Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
அதாத ஆமபக்வைஷணீயமத்யாயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ ||௧|| யதோவாச பகவாந் தந்வந்தரிஃ ||௨||
अथात आमपक्वैषणीयमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
அதாத இத்யாதி| ஆமஶப்தாத் பச்யமாநோऽப்யத்ர போத்தவ்யஃ| ஆமஶ்ச பச்யமாநஶ்ச பக்வஶ்ச தேஷாமேஷணஂ விஜ்ஞாநஂ தத்வித்யதே யஸ்மிந்நத்யாயே தஂ ததா||௧-௨||
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
ஶோபஸமுத்தாநா க்ரந்திவித்ரத்யலஜீப்ரபதயஃ ப்ராயேண வ்யாதயோऽபிஹிதா அநேகாகதயஃ, தைர்விலக்ஷணஃ பதுர்க்ரதிதஃ ஸமோ விஷமோ வா த்வங்மாஂஸஸ்தாயீ தோஷஸங்காதஃ ஶரீரைகதேஶோத்திதஃ ஶோப இத்யுச்யதே ||௩||
शोफसमुत्थाना ग्रन्थिविद्रध्यलजीप्रभृतयः प्रायेण व्याधयोऽभिहिता अनेकाकृतयः, तैर्विलक्षणः पृथुर्ग्रथितः समो विषमो वा त्वङ्मांसस्थायी दोषसङ्घातः शरीरैकदेशोत्थितः शोफ इत्युच्यते ||३||
🔊 Audio coming soon
ஶோபஸமுத்தாநா இத்யாதி| ஶோபஸமுத்தாநா இதி ஶோதகாரணாஃ, ‘ஶோபஸ்யேவ ஸமுத்தாநஂ யேஷாம்’ இத்யந்யே| ப்ராயேணேதி பாஹுல்யேந, கதாசித்பிந்நஸமுத்தாநா அபி பவந்தி| தைர்விலக்ஷண இதி தேப்யோ க்ரந்த்யாதிப்யோ வ்யாதிப்யஃ பதகித்யர்தஃ; ‘தைர்க்ரந்த்யாதிவ்யாதிபிஃ கத்வா விலக்ஷணோ நாநாப்ரகாரஃ’ இத்யந்யே| பதுர்விஸ்தீர்ணஃ| க்ரதிதோ க்ரந்திரிவோந்நதஃ, ‘ஜாதபஹுக்ரந்திஃ’ இத்யந்யே| ஸமஃ ஸமஸஂஸ்தாநஃ, விஷமோ வேதி விஷமஸஂஸ்தாநோ வா, ஏதேந வ்ரணஶோபஸ்யாகதேரநியம உக்தஃ| த்வங்மாஂஸஸ்தாயீதி ஏதத்து ப்ராயேண, குதஃ? ஶேஷவ்ரணவஸ்துஷ்வபி வ்ரணஶோபஸ்ய ஸம்பவாத்| தோஷஸங்காத இதி ஏகஸ்ய த்வயோர்பஹூநாஂ வா தோஷாணாஂ ஸங்காதோ தோஷஸங்காதஃ; ஸங்காத உச்ச்ராயஃ| ஶரீரைகதேஶோத்தித இதி ஏதேந ஸர்வஸராத்பிந்நத்வஂ ப்ரதிபாதயதி||௩||
Adhikarana 3 (4) · Śloka 4
ஸ ஷட்விதோ வாதபித்தகபஶோணிதஸந்நிபாதாகந்துநிமித்தஃ | தஸ்ய தோஷரூபவ்யஞ்ஜநைர்லக்ஷணாநி வ்யாக்யாஸ்யாமஃ | தத்ர, வாதஶோபஃ கஷ்ணோऽருணோ வா பருஷோ மதுரநவஸ்திதாஸ்தோதாதயஶ்சாத்ர வேதநாவிஶேஷா பவந்தி; பித்தஶோபஃ பீதோ மதுஃ ஸரக்தோ வா ஶீக்ராநுஸார்யோஷாதயஶ்சாத்ர வேதநாவிஶேஷா பவந்தி; ஶ்லேஷ்மஶ்வயதுஃ பாண்டுஃ கடிநஃ ஸ்நிக்தஃ ஶீதோ ஸ்நிக்தோ மந்தாநுஸாரீ கண்ட்வாதயஶ்சாத்ர வேதநாவிஶேஷா பவந்தி; ஸர்வவர்ணவேதநஃ ஸந்நிபாதஶ்வயதுஃ; பித்தவச்சோணிதஜோऽதிகஷ்ணஶ்ச; பித்தரக்தலக்ஷண ஆகந்துர்லோஹிதாவபாஸஶ்ச ||௪||
स षड्विधो वातपित्तकफशोणितसन्निपातागन्तुनिमित्तः | तस्य दोषरूपव्यञ्जनैर्लक्षणानि व्याख्यास्यामः | तत्र, वातशोफः कृष्णोऽरुणो वा परुषो मृदुरनवस्थितास्तोदादयश्चात्र वेदनाविशेषा भवन्ति; पित्तशोफः पीतो मृदुः सरक्तो वा शीघ्रानुसार्योषादयश्चात्र वेदनाविशेषा भवन्ति; श्लेष्मश्वयथुः पाण्डुः कठिनः स्निग्धः शीतो स्निग्धो मन्दानुसारी कण्ड्वादयश्चात्र वेदनाविशेषा भवन्ति; सर्ववर्णवेदनः सन्निपातश्वयथुः; पित्तवच्छोणितजोऽतिकृष्णश्च; पित्तरक्तलक्षण आगन्तुर्लोहितावभासश्च ||४||
🔊 Audio coming soon
ஸ இத்யாதி| தஸ்ய வ்ரணஶோபஸ்ய| தோஷரூபவ்யஞ்ஜநைரிதி வாதாதிரூபைர்வாதாதிலக்ஷணைஶ்சேத்யர்தஃ; ‘தோஷரூபவ்யஞ்ஜநைஃ தோஷாணாஂ வாதாதீநாஂ ரூபாண்யாகதயோ வ்யஜ்யந்த ஏபிரிதி வ்யஞ்ஜநாநி’ இத்யந்யே| தத்ரேத்யாதி| அநவஸ்திதஃ சலஃ| தோதாதயஶ்சேதி ஆதிஶப்தாத்பேதநச்சேதநாதயஃ| பித்தஶோப இத்யாதி| ஓஷாதயஶ்சேதி ஆதிஶப்தாச்சோஷபரிதாஹதூமாயநாநி கஹ்யந்தே| ஶ்லேஷ்மஶோபஃ பாண்டுரித்யாதி| கண்ட்வாதயஶ்சேதி ஆதிஶப்தாத்குருத்வஸுப்தத்வாதயஃ| ஆகந்துரிதி பதநபீடநாதிகதஃ||௪||
Adhikarana 4 (5) · Śloka 5
ஸ யதா பாஹ்யாப்யந்தரைஃ க்ரியாவிஶேஷைர்ந ஸம்பாவிதஃ ப்ரஶமயிதுஂ க்ரியாவிபர்யயாத்பஹுத்வாத்வா தோஷாணாஂ ததா பாகாபிமுகோ பவதி | தஸ்யாமஸ்ய பச்யமாநஸ்ய பக்வஸ்ய ச லக்ஷணமுச்யமாநமுபதாரய- | தத்ர, மந்தோஷ்மதா த்வக்ஸவர்ணதா ஶீதஶோபதா ஸ்தைர்யஂ மந்தவேதநதாऽல்பஶோபதா சாமலக்ஷணமுத்திஷ்டஂ; ஸூசிபிரிவ நிஸ்துத்யதே, தஶ்யத இவ பிபீலிகாபிஃ, தாபிஶ்ச ஸஂஸர்ப்யத இவ, சித்யத இவ ஶஸ்த்ரேண, பித்யத இவ ஶக்திபிஃ, தாட்யத இவ தண்டேந, பீட்யத இவ பாணிநா, கட்யத இவ சாங்குல்யா, தஹ்யதே பச்யத இவ சாக்நிக்ஷாராப்யாம், ஓஷசோஷபரீதாஹாஶ்ச பவந்தி, வஶ்சிகவித்த இவ ச ஸ்தாநாஸநஶயநேஷு ந ஶாந்திமுபைதி, ஆத்மாதபஸ்திரிவாததஶ்ச ஶோபோ பவதி , த்வக்வைவர்ண்யஂ ஶோபாபிவத்திர்ஜ்வரதாஹபிபாஸா பக்தாருசிஶ்ச பச்யமாநலிங்கஂ; வேதநோபஶாந்திஃ பாண்டுதாऽல்பஶோபதா வலீப்ராதுர்பாவஸ்த்வக்பரிபுடநஂ நிம்நதர்ஶநமங்குல்யாऽவபீடிதே ப்ரத்யுந்நமநஂ, பஸ்தாவிவோதகஸஞ்சரணஂ பூயஸ்ய ப்ரபீடயத்யேகமந்தமந்தே சாவபீடிதே, முஹுர்முஹுஸ்தோதஃ கண்டூருந்நததா வ்யாதேருபத்ரவஶாந்திர்பக்தாபிகாங்க்ஷா ச பக்வலிங்கம் | கபஜேஷு து ரோகேஷு கம்பீரகதித்வாதபிகாதஜேஷு வா கேஷுசிதஸமஸ்தஂ பக்வலக்ஷணஂ தஷ்ட்வா பக்வமபக்வமிதி மந்யமாநோ பிஷங்மோஹமுபைதி; தத்ர ஹி த்வக்ஸவர்ணதா ஶீதஶோபதா ஸ்தைர்யமல்பருஜதாऽஶ்மவச்ச கநதா, ந மோஹமுபேயாதிதி ||௫||
स यदा बाह्याभ्यन्तरैः क्रियाविशेषैर्न सम्भावितः प्रशमयितुं क्रियाविपर्ययाद्बहुत्वाद्वा दोषाणां तदा पाकाभिमुखो भवति | तस्यामस्य पच्यमानस्य पक्वस्य च लक्षणमुच्यमानमुपधारय- | तत्र, मन्दोष्मता त्वक्सवर्णता शीतशोफता स्थैर्यं मन्दवेदनताऽल्पशोफता चामलक्षणमुद्दिष्टं; सूचिभिरिव निस्तुद्यते, दश्यत इव पिपीलिकाभिः, ताभिश्च संसर्प्यत इव, छिद्यत इव शस्त्रेण, भिद्यत इव शक्तिभिः, ताड्यत इव दण्डेन, पीड्यत इव पाणिना, घट्यत इव चाङ्गुल्या, दह्यते पच्यत इव चाग्निक्षाराभ्याम्, ओषचोषपरीदाहाश्च भवन्ति, वृश्चिकविद्ध इव च स्थानासनशयनेषु न शान्तिमुपैति, आध्मातबस्तिरिवाततश्च शोफो भवति , त्वग्वैवर्ण्यं शोफाभिवृद्धिर्ज्वरदाहपिपासा भक्तारुचिश्च पच्यमानलिङ्गं; वेदनोपशान्तिः पाण्डुताऽल्पशोफता वलीप्रादुर्भावस्त्वक्परिपुटनं निम्नदर्शनमङ्गुल्याऽवपीडिते प्रत्युन्नमनं, बस्ताविवोदकसञ्चरणं पूयस्य प्रपीडयत्येकमन्तमन्ते चावपीडिते, मुहुर्मुहुस्तोदः कण्डूरुन्नतता व्याधेरुपद्रवशान्तिर्भक्ताभिकाङ्क्षा च पक्वलिङ्गम् | कफजेषु तु रोगेषु गम्भीरगतित्वादभिघातजेषु वा केषुचिदसमस्तं पक्वलक्षणं दृष्ट्वा पक्वमपक्वमिति मन्यमानो भिषङ्मोहमुपैति; तत्र हि त्वक्सवर्णता शीतशोफता स्थैर्यमल्परुजताऽश्मवच्च घनता, न मोहमुपेयादिति ||५||
🔊 Audio coming soon
ஸ யதேத்யாதி| பாஹ்யாப்யந்தரைரிதி பாஹ்யா ஆலேபநாதயஃ, ஆப்யந்தராஃ க்வாதபாநவமநவிரேசநாதயஃ, தைஃ ப்ரஶமயிதுஂ ந ஸம்பாவிதோ ந பாரிதஃ, ‘ந ப்ராப்தஃ’ இத்யந்யே| க்ரியாவிபர்யயாதிதி அதர்பணாதீநாமந்யதாபாவாத்| ஹேத்வந்தரமாஹ- பஹுத்வாத்வா தோஷாணாமிதி|- ந ஹி பஹுதோஷா விகாராஃ ஶோணிதாவஸேகாதிபிரேவ ப்ரஶமஂ யாந்தி; யதுக்தம்- “ஆலேபநஸ்ராவணஶோதநைஶ்ச ஸம்யக்ப்ரயுக்தைர்யதி நோபஶாம்யேத்”- இதி| தத்ரேத்யாதி| ஸ்தைர்யஂ காடிந்யம்| ஸூசீபிரிவேத்யாதி| நிஸ்துத்யதே பஶஂ வ்யத்யதே, நிஃஶப்தோऽத்ர பஶார்தே| தாபிஃ பிபீலிகாபிஃ| சித்யத இவ த்விதா க்ரியத இவ| பித்யதே விதார்யத இவ| ஶக்திராயுதவிஶேஷஃ| தாட்யதே ஆஹந்யத இவ| தண்டோ லகுடஃ| கட்யதே சால்யத இவ| தஹ்யதே பச்யத இவ ச க்ஷாராக்நிப்யாமிதி யதாஸங்க்யஂ வ்யாக்யேயஂ, தேந தஹ்யதே பஸ்மஸாத் க்ரியத இவாக்நிநா, பச்யதே அங்காரதாபைருபதப்யத இவ க்ஷாரேண| ஓஷ ஏகதேஶிகோ தாஹஃ, சோஷஃ சூஷ்யத இவ வேதநாவிஶேஷஃ| பரி ஸமந்தாத்தாஹஃ பரிதாஹஃ| ஆததஃ த்வக்ஸங்கோசரஹிதஃ| வேதநோபஶாந்திரித்யாதி| த்வக்பரிபுடநஂ த்வச உச்சடநம்| ப்ரத்யுந்நமநம் ஆபிமுக்யேநோர்த்வஂ நமநம்| பஸ்தாவிவேத்யாதி| யதா பஸ்தாவுதகஸஞ்சரணஂ பவதி தத்வத்வைத்யே ஏகமந்தமவயவஂ ப்ரபீடயதி ஸதி பூயஸ்ய ஸஞ்சரணஂ ஶோபே பவதீத்யர்தஃ| முஹுர்முஹுஸ்தோதோ வாதவேதநா; கண்டூஃ ஶ்லேஷ்மவேதநா; பக்வஶோதே விதாஹாபகமேந பித்தாபாவாத்தல்லிங்காபாவஃ| உந்நததா வ்யாதேஃ உந்நதஶோபஃ| உபத்ரவா ஓஷபரிதாஹாதயஃ| கபஜேஷ்வித்யாதி| கபஜேஷு ரோகேஷ்விதி ரோகோऽத்ர ஶோபஃ| தத்ர விஷயே கபஜேஷ்வதிகம்பீரகதித்வாத், அபிகாதஜேஷு வா கேஷுசித்தூராநுப்ரவிஷ்டஶல்யாதிஹேதுத்வாத்| தத்ர ஹி த்வக்ஸவர்ணதேத்யாதி| தத்ரேதி கபஜேऽபிகாதஜே ச ஶோபே| த்வக்ஸவர்ணதா ந து த்வக்வைவர்ண்யஂ, கம்பீரகதித்வாதந்தஃபாகஃ, பஹிஃ புநஸ்த்வக்ஸாவர்ண்யமேவ| ஶீதஶோபதா பஹிஃ, அந்தஃ புநருஷ்ணத்வஂ, கம்பீரகதித்வாத் கபாரப்தத்வாச்ச| அல்பருஜதா கபாரப்தத்வாத்| அஶ்மவத்கநதா ஶிலாவத் காடிந்யஂ, கபாரப்தத்வாதபஹிஃபாகத்வாச்சேதி| ந மோஹமுபேயாதிதி ந தத்ர மோஹஂ கச்சேத், ஏபிஃ பக்வலக்ஷணைஃ பக்வமேவ ஜாநீயாதித்யர்தஃ| ‘ந மோஹமுபேயாத்யதஸ்தஂ ரக்தபாகமாசக்ஷதே வத்தாஃ’ இத்யந்யே||௫||
Adhikarana 5 (6) · Śloka 6
பவந்தி சாத்ர- ஆமஂ விபச்யமாநஂ ச ஸம்யக் பக்வஂ ச யோ பிஷக் | ஜாநீயாத் ஸ பவேத்வைத்யஃ ஶேஷாஸ்தஸ்கரவத்தயஃ ||௬||
भवन्ति चात्र- आमं विपच्यमानं च सम्यक् पक्वं च यो भिषक् | जानीयात् स भवेद्वैद्यः शेषास्तस्करवृत्तयः ||६||
🔊 Audio coming soon
ஆமாதிலக்ஷணஜ்ஞாநே குணமஜ்ஞாநே தோஷஂ ச தர்ஶயந்நாஹ- ஆமமித்யாதி| ஶேஷா அந்யே ஆமாதிஜ்ஞாநவர்ஜிதாஃ| தஸ்கராஶ்சௌராஃ, தேஷாமிவ வத்திர்யேஷாஂ, ப்ராணதநாபஹாரித்வாத்||௬||
Adhikarana 6 (7-8) · Śloka 8
வாதாததே நாஸ்தி ருஜா ந பாகஃ பித்தாததே நாஸ்தி கபாச்ச பூயஃ | தஸ்மாத் ஸமஸ்தாந் பரிபாககாலே பசந்தி ஶோபாஂஸ்த்ரய ஏவ தோஷாஃ ||௭|| காலாந்தரேணாப்யுதிதஂ து பித்தஂ கத்வா வஶே வாதகபௌ ப்ரஸஹ்ய | பசத்யதஃ ஶோணிதமேவ பாகோ மதோऽபரேஷாஂ விதுஷாஂ த்விதீயஃ ||௮||
वातादृते नास्ति रुजा न पाकः पित्तादृते नास्ति कफाच्च पूयः | तस्मात् समस्तान् परिपाककाले पचन्ति शोफांस्त्रय एव दोषाः ||७|| कालान्तरेणाभ्युदितं तु पित्तं कृत्वा वशे वातकफौ प्रसह्य | पचत्यतः शोणितमेव पाको मतोऽपरेषां विदुषां द्वितीयः ||८||
🔊 Audio coming soon
ஏகதோஷாரப்தா அபி பாககாலே ஸர்வதோஷாஶ்லிஷ்டா பவந்தீத்யாஹ- வாதாதித்யாதி| தேஶப்தஃ கபாச்சேத்யத்ராபி ஸம்பத்யதே| ‘த்ரிபிரேவ ஶோணிதசதுர்தைஃ ஶரீரமிதஂ தார்யதே’ (ஸூ. அ. ௨௧) இதி த்விதீயஂ தர்ஶநஂ தர்ஶயந்நாஹ- காலாந்தரேணேத்யாதி| காலாந்தரேணேதி அந்தரஶப்தோऽத்ராவதிவாசீ, ப்ரகோபப்ரஸரஸ்தாநஸஂஶ்ரயகாலாவதிநா| அப்யுதிதஂ து பித்தமிதி ஸமந்ததோ பாவேந புநருத்கதஂ பித்தஂ, கத்வா வஶே வாதகபௌ வாதஶ்லேஷ்மாணௌ ஹீநௌ கத்வா, ப்ரஸஹ்ய பலாத்காரேண வஶே கத்வா, ‘க்ரோடீகத்ய’ இத்யந்யே| மதஃ ஸம்மதஃ||௭-௮||
Adhikarana 7 (9) · Śloka 9
தத்ர, ஆமச்சேதே மாஂஸஸிராஸ்நாயுஸந்த்யஸ்திவ்யாபாதநமதிமாத்ரஂ ஶோணிதாதிப்ரவத்திர்வேதநாப்ராதுர்பாவோऽவதரணமநேகோபத்ரவதர்ஶநஂ க்ஷதவித்ரதிர்வா பவதி | ஸ யதா பயமோஹாப்யாஂ பக்வமப்யபக்வமிதி மந்யமாநஶ்சிரமுபேக்ஷதே வ்யாதிஂ வைத்யஸ்ததா கம்பீராநுகதோ த்வாரமலபமாநஃ பூயஃ ஸ்வமாஶ்ரயமவதார்யோத்ஸங்கஂ மஹாந்தமவகாஶஂ கத்வா நாடீஂ ஜநயித்வா கச்ச்ரஸாத்யோ பவத்யஸாத்யோ வேதி ||௯||
तत्र, आमच्छेदे मांससिरास्नायुसन्ध्यस्थिव्यापादनमतिमात्रं शोणितातिप्रवृत्तिर्वेदनाप्रादुर्भावोऽवदरणमनेकोपद्रवदर्शनं क्षतविद्रधिर्वा भवति | स यदा भयमोहाभ्यां पक्वमप्यपक्वमिति मन्यमानश्चिरमुपेक्षते व्याधिं वैद्यस्तदा गम्भीरानुगतो द्वारमलभमानः पूयः स्वमाश्रयमवदार्योत्सङ्गं महान्तमवकाशं कृत्वा नाडीं जनयित्वा कृच्छ्रसाध्यो भवत्यसाध्यो वेति ||९||
🔊 Audio coming soon
ஆமஂ ந சிந்த்யாத் பக்வஂ நோபேக்ஷேதேதி தர்ஶயந்நாஹ- தத்ரேத்யாதி | ஆமச்சேதே இதி ஆமஶப்தாத் பச்யமாநஸ்யாபி க்ரஹணாத்தத்ராப்யேதே தோஷாஃ| வ்யாபாதநஂ ஹிஂஸநம்| அவதரணஂ விதரணம்| க்ஷதவித்ரதிஃ ‘தைஸ்தைர்பாவைரபிஹதே க்ஷதே வா’ (நி. அ. ௯) இத்யாதிவித்ரதிநிதாநோக்தஃ| ஸ யதேத்யாதி| மோஹஃ அஜ்ஞாநம்| சிரஂ ப்ரபூதகாலம்| கம்பீராநுகதஃ தூராநுப்ரவிஷ்டஃ| உத்ஸங்க இவோத்ஸங்கஃ, வ்ரணாஶயே ஹி சிரகாலஂ பூயாவஸ்தாநேநாவதாரிதமந்தஃப்ரதேஶாந்தரஂ நிம்நமுத்ஸங்கதுல்யத்வாத் ‘உத்ஸங்க’ இத்யுச்யதே; ‘உத் ஊர்த்வஂ பூயஸ்ய ஸங்க உத்ஸங்கஃ’ இத்யந்யே| அவகாஶம் அந்தராலம்||௯||
Adhikarana 8 (10) · Śloka 10
பவதி சாத்ர- யஶ்சிநத்த்யாமமஜ்ஞாநாத்யஶ்ச பக்வமுபேக்ஷதே | ஶ்வபசாவிவ மந்தவ்யௌ தாவநிஶ்சிதகாரிணௌ ||௧௦||
भवति चात्र- यश्छिनत्त्याममज्ञानाद्यश्च पक्वमुपेक्षते | श्वपचाविव मन्तव्यौ तावनिश्चितकारिणौ ||१०||
🔊 Audio coming soon
அஸ்யைவார்தஸ்ய நிந்தார்தவாதபரஂ ஶ்லோகமாஹ- யஶ்சிநத்த்யாமமித்யாதி| பக்வஂ ஶோபஂ ஶஸ்த்ரகர்மார்ஹம்| ஶ்வபசாவிவ சண்டாலாவிவ| மந்தவ்யௌ ஜ்ஞாதவ்யௌ| தௌ த்வௌ| அநிஶ்சிதகாரிணௌ ஆமச்சேதநபக்வோபேக்ஷணாத்; அநே து ‘தௌ நரௌ ஶ்வபசதுல்யாவாதுரவ்யாபாதநாத்| தத்வ்யாபாதநஂ தௌ குதோ விதத இத்யாஹ- அநிஶ்சிதகாரிணௌ யதோऽஸமீக்ஷ்ய விதாயிநௌ வைத்யௌ’||௧௦||
Adhikarana 9 (11-13) · Śloka 13
ப்ராக் ஶஸ்த்ரகர்மணஶ்சேஷ்டஂ போஜயேதாதுரஂ பிஷக் | மத்யபஂ பாயயேந்மத்யஂ தீக்ஷ்ணஂ யோ வேதநாऽஸஹஃ ||௧௧|| ந மூர்ச்சத்யந்நஸஂயோகாந்மத்தஃ ஶஸ்த்ரஂ ந புத்யதே | தஸ்மாதவஶ்யஂ போக்தவ்யஂ ரோகேஷூக்தேஷு கர்மணி ||௧௨|| ப்ராணோ ஹ்யாப்யந்தரோ நணாஂ பாஹ்யப்ராணகுணாந்விதஃ | தாரயத்யவிரோதேந ஶரீரஂ பாஞ்சபௌதிகம் ||௧௩||
प्राक् शस्त्रकर्मणश्चेष्टं भोजयेदातुरं भिषक् | मद्यपं पाययेन्मद्यं तीक्ष्णं यो वेदनाऽसहः ||११|| न मूर्च्छत्यन्नसंयोगान्मत्तः शस्त्रं न बुध्यते | तस्मादवश्यं भोक्तव्यं रोगेषूक्तेषु कर्मणि ||१२|| प्राणो ह्याभ्यन्तरो नॄणां बाह्यप्राणगुणान्वितः | धारयत्यविरोधेन शरीरं पाञ्चभौतिकम् ||१३||
🔊 Audio coming soon
பக்வே ஶோபே ஶஸ்த்ரகர்மார்ஹே பூர்வகர்மாஹ- ப்ராகித்யாதி| இஷ்டஂ ஹிதஂ ஹிதகாரி; அந்யே த்விஷ்டமபிப்ரேதமபத்யமபி தத்பலாதாநார்தஂ போஜயேத்| யோ வேதநாஂ ந ஸஹதே தஂ தீக்ஷ்ணஂ மத்யஂ பாயயேத் பரஂ மத்யபம்| அஸ்யைவ ச பலமாஹ- ந மூர்ச்சத்யந்நஸஂயோகாதித்யாதி| ஶஸ்த்ரஂ ந புத்யதே ஶஸ்த்ரவேதநாஂ ந ஜாநாதீத்யர்தஃ| ரோகேஷூக்தேஷ்விதி மூடகர்போதரார்ஶோஶ்மர்யாதிவர்ஜிதேஷு, கர்மணி ஶஸ்த்ரப்ரயோகே ப்ராப்தே, அவஶ்யஂ த்ருவஂ போக்தவ்யம்| கஸ்மாதுக்தேஷு ரோகேஷு போஜயேதித்யாஹ- ப்ராண இத்யாதி|- ப்ராணோ ஹ்யாப்யதர இதி அத்ராப்யந்தரஃ ப்ராணோ பலஂ, தச்சௌஜோஜநிதஂ பாரஹரணாதிஶக்திலக்ஷணம்| பாஹ்யப்ராணகுணாந்வித இதி பாஹ்யப்ராணோऽத்ர பாஹ்யஂ பலமுபசயலக்ஷணஂ பாஞ்சபௌதிகாஹாரஜநிதஂ, குணாஃ ஶரீரதார்ட்யாதிகாஃ, தைரந்விதஃ ஸஂயுக்தஃ ஸந்நாப்யந்தரஃ ப்ராணஃ ஶக்திலக்ஷணஃ ஶரீரஂ தாரயதீத்யர்தஃ| அந்யே த்வந்யதா வ்யாக்யாநயந்தி- ப்ராணோ ஹ்யாப்யந்தர இதி; ‘ஸம்பந்நோ யவஃ’ இதிவஜ்ஜாதிவிவக்ஷயேஹைகவசநஂ, தேநாத்ராக்நிஃ ஸோமோ வாயுஃ ஸத்த்வஂ ரஜஸ்தமஃ பஞ்சேந்த்ரியாணி பூதாத்மேத்யாப்யந்தராஃ ப்ராணாஃ, பாஹ்யப்ராணா ஆக்நேயஸௌம்யவாயவ்யத்ரவ்யாணி திவஸோ வாயூ ராத்ரிஃ ஶப்தஸ்பர்ஶரூபரஸகந்தாஶ்சேதி, தேஷாஂ குணாஃ, தைரந்விதோऽநுகதஃ ஸந்நாப்யந்தரஃ ப்ராணஃ ஶரீரஂ தாரயதீத்யர்தஃ| தத்ர பாஹ்யப்ராணஸ்யக்நேர்குணைஃ கட்வம்லலவணாதிபிரநுகதஃ ஸந்நந்தரக்நிஃ ஶரீரஂ தாரயதீத்யாதிநா பாஹ்யப்ராணகுணாநுகதத்வேநாப்யந்தரப்ராணஸ்ய ஶரீரதாரகத்வஂ தர்ஶயந்தி, அஸ்மாபிஸ்து விஸ்தரபயாந்ந தர்ஶிதம்| லக்ஷ்மணடிப்பணகாரஸ்து- ஆப்யந்தரஃ ப்ராணோऽக்நீஷோமாதிஃ, யேந ப்ராணீ ஜீவதி, பாஹ்யப்ராணோऽந்நஂ, தத்குணாஃ ப்ரீணநாதயஃ, தைரந்விதஃ ஸந்நாப்யாந்தரஃ ப்ராணஃ ஶரீரஂ தாரயதீத்யர்தஃ||௧௧-௧௩||
Adhikarana 10 (14) · Śloka 14
அல்போ மஹாந் வா க்ரியயா விநா யஃ ஸமுச்ச்ரிதஃ பாகமுபைதி ஶோபஃ | விஶாலமூலோ விஷமஂ விதக்தஃ ஸ கச்ச்ரதாஂ யாத்யவகாடதோஷஃ ||௧௪||
अल्पो महान् वा क्रियया विना यः समुच्छ्रितः पाकमुपैति शोफः | विशालमूलो विषमं विदग्धः स कृच्छ्रतां यात्यवगाढदोषः ||१४||
🔊 Audio coming soon
மஹதி ஶோபேऽல்பே வாऽப்ரதிக்ரியமாணே ஸதி பஹுஂ தோஷமாஹ,- அல்ப இத்யாதி| விஷமஂ விதக்த இதி விஷமவிதாஹோ விஷமபாக இத்யர்தஃ| அவகாடதோஷ இதி ஆப்யந்தரபூய இத்யர்தஃ| ‘யோ ஹ்யுத்திதோऽல்போ யதி வா மஹாந் வா க்ரியாஂ விநா பாகமுபைதி ஶோதஃ’ இதி கேசித் படந்தி||௧௪||
Adhikarana 11 (15) · Śloka 15
ஆலேபவிஸ்ராவணாஶோதநைஸ்து ஸம்யக் ப்ரயுக்தைர்யதி நோபஶாம்யேத் | பச்யேத ஶீக்ரஂ ஸமமல்பமூலஃ ஸ பிண்டிதஶ்சோபரி சோந்நதஃ ஸ்யாத் ||௧௫||
आलेपविस्रावणाशोधनैस्तु सम्यक् प्रयुक्तैर्यदि नोपशाम्येत् | पच्येत शीघ्रं सममल्पमूलः स पिण्डितश्चोपरि चोन्नतः स्यात् ||१५||
🔊 Audio coming soon
ஶோபாநாமாலேபநாதிக்ரியாஸமூஹாவசாரணேऽபி பக்வாநாமுபக்ரமஸாபல்யஂ தர்ஶயந்நாஹ,- ஆலேபநேத்யாதி| பச்யேத ஶீக்ரஂ ஸமமிதி ஏதேந ஸமபாகத்வமுக்தஂ, ஸ ஶோபஃ, பிண்டிதோ வர்துலீபவதி ||௧௫||
Adhikarana 12 (16) · Śloka 16
கக்ஷஂ ஸமாஸாத்ய யதைவ வஹ்நிர்வாய்வீரிதஃ ஸந்தஹதி ப்ரஸஹ்ய | ததைவ பூயோऽப்யவிநிஃஸதோ ஹி மாஂஸஂ ஸிராஃ ஸ்நாயு ச காததீஹ ||௧௬||
कक्षं समासाद्य यथैव वह्निर्वाय्वीरितः सन्दहति प्रसह्य | तथैव पूयोऽप्यविनिःसृतो हि मांसं सिराः स्नायु च खादतीह ||१६||
🔊 Audio coming soon
பக்வஸ்யாப்யுபேக்ஷணே ஶோபஸ்ய ப்ராகுக்தமேவ தோஷஂ தஷ்டாந்தேந தர்ஶயந்நாஹ- கக்ஷமித்யாதி| கக்ஷஸ்தணாதிபஹுலஃ ப்ரதேஶஃ| இஹேதி பக்வஶோபே||௧௬||
Adhikarana 13 (17-18) · Śloka 18
ஆதௌ விம்லாபநஂ குர்யாத்த்விதீயமவஸேசநம் | ததீயமுபநாஹஂ து சதுர்தீஂ பாடநக்ரியாம் ||௧௭|| பஞ்சமஂ ஶோதநஂ குர்யாத் ஷஷ்டஂ ரோபணமிஷ்யதே | ஏதே க்ரமா வ்ரணஸ்யோக்தாஃ ஸப்தமஂ வைகதாபஹம் ||௧௮||
आदौ विम्लापनं कुर्याद्द्वितीयमवसेचनम् | तृतीयमुपनाहं तु चतुर्थीं पाटनक्रियाम् ||१७|| पञ्चमं शोधनं कुर्यात् षष्ठं रोपणमिष्यते | एते क्रमा व्रणस्योक्ताः सप्तमं वैकृतापहम् ||१८||
🔊 Audio coming soon
வ்ரணஸ்ய ஷஷ்டேருபக்ரமாணாஂ ஸூத்ரஸ்தாநே ஸூத்ரணார்தஂ விம்லாபநாதீநுபக்ரமாந்நிர்திஶந்நாஹ- ஆதாவித்யாதி| ஆதௌ விம்லாபநமங்குல்யாதிமர்தநேந ஶோபவிலயநம்| அவஸேசநஂ ஜலௌகாதிபீ ரக்தவிஸ்ராவணம்| உபநாஹோ பந்தநஂ பாசநாய| வைகதாபஹமிதி ஸவர்ணகரணரோமஸஞ்ஜநநாதி| அந்யே த்வந்யதாऽऽபாதநிகாஂ கஹ்ணந்த்யந்யதைவ ச வ்யாக்யாநயந்தி- தத்ர வ்ரணஸ்ய ஷஷ்டேருபக்ரமாணாஂ ஸுகபோதார்தஂ லக்ஷணாந்தரேண ஸப்தத்வஂ தர்ஶயந்நாஹ,- ஆதாவித்யாதி| விம்லாபநஶப்தோऽத்ர பஹிஃப்ரமார்ஜநே ஶோபவிலயநகரே லேபபரிஷேகாப்யங்கஸ்வேதாதௌ வர்ததே, ந து மந்தவேதநஸ்ய ஸ்நிக்தஸ்விந்நஸ்ய ஶோபஸ்ய த்விவ்ரணீயபடிதவேணுநாலாங்குஷ்டாதிமர்தநே| அவஸேசநஂ விஸ்ராவணம், அவஸேசநஶப்தோऽப்யத்ர வமநவிரேகஶோணிதவிஸ்ராவணாத்யந்தர்பஹிஃப்ரமார்ஜநே வர்ததே, ந து கேவல ஏவ விஸ்ராவணே| ஏவஂ ஶேஷேஷ்வப்யுபக்ரமேஷூபக்ரமாந்தராணி ஸமாநேஷு ஸமாநாந்யந்தர்பாவ்யாநி||௧௭-௧௮||
Adhikarana puShpikA · Śloka 17
இதி ஸுஶ்ருதஸஂஹிதாயாஂ ஸூத்ரஸ்தாநே ஆமபக்வைஷணீயோ நாம ஸப்ததஶோऽத்யாயஃ ||௧௭||
इति सुश्रुतसंहितायां सूत्रस्थाने आमपक्वैषणीयो नाम सप्तदशोऽध्यायः ||१७||
🔊 Audio coming soon
இதி ஶ்ரீடல்ஹ(ஹ்ல)ணவிரசிதாயாஂ நிபந்தஸங்க்ரஹாவ்யாக்யாஂ ஸுஶ்ருதவ்யாக்யாயாஂ ஸூத்ரஸ்தாநே ஸப்ததஶோऽத்யாயஃ||௧௭||