಿಷ್ಯತಿ; ತತ್ರಾಹುರೇಕೇ- ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ಪ್ರಮೇಹಾ ನ ಭವನ್ತಿ, ತಥಾ ಚ ತನ್ತ್ರಾನ್ತರೇ- “ರಜಃಪ್ರಸೇಕಾನ್ನಾರೀಣಾಂ ಮಾಸಿ ಮಾಸಿ ವಿಶುಧ್ಯತಿ| ಸರ್ವಂ ಶರೀರಂ ದೋಷಾಶ್ಚ ನ ಪ್ರಮೇಹನ್ತ್ಯತಃ ಸ್ತ್ರಿಯಃ” ಇತಿ; ಏತತ್ತು ನ ಯುಕ್ತಂ, ಸರ್ವತನ್ತ್ರಾಪ್ರಸಿದ್ಧೇಃ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಿರೋಧಾಚ್ಚ||೩||
Adhikarana 3 (4) · Śloka 4
ತಸ್ಯ ಚೈವಮ್ಪ್ರವೃತ್ತಸ್ಯಾಪರಿಪಕ್ವಾ ಏವ ವಾತಪಿತ್ತಶ್ಲೇಷ್ಮಾಣೋ ಯದಾ ಮೇದಸಾ ಸಹೈಕತ್ವಮುಪೇತ್ಯ ಮೂತ್ರವಾಹಿಸ್ರೋತಾಂಸ್ಯನುಸೃತ್ಯಾಧೋ ಗತ್ವಾ ಬಸ್ತೇರ್ಮುಖಮಾಶ್ರಿತ್ಯ ನಿರ್ಭಿದ್ಯನ್ತೇ ತದಾ ಪ್ರಮೇಹಾಞ್ಜನಯನ್ತಿ ||೪||
तस्य चैवम्प्रवृत्तस्यापरिपक्वा एव वातपित्तश्लेष्माणो यदा मेदसा सहैकत्वमुपेत्य मूत्रवाहिस्रोतांस्यनुसृत्याधो गत्वा बस्तेर्मुखमाश्रित्य निर्भिद्यन्ते तदा प्रमेहाञ्जनयन्ति ||४||
🔊 Audio coming soon
ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತಿಂ ದರ್ಶಯನ್ನಾಹ- ತಸ್ಯೇತ್ಯಾದಿ| ಅಪರಿಪಕ್ವಾ ಆಮಾಃ| ಮೇದಸೇತಿ ಅತ್ರಾಪಿಶಬ್ದೋ ಲುಪ್ತೋ ದ್ರಷ್ಟವ್ಯಃ, ತೇನ ವಸಾದಯೋ ಗ್ರಾಹ್ಯಾಃ; ಅನ್ಯೇ ತಿ ‘ಮೇದಶ್ಚಾಪರಿಪಕ್ವಂ’ ಇತಿ ಪಠನ್ತಿ, ಚಕೋರೇಣಾನುಕ್ತಾನಪಿ ವಸಾದೀನ್ ಸಮುಚ್ಚಿನ್ವನ್ತಿ| ಉಪೇತ್ಯ ಗತ್ವಾ| ನಿರ್ಭಿದ್ಯನ್ತೇ ನಿಃಸರನ್ತೀತ್ಯರ್ಥಃ| ಅನ್ಯೇ ತು ‘ವಿನಿರ್ಭಿದ್ಯಾನ್ತೇ’ ಇತಿ ಪಠಿತ್ವಾ, ‘ತತ್ರೈವ ಸ್ಥಿರ್ತಿ ಕುರ್ವನ್ತಿ’ ಇತಿ ತು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಯನ್ತಿ; ಅಪರೇ ‘ಅತಿದ್ರವತ್ವಂ ಯಾನ್ತಿ’ ಇತ್ಯಾಹುಃ||೪||
Adhikarana 4 (5) · Śloka 5
ತೇಷಾಂ ತು ಪೂರ್ವರೂಪಾಣಿ- ಹಸ್ತಪಾದತಲದಾಹಃ ಸ್ನಿಗ್ಧಪಿಚ್ಛಿಲಗುರುತಾ ಗಾತ್ರಾಣಾಂ ಮಧುರಶುಕ್ಲಮೂತ್ರತಾ ತನ್ದ್ರಾ ಸಾದಃ ಪಿಪಾಸಾ ದುರ್ಗನ್ಧಶ್ಚ ಶ್ವಾಸಸ್ತಾಲುಗಲಜಿಹ್ವಾದನ್ತೇಷು ಮಲೋತ್ಪತ್ತಿರ್ಜಟಿಲೀಭಾವಃ ಕೇಶಾನಾಂ ವೃದ್ಧಿಶ್ಚ ನಖಾನಾಮ್ ||೫||
तेषां तु पूर्वरूपाणि- हस्तपादतलदाहः स्निग्धपिच्छिलगुरुता गात्राणां मधुरशुक्लमूत्रता तन्द्रा सादः पिपासा दुर्गन्धश्च श्वासस्तालुगलजिह्वादन्तेषु मलोत्पत्तिर्जटिलीभावः केशानां वृद्धिश्च नखानाम् ||५||
🔊 Audio coming soon
ಪೂರ್ವರೂಪಮಾಹ- ತೇಷಾಮಿತ್ಯಾದಿ| ಕೇಶಾನಾಂ ಜಟಿಲೀಭಾವೋಽನ್ಯೋನ್ಯಮಿಲನಂ, ಸ್ವೇದಮಲಬಾಹುಲ್ಯಾದ್ರೋಗಪ್ರಭಾವಾಚ್ಚ||೫||
Adhikarana 5 (6) · Śloka 6
ತತ್ರಾವಿಲಪ್ರಭೂತಮೂತ್ರಲಕ್ಷಣಾಃ ಸರ್ವ ಏವ ಪ್ರಮೇಹಾ ಭವನ್ತಿ ||೬||
तत्राविलप्रभूतमूत्रलक्षणाः सर्व एव प्रमेहा भवन्ति ||६||
🔊 Audio coming soon
ಪ್ರಮೇಹಾಣಾಂ ಸಾಮಾನ್ಯಂ ಲಕ್ಷಣಮಾಹ- ತತ್ರೇತ್ಯಾದಿ| ಆವಿಲಂ ಸಮಲಮ್||೬||
Adhikarana 6 (7) · Śloka 7
ಸರ್ವ ಏವ ಸರ್ವದೋಷಸಮುತ್ಥಾಃ ಸಹ ಪಿಡಕಾಭಿಃ ||೭||
सर्व एव सर्वदोषसमुत्थाः सह पिडकाभिः ||७||
🔊 Audio coming soon
ತೇಷಾಂ ಪ್ರಮೇಹಾಣಾಂ ಪ್ರಮೇಹಪಿಡಕಾನಾಂ ಚ ದೋಷಂ ನಿರ್ದಿಶನ್ನಾಹ- ಸರ್ವ ಏವೇತ್ಯಾದಿ| ಏತೇನ ಪ್ರಮೇಹಾಣಾಂ ಪ್ರಮೇಹಪಿಡಕಾನಾಂ ಚ ಕುಷ್ಠವತ್ ಸರ್ವದೋಷಜತ್ವಮುಕ್ತಮ್||೭||
Adhikarana 7 (8) · Śloka 8
ತತ್ರ, ಕಫಾದುದಕೇಕ್ಷುವಾಲಿಕಾಸುರಾಸಿಕತಾಶನೈರ್ಲವಣಪಿಷ್ಟಸಾನ್ದ್ರಶುಕ್ರಫೇನಮೇಹಾ ದಶ ಸಾಧ್ಯಾಃ, ದೋಷದೂಷ್ಯಾಣಾಂ ಸಮಕ್ರಿಯತ್ವಾತ್; ಪಿತ್ತಾನ್ನೀಲಹರಿದ್ರಾಮ್ಲಕ್ಷಾರಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾಶೋಣಿತಮೇಹಾಃ ಷಡ್ ಯಾಪ್ಯಾಃ, ದೋಷದೂಷ್ಯಾಣಾಂ ವಿಷಮಕ್ತಿಯತ್ವಾತ್; ವಾತಾತ್ ಸರ್ಪಿರ್ವಸಾಕ್ಷೌದ್ರಹಸ್ತಿಮೇಹಾಶ್ಚತ್ವಾರೋಽಸಾಧ್ಯತಮಾಃ, ಮಹಾತ್ಯಯಿಕತ್ವಾತ್ ||೮||
तत्र, कफादुदकेक्षुवालिकासुरासिकताशनैर्लवणपिष्टसान्द्रशुक्रफेनमेहा दश साध्याः, दोषदूष्याणां समक्रियत्वात्; पित्तान्नीलहरिद्राम्लक्षारमञ्जिष्ठाशोणितमेहाः षड् याप्याः, दोषदूष्याणां विषमक्तियत्वात्; वातात् सर्पिर्वसाक्षौद्रहस्तिमेहाश्चत्वारोऽसाध्यतमाः, महात्ययिकत्वात् ||८||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವೇಷಾಂ ಸರ್ವದೋಷಜತ್ವೇಽಪ್ಯುತ್ಕರ್ಷತೋ ದೋಷಗ್ರಹಣಂ ದರ್ಶಯನ್ನಾಹ- ತತ್ರೇತ್ಯಾದಿ| ಉದಕಮೇಹಃ, ಇಕ್ಷುವಾಲಿಕಾಮೇಹಃ , ಸುರಾಮೇಹಃ, ಸಿಕತಾಮೇಹಃ, ಶನೈರ್ಮೇಹಃ, ಲವಣಮೇಹಃ, ಪಿಷ್ಟಮೇಹಃ, ಸಾನ್ದ್ರಮೇಹಃ, ಶುಕ್ರಮೇಹಃ, ಫೇನಮೇಹಶ್ಚೇತಿ ದಶ ಪ್ರಮೇಹಾಃ ಸಾಧ್ಯಾ ಯದ್ಯತಿಶಯೇನ ಮೇದೋ ದೂಷಿತಂ ನ ಭವತಿ| ದೋಷದೂಷ್ಯಾಣಾಂ ಸಮಕ್ರಿಯತ್ವಾದಿತಿ ಅತ್ರ ದೋಷಃ ಶ್ಲೇಷ್ಮಾ, ದೂಷ್ಯಾಣಿ ರಸಮಾಂಸಮೇದೋಮಜ್ಜಾಶುಕ್ರಲಸೀಕೌಜಾಂಸಿ, ಏಷಾಂ ಕಟುತಿಕ್ತಕಷಾಯಾದಿಭಿಃ ಸಮೈವ ಕ್ರಿಯಾ| ಪಿತ್ತಾದಿತ್ಯಾದಿ| ಯಾಪ್ಯಾ ಇತಿ ಅತ್ರಾಪಿ ಯದ್ಯತಿಶಯೇನ ಭೇದೋ ದೂಷಿತಂ ನ ಭವತಿ| ದೋಷದೂಷ್ಯಾಣಾಂ ವಿಷಮಕ್ರಿಯತ್ವಾದಿತಿ ಅತ್ರ ದೋಷಃ ಪಿತ್ತಂ, ದೂಷ್ಯಾಣಿ ರಸಮಾಂಸಾದೀನಿ, ಏತೇಷಾಂ ತು ವಿಷಮಾ ಕ್ರಿಯಾ ಪಿತ್ತಹನ್ತ್ರೀ ರಸಮಾಂಸಾದ್ಯುತ್ಪಾದಿಕೇತಿ| ವಾತಾದಿತ್ಯಾದಿ| ಮಹಾತ್ಯಯಿಕತ್ವಾದಿತಿ ಶೀಘ್ರಂ ವಿನಾಶಕಾರಿತ್ವಾತ್, ಮಹಾತ್ಯಯಿಕತ್ವಂ ಪುನರೇಷಾಮುತ್ತರೋತ್ತರಸಾರತರಧಾತುಸ್ರಾವಕರತ್ವಾತ್; ವಿಷಮಕ್ರಿಯತ್ವಾಚ್ಚೇತ್ಯತ್ರಾಪಿ ಸಮ್ಬಧ್ಯತೇ||೮||
Adhikarana 8 (9) · Śloka 9
ತತ್ರ ವಾತಪಿತ್ತಮೇದೋಭಿರನ್ವಿತಃ ಶ್ಲೇಷ್ಮಾ ಶ್ಲೇಷ್ಮಪ್ರಮೇಹಾಞ್ಜನಯತಿ, ವಾತಕಫಶೋಣಿತಮೇದೋಭಿರನ್ವಿತಂ ಪಿತ್ತಂ ಪಿತ್ತಪ್ರಮೇಹಾನ್, ಕಫಪಿತ್ತವಸಾಮಜ್ಜಮೇದೋಭಿರನ್ವಿತೋ ವಾಯುರ್ವಾತಪ್ರಮೇಹಾನ್ ||೯||
तत्र वातपित्तमेदोभिरन्वितः श्लेष्मा श्लेष्मप्रमेहाञ्जनयति, वातकफशोणितमेदोभिरन्वितं पित्तं पित्तप्रमेहान्, कफपित्तवसामज्जमेदोभिरन्वितो वायुर्वातप्रमेहान् ||९||
🔊 Audio coming soon
ಇದಾನೀಂ ಸರ್ವೇಷಾಮೇವ ಸರ್ವಜತ್ವಂ ಪ್ರಕಟಯನ್ನಾಹ- ತತ್ರೇತ್ಯಾದಿ||೯||
Adhikarana 9 (10) · Śloka 10
ತತ್ರ, ಶ್ವೇತಮವೇದನಮುದಕಸದೃಶಮುದಕಮೇಹೀ ಮೇಹತಿ; ಇಕ್ಷುರಸತುಲ್ಯಮಿಕ್ಷುವಾಲಿಕಾಮೇಹೀ; ಸುರಾತುಲ್ಯಂ ಸುರಾಮೇಹೀ; ಸರುಜಂ ಸಿಕತಾನುವಿದ್ಧಂ ಸಿಕತಾಮೇಹೀ; ಶನೈಃ ಸಕಫಂ ಮೃತ್ಸ್ನಂ ಶನೈರ್ಮೇಹೀ; ವಿಶದಂ ಲವಣತುಲ್ಯಂ ಲವಣಮೇಹೀ; ಹೃಷ್ಟರೋಮಾ ಪಿಷ್ಟರಸತುಲ್ಯಂ ಪಿಷ್ಟಮೇಹೀ; ಆವಿಲಂ ಸಾನ್ದ್ರಂ ಸಾನ್ದ್ರಮೇಹೀ; ಶುಕ್ರತುಲ್ಯಂ ಶುಕ್ರಮೇಹೀ; ಸ್ತೋಕಂ ಸ್ತೋಕಂ ಸಫೇನಮಚ್ಛಂ ಫೇನಮೇಹೀ ಮೇಹತಿ ||೧೦||
तत्र, श्वेतमवेदनमुदकसदृशमुदकमेही मेहति; इक्षुरसतुल्यमिक्षुवालिकामेही; सुरातुल्यं सुरामेही; सरुजं सिकतानुविद्धं सिकतामेही; शनैः सकफं मृत्स्नं शनैर्मेही; विशदं लवणतुल्यं लवणमेही; हृष्टरोमा पिष्टरसतुल्यं पिष्टमेही; आविलं सान्द्रं सान्द्रमेही; शुक्रतुल्यं शुक्रमेही; स्तोकं स्तोकं सफेनमच्छं फेनमेही मेहति ||१०||
🔊 Audio coming soon
ಕಫಜಾನಾಮನುಕ್ರಮೇಣ ಲಕ್ಷಣಂ ದರ್ಶಯನ್ನಾಹ- ತತ್ರೇತ್ಯಾದಿ| ಸಿಕತಾನುವಿದ್ಧಂ ವಾಲುಕಾಮಿಶ್ರಮ್| ಮೃತ್ಸ್ನಂ ಪಿಚ್ಛಿಲಮ್| ಲವಣತುಲ್ಯಂ ಲವಣಾಮ್ಬುತುಲ್ಯಮ್| ಹೃಷ್ಟರೋಮಾ ಪ್ರಾಪ್ತರೋಮಞ್ಚಃ| ಪುಷ್ಟರಸತುಲ್ಯಂ ಪಿಷ್ಟಮಿಶ್ರೋದಕತುಲ್ಯಮ್| ಆವಿಲಮತ್ಯರ್ಥಂ ಕಲುಷಂ, ಪುನರ್ವಚನಾತ್| ಮೇಹತಿ ಮೂತ್ರಯತೀತ್ಯರ್ಥಃ||೧೦||
Adhikarana 10 (11) · Śloka 11
ಅತ ಊರ್ಧ್ವಂ ಪಿತ್ತನಿಮಿತ್ತಾನ್ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಃ- ಸಫೇನಮಚ್ಛಂ ನೀಲಂ ನೀಲಮೇಹೀ ಮೇಹತಿ; ಸದಾಹಂ ಹರಿದ್ರಾಭಂ ಹರಿದ್ರಾಮೇಹೀ; ಅಮ್ಲರಸಗನ್ಧಮಮ್ಲಮೇಹೀ; ಸ್ರುತಕ್ಷಾರಪ್ರತಿಮಂ ಕ್ಷಾರಮೇಹೀ; ಮಞ್ಜಿಷ್ಠೋದಕಪ್ರಕಾಶಂ ಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾಮೇಹೀ; ಶೋಣಿತಪ್ರಕಾಶಂ ಶೋಣಿತಮೇಹೀ ಮೇಹತಿ ||೧೧||
अत ऊर्ध्वं पित्तनिमित्तान् वक्ष्यामः- सफेनमच्छं नीलं नीलमेही मेहति; सदाहं हरिद्राभं हरिद्रामेही; अम्लरसगन्धमम्लमेही; स्रुतक्षारप्रतिमं क्षारमेही; मञ्जिष्ठोदकप्रकाशं मञ्जिष्ठामेही; शोणितप्रकाशं शोणितमेही मेहति ||११||
🔊 Audio coming soon
ಅತ ಇತ್ಯಾದಿ| ಸ್ರುತಕ್ಷಾರಪ್ರತಿಮಂ ಗಲಿತಕ್ಷಾರದ್ರವತುಲ್ಯಮ್| ಮಞ್ಜಿಷ್ಠೋದಕಪ್ರಕಾಶಂ ಶೋಣಿತಪ್ರಕಾಶಂ ಚ ಮೂತ್ರಂ ರಕ್ತಪಿತ್ತೇಽಪಿ ಭವತಿ, ತತ್ ಕೋಽಯಂ ಪ್ರಮೇಹವಿಶೇಷಃ? ಅತ್ರೋಚ್ಯತೇ- ರಕ್ತಪಿತ್ತೇ ಪ್ರಮೇಹಪೂರ್ವರೂಪಂ ನ ಭವತಿ, ಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾಶೋಣಿತಮೇಹಯೋಸ್ತು ಪ್ರಮೇಹಪೂರ್ವರೂಪಸಮ್ಭವ ಇತಿ ವಿಶೋಷಃ||೧೧||
Adhikarana 11 (12) · Śloka 12
ಅತ ಊರ್ಧ್ವಂ ವಾತನಿಮಿತ್ತಾನ್ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಃ- ಸರ್ಪಿಃಪ್ರಕಾಶಂ ಸರ್ಪಿರ್ಮೇಹೀ ಮೇಹತಿ; ವಸಾಪ್ರಕಾಶಂ ವಸಾಮೇಹೀ; ಕ್ಷೌದ್ರರಸವರ್ಣಂ ಕ್ಷೌದ್ರಮೇಹೀ; ಮತ್ತಮಾತಙ್ಗವದನುಪ್ರಬನ್ಧಂ ಹಸ್ತಿಮೇಹೀ ಮೇಹತಿ ||೧೨||
अत ऊर्ध्वं वातनिमित्तान् वक्ष्यामः- सर्पिःप्रकाशं सर्पिर्मेही मेहति; वसाप्रकाशं वसामेही; क्षौद्ररसवर्णं क्षौद्रमेही; मत्तमातङ्गवदनुप्रबन्धं हस्तिमेही मेहति ||१२||
🔊 Audio coming soon
ಅತ ಇತ್ಯಾದಿ| ಅನುಪ್ರಬನ್ಧಂ ಸತತಮ್||೧೨||
Adhikarana 12 (13) · Śloka 13
ಮಕ್ಷಿಕೋಪಸರ್ಪಣಮಾಲಸ್ಯಂ ಮಾಂಸೋಪಚಯಃ ಪ್ರತಿಶ್ಯಾಯಃ ಶೈಥಿಲ್ಯಾರೋಚಕಾವಿಪಾಕಾಃ ಕಫಪ್ರಸೇಕಚ್ಛರ್ದಿನಿದ್ರಾಕಾಸಶ್ವಾಸಾಶ್ಚೇತಿ ಶ್ಲೇಷ್ಮಜಾನಾಮುಪದ್ರವಾಃ; ವೃಷಣಯೋರವದರಣಂ ಬಸ್ತಿಭೇದೋ ಮೇಢ್ರತೋದೋ ಹೃದಿ ಶೂಲಮಮ್ಲೀಕಾಜ್ವರಾತೀಸಾರಾರೋಚಕಾ ವಮಥುಃ ಪರಿಧೂಪನಂ ದಾಹೋ ಮೂರ್ಚ್ಛಾ ಪಿಪಾಸಾ ನಿದ್ರಾನಾಶಃ ಪಾಣ್ಡುರೋಗಃ ಪೀತವಿಣ್ಮೂತ್ರನೇತ್ರತ್ವಂ ಚೇತಿ ಪೈತ್ತಿಕಾನಾಂ; ಹೃದ್ಗ್ರಹೋ ಲೌಲ್ಯಮನಿದ್ರಾ ಸ್ತಮ್ಭಃ ಕಮ್ಪಃ ಶೂಲಂ ಬದ್ಧಪುರೀಷತ್ವಂ ಚೇತಿ ವಾತಜಾನಾಮ್ | ಏವಮೇತೇ ವಿಂಶತಿ ಪ್ರಮೇಹಾಃ ಸೋಪದ್ರವಾ ವ್ಯಾಖ್ಯಾತಾಃ ||೧೩||
मक्षिकोपसर्पणमालस्यं मांसोपचयः प्रतिश्यायः शैथिल्यारोचकाविपाकाः कफप्रसेकच्छर्दिनिद्राकासश्वासाश्चेति श्लेष्मजानामुपद्रवाः; वृषणयोरवदरणं बस्तिभेदो मेढ्रतोदो हृदि शूलमम्लीकाज्वरातीसारारोचका वमथुः परिधूपनं दाहो मूर्च्छा पिपासा निद्रानाशः पाण्डुरोगः पीतविण्मूत्रनेत्रत्वं चेति पैत्तिकानां; हृद्ग्रहो लौल्यमनिद्रा स्तम्भः कम्पः शूलं बद्धपुरीषत्वं चेति वातजानाम् | एवमेते विंशति प्रमेहाः सोपद्रवा व्याख्याताः ||१३||
🔊 Audio coming soon
ಇದಾನೀಂ ಪ್ರತಿದೋಷಮುಪದ್ರವಾನ್ ದರ್ಶಯನ್ನಾಹ- ಮಕ್ಷಿಕೋಪಸರ್ಪಣಮಿತ್ಯಾದಿ| ಅವದರಣಂ ವಿದರಣಮ್| ಅಮ್ಲೀಕಾ ಅಮ್ಲೋದ್ಗಾರಃ| ವಮಥುಃ ಛರ್ದಿಃ| ಪರಿಧೂಪನಂ ಸಮನ್ತತಸ್ತಾಪಃ| ದಾಹೋಽಗ್ನಿದಗ್ಧಸ್ಯೇವ| ಲೌಲ್ಯಂ ಸರ್ವರಸಾಭಿಕಾಙ್ಕ್ಷಾ ವಾತಜಗ್ರಹಣೀವತ್||೧೩||
Adhikarana 13 (14) · Śloka 14
ತತ್ರ ವಸಾಮೇದೋಭ್ಯಾಮಭಿಪನ್ನಶರೀರಸ್ಯ ತ್ರಿಭಿರ್ದೋಷೈಶ್ಚಾನುಗತಧಾತೋಃ ಪ್ರಮೇಹಿಣೋ ದಶ ಪಿಡಕಾ ಜಾಯನ್ತೇ | ತದ್ಯಥಾ- ಶರಾವಿಕಾ, ಸರ್ಷಪಿಕಾ, ಕಚ್ಛಪಿಕಾ, ಜಾಲಿನೀ, ವಿನತಾ, ಪುತ್ರಿಣೀ, ಮಸೂರಿಕಾ, ಅಲಜೀ, ವಿದಾರಿಕಾ, ವಿದ್ರಧಿಕಾ ಚೇತಿ ||೧೪||
तत्र वसामेदोभ्यामभिपन्नशरीरस्य त्रिभिर्दोषैश्चानुगतधातोः प्रमेहिणो दश पिडका जायन्ते | तद्यथा- शराविका, सर्षपिका, कच्छपिका, जालिनी, विनता, पुत्रिणी, मसूरिका, अलजी, विदारिका, विद्रधिका चेति ||१४||
🔊 Audio coming soon
ಪಿಡಕಾನಾಮುಪದ್ರವವಿಶೇಷಾಣಾಂ ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತಿಂ ದರ್ಶಯನ್ನಾಹ- ತತ್ರೇತ್ಯಾದಿ| ವಸಾ ಮಾಂಸಸ್ನೇಹಃ, ‘ಸಕಲಶರೀಸ್ನೇಹಃ’ ಇತ್ಯನ್ಯೇ| ಅಭಿಪನ್ನಶರೀರಸ್ಯ ವ್ಯಾಪ್ತಶರೀರಸ್ಯ| ಅನುಗತಧಾತೋರ್ವ್ಯಾಪ್ತಧಾತೋಃ| ಪಿಡಕಾಸ್ತು ಪ್ರಾಯೇಣಾಧಃಕಾಯ ಏವ| ತಾಸಾಂ ಪಿಡಕಾನಾಂ ನಾಮಾನ್ಯಾಹ- ತದ್ಯಥೇತ್ಯಾದಿ||೧೪||
Adhikarana 14 (15-19) · Śloka 19
ಶರಾವಮಾತ್ರಾ ತದ್ರೂಪಾ ನಿಮ್ನಮಧ್ಯಾ ಶರಾವಿಕಾ | ಗೌರಸರ್ಷಪಸಂಸ್ಥಾನಾ ತತ್ಪ್ರಮಾಣಾ ಚ ಸಾರ್ಷಪೀ ||೧೫|| ಸದಾಹಾ ಕೂರ್ಮಸಂಸ್ಥಾನಾ ಜ್ಞೇಯಾ ಕಚ್ಛಪಿಕಾ ಬುಧೈಃ | ಜಾಲಿನೀ ತೀವ್ರದಾಹಾ ತು ಮಾಂಸಜಾಲಸಮಾವೃತಾ ||೧೬|| ಮಹತೀ ಪಿಡಕಾ ನೀಲಾ ಪಿಡಕಾ ವಿನತಾ ಸ್ಮೃತಾ | ಮಹತ್ಯಲ್ಪಾಚಿತಾ ಜ್ಞೇಯಾ ಪಿಡಕಾ ಸಾ ತು ಪುತ್ರಿಣೀ ||೧೭|| ಮಸೂರಸಮಸಂಸ್ಥಾನಾ ಜ್ಞೇಯಾ ಸಾ ತು ಮಸೂರಿಕಾ | ರಕ್ತಾ ಸಿತಾ ಸ್ಫೋಟವತೀ ದಾರುಣಾ ತ್ವಲಜೀ ಭವೇತ್ ||೧೮|| ವಿದಾರೀಕನ್ದವದ್ವೃತ್ತಾ ಕಠಿನಾ ಚ ವಿದಾರಿಕಾ | ವಿದ್ರಧೇರ್ಲಕ್ಷಣೈರ್ಯುಕ್ತಾ ಜ್ಞೇಯಾ ವಿದ್ರಧಿಕಾ ಬುಧೈಃ ||೧೯||
शरावमात्रा तद्रूपा निम्नमध्या शराविका | गौरसर्षपसंस्थाना तत्प्रमाणा च सार्षपी ||१५|| सदाहा कूर्मसंस्थाना ज्ञेया कच्छपिका बुधैः | जालिनी तीव्रदाहा तु मांसजालसमावृता ||१६|| महती पिडका नीला पिडका विनता स्मृता | महत्यल्पाचिता ज्ञेया पिडका सा तु पुत्रिणी ||१७|| मसूरसमसंस्थाना ज्ञेया सा तु मसूरिका | रक्ता सिता स्फोटवती दारुणा त्वलजी भवेत् ||१८|| विदारीकन्दवद्वृत्ता कठिना च विदारिका | विद्रधेर्लक्षणैर्युक्ता ज्ञेया विद्रधिका बुधैः ||१९||
🔊 Audio coming soon
ತಾಸಾಂ ಲಕ್ಷಣಾಮಾಹ- ಶರಾವಮಾತ್ರೇತ್ಯಾದಿ| ಗೌರಸರ್ಷಪಸಂಸ್ಥಾನಾ ಗೌರಸರ್ಷಪಾಕರಾ| ಜಾಲಿನಿತ್ಯಾದಿ| ಯದ್ಯಪಿ ‘ಯೇ ಯನ್ಮಯಾಸ್ಮೃತಾ ಮೇಹಾಸ್ತೇಷಾಮೇತಾಸ್ತು ತಕ್ತೃತಾಃ’- ಇತ್ಯಗ್ರೇ ವಕ್ಷ್ಯತೇ, ತಥಾಽಪಿ ಜಾಲಿನೀ ಪಿತ್ತೇತ್ತರಾ ಜ್ಞೇಯಾ, ತದ್ವಚನಸ್ಯ ಬಾಹುಲ್ಯೇನೋಕ್ತತ್ವಾತ್| ಮಹತೀ ಸ್ಥೂಲಾ| ಅಲ್ಪಾಚಿತೇತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮಪಿಡಕಾವೇಷ್ಟಿತಾ||೧೫-೧೯||
Adhikarana 15 (20) · Śloka 20
ಯೇ ಯನ್ಮಯಾಃ ಸ್ಮೃತಾ ಮೇಹಾಸ್ತೇಷಾಮೇತಾಸ್ತು ತತ್ಕೃತಾಃ |೨೦|
ये यन्मयाः स्मृता मेहास्तेषामेतास्तु तत्कृताः |२०|
🔊 Audio coming soon
ಪಿಡಕಾಜನಕಾನ್ ದೋಷಾನಾಹ- ಯೇ ಇತ್ಯಾದಿ| ಯೇ ಯನ್ಮಯಾ ಯದ್ದೋಷಾರಬ್ಧಾಃ| ತೇಷಾಂ ಪ್ರಮೇಹಾಣಾಮ್| ಏತಾ ಇತಿ ಪಿಡಕಾಃ|೨೦|-
Adhikarana 16 (20) · Śloka 20
ಗುದೇ ಹೃದಿ ಶಿರಸ್ಯಂಸೇ ಪೃಷ್ಠೇ ಮರ್ಮಣಿ ಚೋತ್ಥಿತಾಃ | ಸೋಪದ್ರವಾ ದುರ್ಬಲಾಗ್ನೇಃ ಪಿಡಕಾಃ ಪರಿವರ್ಜಯೇತ್ ||೨೦||
गुदे हृदि शिरस्यंसे पृष्ठे मर्मणि चोत्थिताः | सोपद्रवा दुर्बलाग्नेः पिडकाः परिवर्जयेत् ||२०||
🔊 Audio coming soon
ತಾಸಾಮಸಾಧ್ಯತಾಂ ದರ್ಶಯನ್ನಾಹ- ಗುದೇ ಹೃದೀತ್ಯಾದಿ| ಅಂಸೋ ಬಾಹುಶಿರಃ| ಸೋಪದ್ರವಾ ಇತಿ “ತೃಟ್ಕಾಸಮಾಂಸಸಙ್ಕೋಥಮೋಹಹಿಕ್ಕಾಮದಜ್ವರಾಃ| ವಿಸರ್ಪಮರ್ಮರೋಧಾಃ ಪಿಡಕಾನಾಮುಪದ್ರವಾಃ” (ಚ. ಸೂ. ೧೭)| ‘ಸೋಪದ್ರವಾಲ್ಪಕಾಯಾಗ್ನೇಃ ಪಿಡಕಾಃ ಪರಿವರ್ಜಯೇತ್’ ಇತಿ ಕೇಚಿತ್ ಪಠನ್ತಿ| ತತ್ರ ಸೋಪದ್ರವ ಇತಿ ಪುರುಷವಿಶೇಷಣಮ್||೨೦||
Adhikarana 17 (21) · Śloka 21
ಕೃತ್ಸ್ನಂ ಶರೀರಂ ನಿಷ್ಪೀಡ್ಯ ಮೇದೋಮಜ್ಜವಸಾಯುತಃ | ಅಧಃ ಪ್ರಕ್ರಮತೇ ವಾಯುಸ್ತೇನಾಸಾಧ್ಯಾಸ್ತು ವಾತಜಾಃ ||೨೧||
कृत्स्नं शरीरं निष्पीड्य मेदोमज्जवसायुतः | अधः प्रक्रमते वायुस्तेनासाध्यास्तु वातजाः ||२१||
🔊 Audio coming soon
ವಾತಜಾನಾಮಸಾಧ್ಯತ್ವೇ ಹೇತುಂ ದರ್ಶಯನ್ನಾಹ- ಕೃತ್ಸ್ನಂ ಶರೀರಮಿತ್ಯಾದಿ| ಕೃತ್ಸ್ನಂ ಶರೀರಂ ನಿಷ್ಪೀಡ್ಯೇತಿ ನಿಶ್ಚ್ಯೋತಯಿತ್ವಾ ಮೂತ್ರಮಾರ್ಗೇಣ ಸಮಸ್ತಾನ್ ಧಾತೂನ್ ಪ್ರವಾಹಯಿತ್ವೇತ್ಯರ್ಥಃ| ವಸೇತ್ಯುಪಲಕ್ಷಣಂ, ತೇನ ಓಜೋಲಸೀಕಯೋರ್ಗ್ರಹಣಮ್| ಅಧಃ ಪ್ರಕ್ರಮತೇ ಅಧಃ ಸ್ಫೀತೀಭವತಿ ಪ್ರಬಲೀಭವತೀತ್ಯರ್ಥಃ| ಗಯದಾಸಾಚಾರ್ಯಸ್ತು ಆಪಾತನಿಕಾಪೂರ್ವಂ ಪ್ರಮೇಹಪೂರ್ವರೂಪಾಣಾಮಿತ್ಯಾದಿಶ್ಲೋಕತ್ರಯಮನ್ಯಥಾ ಪಠತಿ| ಅಸಾಧ್ಯಾಸ್ತ್ವಿತಿ ಪೂರ್ವಹೇತುಭ್ಯಾಂ ಚೇತಿ ತುಶಬ್ದಾರ್ಥಃ||೨೧||
Adhikarana 18 (22) · Śloka 22
ಪ್ರಮೇಹಪೂರ್ವರೂಪಾಣಾಮಾಕೃತಿರ್ಯತ್ರ ದೃಶ್ಯತೇ | ಕಿಞ್ಚಿಚ್ಚಾಪ್ಯಧಿಕಂ ಮೂತ್ರಂ ತಂ ಪ್ರಮೇಹಿಣಮಾದಿಶೇತ್ ||೨೨||
प्रमेहपूर्वरूपाणामाकृतिर्यत्र दृश्यते | किञ्चिच्चाप्यधिकं मूत्रं तं प्रमेहिणमादिशेत् ||२२||
🔊 Audio coming soon
ಇದಾನೀಂ ಪ್ರಮೇಹಹೇತುಯುಕ್ತಸ್ಯ ಪುರುಷಸ್ಯ ಸಾಮಾನ್ಯಾಕಾರೇಣ ಲಕ್ಷಣಮಾಹ- ಪ್ರಮೇಹಪೂರ್ವರೂಪಾಣಾಮಿತ್ಯಾದಿ||೨೨||
Adhikarana 19 (23) · Śloka 23
ಕೃತ್ಸ್ನಾನ್ಯರ್ಧಾನಿ ವಾ ಯಸ್ಮಿನ್ ಪೂರ್ವರೂಪಾಣಿ ಮಾನವೇ | ಪ್ರವೃತ್ತಮೂತ್ರಮತ್ಯರ್ಥಂ ತಂ ಪ್ರಮೇಹಿಣಮಾದಿರೋತ್ ||೨೩||
कृत्स्नान्यर्धानि वा यस्मिन् पूर्वरूपाणि मानवे | प्रवृत्तमूत्रमत्यर्थं तं प्रमेहिणमादिरोत् ||२३||
🔊 Audio coming soon
ಪ್ರಮೇಹಸ್ಯ ಪೂರ್ವೋಕ್ತಸಾಮಾನ್ಯಲಕ್ಷಣಸ್ಯ ಶೇಷಂ ಲಕ್ಷಣಮಾಹ- ಕೃತ್ಸ್ನಾನೀತ್ಯಾದಿ| ಗಯದಾಸಸ್ತ್ವಾಪಾತನಿಕಾಪೂರ್ವಂ ಪ್ರಮೇಹಪೂರ್ವರೂಪಾಣೀತ್ಯಾದಿಶ್ಲೋಕಮನ್ಯಥಾ ಪಠತಿ; ಯಥಾ- ಇದಾನೀಂ ಪ್ರಮೇಹಪಿಡಕಾಚಿಕಿತ್ಸಿತನಿರ್ದೇಶ್ಯಮರ್ಥಂ ಪಞ್ಚಗುಣಾಶ್ರಯಂ ಪೂರ್ವರೂಪಶೋಫಪಿಡಕಾವಸ್ಥಾಖ್ಯಂ ಪ್ರತಿಪಾದಯನ್ನಾಹ- ಪ್ರಮೇಹಪೂರ್ವರೂಪಾಣಾಮಿತ್ಯಾದಿ| ತಸ್ಮಿನ್ಮೇಹೋ ಭವಿಷ್ಯತೀತಿ ಮೇಹಸ್ಯ ತತ್ ಪೂರ್ವರೂಪಮ್| ತತ್ರ ಚ ಪೂರ್ವರೂಪೇಽಪತರ್ಪಣಂ ವನಸ್ಪತಿಕಷಾಯಪಾನಾದಿಕಂ ಚ ಕರ್ತವ್ಯಮ್| ಪ್ರವೃತ್ತಮೂತ್ರಮತ್ಯರ್ಥಮಿತಿ ರೂಪಜ್ಞಾನಮ್| ತತ್ರ ರೂಪಚಿಕಿತ್ಸಾವಿಶೇಷಃ| ತದುಕ್ತಮ್- “ಏವಮಕುರ್ವತಸ್ತಸ್ಯ ಹೀನ ಪ್ರಥಮಕರ್ಮಗುಣಸ್ಯ ಮಧುರಾಹಾರಸ್ಯ ಮೂತ್ರಂ ಸ್ವೇದಃ ಶ್ಲೇಷ್ಮಾ ಚ ಮಧುರೀಭವತಿ, ಪ್ರಮೇಹಶ್ಚಾಭಿವ್ಯಕ್ತೋ ಭವತಿ, ತತ್ರೋಭಯತಃ ಸಂಶೋಧನಮ್; ಏವಮಕುರ್ವತಸ್ತಸ್ಯ ದೋಷಾಃ ಪ್ರವೃದ್ಧಾ ಮಾಂಸಶೋಣಿತೇ ಪ್ರದೂಷ್ಯ ಶೋಥಂ ಜನಯನ್ತ್ಯುಪದ್ರವಾಂಶ್ಚ ಕಾಂಶ್ಚಿತ್, ತತ್ರೋಕ್ತಃ ಪ್ರತೀಕಾರಃ ಸಿರಾಮೋಕ್ಷಶ್ಚ; ಏತದಪ್ಯಕುರ್ವತಃ ಪಿಡಕಾಃ, ತತ್ಕರ್ಮಾಪ್ಯಕುರ್ವತಃ ಪಞ್ಚತ್ವಮ್ ” (ಚಿ. ೧೯) ಇತಿ||೨೩||
Adhikarana 20 (24) · Śloka 24
ಪಿಡಕಾಪೀಡಿತಂ ಗಾಢಮುಪಸೃಷ್ಟಮುಪದ್ರವೈಃ | ಮಧುಮೇಹಿನಮಾಚಷ್ಟೇ ಸ ಚಾಸಾಧ್ಯಃ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಃ ||೨೪||
पिडकापीडितं गाढमुपसृष्टमुपद्रवैः | मधुमेहिनमाचष्टे स चासाध्यः प्रकीर्तितः ||२४||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಪ್ರಮೇಹಾಣಾಮವಸ್ಥಾನ್ತರಪ್ರಾಪ್ತಾನಾಂ ಸಜ್ಞಾನ್ತರಮಸಧ್ಯಿತ್ವಂ ಚ ದರ್ಶಯನ್ನಾಹ- ಪಿಡಕಾಪೀಡಿತಮಿತ್ಯಾದಿ| ಸ ಚೇತಿ ಚಕಾರ ಉತ್ಪತ್ತೌ ವಾತಜಾನಾಮಸಾಧ್ಯತ್ವಂ ಸಮುಚ್ಚಿನೋತಿ| ಅತ್ಪತ್ತೌ ಚ ಸಹಜೋ ಯಾಪ್ಯತ್ವಾದಸಾಧ್ಯಃ, ಪಿತ್ತಜಃ ಪುನರಸಾಧ್ಯತರಃ, ವಾತಜಃ ಪುನರುತ್ಪತ್ತಿಕ್ರಮೇಣಾಸಾಧ್ಯತಮಃ||೨೪||
Adhikarana 21 (25) · Śloka 25
ಸ ಚಾಪಿ ಗಮನಾತ್ ಸ್ಥಾನಂ ಸ್ಥಾನಾದಾಸನಮಿಚ್ಛತಿ | ಆಸನಾದೃಣುತೇ ಶಯ್ಯಾಂ ಶಯನಾತ್ ಸ್ವಪ್ನಮಿಚ್ಛತಿ ||೨೫||
स चापि गमनात् स्थानं स्थानादासनमिच्छति | आसनादृणुते शय्यां शयनात् स्वप्नमिच्छति ||२५||
🔊 Audio coming soon
ಇದಾನೀಂ ಮಧುಮೇಹಿನೋ ವಿಹಾರಾಖ್ಯಂ ಪಞ್ಚವಿಧಿಕ್ರಿಯಾಶ್ರಯಂ ಲಿಙ್ಗಂ ದರ್ಶಯನ್ನಾಹ- ಸ ಚಾಪೀತ್ಯಾದಿ| ಸ್ಥಾನಮೂರ್ಧ್ವಭವನಮಿಚ್ಛತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧಃ| ವೃಣುತೇ ಪ್ರಾರ್ಥಯತೇ| ಶಯನಾತ್ ಶಯ್ಯಾತಃ||೨೫||
Adhikarana 22 (26) · Śloka 26
ಯಥಾ ಹಿ ವರ್ಣಾನಾಂ ಪಞ್ಚಾನಾಮುತ್ಕರ್ಷಾಪಕರ್ಷಕೃತೇನ ಸಂಯೋಗವಿಶೇಷೇಣ ಶಬಲಬಭ್ರುಕಪಿಲಕಪೋತಮೇಚಕಾದೀನಾಂ ವರ್ಣಾನಾಮನೇಕೇಷಾಮುತ್ಪತ್ತಿರ್ಭವತಿ, ಏವಮೇವ ದೋಷಧಾತುಮಲಾಹಾರವಿಶೇಷೇಣೋತ್ಕರ್ಷಾಪಕರ್ಷಕೃತೇನ ಸಂಯೋಗವಿಶೇಷೇಣ ಪ್ರಮೇಹಾಣಾಂ ನಾನಾಕರಣಂ ಭವತಿ ||೨೬||
यथा हि वर्णानां पञ्चानामुत्कर्षापकर्षकृतेन संयोगविशेषेण शबलबभ्रुकपिलकपोतमेचकादीनां वर्णानामनेकेषामुत्पत्तिर्भवति, एवमेव दोषधातुमलाहारविशेषेणोत्कर्षापकर्षकृतेन संयोगविशेषेण प्रमेहाणां नानाकरणं भवति ||२६||
🔊 Audio coming soon
ಇದಾನೀಂ ದೋಷಾಣಾಂ ತ್ರಯಾಣಾಮಪಿ ಯಥಾ ವಿಂಶತಿಪ್ರಮೇಹಸಮ್ಭವಸ್ತಥೋಪಮಾನೇನಾಹ- ಯತೇತ್ಯಾದಿ| ಪಞ್ಚಾನಾಂ ವರ್ಣಾನಾಂ ಸಿತಹರಿತಕೃಷ್ಣಪೀತರಕ್ತಾನಾಮ್| ಉತ್ಕರ್ಷಾಪಕರ್ಷಕೃತೇನ ವೃದ್ಧಿಹ್ರಾಸಕೃತೇನ| ಬಭ್ರುಃ ಕಪಿಲಪಿಙ್ಗಲಃ, ಕಪೋತಃ ಕಪೋತಾಭಃ, ಮೇಚಕಃ ಶ್ಯಾಮಲಃ| ಮಲಗ್ರಹಣಮುಪಧಾತುಭೂತವಸಾಲಸೀಕಯೋರುದಕಸ್ಯ ಚೋಪಲಕ್ಷಣಮ್||೨೬||
Adhikarana 23 (27) · Śloka 27
ಭವತಿ ಚಾತ್ರ- ಸರ್ವ ಏವ ಪ್ರಮೇಹಾಸ್ತು ಕಾಲೇನಾಪ್ರತಿಕುರ್ವತಃ | ಮಧುಮೇಹತ್ವಮಾಯಾನ್ತಿ ತದಾಽಸಾಧ್ಯಾ ಭವನ್ತಿ ಹಿ ||೨೭||
भवति चात्र- सर्व एव प्रमेहास्तु कालेनाप्रतिकुर्वतः | मधुमेहत्वमायान्ति तदाऽसाध्या भवन्ति हि ||२७||
🔊 Audio coming soon
ಇದಾನೀಂ ಸರ್ವೇಷ್ವೇವ ಪ್ರಮೇಹೇಷು ಪೂರ್ವರೂಪಾದೀನಾಮುಪೇಕ್ಷಾಲಕ್ಷಣಮನರ್ಥಂ ದರ್ಶಯನ್ನಾಹ- ಭವತಿ ಚಾತ್ರೇತ್ಯಾದಿ| ಕಾಲಃ ಪ್ರಥಮಕ್ರಿಯಾಕಾಲಾದಿಕಃ| ಅಪ್ರತಿಕುರ್ವತಃ ಅಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಮಾಣಸ್ಯ||೨೭||
Adhikarana puShpikA · Śloka 6
ಇತಿ ಸುಶ್ರುತಸಂಹಿತಾಯಾಂ ನಿದಾನಸ್ಥಾನೇ ಪ್ರಮೇಹನಿದಾನಂ ನಾಮ ಷಷ್ಠೋಽಧ್ಯಾಯಃ ||೬||
इति सुश्रुतसंहितायां निदानस्थाने प्रमेहनिदानं नाम षष्ठोऽध्यायः ||६||
🔊 Audio coming soon
ಇತಿ ಶ್ರೀಡಹ್ಲ(ಲ್ಹ)ಣವಿರಚಿತಾಯಾಂ ನಿಬನ್ಧಸಙ್ಗ್ರಹಾಖ್ಯಾಯಾಂ ಸುಶ್ರುತವ್ಯಾಖ್ಯಾಯಾಂ ನಿದಾನಸ್ಥಾನೇ ಷಷ್ಠೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೬||