Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
அதாதோ த்ரவ்யவிஶேஷவிஜ்ஞாநீயமத்யாயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ ||௧|| யதோவாச பகவாந் தந்வந்தரிஃ ||௨||
अथातो द्रव्यविशेषविज्ञानीयमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
அதாத இத்யாதி| த்ரவ்யஸ்ய விஶேஷோ பேதஃ பார்திவாதிகஃ||௧-௨||
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
தத்ர பதிவ்யப்தேஜோவாய்வாகாஶாநாஂ ஸமுதாயாத்த்ரவ்யாபிநிர்வத்திஃ, உத்கர்ஷஸ்த்வபிவ்யஞ்ஜகோ பவதி- இதஂ பார்திவமிதமாப்யமிதஂ தைஜஸமிதஂ வாயவ்யமிதமாகாஶீயமிதி ||௩||
तत्र पृथिव्यप्तेजोवाय्वाकाशानां समुदायाद्द्रव्याभिनिर्वृत्तिः, उत्कर्षस्त्वभिव्यञ्जको भवति- इदं पार्थिवमिदमाप्यमिदं तैजसमिदं वायव्यमिदमाकाशीयमिति ||३||
🔊 Audio coming soon
தத்ர ஸர்வேஷாமேவ த்ரவ்யாணாஂ பஞ்சபூதாபிநிர்வத்தத்வாத் பதக்த்ரவ்யாணாஂ பதிவ்யாத்யாரப்தாநாஂ பரமார்தபேதோ நாஸ்தீத்யுத்கர்ஷோபாதிபேதஂ தர்ஶயந்நாஹ- தத்ரேத்யாதி| ஸமுதாயாத் ஸமவாயாத்| த்ரவ்யாபிநிர்வத்திர்த்ரவ்யஜந்ம| அபிவ்யஞ்ஜகோ ஜ்ஞாபகஃ||௩||
Adhikarana 3 (4(1)) · Śloka 4
தத்ர ஸ்தூலஸாந்த்ரமந்தஸ்திரகுருகடிநஂ கந்தபஹுலமீஷத்கஷாயஂ ப்ராயஶோ மதுரமிதி பார்திவஂ; தத் ஸ்தைர்யபலகௌரவஸங்காதோபசயகரஂ விஶேஷதஶ்சாதோகதிஸ்வபாவமிதி(௧) |௪|
तत्र स्थूलसान्द्रमन्दस्थिरगुरुकठिनं गन्धबहुलमीषत्कषायं प्रायशो मधुरमिति पार्थिवं; तत् स्थैर्यबलगौरवसङ्घातोपचयकरं विशेषतश्चाधोगतिस्वभावमिति(१) |४|
🔊 Audio coming soon
தத்ர ப்ரபூதஂ த்ரவ்யாபிவ்யக்திகாரணஂ பதிவ்யாதிபூதகுணோத்கர்ஷஂ நிர்திஶந்நாஹ- தத்ர ஸ்தூலேத்யாதி| ஸ்தூலஃ ஸூக்ஷ்மவிபரீதஃ, ஸாந்த்ரஸ்தநுவிபர்யயஃ, மந்தஸ்தீக்ஷ்ணவிபர்யயஃ, ஸரவிபரீதஃ ஸ்திரஃ, குருஶ்சிரபாகீ, கடிநோ மதுவிபரீதஃ| பார்திவஸ்ய லக்ஷணாபிதாநேந குணவத்த்வமபிதாய க்ரியாவத்த்வஂ தர்ஶயந்நாஹ- தத்ர ஸ்தைர்யேத்யாதி| ஸ்தைர்யமசலத்வஂ, ஸங்காதஃ காடிந்யம், உபசயோ பஂஹணம்||௪(௧)||
Adhikarana 4 (4 (2)) · Śloka 4
ஶீதஸ்திமிதஸ்நிக்தமந்தகுருஸரஸாந்த்ரமதுபிச்சிலஂ ரஸபஹுலமீஷத்கஷாயாம்லலவணஂ மதுரரஸப்ராயமாப்யஂ; தத் ஸ்நேஹநஹ்லாதநக்லேதநபந்தநவிஷ்யந்தநகரமிதி;(௨) |௪|
शीतस्तिमितस्निग्धमन्दगुरुसरसान्द्रमृदुपिच्छिलं रसबहुलमीषत्कषायाम्ललवणं मधुररसप्रायमाप्यं; तत् स्नेहनह्लादनक्लेदनबन्धनविष्यन्दनकरमिति;(२) |४|
🔊 Audio coming soon
இதாநீமாப்யத்ரவ்யமப்குணோத்கர்ஷேண பிந்நஂ தர்ஶயந்நாஹ- ஶீதமித்யாதி| ஸ்திமிதமார்த்ரஂ, ஜடமித்யந்யே| ஆப்யஸ்ய லக்ஷணாபிதாநேந குணவத்த்வமபிதாய க்ரியாவத்த்வஂ தர்ஶயந்நாஹ- தத் ஸ்நேஹநேத்யாதி| ஹ்லாதநஂ ஸுகோத்பாதநஂ, க்லேதநமார்த்ரபாவஃ, பந்தநஂ ஸஂஹத்யாபாதநஂ, விஷ்யந்தநஂ த்ரவஸ்ருதிஃ||௪ (௨)||
Adhikarana 5 (4(3)) · Śloka 4
உஷ்ணதீக்ஷ்ணஸூக்ஷ்மரூக்ஷகரலகுவிஶதஂ ரூபபஹுலமீஷதம்லலவணஂ கடுகரஸப்ராயஂ விஶேஷதஶ்சோர்த்வகதிஸ்வபாவமிதி தைஜஸஂ; தத்தஹநபசநதாரணதாபநப்ரகாஶநப்ரபாவர்ணகரமிதி;(௩) |௪|
उष्णतीक्ष्णसूक्ष्मरूक्षखरलघुविशदं रूपबहुलमीषदम्ललवणं कटुकरसप्रायं विशेषतश्चोर्ध्वगतिस्वभावमिति तैजसं; तद्दहनपचनदारणतापनप्रकाशनप्रभावर्णकरमिति;(३) |४|
🔊 Audio coming soon
ஆக்நேயத்ரவ்யலக்ஷணஂ தத்பூதகுணோத்கர்ஷேண தர்ஶயந்நாஹ- உஷ்ணேத்யாதி| தீக்ஷ்ணஂ ராஜிகாமரிசாதிவத், ஸூக்ஷ்மஂ ஸ்ரோதோநுஸரணஶீலஂ, விஶதஂ பிச்சிலவிபரீதம்| தஸ்ய க்ரியாவத்த்வஂ தர்ஶயந்நாஹ- தஹநேத்யாதி| தஹநஂ பஸ்மஸாத்கரணஂ, பசநமாஹாராதிபாகஃ, தாரணஂ வ்ரணாதேஃ, தாபநஂ ஶரீராதிஸந்தாபநஂ, ப்ரகாஶநமபிவ்யக்திஃ, ப்ரபா தேஜஃ, வர்ணோ கௌராதிஃ||௪(௩)||
Adhikarana 6 (4(4)) · Śloka 4
ஸூக்ஷ்மரூக்ஷகரஶிஶிரலகுவிஶதஂ ஸ்பர்ஶபஹுலமீஷத்திக்தஂ விஶேஷதஃ கஷாயமிதி வாயவீயஂ; தத்வைஶத்யலாகவக்லபநவிரூக்ஷணவிசாரணகரமிதி;(௪) |௪|
सूक्ष्मरूक्षखरशिशिरलघुविशदं स्पर्शबहुलमीषत्तिक्तं विशेषतः कषायमिति वायवीयं; तद्वैशद्यलाघवग्लपनविरूक्षणविचारणकरमिति;(४) |४|
🔊 Audio coming soon
வாயுகுணோத்கர்ஷாத்வாயவ்யஂ த்ரவ்யவிஶேஷஂ தர்ஶயந்நாஹ- ஸூக்ஷ்மேத்யாதி| கரஂ கர்கோடகபலவத், ஶிஶிரஂ ஶீதஂ, விஶதஂ தூலிவத்| தஸ்யைவ கர்ம தர்ஶயந்நாஹ- தத்வைஶத்யேத்யாதி| க்லபநமவஷ்யத்வஂ, விசாரணஂ மநஸோऽநேகவிகல்பகாரணஂ; ‘விசரணகரம்’ இத்யந்யே படந்தி, தத்ர கதிவிஶேஷகரமித்யர்தஃ; ‘விதாரணம்’ இத்யந்யே||௪(௪)||
Adhikarana 7 (4(5)) · Śloka 4
ஶ்லக்ஷ்ணஸூக்ஷ்மமதுவ்யவாயிவிஶதவிவிக்தமவ்யக்தரஸஂ ஶப்தபஹுலமாகாஶீயஂ; தந்மார்தவஶௌஷிர்யலாகவகரமிதி(௫) ||௪||
श्लक्ष्णसूक्ष्ममृदुव्यवायिविशदविविक्तमव्यक्तरसं शब्दबहुलमाकाशीयं; तन्मार्दवशौषिर्यलाघवकरमिति(५) ||४||
🔊 Audio coming soon
ஆகாஶகுணோத்கர்ஷேணாகாஶீயஂ த்ரவ்யவிஶேஷஂ தர்ஶயந்நாஹ- ஶ்லக்ஷ்ணேத்யாதி| ஶ்லக்ஷ்ணஂ மஸணஂ, மது கோமலஂ, வ்யவாயீதி ஸமஸ்ததேஹஂ வ்யாப்ய பஶ்சாத் பாகஂ கச்சதி விஷமத்யவத், விவிக்தஂ பதக்பூதம், அவயவத்வாரேண ஶூந்யமித்யந்யே, அவ்யக்தரஸஂ மதுராதிரஸவிஶேஷாநுபலப்தேஃ| தஸ்ய கர்மாணி நிர்திஶந்நாஹ- தந்மார்தவேத்யாதி| ஶௌஷிர்யஂ சித்ரபாவஃ ||௪(௫)||
Adhikarana 8 (5) · Śloka 5
அநேந நிதர்ஶநேந நாநௌஷதீபூதஂ ஜகதி கிஞ்சித்த்ரவ்யமஸ்தீதி கத்வா தஂ தஂ யுக்திவிஶேஷமர்தஂ சாபிஸமீக்ஷ்ய ஸ்வவீர்யகுணயுக்தாநி த்ரவ்யாணி கார்முகாணி பவந்தி | தாநி யதா குர்வந்தி ஸ காலஃ, யத் குர்வந்தி தத் கர்ம, யேந குர்வந்தி தத்வீர்யஂ, யத்ர குர்வந்தி தததிகரணஂ, யதா குர்வந்தி ஸ உபாயஃ, யந்நிஷ்பாதயந்தி தத் பலமிதி ||௫||
अनेन निदर्शनेन नानौषधीभूतं जगति किञ्चिद्द्रव्यमस्तीति कृत्वा तं तं युक्तिविशेषमर्थं चाभिसमीक्ष्य स्ववीर्यगुणयुक्तानि द्रव्याणि कार्मुकाणि भवन्ति | तानि यदा कुर्वन्ति स कालः, यत् कुर्वन्ति तत् कर्म, येन कुर्वन्ति तद्वीर्यं, यत्र कुर्वन्ति तदधिकरणं, यथा कुर्वन्ति स उपायः, यन्निष्पादयन्ति तत् फलमिति ||५||
🔊 Audio coming soon
இதாநீஂ ஸர்வஸ்யைவ ஜகதஃ ஸ்தாவரஜங்கமாக்யஸ்ய பாஞ்சபௌதிகத்வேந ஸர்வமௌஷதஂ க்ரியாகுணயோகாதிபிர்தர்ஶயந்நாஹ- அநேநேத்யாதி| நாநௌஷதிபூதமிதி அநௌஷதிபூதஂ த்ரவ்யஂ நாஸ்தீதி ஸம்பந்தஃ| யுக்திவிஶேஷமிதி யுக்திவிஶேஷோ யோஜநாவிஶேஷஸ்தோயாக்நிஸஂஸ்காரவாஸநபாவநாமாத்ராகாலாத்யபேக்ஷஃ| அர்தஂ சேதி| அர்தஃ ப்ரயோஜநஂ நாநாவ்யாதிநிர்காதநஂ, வீர்யஂ ஶக்திஃ ஶீதோஷ்ணாதயோ வாऽஷ்டௌ ஶக்திமந்தோ குணாஃ, குணா குர்வாதயஃ, அந்யே து வீர்யப்ரதாநா குணா வீர்யகுணாஸ்தே புநஃ ஸரத்வாதயஃ| கார்முகாணி கார்யகராணி| தாநி த்ரவ்யாணி யதா யஸ்மிந் காலே, க்ரியாஂ குர்வந்தி ஸ காலஃ; காலஶ்ச ஸஂவத்ஸராத்மா த்வாக்யஃ ஶீதோஷ்ணவர்ஷலக்ஷணஶ்சாதுராவஸ்திகஶ்சாபிப்ரேதஃ| யதித்யாதி கர்மஶப்தேநாத்ர பேஷஜத்ரவ்யவ்யாபாரஃ ஶோதநாதிருக்தஃ| யேநேத்யாதி| வீர்யமிதி ஶக்திஃ| யத்ரேத்யாதி| அதிகரணமிதி பஞ்சமஹாபூதஶரீரிஸமவாயிலக்ஷணஃ புருஷோऽதிகரணம்| யதேத்யாதி| யேந ஸ்வரஸகல்கஶதஶீதபாண்டகததைலலேஹமோதகோத்காரிகாதிப்ரகாரேண குர்வந்தி ஸ உபாயஃ| யதிதி ஸ்வாஸ்த்யமஸ்வாஸ்த்யஂ வா||௫||
Adhikarana 9 (6-9) · Śloka 9
தத்ர, விரேசநத்ரவ்யாணி பதிவ்யம்புகுணபூயிஷ்டாநி, பதிவ்யாபோ குர்வ்யஃ, தாநி குருத்வாததோ கச்சந்தி, தஸ்மாத்விரேசநமதோகுணபூயிஷ்டமநுமாநாத் ; வமநத்ரவ்யாண்யக்நிவாயுகுணபூயிஷ்டாநி, அக்நிவாயு ஹி லகூ, லகுத்வாச்ச தாந்யூர்த்வமுத்திஷ்டந்தி, தஸ்மாத்வமநமப்யூர்த்வகுணபூயிஷ்டம்; உபயகுணபூயிஷ்டமுபயதோபாகம்; ஆகாஶகுணபூயிஷ்டஂ ஸஂஶமநஂ; ஸாங்க்ராஹிகமநிலகுணபூயிஷ்டம், அநிலஸ்ய ஶோஷணாத்மகத்வாத்; தீபநமக்நிகுணபூயிஷ்டஂ, தத்ஸமாநத்வாத்; லேகநமநிலாநலகுணபூயிஷ்டஂ; பஂஹணஂ பதிவ்யம்புகுணபூயிஷ்டம்; ஏவமௌஷதகர்மாண்யநுமாநாத் ஸாதயேத் ||௬|| பவந்தி சாத்ர- பூதேஜோவாரிஜைர்த்ரவ்யைஃ ஶமஂ யாதி ஸமீரணஃ | பூம்யம்புவாயுஜைஃ பித்தஂ க்ஷிப்ரமாப்நோதி நிர்வதிம் ||௭|| கதேஜோऽநிலஜைஃ ஶ்லேஷ்மா ஶமமேதி ஶரீரிணாம் | வியத்பவநஜாதாப்யாஂ வத்திமப்யேதி மாருதஃ ||௮|| ஆக்நேயமேவ யத்த்ரவ்யஂ தேந பித்தமுதீர்யதே | வஸுதாஜலஜாதாப்யாஂ பலாஸஃ பரிவர்ததே ||௯||
तत्र, विरेचनद्रव्याणि पृथिव्यम्बुगुणभूयिष्ठानि, पृथिव्यापो गुर्व्यः, तानि गुरुत्वादधो गच्छन्ति, तस्माद्विरेचनमधोगुणभूयिष्ठमनुमानात् ; वमनद्रव्याण्यग्निवायुगुणभूयिष्ठानि, अग्निवायु हि लघू, लघुत्वाच्च तान्यूर्ध्वमुत्तिष्ठन्ति, तस्माद्वमनमप्यूर्ध्वगुणभूयिष्ठम्; उभयगुणभूयिष्ठमुभयतोभागम्; आकाशगुणभूयिष्ठं संशमनं; साङ्ग्राहिकमनिलगुणभूयिष्ठम्, अनिलस्य शोषणात्मकत्वात्; दीपनमग्निगुणभूयिष्ठं, तत्समानत्वात्; लेखनमनिलानलगुणभूयिष्ठं; बृंहणं पृथिव्यम्बुगुणभूयिष्ठम्; एवमौषधकर्माण्यनुमानात् साधयेत् ||६|| भवन्ति चात्र- भूतेजोवारिजैर्द्रव्यैः शमं याति समीरणः | भूम्यम्बुवायुजैः पित्तं क्षिप्रमाप्नोति निर्वृतिम् ||७|| खतेजोऽनिलजैः श्लेष्मा शममेति शरीरिणाम् | वियत्पवनजाताभ्यां वृद्धिमभ्येति मारुतः ||८|| आग्नेयमेव यद्द्रव्यं तेन पित्तमुदीर्यते | वसुधाजलजाताभ्यां बलासः परिवर्धते ||९||
🔊 Audio coming soon
தத்ரேத்யாதி| குருத்வாதிதி குருத்வலகுத்வே சேஹ ப்ரபாவவிஶேஷாதிஷ்டிதே த்ரிவதாதிமதநபலாதித்ரவ்யஸமவேதே க்ராஹ்யே, ந து குருத்வலகுத்வமாத்ரே; அந்யதா மத்ஸ்யபிஷ்டாந்நமஸூராதீநாஂ விரேசகத்வஂ கபிஞ்ஜலலாவாதீநாஂ ச வாமநீயத்வஂ ஸ்யாத்| அதோ கச்சந்தி உபலாதிவத்| அதோகுணபூயிஷ்டஂ பதிவ்யம்புகுணபூயிஷ்டமித்யர்தஃ| வமநேத்யாதி ஊர்த்வமுத்திஷ்டந்தீதி தூமவஜ்ஜ்வாலாவச்ச| வமநத்ரவ்யமூர்த்வகுணபூயிஷ்டம் அக்நிவாயுகுணபூயிஷ்டமித்யர்தஃ| உபயகுணபூயிஷ்டமிதி விரேசநவமநநிர்திஷ்டபூதசதுஷ்டயகுணபூயிஷ்டமித்யர்தஃ| ஸஂஶமநமிதி “ந ஶோதயதி யத்தோஷாந் ஸமாந்நோதீரயத்யபி| ஸமீகரோதி க்ருத்தாஂஶ்ச தத் ஸஂஶமநமுச்யதே” இதி| லேகநஂ கபமேதஸோஃ| நிர்வதிஃ ஶாந்திஃ||௬-௯||
Adhikarana 10 (10) · Śloka 10
ஏவமேதத்குணாதிக்யஂ த்ரவ்யே த்ரவ்யே விநிஶ்சிதம் | த்விஶோ வா பஹுஶோ வாऽபி ஜ்ஞாத்வா தோஷேஷு சாசரேத் ||௧௦||
एवमेतद्गुणाधिक्यं द्रव्ये द्रव्ये विनिश्चितम् | द्विशो वा बहुशो वाऽपि ज्ञात्वा दोषेषु चाचरेत् ||१०||
🔊 Audio coming soon
ஏவமித்யாதி| ஏவமநேந ப்ரகாரேண| ஏதத் பூர்வோக்தம்| த்விஶ இதி த்வயோர்த்வயோர்தோஷயோஃ| பஹுஶ இதி பஹூநாஂ தோஷாணாமித்யர்தஃ| தோஷேஷு சாசரேதிதி சகாராத்ரோகேஷ்வப்யேவமாசரேதிதி ஸமுச்சீயதே||௧௦||
Adhikarana 11 (11) · Śloka 11
தத்ர ய இமே குணா வீர்யஸஞ்ஜ்ஞகாஃ ஶீதோஷ்ணஸ்நிக்தரூக்ஷமதுதீக்ஷ்ணபிச்சிலவிஶதாஸ்தேஷாஂ தீக்ஷ்ணோஷ்ணாவாக்நேயௌ, ஶீதபிச்சிலாவம்புகுணபூயிஷ்டௌ , பதிவ்யம்புகுணபூயிஷ்டஃ ஸ்நேஹஃ, தோயாகாஶகுணபூயிஷ்டஂ மதுத்வஂ, வாயுகுணபூயிஷ்டஂ ரௌக்ஷ்யஂ, க்ஷிதிஸமீரணகுணபூயிஷ்டஂ வைஶத்யஂ; விபாகாவுக்தகுணௌ | தத்ர, உஷ்ணஸ்நிக்தௌ வாதக்நௌ, ஶீதமதுபிச்சிலாஃ பித்தக்நாஃ, தீக்ஷ்ணரூக்ஷவிஶதாஃ ஶ்லேஷ்மக்நாஃ குருபாகோ வாதபித்தக்நஃ, லகுபாகஃ ஶ்லேஷ்மக்நஃ | தேஷாஂ மதுஶீதோஷ்ணாஃ ஸ்பர்ஶக்ராஹ்யாஃ, பிச்சிலவிஶதௌ சக்ஷுஃஸ்பர்ஶாப்யாஂ, ஸ்நிக்தரூக்ஷௌ சக்ஷுஷா, தீக்ஷ்ணோ முகே துஃகோத்பாதநாத் | குருபாகஃ ஸஷ்டவிண்மூத்ரதயா கபோத்க்லேஶேந ச, லகுர்பத்தவிண்மூத்ரதயா மாருதகோபேந ச | தத்ர துல்யகுணேஷு பூதேஷு ரஸவைஶேஷ்யமுபலக்ஷயேத் | தத்யதா- மதுரோ குருஶ்ச பார்திவஃ, மதுரஃ ஸ்நிக்தஶ்சாப்ய இதி ||௧௧||
तत्र य इमे गुणा वीर्यसञ्ज्ञकाः शीतोष्णस्निग्धरूक्षमृदुतीक्ष्णपिच्छिलविशदास्तेषां तीक्ष्णोष्णावाग्नेयौ, शीतपिच्छिलावम्बुगुणभूयिष्ठौ , पृथिव्यम्बुगुणभूयिष्ठः स्नेहः, तोयाकाशगुणभूयिष्ठं मृदुत्वं, वायुगुणभूयिष्ठं रौक्ष्यं, क्षितिसमीरणगुणभूयिष्ठं वैशद्यं; विपाकावुक्तगुणौ | तत्र, उष्णस्निग्धौ वातघ्नौ, शीतमृदुपिच्छिलाः पित्तघ्नाः, तीक्ष्णरूक्षविशदाः श्लेष्मघ्नाः गुरुपाको वातपित्तघ्नः, लघुपाकः श्लेष्मघ्नः | तेषां मृदुशीतोष्णाः स्पर्शग्राह्याः, पिच्छिलविशदौ चक्षुःस्पर्शाभ्यां, स्निग्धरूक्षौ चक्षुषा, तीक्ष्णो मुखे दुःखोत्पादनात् | गुरुपाकः सृष्टविण्मूत्रतया कफोत्क्लेशेन च, लघुर्बद्धविण्मूत्रतया मारुतकोपेन च | तत्र तुल्यगुणेषु भूतेषु रसवैशेष्यमुपलक्षयेत् | तद्यथा- मधुरो गुरुश्च पार्थिवः, मधुरः स्निग्धश्चाप्य इति ||११||
🔊 Audio coming soon
தத்ரேத்யாதி| இமே வக்ஷ்யமாணாஃ| விபாகயோர்மதுரகடுகயோஃ ப்ராகுக்தா குணாஃ| தத்ரோஷ்ணேத்யாதி உஷ்ணஸ்நிக்தௌ வீர்யஸஞ்ஜ்ஞௌ குணௌ| தேஷாமஷ்டாநாஂ வீர்யாணாஂ மத்யே| முகே துஃகோத்பாதநாதிதி அத்ர சார்தோ த்ரஷ்டவ்யஃ, தேந க்ராணதுஃகோத்பாதநாச்சேதி த்ரஷ்டவ்யம்| ஸ்நிக்தஶ்சேதி சாகாராத்குருஶ்ச||௧௧||
Adhikarana 12 (12) · Śloka 12
பவதி சாத்ர- குணா ய உக்தா த்ரவ்யேஷு ஶரீரேஷ்வபி தே ததா | ஸ்தாநவத்திக்ஷயாஸ்தஸ்மாத்தேஹிநாஂ த்ரவ்யஹேதுகாஃ ||௧௨||
भवति चात्र- गुणा य उक्ता द्रव्येषु शरीरेष्वपि ते तथा | स्थानवृद्धिक्षयास्तस्माद्देहिनां द्रव्यहेतुकाः ||१२||
🔊 Audio coming soon
குணா இத்யாதி| குணா விஂஶதிரதிகா வா| ஸ்தாநஂ தோஷதாதுமலஸாம்யேநாவஸ்தாநஂ, வத்திர்தோஷாதேராதிக்யஂ, க்ஷயஃ ஹ்ராஸோ தோஷாதீநாம்| த்ரவ்யஹேதுகாஃ பாஞ்சபௌதிகத்ரவ்யஹேதுகாஃ||௧௨||
Adhikarana puShpikA · Śloka 41
இதி ஸுஶ்ருதஸஂஹிதாயாஂ ஸூத்ரஸ்தாநே த்ரவ்யவிஶேஷவிஜ்ஞாநீயோ நாமைகசத்வாரிஂஶத்தமோऽத்யாயஃ ||௪௧||
इति सुश्रुतसंहितायां सूत्रस्थाने द्रव्यविशेषविज्ञानीयो नामैकचत्वारिंशत्तमोऽध्यायः ||४१||
🔊 Audio coming soon
இதி ஶ்ரீடல்ஹ(ஹ்ல)ணவிரசிதாயாஂ நிபந்தஸங்க்ரஹாக்யாயாஂ ஸுஶ்ருதவ்யாக்யாயாஂ ஸூத்ரஸ்தாநே ஏகசத்வாரிஂஶத்தமோऽத்யாயஃ||௪௧||