Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ਅਥਾਤੋ ਜਲੌਕਾਵਚਾਰਣੀਯਮਧ੍ਯਾਯਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ ||੧|| ਯਥੋਵਾਚ ਭਗਵਾਨ੍ ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਃ ||੨||
View original
अथातो जलौकावचारणीयमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
ਅਥਾਤ ਇਤ੍ਯਾਦਿ||੧-੨||
13. jalaukāvacāraṇīyādhyāyaḥ
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
ਨਪਾਢ੍ਯਬਾਲਸ੍ਥਵਿਰਭੀਰੁਦੁਰ੍ਬਲਨਾਰੀਸੁਕੁਮਾਰਾਣਾਮਨੁਗ੍ਰਹਾਰ੍ਥਂ ਪਰਮਸੁਕੁਮਾਰੋਯਂ ਸ਼ੋਣਿਤਾਵਸੇਚਨੋਪਾਯੋਭਿਹਿਤੋ ਜਲੌਕਸਃ ||੩||
View original
नृपाढ्यबालस्थविरभीरुदुर्बलनारीसुकुमाराणामनुग्रहार्थं परमसुकुमारोऽयं शोणितावसेचनोपायोऽभिहितो जलौकसः ||३||
🔊 Audio coming soon
ਜਲੌਕਸਾਂ ਵਿਸਯਂ ਨਿਰ੍ਦਿਸ਼ਨ੍ਨਾਹ- ਨਪਾਢ੍ਯੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਅਨੁਗ੍ਰਹਾਰ੍ਥਮਿਤਿ ਉਪਕਾਰਾਰ੍ਥਮ੍| ਪਰਮਸੁਕੁਮਾਰੋਯਮਿਤਿ ਪ੍ਰਧਾਨਮਦੁਰਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ; ਸ਼ਙ੍ਗਾਲਾਬੂ ਸੁਕੁਮਾਰੋਪਾਯੌ, ਜਲੌਕਸਸ੍ਤੁ ਪਰਮਸੁਕੁਮਾਰੋਪਾਯਃ; ਅਸੁਕੁਮਾਰੋਪਾਯਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਸਿਰਾਵ੍ਯਧਨਂ ਚ||੩||
Adhikarana 3 (4) · Śloka 4
ਤਤ੍ਰ ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਕਫਦੁਸ੍ਟਸ਼ੋਣਿਤਂ ਯਥਾਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਸ਼ਙ੍ਗਜਲੌਕਾਲਾਬੁਭਿਰਵਸੇਚਯੇਤ੍, ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਸਰ੍ਵੈਰ੍ਵਾ (ਵਿਸ਼ੇਸਸ੍ਤੁ ਵਿਸ੍ਰਾਵ੍ਯਂ ਸ਼ਙ੍ਗਜਲੌਕਾਲਾਬੁਭਿਰ੍ਗਹ੍ਣੀਯਾਤ੍) ||੪||
View original
तत्र वातपित्तकफदुष्टशोणितं यथासङ्ख्यं शृङ्गजलौकालाबुभिरवसेचयेत्, सर्वाणि सर्वैर्वा (विशेषस्तु विस्राव्यं शृङ्गजलौकालाबुभिर्गृह्णीयात्) ||४||
🔊 Audio coming soon
ਦੋਸਵਿਸ਼ੇਸੇਣਾਪਿ ਜਲੌਕਸਾਂ ਤਤ੍ਪ੍ਰਸਙ੍ਗੇਨਾਗਤਸ੍ਯ ਸ਼ਙ੍ਗਸ੍ਯਾਲਾਬ੍ਵਾਸ਼੍ਚ ਵਿਸਯਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਿਤੁਮਾਹ- ਤਤ੍ਰ ਵਾਤੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਅਸ੍ਯਾਗ੍ਰੇ ਕੇਚਿਤ੍ ‘ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਸ਼ੀਤਰੂਕ੍ਸਤ੍ਵਾਤ੍’ ਇਤਿ ਹੇਤੁਮੁਦਾਹਰਨ੍ਤਿ, ਅਮੁਂ ਚ ਨਿਬਨ੍ਧਕਾਰਾ ਨ ਪਠਨ੍ਤਿ| ਪਕ੍ਸਾਨ੍ਤਰਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ਨਾਹ- ਸਰ੍ਵਾਣੀਤ੍ਯਾਦਿ| ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਕਫਦੁਸ੍ਟਾਨਿ ਸ਼ੋਣਿਤਾਨਿ, ਸਰ੍ਵੈਰਿਤਿ ਸ਼ਙ੍ਗਾਦਿਭਿਰ੍ਯਥਾਲਾਭਮ੍| ਨਨੁ ਯਥਾਸਙ੍ਖ੍ਯਮਿਤ੍ਯਭਿਧਾਯ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਸਰ੍ਵੈਰ੍ਵੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਮਨਿਯਤਂ ਵਚਨਂ ਸ੍ਯਾਦਿਤ੍ਯਭਿਪ੍ਰਾਯੇਣਾਹ- ਵਿਸ਼ੇਸਤਸ੍ਤੁ ਵਿਸ੍ਰਾਵ੍ਯਂ ਸ਼ਙ੍ਗਜਲੌਕਾਲਾਬੁਭਿਰ੍ਗਹ੍ਣੀਯਾਦਿਤਿ; ਅਤਿਸ਼ਯੇਨ ਵਿਸ੍ਰਾਵਣਾਰ੍ਹਂ ਯਦ੍ਭਵਤਿ ਸ਼ੋਣਿਤਮਤਿਪ੍ਰਬਲਤਯਾ ਤਚ੍ਛਙ੍ਗਾਦਿਭਿਰ੍ਗਹ੍ਣੀਯਾਨ੍ਨਿਰ੍ਹਰੇਦਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਵਿਸ਼ੇਸਤਸ੍ਤ੍ਵਿਤ੍ਯਾਦਿ ਪਾਠਸ੍ਤੁ ਕੈਸ਼੍ਚਿਦੇਵ ਨਿਬਨ੍ਧਕਾਰੈਃ ਕਥਞ੍ਚਿਦੇਵ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤਃ, ਬਹੁਭਿਸ੍ਤੁ ਜੇਜ੍ਝਟਾਦਿਭਿਃ ਪਰਿਹਤ ਏਵ||੪||
Adhikarana 4 (5-7) · Śloka 7
ਭਵਨ੍ਤਿ ਚਾਤ੍ਰ ਸ਼੍ਲੋਕਾਃ- ਉਸ੍ਣਂ ਸਮਧੁਰਂ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਂ ਗਵਾਂ ਸ਼ਙ੍ਗਂ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍ | ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵਾਤੋਪਸਸ੍ਟੇ ਤੁ ਹਿਤਂ ਤਦਵਸੇਚਨੇ ||੫|| ਸ਼ੀਤਾਧਿਵਾਸਾ ਮਧੁਰਾ ਜਲੌਕਾ ਵਾਰਿਸਮ੍ਭਵਾ | ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਪਿਤ੍ਤੋਪਸਸ੍ਟੇ ਤੁ ਹਿਤਾ ਸਾ ਤ੍ਵਵਸੇਚਨੇ ||੬|| ਅਲਾਬੁ ਕਟੁਕਂ ਰੂਕ੍ਸਂ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਂ ਚ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍ | ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛ੍ਲੇਸ੍ਮੋਪਸਸ੍ਟੇ ਤੁ ਹਿਤਂ ਤਦਵਸੇਚਨੇ ||੭||
View original
भवन्ति चात्र श्लोकाः- उष्णं समधुरं स्निग्धं गवां शृङ्गं प्रकीर्तितम् | तस्माद्वातोपसृष्टे तु हितं तदवसेचने ||५|| शीताधिवासा मधुरा जलौका वारिसम्भवा | तस्मात् पित्तोपसृष्टे तु हिता सा त्ववसेचने ||६|| अलाबु कटुकं रूक्षं तीक्ष्णं च परिकीर्तितम् | तस्माच्छ्लेष्मोपसृष्टे तु हितं तदवसेचने ||७||
🔊 Audio coming soon
ਤਤ੍ਰ ਵਾਤਾਦਿਦੁਸ੍ਟੇ ਸਹੇਤੁਸ਼ਙ੍ਗਾਦ੍ਯਵਚਾਰਣਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ਨਾਹ- ਭਵਨ੍ਤਿ ਚਾਤ੍ਰੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਸਮਧੁਰਮ੍ ਈਸਤ੍ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਂ; ਕੇਚਿਤ੍ ‘ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਂ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ੍ਣਂ ਸਮਧੁਰਂ’ ਇਤਿ ਪਠਨ੍ਤਿ| ਸ਼ੀਤਾਧਿਵਾਸਾ ਸ਼ੀਤਗਹਾ||੫-੭||
Adhikarana 5 (8) · Śloka 8
ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਚ੍ਛਿਤੇ ਤਨੁਬਸ੍ਤਿਪਟਲਾਵਨਦ੍ਧੇਨ ਸ਼ਙ੍ਗੇਣ ਸ਼ੋਣਿਤਮਵਸੇਚਯੇਦਾਚੂਸਣਾਤ੍, ਸਾਨ੍ਤਰ੍ਦੀਪਯਾਲਾਬ੍ਵਾ (ਜਲਾਯੁਕਾ ਵਕ੍ਸ੍ਯਨ੍ਤੇ) ||੮||
View original
तत्र प्रच्छिते तनुबस्तिपटलावनद्धेन शृङ्गेण शोणितमवसेचयेदाचूषणात्, सान्तर्दीपयाऽलाब्वा (जलायुका वक्ष्यन्ते) ||८||
🔊 Audio coming soon
ਵਾਤਾਦਿਦੋਸਦੁਸ੍ਟਰੁਧਿਰਾਸ੍ਰਾਵਣਪ੍ਰਸਙ੍ਗਾਗਤਯੋਃ ਸ਼ਙ੍ਗਾਲਾਬੁਕਯੋਰਵਚਾਰਣਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ਨਾਹ- ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਚ੍ਛਿਤੇ ਇਤ੍ਯਾਦਿ| ਬਸ੍ਤਿਰਤ੍ਰ ਮੂਤ੍ਰਾਸ਼ਯਃ, ਪਟਲਂ ਘਨਂ ਸ਼ੁਭ੍ਰਂ ਮਰ੍ਕਟਿਕਾਜਾਲਕਂ, ਤਨੁਸ਼ਬ੍ਦਸ੍ਤੁ ਦ੍ਵਯੋਰਪਿ ਸਮ੍ਬਧ੍ਯਤੇ| ਅਨ੍ਯੇ ਤੁ ‘ਤਨੁਵਸ੍ਤ੍ਰਪਟਲਾਵਨਦ੍ਧੇਨ’ ਇਤਿ ਪਠਨ੍ਤਿ, ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨਯਨ੍ਤਿ ਚ- ਸੂਕ੍ਸ੍ਮਵਸ੍ਤ੍ਰਾਵਰਣਪਿਹਿਤੇਨ| ਸਾਨ੍ਤਰ੍ਦੀਪਯਾ ਮਧ੍ਯਦੀਪਸਹਿਤਯਾ, ਸ਼ੋਣਿਤਮਵਸੇਚਯੇਦਿਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਃ| ਕੇਚਿਦਲਾਬ੍ਵਾ ਅਵਚਾਰਣਮਨ੍ਯਥਾ ਪਠਨ੍ਤਿ; ਤਥਾਹਿ- ਭੂਰ੍ਜਪਤ੍ਰਸ਼ਣਤੁਲਾਨਾਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਅਯਂ ਪਾਠੋਭਾਵਾਤ੍ ਸਮਗ੍ਰੋ ਨ ਲਿਖਿਤਃ| ਸ਼ਙ੍ਗਲਾਬੁਪ੍ਰਮਾਣਂ ਭਾਲੁਕਿਸਕਾਸ਼ਾਦਵਗਨ੍ਤਵ੍ਯਮ੍| ਤਥਾਚ ਤਦ੍ਵਚਃ- “ਵਿਸਾਣਂ ਸ਼੍ਵੇਤਗੋਰਿਨ੍ਦੁਵਕ੍ਰਂ ਸਪ੍ਤਾਙ੍ਗੁਲਾਯਤਮ੍ | ਕ੍ਸਿਪ੍ਤਾਨ੍ਤਃ ਪਿਚੁਪੇਸ਼ੀਕਂ ਯੋਜ੍ਯਂ ਵਾਤਯੁਤੇਸਜਿ|| ਅਙ੍ਗੁਸ੍ਠਮੂਲਵਨ੍ਮੂਲੇ ਛਿਦ੍ਰਮਗ੍ਰੇਸ੍ਯ ਮੁਦ੍ਗਵਤ੍”- ਇਤਿ; “ਅਸ੍ਟਾਙ੍ਗੁਲਪਰਿਣਾਹਾ ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਨਾਲਸਮ੍ਮਿਤਾ ਸੁਮੁਖੀ| ਕਸ੍ਣਮਦਾਲਿਪ੍ਤਤਨੁਃ ਸ਼੍ਰੇਸ੍ਠਾ ਰਕ੍ਤਾਵਸੇਚਨੇਲਾਬੁਃ”- ਇਤਿ| ਅਨ੍ਯੇ ਤੁ ਸ਼ਙ੍ਗਾਲਾਬੁਪ੍ਰਮਾਣਮਤ੍ਰੈਵ ਪਠਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਵਾਤਾਦਿਦੁਸ੍ਟਰਕ੍ਤਲਕ੍ਸਣਂ ਚ, ਸ ਚ ਪਾਠੋਸ੍ਮਾਭਿਰਭਾਵਾਨ੍ਨ ਲਿਖਿਤਃ||੮||
Adhikarana 6 (9) · Śloka 9
ਜਲਮਾਸਾਮਾਯੁਰਿਤਿ ਜਲਾਯੁਕਾਃ, ਜਲਮਾਸਾਮੋਕ ਇਤਿ ਜਲੌਕਸਃ ||੯||
View original
जलमासामायुरिति जलायुकाः, जलमासामोक इति जलौकसः ||९||
🔊 Audio coming soon
ਜਲੌਕਸਾਂ ਨਿਰੁਕ੍ਤਿਮਾਹ- ਜਲਮਾਸਾਮਾਯੁਰਿਤ੍ਯਾਦਿ|- ਆਸਾਂ ਜਲੌਕਸਾਂ ਜਲਮਾਯੁਰਿਤਿ ਜਲਾਯੁਕਾਃ, ‘ਕਥ੍ਯਨ੍ਤੇ’ ਇਤ੍ਯਧ੍ਯਾਹਾਰਃ| ਨਿਰੁਕ੍ਤਿਪਕ੍ਸਾਨ੍ਤਰਮਾਹ- ਜਲਮਾਸਾਮੋਕ ਇਤਿ ਜਲੌਕਸਃ||੯||
Adhikarana 7 (10) · Śloka 10
ਤਾ ਦ੍ਵਾਦਸ਼; ਤਾਸਾਂ ਸਵਿਸਾਃ ਸਟ੍, ਤਾਵਤ੍ਯ ਏਵ ਨਿਰ੍ਵਿਸਾਃ ||੧੦||
View original
ता द्वादश; तासां सविषाः षट्, तावत्य एव निर्विषाः ||१०||
🔊 Audio coming soon
ਇਦਾਨੀਂ ਚਿਕਿਤ੍ਸੋਪਯੋਗਿਨੀਂ ਜਲੌਕਸਾਂ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਂ ਨਿਰ੍ਦੇਸ੍ਟੁਮਾਹ- ਤਾ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਤਾਸਾਮੇਵ ਸਵਿਸਨਿਰ੍ਵਿਸਭੇਦਾਦ੍ਦ੍ਵਿਵਿਧਤ੍ਵਮਾਹ- ਤਾਸਾਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਏਵਸ਼ਬ੍ਦੋਤ੍ਰ ਪਰਤਨ੍ਤ੍ਰੋਕ੍ਤਸਵਿਸਾਸ੍ਟਜਲੌਕਾਸ਼ਙ੍ਕਾਨਿਰਾਸਾਰ੍ਥਮ੍||੧੦||
Adhikarana 8 (11) · Śloka 11
ਤਤ੍ਰ ਸਵਿਸਾਃ- ਕਸ੍ਣਾ, ਕਰ੍ਬੁਰਾ, ਅਲਗਰ੍ਦਾ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਾਯੁਧਾ, ਸਾਮੁਦ੍ਰਿਕਾ, ਗੋਚਨ੍ਦਨਾ ਚੇਤਿ | ਤਾਸੁ, ਅਞ੍ਜਨਚੂਰ੍ਣਵਰ੍ਣਾ ਪਥੁਸ਼ਿਰਾਃ ਕਸ੍ਣਾ; ਵਰ੍ਮਿਮਤ੍ਸ੍ਯਵਦਾਯਤਾ ਛਿਨ੍ਨੋਨ੍ਨਤਕੁਕ੍ਸਿਃ ਕਰ੍ਬੁਰਾ; ਰੋਮਸ਼ਾ ਮਹਾਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਾ ਕਸ੍ਣਮੁਖੀ ਅਲਗਰ੍ਦਾ; ਇਨ੍ਦ੍ਰਾਯੁਧਵਦੂਰ੍ਧ੍ਵਰਾਜਿਭਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਾਯੁਧਾ; ਈਸਦਸਿਤਪੀਤਿਕਾ ਵਿਚਿਤ੍ਰਪੁਸ੍ਪਾਕਤਿਚਿਤ੍ਰਾ ਸਾਮੁਦ੍ਰਿਕਾਃ; ਗੋਵਸਣਵਦਧੋਭਾਗੇ ਦ੍ਵਿਧਾਭੂਤਾਕਤਿਰਣੁਮੁਖੀ ਗੋਚਨ੍ਦਨੇਤਿ | ਤਾਭਿਰ੍ਦਸ੍ਟੇ ਪੁਰੁਸੇ ਦਂਸ਼ੇ ਸ਼੍ਵਯਥੁਰਤਿਮਾਤ੍ਰਂ ਕਣ੍ਡੂਰ੍ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾ ਜ੍ਵਰੋ ਦਾਹਸ਼੍ਛਰ੍ਦਿਰ੍ਮਦਃ ਸਦਨਮਿਤਿ ਲਿਙ੍ਗਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ | ਤਤ੍ਰ ਮਹਾਗਦਃ ਪਾਨਾਲੇਪਨਨਸ੍ਯਕਰ੍ਮਾਦਿਸੂਪਯੋਜ੍ਯਃ | ਇਨ੍ਦ੍ਰਾਯੁਧਾਦਸ੍ਟਮਸਾਧ੍ਯਮ੍ | ਇਤ੍ਯੇਤਾਃ ਸਵਿਸਾਃ ਸਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਾ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤਾਃ ||੧੧||
View original
तत्र सविषाः- कृष्णा, कर्बुरा, अलगर्दा, इन्द्रायुधा, सामुद्रिका, गोचन्दना चेति | तासु, अञ्जनचूर्णवर्णा पृथुशिराः कृष्णा; वर्मिमत्स्यवदायता छिन्नोन्नतकुक्षिः कर्बुरा; रोमशा महापार्श्वा कृष्णमुखी अलगर्दा; इन्द्रायुधवदूर्ध्वराजिभिश्चित्रा इन्द्रायुधा; ईषदसितपीतिका विचित्रपुष्पाकृतिचित्रा सामुद्रिकाः; गोवृषणवदधोभागे द्विधाभूताकृतिरणुमुखी गोचन्दनेति | ताभिर्दष्टे पुरुषे दंशे श्वयथुरतिमात्रं कण्डूर्मूर्च्छा ज्वरो दाहश्छर्दिर्मदः सदनमिति लिङ्गानि भवन्ति | तत्र महागदः पानालेपननस्यकर्मादिषूपयोज्यः | इन्द्रायुधादष्टमसाध्यम् | इत्येताः सविषाः सचिकित्सिता व्याख्याताः ||११||
🔊 Audio coming soon
ਸਵਿਸਾਣਾਂ ਪੋਸਣਾਵਚਾਰਣਨਿਸੇਧਾਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਮਾਦਤਸ੍ਤ੍ਵਚਾਰਿਤਾਨਾਂ ਸ੍ਵਯਂ ਵਾ ਲਗ੍ਨਾਨਾਂ ਵ੍ਯਾਪਚ੍ਚਿਕਿਤ੍ਸਾਰ੍ਥਂ ਨਾਮ੍ਨਾ ਨਿਰ੍ਦੇਸ਼ਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨਾਹ- ਤਤ੍ਰ ਸਵਿਸਾ ਇਤ੍ਯਾਦਿ| ਤਾਸਾਮਾਕਤਿਂ ਨਿਰ੍ਦੇਸ੍ਟੁਮਾਹ- ਤਾਸ੍ਵਞ੍ਜਨੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਅਞ੍ਜਨਂ ਕਜ੍ਜਲਂ, ਪਥੁਸ਼ਿਰਾ ਮਹਾਮਸ੍ਤਕਾ| ਵਰ੍ਮਿਮਤ੍ਸ੍ਯਃ ਸਰ੍ਪਾਕਾਰਃ, ਅਨ੍ਯੇ ਰੋਹਿਤਮਤ੍ਸ੍ਯਮਾਹੁਃ; ਛਿਨ੍ਨੋਨ੍ਨਤਕੁਕ੍ਸਿਰਿਤਿ ਕ੍ਵਚਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਕੁਕ੍ਸਿਃ ਕ੍ਵਚਿਦੁਨ੍ਨਤਕੁਕ੍ਸਿਃ| ਰੋਮਸ਼ੇਤਿ ਵਲਿਯੁਕ੍ਤਤ੍ਵਾਦ੍ਰੋਮਾਵਤਤੇਵ ਪ੍ਰਤਿਭਾਤਿ| ਇਨ੍ਦ੍ਰਾਯੁਧਂ ਸ਼ਕ੍ਰਧਨੁਃ; ਚਿਤ੍ਰਾ ਚਿਤ੍ਰਿਤਾ ਮਣ੍ਡਿਤੇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਵਿਚਿਤ੍ਰਪੁਸ੍ਪਾਕਤਿਚਿਤ੍ਰੇਤਿ ਨਾਨਾਸਂਸ੍ਥਾਨਧਵਲਬਿਨ੍ਦੁਚਿਤ੍ਰਾ| ਗੋਵਸਣਵਦਧੋਭਾਗੇ ਦ੍ਵਿਧਾਭੂਤਾਕਤਿਰਿਤਿ ਵਸਭਾਣ੍ਡ ਇਵਾਧੋਭਾਗੇ ਦ੍ਵਿਪ੍ਰਕਾਰਭੂਤਾਕਤਿਃ| ਤਾਸਾਂ ਦਂਸ਼ੇ ਵਿਸੋਪਦ੍ਰਵਂ ਨਿਰ੍ਦਿਸ਼ਨ੍ਨਾਹ;- ਤਾਭਿਰ੍ਦਸ੍ਟੇ ਇਤ੍ਯਾਦਿ| ਅਤਿਮਾਤ੍ਰਸ਼ਬ੍ਦਃ ਕਣ੍ਡ੍ਵਾਦਿਭਿਃ ਸਹ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਂ ਸਮ੍ਬਧ੍ਯਤੇ| ਮਦਃ ਪੂਗਫਲੇਨੇਵ ਮਤ੍ਤਤਾ| ਸਦਨਮਙ੍ਗਗ੍ਲਾਨਿਃ| ਤਾਸਾਂ ਦਂਸ਼ਵਿਸੇ ਚਿਕਿਤ੍ਸਾਂ ਵਕ੍ਤੁਮਾਹ- ਤਤ੍ਰ ਮਹਾਗਦ ਇਤ੍ਯਾਦਿ| ਤਤ੍ਰ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਿਸੇ ਮਹਾਗਦਃ ‘ਤ੍ਰਿਵਦ੍ਵਿਸ਼ਲ੍ਯੇ ਮਧੁਕਂ ਹਰਿਦ੍ਰੇ’(ਕ. ਅ. ੫) ਇਤ੍ਯਾਦਿਨਾ ਕਲ੍ਪਸ੍ਥਾਨੋਕ੍ਤਃ| ਨਸ੍ਯਕਰ੍ਮਾਦਿਸ੍ਵਿਤ੍ਯਤ੍ਰਾਦਿਸ਼ਬ੍ਦਾਤ੍ ਪਰਿਸੇਕਾਵਗਾਹਾਦਿਸੁ ਯੋਜ੍ਯਃ| ਇਨ੍ਦ੍ਰਾਯੁਧੇਤ੍ਯਾਦਿ ਅਸਾਧ੍ਯਮ੍ ਅਸਾਧਨਾਰ੍ਹਮ੍| ਤਦ੍ਦਂਸ਼ਲਿਙ੍ਗਂ ਤ੍ਵਸਾਧ੍ਯਸਰ੍ਪਦਸ੍ਟਵਿਸਵੇਗਵਿਜ੍ਞਾਨਵਦ੍ਵੇਦਿਤਵ੍ਯਮ੍; ਅਨ੍ਯੇ ਤੁ ਸ਼੍ਵਯਥ੍ਵਾਦੀਨਾਂ ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਲਿਙ੍ਗਤ੍ਵਾਦਰਿਸ੍ਟਾਦ੍ਯੁਪਪਤ੍ਤੇਰ੍ਮਹਾਗਦਾਵਚਾਰਣੇਨਾਪ੍ਯਨੁਪਸ਼ਾਨ੍ਤੇਸ੍ਤਲ੍ਲਿਙ੍ਗਜ੍ਞਾਨਮਿਤ੍ਯਾਹੁਃ||੧੧||
Adhikarana 9 (12) · Śloka 12
ਅਥ ਨਿਰ੍ਵਿਸਾਃ- ਕਪਿਲਾ, ਪਿਙ੍ਗਲਾ, ਸ਼ਙ੍ਕੁਮੁਖੀ, ਮੂਸਿਕਾ, ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਮੁਖੀ, ਸਾਵਰਿਕਾ ਚੇਤਿ | ਤਤ੍ਰ, ਮਨਃਸ਼ਿਲਾਰਞ੍ਜਿਤਾਭ੍ਯਾਮਿਵ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਾਭ੍ਯਾਂ ਪਸ੍ਠੇ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾ ਮੁਦ੍ਗਵਰ੍ਣਾ ਕਪਿਲਾ; ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ਰਕ੍ਤਾ ਵਤ੍ਤਕਾਯਾ ਪਿਙ੍ਗਾਸ਼ੁਗਾ ਚ ਪਿਙ੍ਗਲਾ; ਯਕਦ੍ਵਰ੍ਣਾ ਸ਼ੀਘ੍ਰਪਾਯਿਨੀ ਦੀਰ੍ਘਤੀਕ੍ਸ੍ਣਮੁਖੀ ਸ਼ਙ੍ਕੁਮੁਖੀ; ਮੂਸਿਕਾਕਤਿਵਰ੍ਣਾਨਿਸ੍ਟਗਨ੍ਧਾ ਚ ਮੂਸਿਕਾ; ਮੁਦ੍ਗਵਰ੍ਣਾ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਤੁਲ੍ਯਵਕ੍ਤ੍ਰਾ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਮੁਖੀ; ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾ ਪਦ੍ਮਪਤ੍ਰਵਰ੍ਣਾਸ੍ਟਾਦਸ਼ਾਙ੍ਗੁਲਪ੍ਰਮਾਣਾ ਸਾਵਰਿਕਾ, ਸਾ ਚ ਪਸ਼੍ਵਰ੍ਥੇ; ਇਤ੍ਯੇਤਾ ਅਵਿਸਾ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤਾਃ ||੧੨||
View original
अथ निर्विषाः- कपिला, पिङ्गला, शङ्कुमुखी, मूषिका, पुण्डरीकमुखी, सावरिका चेति | तत्र, मनःशिलारञ्जिताभ्यामिव पार्श्वाभ्यां पृष्ठे स्निग्धा मुद्गवर्णा कपिला; किञ्चिद्रक्ता वृत्तकाया पिङ्गाऽऽशुगा च पिङ्गला; यकृद्वर्णा शीघ्रपायिनी दीर्घतीक्ष्णमुखी शङ्कुमुखी; मूषिकाकृतिवर्णाऽनिष्टगन्धा च मूषिका; मुद्गवर्णा पुण्डरीकतुल्यवक्त्रा पुण्डरीकमुखी; स्निग्धा पद्मपत्रवर्णाऽष्टादशाङ्गुलप्रमाणा सावरिका, सा च पश्वर्थे; इत्येता अविषा व्याख्याताः ||१२||
🔊 Audio coming soon
ਉਪਾਦਾਨਾਰ੍ਥਂ ਨਿਰ੍ਵਿਸਾਣਾਂ ਨਾਮਾਨਿ ਨਿਰ੍ਦਿਸ਼ਨ੍ਨਾਹ- ਅਥੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਤਾ ਏਵ ਲਕ੍ਸਣੈਰ੍ਨਿਰ੍ਦਿਸ਼ਨ੍ਨਾਹ- ਤਤ੍ਰੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਮੁਦ੍ਗਵਰ੍ਣਾ ਹਰਿਤਮੁਦ੍ਗਵਰ੍ਣਾ| ਪਿਙ੍ਗਲਾ ਕਪਿਲਾ| ਆਸ਼ੁਗਾ ਸ਼ੀਘ੍ਰਗਾਮਿਨੀ| ਯਕਦ੍ਵਰ੍ਣਾ ਨੀਲਲੋਹਿਤਵਰ੍ਣਾ| ਮੂਸਿਕਾਕਤਿਵਰ੍ਣੇਤਿ ਮੂਸਿਕਾਕਤਿਰ੍ਮੂਸਿਕਵਰ੍ਣਾ ਚੇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਤੁਲ੍ਯਵਕ੍ਤ੍ਰੇਤਿ ਪਦ੍ਮਵਦ੍ਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਮੁਖੀ| ਸਾਵਰਿਕਾਯਾ ਵਿਸਯਮਾਹ- ਸਾ ਚੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਪਸ਼੍ਵਰ੍ਥੇ ਹਸ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਵਾਦੀਨਾਮਰ੍ਥੇ, ਨ ਪੁਨਰ੍ਮਨੁਸ੍ਯਾਣਾਮ੍||੧੨||
Adhikarana 10 (13) · Śloka 13
ਤਾਸਾਂ ਯਵਨਪਾਣ੍ਡ੍ਯਸਹ੍ਯਪੌਤਨਾਦੀਨਿ ਕ੍ਸੇਤ੍ਰਾਣਿ; ਤੇਸੁ ਮਹਾਸ਼ਰੀਰਾ ਬਲਵਤ੍ਯਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰਪਾਯਿਨ੍ਯੋ ਮਹਾਸ਼ਨਾ ਨਿਰ੍ਵਿਸਾਸ਼੍ਚ ਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਭਵਨ੍ਤਿ ||੧੩||
View original
तासां यवनपाण्ड्यसह्यपौतनादीनि क्षेत्राणि; तेषु महाशरीरा बलवत्यः शीघ्रपायिन्यो महाशना निर्विषाश्च विशेषेण भवन्ति ||१३||
🔊 Audio coming soon
ਨਿਰ੍ਵਿਸਾਣਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਾਨਿ ਕ੍ਸੇਤ੍ਰਾਣ੍ਯਾਹ- ਤਾਸਾਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਯਵਨਃ ਤੁਰੁਸ੍ਕਦੇਸ਼ਃ, ਪਾਣ੍ਡ੍ਯੋ ਦਕ੍ਸਿਣਦਿਗ੍ਵਿਭਾਗੀਯੋ ਦੇਸ਼ਃ, ਸਹ੍ਯੋ ਨਰ੍ਮਦਾਯਾਃ ਪਾਰੇ ਪਰ੍ਵਤਵਿਸ਼ੇਸਃ, ਪੌਤਨੋ ਮਥੁਰਾਪ੍ਰਦੇਸ਼ਃ| ਯਵਨਾਦਿਕ੍ਸੇਤ੍ਰੇਸੁ ਕੀਦਸ਼ਾ ਜਲੌਕਾ ਭਵਨ੍ਤੀਤ੍ਯਾਹ- ਤੇਸ੍ਵਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਕੇਚਿਦ੍ਯਵਨਾਦੀਨਿ ਕ੍ਸੇਤ੍ਰਾਣਿ ਨ ਪਠਨ੍ਤਿ; ਕੁਤਃ? ਸਵਿਸਾਣਾਂ ਸਵਿਸਕੀਟਾਦਿਕੋਥਸ੍ਯ ਕ੍ਸੇਤ੍ਰਤ੍ਵਾਤ੍, ਨਿਰ੍ਵਿਸਾਣਾਂ ਤੁ ਪਦ੍ਮੋਤ੍ਪਲਾਦਿਕੋਥਸ੍ਯ ਕ੍ਸੇਤ੍ਰਤ੍ਵਾਦਯੁਕ੍ਤਂ ਯਵਨਾਦਿਕ੍ਸੇਤ੍ਰਕਥਨਮਿਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ||੧੩||
Adhikarana 11 (14-15) · Śloka 15
ਤਤ੍ਰ, ਸਵਿਸਮਤ੍ਸ੍ਯਕੀਟਦਰ੍ਦੁਰਮੂਤ੍ਰਪੁਰੀਸਕੋਥਜਾਤਾਃ ਕਲੁਸੇਸ੍ਵਮ੍ਭਸੁ ਚ ਸਵਿਸਾਃ; ਪਦ੍ਮੋਤ੍ਪਲਨਲਿਨਕੁਮੁਦਸੌਗਨ੍ਧਿਕਕੁਵਲਯਪੁਣ੍ਡਰੀਕਸ਼ੈਵਲਕੋਥਜਾਤਾ ਵਿਮਲੇਸ੍ਵਮ੍ਭਃਸੁ ਚ ਨਿਰ੍ਵਿਸਾਃ ||੧੪|| ਭਵਤਿ ਚਾਤ੍ਰ- ਕ੍ਸੇਤ੍ਰੇਸੁ ਵਿਚਰਨ੍ਤ੍ਯੇਤਾਃ ਸਲਿਲਾਢ੍ਯਸੁਗਨ੍ਧਿਸੁ | ਨ ਚ ਸਙ੍ਕੀਰ੍ਣਚਾਰਿਣ੍ਯੋ ਨ ਚ ਪਙ੍ਕੇਸ਼ਯਾਃ ਸੁਖਾਃ ||੧੫||
View original
तत्र, सविषमत्स्यकीटदर्दुरमूत्रपुरीषकोथजाताः कलुषेष्वम्भसु च सविषाः; पद्मोत्पलनलिनकुमुदसौगन्धिककुवलयपुण्डरीकशैवलकोथजाता विमलेष्वम्भःसु च निर्विषाः ||१४|| भवति चात्र- क्षेत्रेषु विचरन्त्येताः सलिलाढ्यसुगन्धिषु | न च सङ्कीर्णचारिण्यो न च पङ्केशयाः सुखाः ||१५||
🔊 Audio coming soon
ਇਦਾਨੀਂ ਸਵਿਸਨਿਰ੍ਵਿਸਕੋਥਕਲੁਸਨਿਰ੍ਮਲਜਲੋਤ੍ਪਨ੍ਨਾਨਾਂ ਜਲੌਕਸਾਂ ਸਵਿਸਨਿਰ੍ਵਿਸਤ੍ਵਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ਨਾਹ- ਤਤ੍ਰ ਸਵਿਸੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਕੋਥਃ ਪੂਤਿਭਾਵਃ| ਕਲੁਸੇਸੁ ਮਲਿਨੇਸੁ| ਪਦ੍ਮੋਤ੍ਪਲੇਤ੍ਯਾਦਿ ਪਦ੍ਮਮੀਸਚ੍ਛੁਕ੍ਲਮ੍, ਉਤ੍ਪਲਮੀਸਨ੍ਨੀਲਂ, ਨਲਿਨਮੀਸਦ੍ਰਕ੍ਤਂ, ਕੁਮੁਦਂ ‘ਕੁਇਆ’ ਇਤਿ ਲੋਕੇ, ਸੌਗਨ੍ਧਿਕਂ ਗਰ੍ਦਭਪੁਸ੍ਪਾਭਿਧਾਨਮਤ੍ਯਨ੍ਤਸੁਰਭਿ ਚਨ੍ਦ੍ਰੋਦਯਵਿਕਾਸ਼ਿ, ਕੁਵਲਯਂ ਰਕ੍ਤੋਤ੍ਪਲਂ, ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਮ੍ ਅਤਿਸ਼੍ਵੇਤਪਦ੍ਮਂ, ਸ਼ੈਵਲਂ ਸ਼ੈਵਾਲਂ, ਕੋਥਜਾਤਾ ਇਤਿ ਏਸਾਂ ਪੂਤਿਭਾਵਜਾਤਾਃ| ਇਦਾਨੀਂ ਕ੍ਸੇਤ੍ਰਸਙ੍ਗ੍ਰਹਸ਼੍ਲੋਕਮਾਹ- ਭਵਤਿ ਚਾਤ੍ਰੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਏਤਾ ਇਤਿ ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਾ ਨਿਰ੍ਵਿਸਾ ਜਲੌਕਾਃ, ਸੁਗਨ੍ਧਿਸੁ ਸ਼ੋਭਨਗਨ੍ਧਿਸੁ| ਨ ਚ ਸਙ੍ਕੀਰ੍ਣਚਾਰਿਣ੍ਯ ਇਤਿ ਨ ਵਿਸਾਦਿਵਿਰੁਦ੍ਧਾਹਾਰਭੁਜਃ ਸ਼ੈਵਲਾਦ੍ਯਸ਼ਨਤ੍ਵਾਤ੍| ਨ ਚ ਪਙ੍ਕੇ ਸ੍ਵਪਨ੍ਤਿ, ਤਣੋਦਕਪਤ੍ਰਸ਼ਯਨਤ੍ਵਾਤ੍| ਸੁਖਾ ਇਤਿ ਸੁਖਹੇਤੁਤ੍ਵਾਤ੍, ਸੁਖਕਾਰਿਣ੍ਯ ਇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ||੧੪-੧੫||
Adhikarana 12 (16) · Śloka 16
ਤਾਸਾਂ ਗ੍ਰਹਣਮਾਰ੍ਦ੍ਰਚਰ੍ਮਣਾ, ਅਨ੍ਯੈਰ੍ਵਾ ਪ੍ਰਯੋਗੈਰ੍ਗਹ੍ਣੀਯਾਤ੍ ||੧੬||
View original
तासां ग्रहणमार्द्रचर्मणा, अन्यैर्वा प्रयोगैर्गृह्णीयात् ||१६||
🔊 Audio coming soon
ਤਾਸਾਂ ਗ੍ਰਹਣੋਪਾਯਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ਨਾਹ- ਤਾਸਾਂ ਗ੍ਰਹਣਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਗ੍ਰਹਣਂ ਚਾਸਾਂ ਸ਼ਰਤ੍ਕਾਲੇ, ਤਨ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ਤਰਵਚਨਾਤ੍| ਅਨ੍ਯੈਰ੍ਵਾ ਪ੍ਰਯੋਗੈਰਿਤਿ ਸਦ੍ਯੋਹਤਜਨ੍ਤੁਮਾਂਸਪੇਸ਼ੀਨਵਨੀਤਘਤਕ੍ਸੀਰਾਦ੍ਯਭ੍ਯਕ੍ਤਜਙ੍ਘਾਦ੍ਯਵਯਵੈਰ੍ਵਾ||੧੬||
Adhikarana 13 (17) · Śloka 17
ਅਥੈਨਾਂ ਨਵੇ ਮਹਤਿ ਘਟੇ ਸਰਸ੍ਤਡਾਗੋਦਕਪਙ੍ਕਮਾਵਾਪ੍ਯ ਨਿਦਧ੍ਯਾਤ੍; ਭਕ੍ਸ੍ਯਾਰ੍ਥੇ ਚਾਸਾਮੁਪਹਰੇਚ੍ਛੈਵਲਂ ਵਲ੍ਲੂਰਮੌਦਕਾਂਸ਼੍ਚ ਕਨ੍ਦਾਂਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣੀਕਤ੍ਯ; ਸ਼ਯ੍ਯਾਰ੍ਥਂ ਤਣਮੌਦਕਾਨਿ ਚ ਪਤ੍ਰਾਣਿ; ਤ੍ਰ੍ਯਹਾਤ੍ਤ੍ਰ੍ਯਹਾਚ੍ਚਾਭ੍ਯੋਨ੍ਯਜ੍ਜਲਂ ਭਕ੍ਸ੍ਯਂ ਚ ਦਦ੍ਯਾਤ੍; ਸਪ੍ਤਰਾਤ੍ਰਾਤ੍ ਸਪ੍ਤਰਾਤ੍ਰਾਚ੍ਚ ਘਟਮਨ੍ਯਂ ਸਙ੍ਕ੍ਰਾਮਯੇਤ੍ ||੧੭||
View original
अथैनां नवे महति घटे सरस्तडागोदकपङ्कमावाप्य निदध्यात्; भक्ष्यार्थे चासामुपहरेच्छैवलं वल्लूरमौदकांश्च कन्दांश्चूर्णीकृत्य; शय्यार्थं तृणमौदकानि च पत्राणि; त्र्यहात्त्र्यहाच्चाभ्योऽन्यज्जलं भक्ष्यं च दद्यात्; सप्तरात्रात् सप्तरात्राच्च घटमन्यं सङ्क्रामयेत् ||१७||
🔊 Audio coming soon
ਪੋਸਣਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ਨਾਹ- ਅਥੈਨਾਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਆਵਾਪ੍ਯ ਪ੍ਰਕ੍ਸਿਪ੍ਯ| ਨਿਦਧ੍ਯਾਤ੍ ਸ੍ਥਾਪਯੇਤ੍| ਵਲ੍ਲੂਰਂ ਸ਼ੁਸ੍ਕਮਾਂਸਮ੍| ਸਙ੍ਕ੍ਰਾਮਯੇਤ੍ ਸਞ੍ਚਾਰਯੇਤ੍||੧੭||
Adhikarana 14 (18) · Śloka 18
ਭਵਤਿ ਚਾਤ੍ਰ- ਸ੍ਥੂਲਮਧ੍ਯਾਃ ਪਰਿਕ੍ਲਿਸ੍ਟਾਃ ਪਥ੍ਵ੍ਯੋ ਮਨ੍ਦਵਿਚੇਸ੍ਟਿਤਾਃ | ਅਗ੍ਰਾਹਿਣ੍ਯੋਲ੍ਪਪਾਯਿਨ੍ਯਃ ਸਵਿਸਾਸ਼੍ਚ ਨ ਪੂਜਿਤਾਃ ||੧੮||
View original
भवति चात्र- स्थूलमध्याः परिक्लिष्टाः पृथ्व्यो मन्दविचेष्टिताः | अग्राहिण्योऽल्पपायिन्यः सविषाश्च न पूजिताः ||१८||
🔊 Audio coming soon
ਤਾਸ੍ਵਯੋਗ੍ਯਾ ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ਨਾਹ- ਭਵਤਿ ਚਾਤ੍ਰੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਪਰਿਕ੍ਲਿਸ੍ਟਾ ਅਮਨੋਜ੍ਞਦਰ੍ਸ਼ਨਾਃ, ਪਥ੍ਵ੍ਯੋ ਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਾਃ, ਮਨ੍ਦਵਿਚੇਸ੍ਟਿਤਾ ਮਨ੍ਦਗਾਮਿਨ੍ਯਃ, ਨ ਪੂਜਿਤਾ ਨ ਸ਼੍ਲਾਘਿਤਾਃ||੧੮||
Adhikarana 15 (19) · Śloka 19
ਅਥ ਜਲੌਕੋਵਸੇਕਸਾਧ੍ਯਵ੍ਯਾਧਿਤਮੁਪਵੇਸ਼੍ਯ ਸਂਵੇਸ਼੍ਯ ਵਾ, ਵਿਰੂਕ੍ਸ੍ਯ ਚਾਸ੍ਯ ਤਮਵਕਾਸ਼ਂ ਮਦ੍ਗੋਮਯਚੂਰ੍ਣੈਰ੍ਯਦ੍ਯਰੁਜਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ | ਗਹੀਤਾਸ਼੍ਚ ਤਾਃ ਸਰ੍ਸਪਰਜਨੀਕਲ੍ਕੋਦਕਪ੍ਰਦਿਗ੍ਧਗਾਤ੍ਰੀਃ ਸਲਿਲਸਰਕਮਧ੍ਯੇ ਮੁਹੂਰ੍ਤਸ੍ਥਿਤਾ ਵਿਗਤਕ੍ਲਮਾ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਤਾਭੀ ਰੋਗਂ ਗ੍ਰਾਹਯੇਤ੍ | ਸ਼੍ਲਣਸ਼ੁਕ੍ਲਾਰ੍ਦ੍ਰਪਿਚੁਪ੍ਰੋਤਾਵਚ੍ਛਨ੍ਨਾਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮੁਖਮਪਾਵਣੁਯਾਤ੍; ਅਗਹ੍ਣਨ੍ਤ੍ਯੈ ਕ੍ਸੀਰਬਿਨ੍ਦੁਂ ਸ਼ੋਣਿਤਬਿਨ੍ਦੁਂ ਵਾ ਦਦ੍ਯਾਤ੍, ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਪਦਾਨਿ ਵਾ ਕੁਰ੍ਵੀਤ; ਯਦ੍ਯੇਵਮਪਿ ਨ ਗਹ੍ਣੀਯਾਤ੍ਤਦਾਨ੍ਯਾਂ ਗ੍ਰਾਹਯੇਤ੍ ||੧੯||
View original
अथ जलौकोवसेकसाध्यव्याधितमुपवेश्य संवेश्य वा, विरूक्ष्य चास्य तमवकाशं मृद्गोमयचूर्णैर्यद्यरुजः स्यात् | गृहीताश्च ताः सर्षपरजनीकल्कोदकप्रदिग्धगात्रीः सलिलसरकमध्ये मुहूर्तस्थिता विगतक्लमा ज्ञात्वा ताभी रोगं ग्राहयेत् | श्लणशुक्लार्द्रपिचुप्रोतावच्छन्नां कृत्वा मुखमपावृणुयात्; अगृह्णन्त्यै क्षीरबिन्दुं शोणितबिन्दुं वा दद्यात्, शस्त्रपदानि वा कुर्वीत; यद्येवमपि न गृह्णीयात्तदाऽन्यां ग्राहयेत् ||१९||
🔊 Audio coming soon
ਤਾਸਾਮਵਚਾਰਣਮੁਦ੍ਦਿਸ਼ਨ੍ਨਾਹ- ਅਥੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਸਂਵੇਸ਼੍ਯ ਸ਼ਾਯਯਿਤ੍ਵਾ| ਅਰੁਜਮਵ੍ਰਣਂ, ਸਵ੍ਰਣੇ ਤੁ ਗਨ੍ਧਕ੍ਲੇਦਾਭ੍ਯਾਮੇਵ ਗਹ੍ਣਨ੍ਤਿਃ; ਅਥਵਾ ਰੁਜਾਵਤਿ ਵਿਰੁਕ੍ਸਣੇਨ ਰੁਜਾਤਿਵਦ੍ਧਿਃ| ਸਲਿਲਸਰਕਂ ਜਲਪਾਤ੍ਰਂ; ਕੇਚਿਤ੍ ਸਲਿਲਸਰਕਸ੍ਥਾਨੇ ‘ਸਰਕਮਧ੍ਯੇ ਚਾਰਿਣ੍ਯਃ’ ਇਤਿ ਪਠਨ੍ਤਿ, ਸਰਕਂ ਜਲਪੂਰ੍ਣਪਾਤ੍ਰਮ੍| ਰੋਗੋਤ੍ਰ ਰੋਗਾਧਿਸ੍ਠਾਨਂ ਦੋਸਾਧਿਸ੍ਠਾਨਂ ਵਾ| ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ੍ਣੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਪਿਚੁਃ ਤੂਲਂ ਬੀਜਹੀਨਃ ਕਾਰ੍ਪਾਸਃ, ਪ੍ਰੋਤਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰਮ੍| ਅਪਾਵਣੁਯਾਤ੍ ਆਚ੍ਛਾਦਯੇਤ੍||੧੯||
Adhikarana 16 (20) · Śloka 20
ਯਦਾ ਚ ਨਿਵਿਸ਼ਤੇਸ਼੍ਵਖੁਰਵਦਾਨਨਂ ਕਤ੍ਵੋਨ੍ਨਮ੍ਯ ਚ ਸ੍ਕਨ੍ਧਂ ਤਦਾ ਜਾਨੀਯਾਦ੍ਗਹ੍ਣਾਤੀਤਿ; ਗਹ੍ਣਨ੍ਤੀਂ ਚਾਰ੍ਦ੍ਰਵਸ੍ਤ੍ਰਾਵਚ੍ਛਨ੍ਨਾਂ ਕਤ੍ਵਾ ਧਾਰਯੇਤ੍ ||੨੦||
View original
यदा च निविशतेऽश्वखुरवदाननं कृत्वोन्नम्य च स्कन्धं तदा जानीयाद्गृह्णातीति; गृह्णन्तीं चार्द्रवस्त्रावच्छन्नां कृत्वा धारयेत् ||२०||
🔊 Audio coming soon
ਰੋਗਾਧਿਸ੍ਠਾਨੇ ਤਾਸਾਂ ਗ੍ਰਹਣਲਕ੍ਸਣਮਾਹ- ਯਦੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਨਿਵਿਸ਼ਤੇ ਲਗਤੀਤ੍ਯਰ੍ਥਃ, ਗਹ੍ਣਾਤਿ ਵਿਧ੍ਯਤੀਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਗਹ੍ਣਨ੍ਤੀਂ ਸ਼ੋਣਿਤਮਾਦਦਾਨਾਮਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਆਰ੍ਦ੍ਰਵਸ੍ਤ੍ਰਾਵਚ੍ਛਨ੍ਨਾਮਿਤਿ ਇਤ੍ਥਂ ਸੁਖਿਤਾ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਰਕ੍ਤਂ ਪਿਬਤਿ; ਜਲੌਕਾਸ੍ਤ੍ਵਾਤ੍ਮਪ੍ਰਭਾਵੇਣ ਪ੍ਰਾਗ੍ਦੁਸ੍ਟਮੇਵ ਰਕ੍ਤਂ ਪਿਬਨ੍ਤਿ, ਯਥਾ ਦੁਗ੍ਧਮਿਸ਼੍ਰਿਤੋਦਕਾਦ੍ਧਂਸੋ ਦੁਗ੍ਧਮੇਵ ਪਿਬਤੀਤ੍ਯਰ੍ਥਃ||੨੦||
Adhikarana 17 (21) · Śloka 21
ਦਂਸ਼ੇ ਤੋਦਕਣ੍ਡੁਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਾਵੈਰ੍ਜਾਨੀਯਾਚ੍ਛੁਦ੍ਧਮਿਯਮਾਦਤ੍ਤ ਇਤਿ; ਸ਼ੁਦ੍ਧਮਾਦਦਾਨਾਮਪਨਯੇਤਃ ਅਥ ਸ਼ੋਣਿਤਗਨ੍ਧੇਨ ਨ ਮੁਞ੍ਚੇਨ੍ਮੁਖਮਸ੍ਯਾਃ ਸੈਨ੍ਧਵਚੂਰ੍ਣੇਨਾਵਕਿਰੇਤ੍ ||੨੧||
View original
दंशे तोदकण्डुप्रादुर्भावैर्जानीयाच्छुद्धमियमादत्त इति; शुद्धमाददानामपनयेतः अथ शोणितगन्धेन न मुञ्चेन्मुखमस्याः सैन्धवचूर्णेनावकिरेत् ||२१||
🔊 Audio coming soon
ਤਾਸਾਂ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਰਕ੍ਤਾਦਾਨੇ ਵਿਜ੍ਞਾਨੋਪਾਯਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨ੍ਨਾਹ- ਤੋਦੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਤੋਦੋ ਵ੍ਯਥਾ, ਸ ਧਾਤੁਕ੍ਸਯੋਤ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਵਾਯੁਨਾ| ਸ਼ੁਦ੍ਧਰਕ੍ਤਕ੍ਸਯਾਤ੍ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਕਾਰ੍ਯਂ ਕਣ੍ਡੂਰਿਹ ਨ ਸ੍ਯਾਦਿਤਿ ਕੇਚਿਤ੍ ਕਣ੍ਡੂਗ੍ਰਹਣਂ ਨ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ; ਅਨ੍ਯੇ ਤੁ ਵਦਨ੍ਤਿ- ਆਗ੍ਨੇਯਰਕ੍ਤਧਾਤੁਕ੍ਸਯਾਤ੍ ਕਫਧਾਤੋਃ ਸੌਮ੍ਯਸ੍ਯ ਜਲੌਕਾਮੁਖਕ੍ਲੇਦਵਰ੍ਧਿਤਸ੍ਯ ਵਦ੍ਧੇਃ ਕਣ੍ਡੂਸਮ੍ਭਵ ਇਤਿ; ਅਨ੍ਯੇ ਤੁ ‘ਦਂਸ਼ਤੋਦਕਣ੍ਡੂਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਾਵੈਃ’ ਇਤਿ ਪਠਨ੍ਤਿ, ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨਯਨ੍ਤਿ ਚ- ਦਂਸ਼ੋ ਵਨਮਕ੍ਸਿਕਾ, ਦਂਸ਼ੇਨ ਕਤੋ ਯਸ੍ਤੋਦੋ ਵ੍ਯਥਾ, ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਤੋਦੇ ਯਾਦਸ਼ੀ ਕਣ੍ਡੂਸ੍ਤਾਦਸ਼ੀ ਕਣ੍ਡੂਰ੍ਯਦਾ ਸ੍ਯਾਤ੍, ਤਦਾ ਸ਼ੁਦ੍ਧਰਕ੍ਤਾਦਾਨਂ ਜਾਨੀਯਾਤ੍| ਤਤ੍ਰ ਕਿਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦਿਤ੍ਯਾਹ- ਸ਼ੁਦ੍ਧਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਅਵਕਿਰੇਤ੍ ਅਵਚੂਰ੍ਣਯੇਤ੍| ਅਨ੍ਯੇ ਤੁ ‘ਸ਼ੋਣਿਤਗਰ੍ਧੇਨ’ ਇਤਿ ਪਠਨ੍ਤਿ, ਗਰ੍ਧੇਨਾਭਿਕਾਙ੍ਕ੍ਸਯਾ, ਵਦਨ੍ਤਿ ਚ- ‘ਗਨ੍ਧੇਨ’ ਇਤ੍ਯਯੁਕ੍ਤ੍ਤਃ ਪਾਠਃ, ਕੁਤਃ? ਯਸ੍ਮਾਜ੍ਜਲੌਕਸਾਂ ਗਨ੍ਧੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਨਾਸ੍ਤੀਤਿ||੨੧||
Adhikarana 18 (22) · Śloka 22
ਅਥ ਪਤਿਤਾਂ ਤਣ੍ਡੁਲਕਣ੍ਡਨਪ੍ਰਦਿਗ੍ਧਗਾਤ੍ਰੀਂ ਤੈਲਲਵਣਾਭ੍ਯਕ੍ਤਮੁਖੀਂ ਵਾਮਹਸ੍ਤਾਙ੍ਗੁਸ੍ਠਾਙ੍ਗੁਲੀਭ੍ਯਾਂ ਗਹੀਤਪੁਚ੍ਛਾਂ ਦਕ੍ਸਿਣਹਸ੍ਤਾਙ੍ਗੁਸ੍ਠਾਙ੍ਗੁਲਿਭ੍ਯਾਂ ਸ਼ਨੈਃ ਸ਼ਨੈਰਨੁਲੋਮਮਨੁਮਾਰ੍ਜਯੇਦਾਮੁਖਾਤ੍, ਵਾਮਯੇਤ੍ ਤਾਵਦ੍ਯਾਵਤ੍ ਸਮ੍ਯਗ੍ਵਾਨ੍ਤਲਿਙ੍ਗਾਨੀਤਿ | ਸਮ੍ਯਗ੍ਵਾਨ੍ਤਾ ਸਲਿਲਸਰਕੇ ਨ੍ਯਸ੍ਤਾ ਭੋਕ੍ਤੁਕਾਮਾ ਸਤੀ ਚਰੇਤ੍ | ਯਾ ਸੀਦਤੀ ਨ ਚੇਸ੍ਟਤੇ ਸਾ ਦੁਰ੍ਵਾਨ੍ਤਾ, ਤਾਂ ਪੁਨਃ ਸਮ੍ਯਗ੍ਵਾਮਯੇਤ੍ | ਦੁਰ੍ਵਾਨ੍ਤਾਯਾ ਵ੍ਯਾਧਿਰਸਾਧ੍ਯ ਇਨ੍ਦ੍ਰਮਦੋ ਨਾਮ ਭਵਤਿ | ਅਥ ਸੁਵਾਨ੍ਤਾਂ ਪੂਰ੍ਵਵਤ੍ ਸਨ੍ਨਿਦਧ੍ਯਾਤ੍ ||੨੨||
View original
अथ पतितां तण्डुलकण्डनप्रदिग्धगात्रीं तैललवणाभ्यक्तमुखीं वामहस्ताङ्गुष्ठाङ्गुलीभ्यां गृहीतपुच्छां दक्षिणहस्ताङ्गुष्ठाङ्गुलिभ्यां शनैः शनैरनुलोममनुमार्जयेदामुखात्, वामयेत् तावद्यावत् सम्यग्वान्तलिङ्गानीति | सम्यग्वान्ता सलिलसरके न्यस्ता भोक्तुकामा सती चरेत् | या सीदती न चेष्टते सा दुर्वान्ता, तां पुनः सम्यग्वामयेत् | दुर्वान्ताया व्याधिरसाध्य इन्द्रमदो नाम भवति | अथ सुवान्तां पूर्ववत् सन्निदध्यात् ||२२||
🔊 Audio coming soon
ਪਾਤਿਤਾਯਾ ਰੁਧਿਰਾਪਹਰਣਵਿਧਾਨਾਯਾਹ- ਅਥ ਪਤਿਤਾਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਤਣ੍ਡੁਲਕਣ੍ਡਨਂ ਗੁਣ੍ਡਨਂ ‘ਕਣਾ’ ਇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਅਨੁਲੋਮਮ੍ ਅਨੁਕੂਲਮ੍, ਅਨੁਮਾਰ੍ਜਯੇਤ੍ ਪ੍ਰੋਞ੍ਛਯੇਤ੍, ਆਮੁਖਾਦਿਤਿ ਮੁਖਂ ਯਾਵਦਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਸਮ੍ਯਗ੍ਵਾਨ੍ਤਲਿਙ੍ਗਾਨ੍ਯਾਹ- ਸਮ੍ਯਗਿਤ੍ਯਾਦਿ ਸਲਿਲਸਰਕਨ੍ਯਸ੍ਤਾ ਜਲਪੂਰ੍ਣਸ਼ਰਾਵੇਰ੍ਪਿਤਾ| ਚਰੇਤ੍ ਗਚ੍ਛੇਤ੍| ਦੁਰ੍ਵਾਨ੍ਤਾਯਾ ਲਿਙ੍ਗਾਨ੍ਯਾਹ- ਯਾ ਸੀਦਤੀਤ੍ਯਾਦਿ| ਸੀਦਤਿ ਨਿਮਜ੍ਜਤਿ| ਦੁਰ੍ਵਾਨ੍ਤਾਵਚਾਰਾਦ੍ਵ੍ਯਾਧਿਵਿਸ਼ੇਸਮਾਹ- ਦੁਰ੍ਵਾਨ੍ਤਾਯਾ ਇਤ੍ਯਾਦਿ| “ਅਸ੍ਯ ਤੁ ਵ੍ਯਾਧੇਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇ ਲਕ੍ਸਣਾਨਿਰ੍ਦੇਸ਼ਾਨ੍ਨ ਪਠਨੀਯਃ” ਇਤ੍ਯੇਕੇ| ਅਥ ਸੁਵਾਨ੍ਤਾ ਕਿਂ ਕਾਰ੍ਯੇਤ੍ਯਾਹ- ਸੁਵਾਨ੍ਤਾਮਿਤਿ| ਪੂਰ੍ਵਵਦਿਤਿ ਯਥਾ- ‘ਨਵੇ ਮਹਤਿ ਘਟੇ’ ਇਤ੍ਯਾਦੌ||੨੨||
Adhikarana 19 (23) · Śloka 23
ਸ਼ੋਣਿਤਸ੍ਯ ਯੋਗਾਯੋਗਾਨਵੇਕ੍ਸ੍ਯ ਸ਼ਤਧੌਤਘਤਾਭ੍ਯਙ੍ਗਃ, ਤਤ੍ਪਿਚੁਧਾਰਣਂ ਵਾ; ਜਲੌਕੋਵ੍ਰਣਾਨ੍ ਮਧੁਨਾਵਘਟ੍ਟਯੇਤ੍, ਸ਼ੀਤਾਭਿਰਦ੍ਭਿਃ ਪਰਿਸੇਚਯੇਦ੍ਬਧ੍ਨੀਤ ਵਾ, ਕਸਾਯਮਧੁਰਸ੍ਨਿਗ੍ਧਸ਼ੀਤੈਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਦੇਹੈਃ ਪ੍ਰਦਿਹ੍ਯਾਦਿਤਿ ||੨੩||
View original
शोणितस्य योगायोगानवेक्ष्य शतधौतघृताभ्यङ्गः, तत्पिचुधारणं वा; जलौकोव्रणान् मधुनाऽवघट्टयेत्, शीताभिरद्भिः परिषेचयेद्बध्नीत वा, कषायमधुरस्निग्धशीतैश्च प्रदेहैः प्रदिह्यादिति ||२३||
🔊 Audio coming soon
ਸ਼ੋਣਿਤਾਵਸੇਚਨੇ ਉਤ੍ਤਰਕਰ੍ਮਾਣਿ ਨਿਰ੍ਦਿਸ਼ਨ੍ਨਾਹ- ਸ਼ੋਣਿਤਸ੍ਯੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਯੋਗਃ ਸਮ੍ਯਕ੍ਸ੍ਰੁਤਿ; ਅਯੋਗੋ ਯੋਗਾਦਨ੍ਯਃ, ਸ ਤ੍ਰਿਵਿਧੋ ਹੀਨਾਤਿਮਿਥ੍ਯਾਯੋਗਭੇਦਾਤ੍| ਤਤ੍ਰ ਯੋਗੇ ਸ਼ਤਧੌਤਘਤਾਭ੍ਯਙ੍ਗਃ, ਸ਼ਤਧੌਤਘਤਾਕ੍ਤਪਿਚੁਧਾਰਣਂ ਵਾ| ਹੀਨਯੋਗੇ ਕਿਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦਿਤ੍ਯਾਹ- ਜਲੌਕੋਵ੍ਰਣਾਨ੍ ਮਧੁਨਾ ਅਵਘਟ੍ਟਯੇਤ੍ ਚਾਲਯੇਤ੍ ਸ੍ਰਾਵਣਾਰ੍ਥਮ੍| ਅਤਿਯੋਗੇ ਕਿਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦਿਤ੍ਯਾਹ- ਸ਼ੀਤਾਭਿਰਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚ ਪਰਿਸੇਚਯੇਦ੍ਬਧ੍ਨੀਤ ਵੇਤਿ; ਸ਼ੀਤਲਜਲਪਰਿਸੇਚਨਂ ਬਨ੍ਧਨਂ ਚ ਜਲੌਕੋਮੁਖਪਦਸ੍ਯ ਰਕ੍ਤਸ੍ਥਿਤ੍ਯਰ੍ਥਮ੍| ਮਿਥ੍ਯਾਯੋਗੇ ਉਪਕ੍ਰਮਮਾਹ- ਕਸਾਯੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਪ੍ਰਦਿਹ੍ਯਾਤ੍ ਲਿਮ੍ਪੇਤ੍| ਅਤ੍ਰ ਕਸਾਯਪ੍ਰਦੇਹਃ ਸ਼ੇਸਦੁਸ੍ਟਰਕ੍ਤਪ੍ਰਸਾਦਾਰ੍ਥਂ, ਮਧੁਰੈਃ ਪ੍ਰਦੇਹਃ ਸ੍ਰੁਤਾਦੁਸ੍ਟਰਕ੍ਤਵਰ੍ਧਨਾਰ੍ਥਂ; ਅਨ੍ਯੇ ਤੁ “ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਦ੍ਯੁਪਦ੍ਰਵਪਰਿਹਾਰਾਰ੍ਥਂ ਸ਼ੀਤਲਜਲਸੇਕਃ, ਮਧੁਨਾਵਘਟ੍ਟਨਂ ਕਸਾਯਾਦਿਲੇਪਨਂ ਚ ਸਨ੍ਧਾਨਾਰ੍ਥਮ੍” ਇਤਿ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨਯਨ੍ਤਿ| ਸ਼ੋਣਿਤਸ੍ਰਾਵਣਮਪਿ ਪੁਰੁਸਬਲਪ੍ਰਮਾਣਾਦ੍ਦੋਸਬਲਪ੍ਰਮਾਣਾਦ੍ਵਾ ਵਾਤਾਦਿਜਨਿਤਵ੍ਯਾਧਿਬਲਪ੍ਰਮਾਣਾਦ੍ਵਾ ਯਾਵਚ੍ਛੋਣਿਤਸ੍ਯ ਸਮ੍ਯਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਧਿਰ੍ਭਵਤਿ ਤਾਵਦ੍ਵਾ ਰੋਗਾਸ਼ਯਂ ਵਾ ਸਮੀਕ੍ਸ੍ਯ| ਤਦ੍ਯਥਾ- ਅਲ੍ਪੀਯਸਿ ਰੋਗਾਸ਼ਯੇਲ੍ਪਂ ਰਕ੍ਤਮਾਹਰਣੀਯਂ, ਮਹਤਿ ਪੁਨਰ੍ਬਹ੍ਵਿਤਿ| ਰਕ੍ਤਮੋਕ੍ਸਣਂ ਚ ਪਲਾਦਿਮਾਨੇਨ, ਪਲਂ ਚਾਤ੍ਰ ਪਕ੍ਵਸਪ੍ਤਗੁਞ੍ਜਾਫਲਪ੍ਰਮਾਣਮਾਸਕੇਣ, ਤਾਨ੍ਯਪਿ ਚਾਰ੍ਧਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ਪਲਾਨਿ ਪ੍ਰਸ੍ਥਃ; ਰਕ੍ਤਪ੍ਰਸ੍ਥਸ਼੍ਚੈਕੈਕਸ੍ਯਾਂ ਸਿਰਾਯਾਂ ਮੋਕ੍ਸਣੀਯਃ; ਤਦਪਿ ਦ੍ਵਾਭ੍ਯਾਂ ਦਿਵਸਾਭ੍ਯਾਂ; ਪ੍ਰਸ੍ਥਸ਼੍ਚਾਤ੍ਰੋਤ੍ਤਮਮਾਤ੍ਰਾ; ਮਧ੍ਯਮਾ ਮਾਤ੍ਰਾਰ੍ਧਪ੍ਰਸ੍ਥਃ, ਅਰ੍ਧਪ੍ਰਸ੍ਥਸ਼੍ਚਾਤ੍ਰ ਕਰ੍ਸਾਧਿਕਸਟ੍ਪਲਾਨਿ, ਏਤਦਪਿ ਦ੍ਵਾਭ੍ਯਾਮਹੋਭ੍ਯਾਂ ਸ੍ਰਾਵਣੀਯਮ੍; ਅਧਮਮਾਤ੍ਰਾ ਕੁਡਵਂ, ਕੁਡਵਸ਼੍ਚਾਤ੍ਰਾਸ੍ਟਮਾਸਾਧਿਕਾਨਿ ਤ੍ਰੀਣਿ ਪਲਾਨਿ; ਇਦਮਪਿ ਦਿਨਦ੍ਵਯੇਨ ਮੋਕ੍ਸਣੀਯਮ੍; ਇਤਿ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਃ ਕਰ੍ਮਮਾਰ੍ਗਃ||੨੩||
Adhikarana 20 (24) · Śloka 24
ਭਵਤਿ ਚਾਤ੍ਰ- ਕ੍ਸੇਤ੍ਰਾਣਿ ਗ੍ਰਹਣਂ ਜਾਤੀਃ ਪੋਸਣਂ ਸਾਵਚਾਰਣਮ੍ | ਜਲੌਕਸਾਂ ਚ ਯੋ ਵੇਤ੍ਤਿ ਤਤ੍ਸਾਧ੍ਯਾਨ੍ ਸ ਜਯੇਦ੍ਗਦਾਨ੍ ||੨੪||
View original
भवति चात्र- क्षेत्राणि ग्रहणं जातीः पोषणं सावचारणम् | जलौकसां च यो वेत्ति तत्साध्यान् स जयेद्गदान् ||२४||
🔊 Audio coming soon
ਇਦਾਨੀਂ ਸਙ੍ਗ੍ਰਹਸ਼੍ਲੋਕਮਾਹ- ਭਵਤਿ ਚਾਤ੍ਰੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਕ੍ਸੇਤ੍ਰਾਣੀਤਿ ਸਵਿਸਾਣਾਂ ਕ੍ਸੇਤ੍ਰਾਣਿ ‘ਤਤ੍ਰ ਸਵਿਸਕੀਟ’ ਇਤ੍ਯਾਦਿ, ਨਿਰ੍ਵਿਸਾਣਾਂ ‘ਪਦ੍ਮੋਤ੍ਪਲਪਤ੍ਰ’ ਇਤ੍ਯਾਦਿ| ਗ੍ਰਹਣਮਿਤਿ ‘ਤਾਸਾਂ ਗ੍ਰਹਣਮਾਰ੍ਦ੍ਰਚਰ੍ਮਣਾ’ ਇਤ੍ਯਾਦਿ| ਜਾਤਯਃ ਸਵਿਸਾਣਾਂ ‘ਕਸ੍ਣਾ ਕਰ੍ਬੁਰਾ’ ਇਤ੍ਯਾਦਿ; ਨਿਰ੍ਵਿਸਾਣਾਂ ‘ਕਪਿਲਾ ਪਿਙ੍ਗਲਾ’ ਇਤ੍ਯਾਦਿ| ਪੋਸਣਮਿਤਿ ‘ਨਵੇ ਮਹਤਿ ਘਟੇ’ ਇਤ੍ਯਾਦਿ| ਅਵਚਾਰਣਮਿਤਿ ‘ਅਥ ਜਲੌਕੋਵਸੇਕਸਾਧ੍ਯ’ ਇਤ੍ਯਾਦਿ, ਚਕਾਰਾਤ੍ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਕਰ੍ਮਾਦਿ||੨੪||
Adhikarana puShpikA · Śloka 12
ਇਤਿ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਸੂਤ੍ਰਸ੍ਥਾਨੇ ਜਲੌਕਾਵਚਾਰਣੀਯੋ ਨਾਮ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੋਧ੍ਯਾਯਃ ||੧੨||
View original
इति सुश्रुतसंहितायां सूत्रस्थाने जलौकावचारणीयो नाम त्रयोदशोऽध्यायः ||१२||
🔊 Audio coming soon
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਡਲ੍ਹ(ਹ੍ਲ)ਣਵਿਰਚਿਤਾਯਾਂ ਨਿਬਨ੍ਧਸਙ੍ਗ੍ਰਹਾਖ੍ਯਾਯਾਂ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਯਾਂ ਸੂਤ੍ਰਸ੍ਥਾਨੇ ਜਲੌਕਾਵਚਾਰਣੀਯੋ ਨਾਮ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੋਧ੍ਯਾਯਃ||੧੨||