Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ਅਥਾਤੋ ਵ੍ਰਣਿਤੋਪਾਸਨੀਯਮਧ੍ਯਾਯਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ ||੧|| ਯਥੋਵਾਚ ਭਗਵਾਨ੍ ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਃ ||੨||
अथातो व्रणितोपासनीयमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
ਵ੍ਰਣਿਤਸ੍ਯ ਸਞ੍ਜਾਤਵ੍ਰਣਸ੍ਯ, ਉਪਾਸਨਂ ਸੇਵਨਂ, ਤਚ੍ਚ ਗਹਸ਼ਯ੍ਯਾਸਨਾਦਿਕਂ, ਤਦ੍ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਸ ਤਥਾ||੧-੨||
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
ਵ੍ਰਣਿਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਥਮਮੇਵਾਗਾਰਮਨ੍ਵਿਚ੍ਛੇਤ੍; ਤਚ੍ਚਾਗਾਰਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਵਾਸ੍ਤ੍ਵਾਦਿਕਂ ਕਾਰ੍ਯਮ੍ ||੩||
व्रणितस्य प्रथममेवागारमन्विच्छेत्; तच्चागारं प्रशस्तवास्त्वादिकं कार्यम् ||३||
🔊 Audio coming soon
ਸ਼ਯ੍ਯਾਸਨਾਦਿਕਂ ਗਹਸ੍ਥਸ੍ਯ ਕਾਰ੍ਯਮਿਤਿ ਪ੍ਰਾਗੇਵ ਗਹਂ ਨਿਰ੍ਦੇਸ੍ਟੁਮਾਹ- ਵ੍ਰਣਿਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਥਮਮੇਵੇਤ੍ਯਾਦਿ| ‘ਵ੍ਰਣਿਨਃ’ ਇਤ੍ਯਨ੍ਯੇ ਪਠਨ੍ਤਿ| ਤਚ੍ਚਾਗਾਰਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਵਾਸ੍ਤ੍ਵਾਦਿਕਂ ਕਾਰ੍ਯਮ੍||੩||
Adhikarana 3 (4) · Śloka 4
ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਵਾਸ੍ਤੁਨਿ ਗਹੇ ਸ਼ੁਚਾਵਾਤਪਵਰ੍ਜਿਤੇ | ਨਿਵਾਤੇ ਨ ਚ ਰੋਗਾਃ ਸ੍ਯੁਃ ਸ਼ਾਰੀਰਾਗਨ੍ਤੁਮਾਨਸਾਃ ||੪||
प्रशस्तवास्तुनि गृहे शुचावातपवर्जिते | निवाते न च रोगाः स्युः शारीरागन्तुमानसाः ||४||
🔊 Audio coming soon
ਯਤਸ੍ਤਸ੍ਮਿਸ੍ਤਥਾਭੂਤੇ ਸ੍ਥਿਤਸ੍ਯ ਵ੍ਰਣਿਨਃ ਸ਼ਾਰੀਰਾਦਯੋ ਰੋਗਾ ਨ ਭਵੇਯੁਰਿਤਿ ਦਰ੍ਸ਼ਯਿਤੁਮਾਹ- ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਵਾਸ੍ਤੁਨੀਤ੍ਯਾਦਿ| ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਵਾਸ੍ਤੁਨਿ ਗਹ ਇਤਿ ਵਾਸ੍ਤੁਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਦੇਸ਼ਃ ਕਥ੍ਯਤੇ, ਤੇਨ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਦੇਸ਼ੇ ਗਹ ਇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ, ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਤ੍ਵਂ ਚ ਦੇਸ਼ਸ੍ਯ ਪ੍ਰਾਙ੍ਨਿਮ੍ਨਤ੍ਵਮੁਦਙ੍ਨਿਮ੍ਨਤ੍ਵਂ ਕਸ੍ਣਮਤ੍ਤਿਕਤ੍ਵਂ ਸੁਵਰ੍ਣਮਤ੍ਤਿਕਤ੍ਵਂ ਵੇਤ੍ਯਾਦਿਕਂ; ‘ਗਹਸਨ੍ਨਿਵੇਸ਼ਾਰ੍ਥਾ ਭੂਮਿਸ੍ਤਦਧਿਸ੍ਠਾਤਪੁਰੁਸੋ ਵਾ ਵਾਸ੍ਤੁਸ਼ਬ੍ਦੇਨੋਚ੍ਯਤੇ’ ਇਤ੍ਯਨ੍ਯੇ; ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਤ੍ਵਂ ਹਿ ਮਰ੍ਮਾਦਿਰਹਿਤਤ੍ਵਮ੍||੪||
Adhikarana 4 (5) · Śloka 5
ਤਸ੍ਮਿਞ੍ ਸ਼ਯਨਮਸਮ੍ਬਾਧਂ ਸ੍ਵਾਸ੍ਤੀਰ੍ਣਂ ਮਨੋਜ੍ਞਂ ਪ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਿਰਸ੍ਕਂ ਸਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਂ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ||੫||
तस्मिञ् शयनमसम्बाधं स्वास्तीर्णं मनोज्ञं प्राक्शिरस्कं सशस्त्रं कुर्वीत ||५||
🔊 Audio coming soon
ਸ਼ਯਨਸ੍ਥਸ੍ਯ ਵ੍ਰਣਿਨਃ ਸਵ੍ਰਣਾਨ੍ਯਙ੍ਗਾਨਿ ਸੁਖਮਾਸਤ ਇਤਿ ਤਦੇਵ ਨਿਰ੍ਦਿਸ਼ਨ੍ਨਾਹ- ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਿਤਿ ਅਗਾਰੇ| ਅਸਮ੍ਬਾਧਮ੍ ਅਸਙ੍ਕਟਮ੍ , ਸ੍ਵਾਸ੍ਤੀਰ੍ਣਂ ਸ਼ੋਭਨੈਰਾਸ੍ਤਰਣੈਸ੍ਤੂਲੀਗਣ੍ਡੋਪਧਾਨੈਰਾਚ੍ਛਾਦਨੈਸ਼੍ਚਾਚ੍ਛਾਦਿਤਂ, ਮਨੋਜ੍ਞਂ ਰਮਣੀਯਂ, ਸਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਂ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਸਹਿਤਂ ਹਿਂਸ੍ਰਨਿਵਾਰਣਾਰ੍ਥਮ੍||੫||
Adhikarana 5 (6) · Śloka 6
ਸੁਖਚੇਸ੍ਟਾਪ੍ਰਚਾਰਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਸ੍ਵਾਸ੍ਤੀਰ੍ਣੇ ਸ਼ਯਨੇ ਵ੍ਰਣੀ | ਪ੍ਰਾਚ੍ਯਾਂ ਦਿਸ਼ਿ ਸ੍ਥਿਤਾ ਦੇਵਾਸ੍ਤਤ੍ਪੂਜਾਰ੍ਥਂ ਚ ਤਚ੍ਛਿਰਃ ||੬||
सुखचेष्टाप्रचारः स्यात् स्वास्तीर्णे शयने व्रणी | प्राच्यां दिशि स्थिता देवास्तत्पूजार्थं च तच्छिरः ||६||
🔊 Audio coming soon
ਇਤ੍ਥਮ੍ਭੂਤਸ੍ਯ ਸ਼ਯਨਸ੍ਯ ਗੁਣਮਾਹ- ਸੁਖਚੇਸ੍ਟਾਪ੍ਰਚਾਰਃ ਸ੍ਯਾਦਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਚੇਸ੍ਟਾਪ੍ਰਚਾਰ ਇਤਿ ਸ਼ਯਨਪਰਿਵਰ੍ਤਨਾਦਿਗਤਿਃ||੬||
Adhikarana 6 (7) · Śloka 7
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਸੁਹਦ੍ਭਿਰਨੁਕੂਲੈਃ ਪ੍ਰਿਯਂਵਦੈਰੁਪਾਸ੍ਯਮਾਨੋ ਯਥੇਸ੍ਟਮਾਸੀਤ ||੭||
तस्मिन् सुहृद्भिरनुकूलैः प्रियंवदैरुपास्यमानो यथेष्टमासीत ||७||
🔊 Audio coming soon
ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਸ਼ਯਨੇ ਯਥਾ ਵ੍ਰਣਿਤੇਨ ਸ੍ਥਾਤਵ੍ਯਂ ਤਥੋਪਦਿਸ਼ਨ੍ਨਾਹ- ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਸੁਹਦ੍ਭਿਰਿਤਿ ਮਿਤ੍ਰੈਃ| ਅਨੁਕੂਲੈਰਿਤਿ ਅਤ੍ਮਨੋਨੁਮ(ਗ)ਤਵਰ੍ਤਿਭਿਰਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਉਪਾਸ੍ਯਮਾਨਃ ਸੇਵ੍ਯਮਾਨਃ||੭||
Adhikarana 7 (8) · Śloka 8
ਸੁਹਦੋ ਵਿਕ੍ਸਿਪਨ੍ਤ੍ਯਾਸ਼ੁ ਕਥਾਭਿਰ੍ਵ੍ਰਣਵੇਦਨਾਃ | ਆਸ਼੍ਵਾਸਯਨ੍ਤੋ ਬਹੁਸ਼ਃ ਸ੍ਵਨੁਕੂਲਾਃ ਪ੍ਰਿਯਂਵਦਾਃ ||੮||
सुहृदो विक्षिपन्त्याशु कथाभिर्व्रणवेदनाः | आश्वासयन्तो बहुशः स्वनुकूलाः प्रियंवदाः ||८||
🔊 Audio coming soon
ਸੁਹਦੁਪਾਸਨਫਲਮਾਹ- ਸੁਹਦ ਇਤ੍ਯਾਦਿ| ਵਿਕ੍ਸਿਪਨ੍ਤਿ ਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਪ੍ਰੇਰਯਨ੍ਤਿ ਸ੍ਫੋਟਯਨ੍ਤੀਤ੍ਯਰ੍ਥਃ; ਕਥਾਃ ਪੂਰ੍ਵਪੁਰੁਸਵਤ੍ਤਾਨ੍ਤਪ੍ਰਬਨ੍ਧਰਚਨਾਃ ; ਆਸ਼੍ਵਾਸਯਨ੍ਤਃ ਸਾਨ੍ਤ੍ਵਯਨ੍ਤਃ||੮||
Adhikarana 8 (9) · Śloka 9
ਨ ਚ ਦਿਵਾਨਿਦ੍ਰਾਵਸ਼ਗਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ ||੯||
न च दिवानिद्रावशगः स्यात् ||९||
🔊 Audio coming soon
ਸ਼ਯਨੇ ਦੋਸਵਨ੍ਤਮਾਚਾਰਂ ਪਰਿਹਰਨ੍ਨਾਹ- ਨ ਚੇਤ੍ਯਾਦਿ||੯||
Adhikarana 9 (10) · Śloka 10
ਦਿਵਾਸ੍ਵਪ੍ਨਾਦ੍ਵ੍ਰਣੇ ਕਣ੍ਡੂਰ੍ਗਾਤ੍ਰਾਣਾਂ ਗੌਰਵਂ ਤਥਾ | ਸ਼੍ਵਯਥੁਰ੍ਵੇਦਨਾ ਰਾਗਃ ਸ੍ਰਾਵਸ਼੍ਚੈਵ ਭਸ਼ਂ ਭਵੇਤ੍ ||੧੦||
दिवास्वप्नाद्व्रणे कण्डूर्गात्राणां गौरवं तथा | श्वयथुर्वेदना रागः स्रावश्चैव भृशं भवेत् ||१०||
🔊 Audio coming soon
ਕਥਞ੍ਚਿਦ੍ਦਿਵਾਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਕਤੇ ਦੋਸਮਾਹ- ਦਿਵਾਸ੍ਵਪ੍ਨਾਦਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਅਤ੍ਰ ਕਣ੍ਡੂਗੌਰਵੇ ਕਫਕਤੇ, ਸ਼੍ਵਯਥੁਵੇਦਨੇ ਵਾਤਕਤੇ, ਰਾਗਃ ਪਿਤ੍ਤਜਨਿਤਃ, ਸ੍ਰਾਵੋ ਰਕ੍ਤਕਤਃ, ਏਤੇਨ ਦਿਵਾਸ੍ਵਪ੍ਨਸ੍ਯਾਖਿਲਦੋਸਕਰ੍ਤਤ੍ਵਮੁਕ੍ਤਮ੍||੧੦||
Adhikarana 10 (11) · Śloka 11
ਉਤ੍ਥਾਨਸਂਵੇਸ਼ਨਪਰਿਵਰ੍ਤਨਚਙ੍ਕ੍ਰਮਣੋਚ੍ਚੈਰ੍ਭਾਸਣਾਦ੍ਯਾਸ੍ਵਾਤ੍ਮਚੇਸ੍ਟਾਸ੍ਵਪ੍ਰਮਤ੍ਤੋ ਵ੍ਰਣਂ ਸਂਰਕ੍ਸੇਤ੍ ||੧੧||
उत्थानसंवेशनपरिवर्तनचङ्क्रमणोच्चैर्भाषणाद्यास्वात्मचेष्टास्वप्रमत्तो व्रणं संरक्षेत् ||११||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਵਵਸ੍ਥਾਸੁ ਵ੍ਰਣਸਂਰਕ੍ਸਾ ਕਰਣੀਯੇਤਿ ਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ਨਾਹ- ਉਤ੍ਥਾਨੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਸਂਵੇਸ਼ਨਂ ਵਿਸ਼੍ਰਮਣਂ, ਪਰਿਵਰ੍ਤਨਂ ਵਾਮਦਕ੍ਸਿਣਕਠ੍ਯੋਰ੍ਵਿਲੋਟਨਂ, ਚਙ੍ਕ੍ਰਮਣਂ ਗਤਾਗਤਮ੍, ਆਤ੍ਮਚੇਸ੍ਟਾਸੂਤ੍ਥਾਨਾਦਿਕਾਸ੍ਵੇਵ, ਅਪ੍ਰਮਤ੍ਤਃ ‘ਵ੍ਰਣੀ’ ਇਤਿ ਸ਼ੇਸਃ||੧੧||
Adhikarana 11 (12) · Śloka 12
ਸ੍ਥਾਨਾਸਨਂ ਚਙ੍ਕ੍ਰਮਣਂ ਦਿਵਾਸ੍ਵਪ੍ਨਂ ਤਥੈਵ ਚ | ਵ੍ਰਣਿਤੋ ਨ ਨਿਸੇਵੇਤ ਸ਼ਕ੍ਤਿਮਾਨਪਿ ਮਾਨਵਃ ||੧੨||
स्थानासनं चङ्क्रमणं दिवास्वप्नं तथैव च | व्रणितो न निषेवेत शक्तिमानपि मानवः ||१२||
🔊 Audio coming soon
ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਾਮਪਿ ਵ੍ਰਣਿਨਃ ਕਾਯਚੇਸ੍ਟਾਂ ਨਿਯਮਯਨ੍ਨਾਹ- ਸ੍ਥਾਨਾਸਨਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਸ੍ਥਾਨਮ੍ ਊਰ੍ਧ੍ਵੀਭੂਤਸ੍ਯ ਸ੍ਥਿਤਿਃ, ਆਸਨਮ੍ ਉਪਵਿਸ੍ਟਸ੍ਯ ਸ੍ਥਿਤਿਃ| “ਸ੍ਥਾਨਾਸਨਂ ਚਙ੍ਕ੍ਰਮਣਂ ਯਾਨਯਾਨਾਤਿਭਾਸਣਮ੍| ਵ੍ਰਣਵਾਨ੍ਨ ਨਿਸੇਵੇਤ ਸ਼ਕ੍ਤਿਮਾਨਪਿ ਮਾਨਵਃ” ਇਤਿ ਕੇਚਿਤ੍ ਪਠਨ੍ਤਿ| ਯਾਨਯਾਨਂ ਰਥਾਦਿਗਮਨਮ੍||੧੨||
Adhikarana 12 (13) · Śloka 13
ਉਤ੍ਥਾਨਾਦ੍ਯਾਸਨਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਸ਼ਯ੍ਯਾ ਚਾਤਿਨਿਸੇਵਿਤਾ | ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਯਾਨ੍ਮਾਰੁਤਾਦਙ੍ਗਰੁਜਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵਿਵਰ੍ਜਯੇਤ੍ ||੧੩||
उत्थानाद्यासनं स्थानं शय्या चातिनिषेविता | प्राप्नुयान्मारुतादङ्गरुजस्तस्माद्विवर्जयेत् ||१३||
🔊 Audio coming soon
ਉਤ੍ਥਾਨਾਦੀਨਾਮਤਿਨਿਸੇਵਣਾਦ੍ਦੋਸਮਾਹ- ਉਤ੍ਥਾਨੇਤ੍ਯਾਦਿ||੧੩||
Adhikarana 13 (14) · Śloka 14
ਗਮ੍ਯਾਨਾਂ ਚ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਸਨ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਸਮ੍ਭਾਸਣਸਂਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਨਾਨਿ ਦੂਰਤ ਏਵ ਪਰਿਹਰੇਤ੍ ||੧੪||
गम्यानां च स्त्रीणां सन्दर्शनसम्भाषणसंस्पर्शनानि दूरत एव परिहरेत् ||१४||
🔊 Audio coming soon
ਸਾਮਾਨ੍ਯਾਚਾਰਾਨ੍ਨਿਯਮ੍ਯ ਵਿਸ਼ਿਸ੍ਟਂ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਰਯਂ ਵਿਹਾਰਮਤਿਦੋਸਕਰਂ ਪਥਗੇਵ ਨਿਰ੍ਦਿਸ਼ਨ੍ਨਾਹ- ਗਮ੍ਯਾਨਾਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਗਮ੍ਯਾ ਗਮਨਾਰ੍ਹਾ ਗ੍ਰਾਮ੍ਯਧਰ੍ਮਯੋਗ੍ਯਾ ਇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ, ਤਾਸ਼੍ਚ ਭਾਰ੍ਯਾਵੇਸ਼੍ਯਾਚੇਟੀਪ੍ਰਭਤਯਃ| ਸਨ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦਿਸੁ ਸਂਸ਼ਬ੍ਦ ਆਭਿਮੁਖ੍ਯਾਰ੍ਥਃ||੧੪||
Adhikarana 14 (15) · Śloka 15
ਸ੍ਤ੍ਰੀਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦਿਭਿਃ ਸ਼ੁਕ੍ਰਂ ਕਦਾਚਿਚ੍ਚਲਿਤਂ ਸ੍ਰਵੇਤ੍ | ਗ੍ਰਾਮ੍ਯਧਰ੍ਮਕਤਾਨ੍ਦੋਸਾਨ੍ ਸੋਸਂਸਰ੍ਗੇਪ੍ਯਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ||੧੫||
स्त्रीदर्शनादिभिः शुक्रं कदाचिच्चलितं स्रवेत् | ग्राम्यधर्मकृतान्दोषान् सोऽसंसर्गेऽप्यवाप्नुयात् ||१५||
🔊 Audio coming soon
ਕਸ੍ਮਾਦ੍ਗਮ੍ਯਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਸਨ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦਿ ਪਰਿਹਰ੍ਤਵ੍ਯਮਿਤ੍ਯਾਹ- ਸ੍ਤ੍ਰੀਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦਿਭਿਰਿਤ੍ਯਾਦਿ||੧੫||
Adhikarana 15 (16) · Śloka 16
ਨਵਧਾਨ੍ਯਮਾਸਤਿਲਕਲਾਯਕੁਲਤ੍ਥਨਿਸ੍ਪਾਵਹਰਿਤਕਸ਼ਾਕਾਮ੍ਲਲਵਣਕਟੁਕਗੁਡਪਿਸ੍ਟਵਿਕਤਿਵਲ੍ਲੂਰਸ਼ੁਸ੍ਕਸ਼ਾਕਾਜਾਵਿਕਾਨੂਪੌਦਕ- ਮਾਂਸਵਸਾਸ਼ੀਤੋਦਕਕਸ਼ਰਾਪਾਯਸਦਧਿਦੁਗ੍ਧਤਕ੍ਰਪ੍ਰਭਤੀਨਿ ਪਰਿਹਰੇਤ੍ ||੧੬||
नवधान्यमाषतिलकलायकुलत्थनिष्पावहरितकशाकाम्ललवणकटुकगुडपिष्टविकृतिवल्लूरशुष्कशाकाजाविकानूपौदक- मांसवसाशीतोदककृशरापायसदधिदुग्धतक्रप्रभृतीनि परिहरेत् ||१६||
🔊 Audio coming soon
ਅਤਿਦੋਸਕਰਮਾਹਾਰਂ ਨਿਯਮਯਨ੍ਨਾਹ- ਨਵਧਾਨ੍ਯੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਕਲਾਯੋਤ੍ਰ ਤ੍ਰਿਪੁਟਕਃ, ਏਤੇਨ ਹਰੇਣੁਸਤੀਨਕਯੋਰਪ੍ਰਤਿਸੇਧਃ; ਨਿਸ੍ਪਾਵਸ਼ਬ੍ਦੇਨਾਤ੍ਰ ਰਾਜਸ਼ਿਮ੍ਬੀ; ਹਰਿਤਕਮਿਤਿ “ਕੁਠੇਰਸ਼ਿਗ੍ਰੁਸੁਰਸਸੁਮੁਖਾਸੁਰਿਭੂਸ੍ਤਣਾਃ| ਮੂਲਕਂ ਚੁਕ੍ਰਿਕਾ ਚੇਤਿ ਵਰ੍ਗਂ ਹਰਿਤਕਂ ਵਿਦੁ”- ਇਤਿ| ਅਤ੍ਰਾਮ੍ਲਾਦਯਸ੍ਤ੍ਰਯੋ ਰਸਾਃ| ਗੁਡਪਿਸ੍ਟਵਿਕਤਿਰਿਤਿ ਵਿਕਤਿਸ਼ਬ੍ਦੋ ਗੁਡਪਿਸ੍ਟਾਭ੍ਯਾਂ ਸਹ ਸਮ੍ਬਧ੍ਯਤੇ| ਵਲ੍ਲੂਰਂ ਸ਼ੁਸ੍ਕਮਾਂਸਮ੍| ਅਜਾਵਿਕਾਨੂਪੌਦਕਮਾਂਸਵਸੇਤਿ ਅਜਾਵਿਕੇ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧੇ; ਆਨੂਪਸ਼ਬ੍ਦੋ ਦ੍ਵਿਵਿਧਃ- ਵ੍ਯੁਤ੍ਪਾਦਿਤੋਵ੍ਯੁਤ੍ਪਾਦਿਤਸ਼੍ਚ, ਤਤ੍ਰਾਵ੍ਯੁਤ੍ਪਾਦਿਤਃ ਪਞ੍ਚਸੁ ਕੂਲਚਰਾਦਿਸੁ ਵਰ੍ਤਤੇ, ਅਤ੍ਰ ਤੁ ਵ੍ਯੁਤ੍ਪਾਦਿਤ ਏਵ ਗ੍ਰਾਹ੍ਯਾਃ, ਤਦੇਵਾਹ- ਅਨੁਗਤਾ ਆਪੋ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਸੋਨੂਪੋ ਦੇਸ਼ਃ, ਤਚ੍ਚਾਰਿਣਸ੍ਤ੍ਵਾਨੂਪਾਃ; ਤੇ ਚ ਕੂਲਚਰਾਃ ਪ੍ਲਵਾਸ਼੍ਚੇਤਿ| ਔਦਕਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਪੁਨਰਤ੍ਰ ਕੋਸ਼ਸ੍ਥਾਃ ਪਾਦਿਨੋ ਮਤ੍ਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚੋਚ੍ਯਨ੍ਤੇ| ਵਸਾ ਸ਼ੁਦ੍ਧਮਾਂਸਸ੍ਨੇਹਃ ਕਸ਼ਰਾ ਤਿਲਤਣ੍ਡੁਲਮਾਸੈਃ ਕਤਾ ਯਵਾਗੂਃ| ਪਾਯਸਂ ਕ੍ਸੀਰਸਿਦ੍ਧਾਸ੍ਤਣ੍ਡੁਲਾਃ| ਅਨ੍ਯੇ ਤੁ ‘ਅਜਾਙ੍ਗਲਵਿਕਾਰਾਨੂਪੌਦਕਮਾਂਸਂ’ ਇਤਿ ਪਠਨ੍ਤਿ| ਯਦ੍ਯਪਿ ਜਾਙ੍ਗਲਵਰ੍ਗੋਸ੍ਟਵਿਧਸ੍ਤਥਾਪ੍ਯਤ੍ਰ ਜਙ੍ਘਾਲਵਿਸ੍ਕਿਰੌ ਜਾਙ੍ਗਲਸ਼ਬ੍ਦੇਨੋਚ੍ਯੇਤੇ; ਕੁਤਃ? ਤਯੋਃ ਪ੍ਰਧਾਨਤਮਤ੍ਵਾਤ੍, ਯਥਾ ਲਵਣਸ਼ਬ੍ਦਸ੍ਯਾ(ਬ੍ਦੇਨਾ)ਵਿਸ਼ੇਸੋਕ੍ਤਾਵਪਿ ਪ੍ਰਧਾਨਤ੍ਵਾਤ੍ ਸੈਨ੍ਧਵਂ ਗਹ੍ਯਤੇ ਤਦ੍ਵਤ੍, ਤੇਨਾਤ੍ਰ ਜਙ੍ਘਾਲਵਿਸ੍ਕਿਰੌ ਵਿਹਾਯਾਨ੍ਯੇਸਾਂ ਜਾਙ੍ਗਲਾਨਾਂ ਪ੍ਰਤਿਸੇਧ ਇਤਿ| ਆਨੂਪੌਦਕਯੋਰਪ੍ਯਜਾਙ੍ਗਲਤ੍ਵਾਦੇਵ ਨਿਸੇਧੇ ਸਿਦ੍ਧੇ ਪੁਨਰੁਪਾਦਾਨਂ ਤਨ੍ਮਾਂਸਾਨਾਮਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਦੋਸਵਤ੍ਤ੍ਵਪ੍ਰਤਿਪਾਦਨਾਰ੍ਥਮ੍, ਅਜਾਙ੍ਗਲਮਾਂਸਵਿਕਾਰੇਤਿ ਨਿਸੇਧਮੁਖੇਨ ਵਿਧਿਪ੍ਰਣਯਨਂ ਜਙ੍ਘਾਲਵਿਸ੍ਕਿਰਯੋਰਪ੍ਯਵਸ੍ਥਾਯਾਮੁਪਯੋਗਖ੍ਯਾਪਨਾਰ੍ਥਮਿਤਿ| ਪ੍ਰਭਤਿਗ੍ਰਹਣਾਦ੍ਵਰਕੋਦ੍ਦਾਲਕਾਦੀਨਾਂ ਪਰਿਹਾਰਃ||੧੬||
Adhikarana 16 (17) · Śloka 17
ਤਕ੍ਰਾਨ੍ਤੋ ਨਵਧਾਨ੍ਯਾਦਿਰ੍ਯੋਯਂ ਵਰ੍ਗ ਉਦਾਹਤਃ | ਦੋਸਸਞ੍ਜਨਨੋ ਹ੍ਯੇਸ ਵਿਜ੍ਞੇਯਃ ਪੂਯਵਰ੍ਧਨਃ ||੧੭||
तक्रान्तो नवधान्यादिर्योऽयं वर्ग उदाहृतः | दोषसञ्जननो ह्येष विज्ञेयः पूयवर्धनः ||१७||
🔊 Audio coming soon
ਏਸਾਂ ਭਿਨ੍ਨਜਾਤੀਯਾਨਾਮਪਿ ਦੋਸਕਰਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਯਨ੍ਨਾਹ- ਤਕ੍ਰਾਨ੍ਤ ਇਤ੍ਯਾਦਿ| ਨਨੁ ‘ਤਕ੍ਰਪ੍ਰਭਤੀਤਿ ਪਰਿਹਰੇਤ੍’ ਇਤ੍ਯਤ੍ਰ ਪ੍ਰਭਤਿਗ੍ਰਹਣਾਦ੍ਵਰਕੋਦ੍ਦਾਲਕਾਦੀਨਾਂ ਗ੍ਰਹਣਮ੍, ਅਤਸ੍ਤੇਸਾਮਪਿ ਦ੍ਸਸਞ੍ਜਨਨਤ੍ਵਂ ਚਾਸ੍ਤੇ ਏਵਂ ਪੂਯਵਰ੍ਧਨਤ੍ਵਂ ਚ, ਤਤ੍ ਕਥਂ ਤਕ੍ਰਾਨ੍ਤੋ ਨਵਧਾਨ੍ਯਾਦਿਰਿਤਿ ਵਿਚ੍ਛੇਦਃ ਕਤਃ| ਉਚ੍ਯਤੇ- ਵਰਕਾਦਿਭ੍ਯੋ ਨਵਧਾਨ੍ਯਾਦੀਨਾਂ ਤਕ੍ਰਾਨ੍ਤਾਨਾਮਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਦੋਸਸਞ੍ਜਨਨਤ੍ਵਪੂਯਵਰ੍ਧਨਤ੍ਵਪ੍ਰਤਿਪਾਦਨਾਰ੍ਥਮਿਤਿ| ਨਨੁ ਨਵਧਾਨ੍ਯਾਦੌ ਵਰ੍ਗੇ ਕੇਚਿਦ੍ਵਾਤਹਰਾਃ ਕੇਚਿਚ੍ਚ ਪਿਤ੍ਤਹਰਾਃ ਕੇਚਿਚ੍ਚ ਕਫਹਰਾਸ੍ਤਤ੍ ਕਥਮੁਚ੍ਯਤੇ ‘ਦੋਸਸਞ੍ਜਨਨ’ ਇਤਿ? ਨੈਸ ਦੋਸਃ, ਯਤੋਤ੍ਰ ਦੋਸਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਵ੍ਰਣਦੁਸ੍ਟਿਰੇਵੋਚ੍ਯਤੇ; ਯਦ੍ਯਪਿ ਵ੍ਰਣਦੁਸ੍ਟਿਰਪਿ ਦੁਸ੍ਟੈਰੇਵ ਦੋਸੈਃ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਤਥਾਪਿ ਨ ਦੋਸਃ, ਕਸ੍ਮਾਤ੍? ਨਿਦਾਨਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਾਂ ਤ੍ਰਿਵਿਧਤ੍ਵਾਤ੍; ਤਦ੍ਯਥਾ- ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਦੋਸਕਾਰਿ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ਵ੍ਯਾਧਿਕਾਰਿ, ਕਿਞ੍ਚਿਦੁਭਯਕਾਰੀਤਿ, ਕਿਂ ਬਹੁਨੋਕ੍ਤੇਨ; ਅਤ੍ਰ ਨਿਬਨ੍ਧਕਾਰੈਰ੍ਬਹੁਧਾ ਜਲ੍ਪਿਤਂ, ਤਚ੍ਚਾਸ੍ਮਾਭਿਰ੍ਵਿਸ੍ਤਰਭਯਾਨ੍ਨ ਦਰ੍ਸ਼ਿਤਮਿਤਿ||੧੭||
Adhikarana 17 (18) · Śloka 18
ਮਦ੍ਯਪਸ਼੍ਚ ਮੈਰੇਯਾਰਿਸ੍ਟਾਸਵਸੀਧੁਸੁਰਾਵਿਕਾਰਾਨ੍ ਪਰਿਹਰੇਤ੍ ||੧੮||
मद्यपश्च मैरेयारिष्टासवसीधुसुराविकारान् परिहरेत् ||१८||
🔊 Audio coming soon
ਤਤ੍ਰ ਵਿਸ਼ਿਸ੍ਟਵਿਸਯੇਤਿਦੋਸਕਰਤ੍ਵਾਦ੍ਵਿਸ਼ਿਸ੍ਟਂ ਪਾਨਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਚਾਗ੍ਰੀਕਤ੍ਯ ਨਿਸੇਧਾਰ੍ਥਮਾਹ- ਮਦ੍ਯਪਸ਼੍ਚੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਕਰ੍ਮਾਦਾਵੇਕਵਾਰਂ ਮਦ੍ਯਪਸ੍ਯ ਮਦ੍ਯਪਾਨਮਭਿਹਿਤਮ੍, ਅਤ੍ਰ ਤੁ ਵ੍ਰਣੇ ਸਤਿ ਨਿਸੇਧ ਏਵ| ਮੈਰੇਯਂ ਸੁਰਾਸਵਯੋਰੇਕਸ੍ਮਿਨ੍ ਭਾਜਨੇ ਸਨ੍ਧਾਨਮ੍| ਅਰਿਸ੍ਟਮਭਯਾਰਿਸ੍ਟਾਦਿ| ਆਸਵਾਃ ਪਲਾਸਕ੍ਸਾਰੋਦਕਾਸਵਾਦਯੋ ਮਹਾਕੁਸ੍ਠਾਦ੍ਯਭਿਹਿਤਾਃ| ਸੀਧੁਃ ਸਸ੍ਯਕਃ, ਸੋਪਿ ਨਾਨਾਪ੍ਰਕਾਰਃ ਪਕ੍ਵਰਸਿਕਸ਼ੀਤਰਸਿਕਾਦਿਭੇਦੇਨ| ਸੁਰਾ ਲੋਹਿਤਵਰ੍ਣਾ ਪਿਸ੍ਟਕਿਣ੍ਵਕਲ੍ਕੇਨ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਕਲੁਸਾ| ਅਤ੍ਰ ਕੇਚਿਦਾਚਾਰ੍ਯਾ ਏਵਂ ਬ੍ਰੁਵਤੇ- “ਯਾਨਿ ਮਦ੍ਯਾਨ੍ਯਮ੍ਲਾਦਿਗੁਣਯੁਕ੍ਤਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ ਤਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣ੍ਯੇਵ ਵ੍ਰਣਿਭਿਰ੍ਨ ਪਾਤਵ੍ਯਾਨਿ, ਯਾਨਿ ਪੁਨਰ੍ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਰਸੋਦ੍ਭਵਾਨਿ ਮਦ੍ਯਾਨ੍ਯਮ੍ਲਾਦਿਗੁਣਵਿਪਰੀਤਗੁਣਾਨਿ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਾਦਿਸ੍ਵਭਿਮਤਾਨਿ ਤਾਨਿ ਚ ਵ੍ਰਣਿਤਸ੍ਯਾਵਸ੍ਥਾਯਾਂ ਕਦਾਚਿਦ੍ਦਾਤਵ੍ਯਾਨੀਤ੍ਯਯਂ ਗ੍ਰਨ੍ਥਕਰ੍ਤੁਰਭਿਪ੍ਰਾਯ” ਇਤਿ||੧੮||
Adhikarana 18 (19) · Śloka 19
ਮਦ੍ਯਮਮ੍ਲਂ ਤਥਾ ਰੂਕ੍ਸਂ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਮੁਸ੍ਣਂ ਚ ਵੀਰ੍ਯਤਃ | ਆਸ਼ੁਕਾਰਿ ਚ ਤਤ੍ ਪੀਤਂ ਕ੍ਸਿਪ੍ਰਂ ਵ੍ਯਾਪਾਦਯੇਦ੍ਵ੍ਰਣਮ੍ ||੧੯||
मद्यमम्लं तथा रूक्षं तीक्ष्णमुष्णं च वीर्यतः | आशुकारि च तत् पीतं क्षिप्रं व्यापादयेद्व्रणम् ||१९||
🔊 Audio coming soon
ਕੁਤਃ ਪੁਨਰ੍ਮੈਰੇਯਾਦਯਃ ਪਰਿਹਰਣੀਯਾ ਇਤ੍ਯਾਹ- ਮਦ੍ਯਮਿਤ੍ਯਾਦਿ||੧੯||
Adhikarana 19 (20) · Śloka 20
ਵਾਤਾਤਪਰਜੋਧੂਮਾਵਸ਼੍ਯਾਯਾਤਿਸੇਵਨਾਤਿਭੋਜਨਾਨਿਸ੍ਟਭੋਜਨਸ਼੍ਰਵਣਦਰ੍ਸ਼ਨੇਰ੍ਸ੍ਯਾਮਰ੍ਸਭਯਸ਼ੋਕਧ੍ਯਾਨਰਾਤ੍ਰਿਜਾਗਰਣਵਿਸਮਾਸ਼ਨ- ਸ਼ਯਨੋਪਵਾਸਵਾਗ੍ਵ੍ਯਾਯਾਮਸ੍ਥਾਨਚਙ੍ਕ੍ਰਮਣਸ਼ੀਤਵਾਤਵਿਰੁਦ੍ਧਾਧ੍ਯਸ਼ਨਾਜੀਰ੍ਣਮਕ੍ਸਿਕਾਦ੍ਯਾ ਬਾਧਾਃ ਪਰਿਹਰੇਤ੍ ||੨੦||
वातातपरजोधूमावश्यायातिसेवनातिभोजनानिष्टभोजनश्रवणदर्शनेर्ष्यामर्षभयशोकध्यानरात्रिजागरणविषमाशन- शयनोपवासवाग्व्यायामस्थानचङ्क्रमणशीतवातविरुद्धाध्यशनाजीर्णमक्षिकाद्या बाधाः परिहरेत् ||२०||
🔊 Audio coming soon
ਆਭ੍ਯਨ੍ਤਰਾਸ਼੍ਰਯਾਵਾਹਾਰਵਿਹਾਰੌ ਨਿਯਮ੍ਯ ਬਾਹ੍ਯਾਨਪਿ ਪਰਿਹਰਨ੍ਨਾਹ - ਵਾਤਾਤਪੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਈਰ੍ਸ੍ਯਾ ਪਰਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਸ੍ਵਸਹਿਸ੍ਣੁਤਾ| ਅਮਰ੍ਸਃ ਕ੍ਰੋਧਃ| ਧ੍ਯਾਨਮ੍ ਅਨਵਰਤਕਾਰ੍ਯਾਕਾਰ੍ਯਚਿਨ੍ਤਨਮ੍| ਵਿਸਮਾਸ਼ਨਸ਼ਯਨਮਿਤਿ ਵਿਸਮਸ਼ਬ੍ਦੋਸ਼ਨਸ਼ਯਨਾਭ੍ਯਾਂ ਸਹ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਂ ਸਮ੍ਬਧ੍ਯਤੇ; ਬਹੁਸ੍ਤੋਕਾਕਾਲਭੋਜਨਂ ਵਿਸਮਾਸ਼ਨਂ, ਰਾਤ੍ਰਿਜਾਗਰਣਂ ਦਿਵਾਸ੍ਵਪ੍ਨਸ਼੍ਚ ਵਿਸਮਸ਼ਯਨਂ; ਤਤ੍ਰ ਵਿਸਮਾਸ਼ਯਨਂ ਨਿਸਿਦ੍ਧਮਪਿ ਪੁਨਰਤ੍ਯਨ੍ਤਾਪਥ੍ਯਕਾਰਿਤ੍ਵੇਨ ਨਿਯਮਾਰ੍ਥਮ੍| ਸ਼ੀਤੋ ਵਾਤਃ| ਵਿਰੁਦ੍ਧਾਸ਼ਨਂ ਸਮਮਧੁਘਤਾਦਿਕਮ੍||੨੦||
Adhikarana 20 (21-22) · Śloka 22
ਵ੍ਰਣਿਨਃ ਸਮ੍ਪ੍ਰਤਪ੍ਤਸ੍ਯ ਕਾਰਣੈਰੇਵਮਾਦਿਭਿਃ | ਕ੍ਸੀਣਸ਼ੋਣਿਤਮਾਂਸਸ੍ਯ ਭੁਕ੍ਤਂ ਸਮ੍ਯਙ੍ਨ ਜੀਰ੍ਯਤਿ ||੨੧|| ਅਜੀਰ੍ਣਾਤ੍ ਪਵਨਾਦੀਨਾਂ ਵਿਭ੍ਰਮੋ ਬਲਵਾਨ੍ ਭਵੇਤ੍ | ਤਤਃ ਸ਼ੋਫਰੁਜਾਸ੍ਰਾਵਦਾਹਪਾਕਾਨਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ||੨੨||
व्रणिनः सम्प्रतप्तस्य कारणैरेवमादिभिः | क्षीणशोणितमांसस्य भुक्तं सम्यङ्न जीर्यति ||२१|| अजीर्णात् पवनादीनां विभ्रमो बलवान् भवेत् | ततः शोफरुजास्रावदाहपाकानवाप्नुयात् ||२२||
🔊 Audio coming soon
ਕੁਤਃ ਪੁਨਰੇਤੇ ਪਰਿਹਾਰ੍ਯਾ ਇਤ੍ਯਾਹ- ਵ੍ਰਣਿਨ ਇਤ੍ਯਾਦਿ| ਸਮ੍ਪ੍ਰਤਪ੍ਤਸ੍ਯੇਤਿ ਸਮ੍ਯਕ੍ਪ੍ਰਕਾਰੇਣ ਤਾਪਿਤਸ੍ਯ| ਪਵਨਾਦੀਨਾਮਿਤਿ ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਕਫਾਨਾਮਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਵਿਭ੍ਰਮੋ ਵ੍ਯਾਪਦ੍ਵਿਸ਼ੇਸਃ, ਵਾਤਾਦੀਨਾਂ ਸ੍ਥਾਨਾਨ੍ਤਰਗਮਨਂ ਵਾ| ਸ਼ੋਫਰੁਜੇ ਵਾਤਸ੍ਯ, ਆਸ੍ਰਾਵਃ ਕਫਸ੍ਯ, ਦਾਹਪਾਕੌ ਪਿਤ੍ਤਸ੍ਯੇਤਿ||੨੧-੨੨||
Adhikarana 21 (23) · Śloka 23
ਸਦਾ ਨੀਚਨਖਰੋਮ੍ਣਾ ਸ਼ੁਚਿਨਾ ਸ਼ੁਕ੍ਲਵਾਸਸਾ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਮਙ੍ਗਲਦੇਵਤਾਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗੁਰੁਪਰੇਣ ਭਵਿਤਵ੍ਯਮਿਤਿ | ਤਤ੍ ਕਸ੍ਯ ਹੇਤੋਃ? ਹਿਂਸਾਵਿਹਾਰਾਣਿ ਹਿ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯਾਣਿ ਰਕ੍ਸਾਂਸਿ ਪਸ਼ੁਪਤਿਕੁਬੇਰਕੁਮਾਰਾਨੁਚਰਾਣਿ ਮਾਂਸਸ਼ੋਣਿਤਪ੍ਰਿਯਤ੍ਵਾਤ੍ ਕ੍ਸਤਜਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਵ੍ਰਣਿਨਮੁਪਸਰ੍ਪਨ੍ਤਿ, ਸਤ੍ਕਾਰਾਰ੍ਥਂ ਜਿਘਾਂਸੂਨਿ ਵਾ ਕਦਾਚਿਤ੍ ||੨੩||
सदा नीचनखरोम्णा शुचिना शुक्लवाससा शान्तिमङ्गलदेवताब्राह्मणगुरुपरेण भवितव्यमिति | तत् कस्य हेतोः? हिंसाविहाराणि हि महावीर्याणि रक्षांसि पशुपतिकुबेरकुमारानुचराणि मांसशोणितप्रियत्वात् क्षतजनिमित्तं व्रणिनमुपसर्पन्ति, सत्कारार्थं जिघांसूनि वा कदाचित् ||२३||
🔊 Audio coming soon
ਆਧਿਦੈਵਿਕਂ ਵਿਸ਼ਿਸ੍ਟਮਾਗਨ੍ਤੁਬਾਧਂ ਪਰਿਜਿਹੀਰ੍ਸੁਰਾਹ- ਸਦੇਤ੍ਯਾਦਿ ਸ਼ਾਨ੍ਤ੍ਯਾਦਿਪਰੇਣ ਸ਼ਾਨ੍ਤ੍ਯਾਦਿਰਤੇਨੇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਸ਼ਿਸ੍ਯਹਿਤਾਰ੍ਥਂ ਗੁਰੁਃ ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨਾਹ- ਤਦਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਤਤ੍ ਨੀਚਨਖਰੋਮਾਦਿਕਰਣਮ੍| ਅਨ੍ਯੇ ‘ਅਪਿ ਤਤ੍ ਕਸ੍ਯ ਹੇਤੋਃ’ ਇਤਿ ਪਠਨ੍ਤਿ; ‘ਅਪਿਸ਼ਬ੍ਦੋਤ੍ਰ ਸਾਨੁਨਯਪ੍ਰਸ਼੍ਨੇ’ ਇਤਿ ਚ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨਯਨ੍ਤਿ| ਸ਼ਿਸ੍ਯਹਿਤਤ੍ਵੇਨ ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਹੇਤੁਸਾਕਾਙ੍ਕ੍ਸਂ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਹੇਤੁਮੁਤ੍ਤਰਮਾਹ- ਹਿਂਸਾਵਿਹਾਰਾਣੀਤ੍ਯਾਦਿ| ਹਿਂਸਾਵਿਹਾਰਾਣਿ ਵਧਕ੍ਰੀਡਨਾਨਿਃ ਅਨ੍ਯੇ ਤੁ ‘ਹਿਂਸਾਰ੍ਥਂ ਵਿਹਾਰਸ਼੍ਚੇਸ੍ਟਾ ਯੇਸਾਂ ਤਾਨਿ ਹਿਂਸਾਵਿਹਾਰਾਣਿ’| ਹਿ ਯਸ੍ਮਾਦਰ੍ਥੇ, ਯਸ੍ਮਾਤ੍ ਕ੍ਸਤਜਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਵ੍ਰਣਿਨਮੁਪਸਰ੍ਪਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨੀਚਨਖਾਦੀਨਾ ਭਵਿਤਵ੍ਯਮਿਤਿ| ਹਿਸ੍ਥਾਨੇਨ੍ਯੇ ਤੁਸ਼ਬ੍ਦਂ ਯਸ੍ਮਾਦਰ੍ਥੇ ਪਠਨ੍ਤਿ| ਰਕ੍ਸਾਂਸਿ ਪਸ਼ੁਪਤਿ ਕੁਬੇਰਕੁਮਾਰਾਨੁਚਰਾਣਿ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਧਨਦਕਾਰ੍ਤਿਕੇਯਾਨੁਗਾਨਿ ਤਦਾਦੇਸ਼ਕਾਰੀਣੀਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਕ੍ਸਤਜਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਸ਼ੋਣਿਤਾਰ੍ਥਮ੍| ਸਤ੍ਕਾਰਾਰ੍ਥਂ ਜਿਘਾਂਸੂਨਿ ਵਾ ਕਦਾਚਿਤ੍ ਸਤ੍ਕਾਰਾਰ੍ਥਂ ਪੂਜਾਰ੍ਥਮਾਯੁਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਵ੍ਰਣਿਨਮੁਪਸਰ੍ਪਨ੍ਤਿ ਗਤਾਯੁਸਂ ਤੁ ਜਿਘਾਂਸੂਨੀਤਿ; ਅਨ੍ਯੇ ਤ੍ਵਨ੍ਯਥਾ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨਯਨ੍ਤਿ- ‘ਕਦਾਚਿਦ੍ਵਾ ਜਿਘਾਂਸੂਨਿ ਹਨ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛੂਨ੍ਯੁਪਸਰ੍ਪਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਕਾਰਾਰ੍ਥਮ੍’ ਇਤਿ||੨੩||
Adhikarana 22 (24) · Śloka 24
ਭਵਤਿ ਚਾਤ੍ਰ | ਤੇਸਾਂ ਸਤ੍ਕਾਰਕਾਮਾਨਾਂ ਪ੍ਰਯਤੇਤਾਨ੍ਤਰਾਤ੍ਮਨਾ | ਧੂਪਬਲ੍ਯੁਪਹਾਰਾਂਸ਼੍ਚ ਭਕ੍ਸ੍ਯਾਂਸ਼੍ਚੈਵੋਪਹਾਰਯੇਤ੍ ||੨੪||
भवति चात्र | तेषां सत्कारकामानां प्रयतेतान्तरात्मना | धूपबल्युपहारांश्च भक्ष्यांश्चैवोपहारयेत् ||२४||
🔊 Audio coming soon
ਤੇਸਾਂ ਸਤ੍ਕਾਰਦਾਨਾਯਾਹ- ਤੇਸਾਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਤੇਸਾਮਨੁਚਰਾਣਾਂ ਪੂਜਾਭਿਲਾਸਿਣਾਂ, ਪ੍ਰਯਤੇਤਾਨ੍ਤਰਾਤ੍ਮਨਾ ਵਿਸ਼ਿਸ੍ਟੋ ਵੈਦ੍ਯੋ ਧੂਪਾਦੀਨੁਪਹਾਰਯੇਤ੍ ਦਾਪਯੇਦਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਬਲਿਃ ਪਸ਼ੁਵਰ੍ਜਿਤਾ ਪੂਜਾ, ਉਪਹਾਰਃ ਸਪਸ਼ੁਰ੍ਬਲਿਃ||੨੪||
Adhikarana 23 (25-26) · Śloka 26
ਤੇ ਤੁ ਸਨ੍ਤਰ੍ਪਿਤਾ ਆਤ੍ਮਵਨ੍ਤਂ ਨ ਹਿਂਸ੍ਯੁਃ | ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਸਤਤਮਤਨ੍ਦ੍ਰਿਤੋ ਜਨਪਰਿਵਤੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਦੀਪੋਦਕਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਸ੍ਰਗ੍ਦਾਮਪੁਸ੍ਪਲਾਜਾਦ੍ਯਲਙ੍ਕਤੇ ਵੇਸ਼੍ਮਨਿ ਸਮ੍ਪਨ੍ਮਙ੍ਗਲਮਨੋਨੁਕੂਲਾਃ ਕਥਾਃ ਸ਼ਣ੍ਵਨ੍ਨਾਸੀਤ ||੨੫|| ਸਮ੍ਪਦਾਦ੍ਯਨੁਕੂਲਾਭਿਃ ਕਥਾਭਿਃ ਪ੍ਰੀਤਮਾਨਸਃ | ਆਸ਼ਾਵਾਨ੍ ਵ੍ਯਾਧਿਮੋਕ੍ਸਾਯ ਕ੍ਸਿਪ੍ਰਂ ਸੁਖਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ||੨੬||
ते तु सन्तर्पिता आत्मवन्तं न हिंस्युः | तस्मात् सततमतन्द्रितो जनपरिवृतो नित्यं दीपोदकशस्त्रस्रग्दामपुष्पलाजाद्यलङ्कृते वेश्मनि सम्पन्मङ्गलमनोऽनुकूलाः कथाः शृण्वन्नासीत ||२५|| सम्पदाद्यनुकूलाभिः कथाभिः प्रीतमानसः | आशावान् व्याधिमोक्षाय क्षिप्रं सुखमवाप्नुयात् ||२६||
🔊 Audio coming soon
ਤੇਸਾਂ ਤਰ੍ਪਣਫਲਮਾਹ- ਤੇ ਤ੍ਵਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਆਤ੍ਮਵਨ੍ਤਂ ਰਕ੍ਸਾਂਸਿ ਹਿਂਸਿਤੁਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਨੁਵਨ੍ਤਿ| ਆਤ੍ਮਵਤ੍ਤਾ ਤੁ ਨੀਚਨਖਰੋਮਾਦਿਭਿਰ੍ਭਵਤਿ| ਅਤਨ੍ਦ੍ਰਿਤਃ ਅਨਲਸਃ| ਸ੍ਰਕ੍ ਮੂਰ੍ਧਾਰ੍ਹਾ ਪੁਸ੍ਪਮਾਲਾ, ਦਾਮ ਗ੍ਰੈਵੇਯਕਾਦਿਪੁਸ੍ਪਾਭਰਣਂ, ਪੁਸ੍ਪਾਣਿ ਅਗ੍ਰਥਿਤਾਨਿ; ਆਦਿਸ਼ਬ੍ਦਾਚ੍ਚਨ੍ਦਨਾਦਰ੍ਸ਼ਵੀਣਾਦਯਃ| ਸਮ੍ਪਨ੍ਮਙ੍ਗਲਮਨੋਨੁਕੂਲਾ ਇਤਿ ਅਨੁਕੂਲਸ਼ਬ੍ਦਃ ਸਮ੍ਪਦਾਦਿਭਿਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਂ ਸਮ੍ਬਧ੍ਯਤੇ| ਸਮ੍ਪਦਾਦ੍ਯਨੁਕੂਲਤ੍ਵਾਚ੍ਛ੍ਰਵਣਫਲਮਾਹ- ਸਮ੍ਪਦਾਦ੍ਯਨੁਕੂਲਾਭਿਰਿਤ੍ਯਾਦਿ||੨੫-੨੬||
Adhikarana 24 (27) · Śloka 27
ਗ੍ਯਜੁਃਸਾਮਾਥਰ੍ਵਵੇਦਾਭਿਹਿਤੈਰਪਰੈਸ਼੍ਚਾਸ਼ੀਰ੍ਵਿਧਾਨੈਰੁਪਾਧ੍ਯਾਯਾ ਭਿਸਜਸ਼੍ਚ ਸਨ੍ਧ੍ਯਯੋ ਰਕ੍ਸਾਂ ਕੁਰ੍ਯੁਃ ||੨੭||
ऋग्यजुःसामाथर्ववेदाभिहितैरपरैश्चाशीर्विधानैरुपाध्याया भिषजश्च सन्ध्ययो रक्षां कुर्युः ||२७||
🔊 Audio coming soon
ਅਪਰਾਮਪਿ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਤਾਮਾਹ- ਗ੍ਯਜੁਰਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਆਸ਼ੀਰ੍ਵਿਧਾਨੈਃ ਆਸ਼ੀਃਕਰਣੈਃ, ਆਸ਼ੀਰ੍ਵਾਦੈਰਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਉਪਾਧ੍ਯਾਯਾਃ ਪੁਰੋਹਿਤਾਃ||੨੭||
Adhikarana 25 (28) · Śloka 28
ਸਰ੍ਸਪਾਰਿਸ੍ਟਪਤ੍ਰਾਭ੍ਯਾਂ ਸਰ੍ਪਿਸਾ ਲਵਣੇਨ ਚ | ਦ੍ਵਿਰਹ੍ਨਃ ਕਾਰਯੇਦ੍ਧੂਪਂ ਦਸ਼ਰਾਤ੍ਰਮਤਨ੍ਦ੍ਰਿਤਃ ||੨੮||
सर्षपारिष्टपत्राभ्यां सर्पिषा लवणेन च | द्विरह्नः कारयेद्धूपं दशरात्रमतन्द्रितः ||२८||
🔊 Audio coming soon
ਮਕ੍ਸਿਕਾਦਿਭ੍ਯੋ ਰਾਕ੍ਸਸਾਦਿਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਰਕ੍ਸਾਰ੍ਥਂ ਧੂਪਮਾਹ- ਸਰ੍ਸਪਾਰਿਸ੍ਟੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਅਰਿਸ੍ਟਪਤ੍ਰਂ ਨਿਮ੍ਬਪਤ੍ਰਮ੍| ਲਵਣੇਨ ਸੈਨ੍ਧਵੇਨ| ਦ੍ਵਿਰਹ੍ਨ ਇਤਿ ਦਿਨਸ੍ਯ ਵਾਰਦ੍ਵਯਂ ਪ੍ਰਾਤਃ ਸਾਯਂ ਚ ਦਸ਼ਰਾਤ੍ਰਮ੍| ਸਰ੍ਸਪਾਦਿਰਕ੍ਸੋਘ੍ਨਨਿਹਤੌਜਾਂਸਿ ਰਕ੍ਸਾਂਸਿ ਨੈਵ ਪੁਨਰ੍ਵ੍ਰਣਿਨਮੁਪਸਰ੍ਪਨ੍ਤਿ||੨੮||
Adhikarana 26 (29) · Śloka 29
ਛਤ੍ਰਾਮਤਿਚ੍ਛਤ੍ਰਾਂ ਲਾਙ੍ਗੂ(ਙ੍ਗ)ਲੀਂ ਜਟਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਣੀਂ ਲਕ੍ਸ੍ਮੀਂ ਗੁਹਾਮਤਿਗੁਹਾਂ ਵਚਾਮਤਿਵਿਸਾਂ ਸ਼ਤਵੀਰ੍ਯਾਂ ਸਹਸ੍ਰਵੀਰ੍ਯਾਂ ਸਿਦ੍ਧਾਰ੍ਥਕਾਂਸ਼੍ਚ ਸ਼ਿਰਸਾ ਧਾਰਯੇਤ੍ ||੨੯||
छत्रामतिच्छत्रां लाङ्गू(ङ्ग)लीं जटिलां ब्रह्मचारिणीं लक्ष्मीं गुहामतिगुहां वचामतिविषां शतवीर्यां सहस्रवीर्यां सिद्धार्थकांश्च शिरसा धारयेत् ||२९||
🔊 Audio coming soon
ਛਤ੍ਰਾਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਛਤ੍ਰਾਤਿਚ੍ਛਤ੍ਰੇ ਦ੍ਰੋਣਪੁਸ੍ਪੀਦ੍ਵਯਂ; ਲਾਙ੍ਗੂਲੀ ਕਪਿਕਚ੍ਛੁਃ; ਜਟਿਲਾ ਮਾਂਸੀ; ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਣੀ ਮੁਣ੍ਡਿਤਿਕਾ, ਪਤ੍ਤਙ੍ਗਕਾਸ੍ਠਮਿਤ੍ਯਪਰੇ; ਲਕ੍ਸ੍ਮੀਃ ਸ਼ਮੀ, ਲਕ੍ਸ੍ਮਣੇਤ੍ਯਨ੍ਯੇ, ਵਿਸ੍ਣੁਕ੍ਰਾਨ੍ਤੇਤ੍ਯਪਰੇ; ਗੁਹਾਤਿਗੁਹੇ ਸ਼ਾਲਪਰ੍ਣੀਪਸ਼੍ਨਿਪਰ੍ਣ੍ਯੌ; ਸ਼ਤਵੀਰ੍ਯਾ ਸ਼ਤਾਵਰੀ, ਨੀਲਦੂਰ੍ਵੇਤ੍ਯਨ੍ਯੇ; ਸਹਸ੍ਰਵੀਰ੍ਯਾ ਸ਼੍ਵੇਤਦੂਰ੍ਵਾ; ਸਿਦ੍ਧਾਰ੍ਥਕਾਃ ਸਰ੍ਸਪਾਃ||੨੯||
Adhikarana 27 (30) · Śloka 30
ਵ੍ਯਜ੍ਯੇਤ ਬਾਲਵ੍ਯਜਨੈਰ੍ਵ੍ਰਣਂ ਨ ਚ ਵਿਘਟ੍ਟਯੇਤ੍ | ਨ ਤੁਦੇਨ੍ਨ ਚ ਕਣ੍ਡੂਯੇਚ੍ਛਯਾਨਃ ਪਰਿਪਾਲਯੇਤ੍ ||੩੦||
व्यज्येत बालव्यजनैर्व्रणं न च विघट्टयेत् | न तुदेन्न च कण्डूयेच्छयानः परिपालयेत् ||३०||
🔊 Audio coming soon
ਅਨ੍ਯਦਪ੍ਯਾਹ- ਵ੍ਯਜ੍ਯੇਤੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਬਾਲਵ੍ਯਜਨੈਃ ਚਾਮਰੈਃ| ਨ ਚ ਵਿਘਟ੍ਟਯੇਤ੍ ਨ ਚਾਲਯੇਤ੍| ਨ ਤੁਦੇਤ੍ ਨ ਵ੍ਯਥਯੇਤ੍| ਨ ਕਣ੍ਡੂਯੇਤ੍ ਨ ਖਰ੍ਜੂਯੇਤ੍, ਨਖਵਿਸਭਯਾਤ੍| ਸ਼ਯਾਨਂ ਸ੍ਵਪਨ੍ਤਮ੍| ਕੇਚਿਦਮੁਂ ਨ ਪਠਨ੍ਤਿ||੩੦||
Adhikarana 28 (31) · Śloka 31
ਅਨੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਯੁਕ੍ਤਮਾਦਾਵੇਵ ਨਿਸ਼ਾਚਰਾਃ | ਵਨਂ ਕੇਸ਼ਰਿਣਕ੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਵਰ੍ਜਯਨ੍ਤਿ ਮਗਾ ਇਵ ||੩੧||
अनेन विधिना युक्तमादावेव निशाचराः | वनं केशरिणऽऽक्रान्तं वर्जयन्ति मृगा इव ||३१||
🔊 Audio coming soon
ਏਤਸ੍ਯ ਰਕ੍ਸੋਘ੍ਨਵਿਧੇਃ ਫਲਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ਨਾਹ- ਅਨੇਨੇਤ੍ਯਾਦਿ||੩੧||
Adhikarana 29 (32-35) · Śloka 35
ਜੀਰ੍ਣਸ਼ਾਲ੍ਯੋਦਨਂ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਮਲ੍ਪਮੁਸ੍ਣਂ ਦ੍ਰਵੋਤ੍ਤਰਮ੍ | ਭੁਞ੍ਜਾਨੋ ਜਾਙ੍ਗਲੈਰ੍ਮਾਂਸੈਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਵ੍ਰਣਮਪੋਹਤਿ ||੩੨|| ਤਣ੍ਡੁਲੀਯਕਜੀਵਨ੍ਤੀਸੁਨਿਸਣ੍ਣਕਵਾਸ੍ਤੁਕੈਃ | ਬਾਲਮੂਲਕਵਾਰ੍ਤਾਕਪਟੋਲੈਃ ਕਾਰਵੇਲ੍ਲਕੈਃ ||੩੩|| ਸਦਾਡਿਮੈਃ ਸਾਮਲਕੈਰ੍ਘਤਭਸ੍ਟੈਃ ਸਸੈਨ੍ਧਵੈਃ | ਅਨ੍ਯੈਰੇਵਙ੍ਗੁਣੈਰ੍ਵਾਪਿ ਮੁਦ੍ਗਾਦੀਨਾਂ ਰਸੇਨ ਵਾ ||੩੪|| ਸ਼ਕ੍ਤੂਨ੍ ਵਿਲੇਪੀਂ ਕੁਲ੍ਮਾਸਾਞ੍ਜਲਂ ਚਾਪਿ ਸ਼ਤਂ ਪਿਬੇਤ੍ |੩੫|
जीर्णशाल्योदनं स्निग्धमल्पमुष्णं द्रवोत्तरम् | भुञ्जानो जाङ्गलैर्मांसैः शीघ्रं व्रणमपोहति ||३२|| तण्डुलीयकजीवन्तीसुनिषण्णकवास्तुकैः | बालमूलकवार्ताकपटोलैः कारवेल्लकैः ||३३|| सदाडिमैः सामलकैर्घृतभृष्टैः ससैन्धवैः | अन्यैरेवङ्गुणैर्वाऽपि मुद्गादीनां रसेन वा ||३४|| शक्तून् विलेपीं कुल्माषाञ्जलं चापि शृतं पिबेत् |३५|
🔊 Audio coming soon
ਆਹਾਰਵਿਧਿਵਿਧੇਯਮਧਿਕਤ੍ਯਾਹ- ਜੀਰ੍ਣਸ਼ਾਲ੍ਯੋਦਨਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਜੀਰ੍ਣਸ਼ਾਲ੍ਯੋਦਨਮਿਤਿ ਨਵਧਾਨ੍ਯਨਿਸੇਧਾਦੇਵ ਪੁਰਾਣਸ਼ਾਲਿਰ੍ਲਬ੍ਧਃ ਪੁਨਰ੍ਜੀਰ੍ਣਗ੍ਰਹਣਂ ਪ੍ਰਪੁਰਾਣਨਿਸੇਧਾਰ੍ਥਂ; ਤੇਨ ਵਰ੍ਸੋਸਿਤਂ ਗ੍ਰਾਹ੍ਯਮ੍| ਦ੍ਰਵੋਤ੍ਤਰਮਿਤਿ ਦ੍ਰਵਃ ਉਤ੍ਤਰੋ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਸ ਦ੍ਰਵੋਤ੍ਤਰਃ, ਦ੍ਰਵਪ੍ਰਧਾਨ ਇਤਿ ਕੇਚਿਦ੍ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨਯਨ੍ਤਿ; ਇਦਂ ਚ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨਂ ਗਯਦਾਸਾਚਾਰ੍ਯੋ ਨ ਮਨ੍ਯਤੇ, ਕਸ੍ਮਾਤ੍? ਵ੍ਰਣਿਨਾਂ ਤੋਯਪਾਨਨਿਸੇਧਾਤ੍| ਤਦੁਕ੍ਤਂ- “ਵ੍ਰਣੇ ਚ ਮਧੁਮੇਹੇ ਚ ਪਾਨੀਯਂ ਮਨ੍ਦਮਾਚਰੇਤ੍”(ਸੂ. ਅ. ੪੫)- ਇਤਿ, ਤਥਾ ਭੋਜੇਪਿ “ਵ੍ਰਣੋਦਰਾਸ੍ਥਾਪਨਪੀਡਿਤਾਨਾਂ ਪ੍ਰਮੇਹਿਣਾਂ ਛਰ੍ਦ੍ਯਤਿਸਾਰਿਣਾਂ ਚ| ਦ੍ਰਵਂ ਨ ਦਦ੍ਯਾਦਥਵਾਪਿ ਕੋਸ੍ਣਂ ਸ੍ਵਲ੍ਪਂ ਹਿਤਂ ਭੇਸਜਸਂਸ੍ਕਤਂ ਚ”- ਇਤਿ; ਤਥਾ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਸ਼ਨਪ੍ਰਵਿਚਾਰੇਪਿ- “ਪ੍ਰਕ੍ਲਿਨ੍ਨਦੇਹਾਨ੍ ਵ੍ਰਣਿਨਃ ਸ਼ੁਸ੍ਕੈਰ੍ਮੇਹਿਨ ਏਵ ਚ”(ਉ. ਤਂ. ੬੪) ਇਤਿ, ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਦ੍ਰਵਾਦੁਤ੍ਤਰੋ ਦ੍ਰਵੋਤ੍ਤਰੋ ਦ੍ਰਵਹੀਨੋ ਮੂਰ੍ਤਪ੍ਰਧਾਨ ਇਤਿ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯੇਯਮ੍| ਜਾਙ੍ਗਲਮਾਂਸਭੋਜਨਮਪਿ ਰੋਪਣਕਾਲੇ ਦਾਤਵ੍ਯਂ, “ਮਾਂਸਂ ਮਾਂਸੇਨ ਵਰ੍ਧਤੇ” ਇਤਿਵਚਨਾਤ੍| ਜੀਵਨ੍ਤੀ ਡੋਡਿਕਾ, ਸੁਨਿਸਣ੍ਣਕਃ ਸ਼ਿਰਿਬਾਲਿਕਾ, ਚਤੁਸ੍ਪਰ੍ਣੀਤ੍ਯਨ੍ਯੇ| ਘਤਭਸ੍ਟੈਰਿਤਿ ਏਤੇਨ ਘਤੇਨੈਵ ਸਂਸ੍ਕਾਰੋ ਵਿਧੇਯੋ ਨਾਨ੍ਯੈਰਿਤਿ| ਸਸੈਨ੍ਧਵੈਰਿਤਿ ਸੈਨ੍ਧਵਮੇਵ ਲਵਣੇਸੁ ਗ੍ਰਾਹ੍ਯਮ੍| ਅਨ੍ਯੈਰੇਵਙ੍ਗੁਣੈਰ੍ਵੇਤਿ ਸ੍ਵਾਸ੍ਥ੍ਯਾਵਤ੍ਤਿਕੈਰ੍ਵ੍ਰਣ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਵੇਤ੍ਰਾਗ੍ਰਮਣ੍ਡੂਕਪਰ੍ਣੀਕਰ੍ਕੋਟਕਪ੍ਰਭਤਿਭਿਃ| ਮੁਦ੍ਗਾਦੀਨਾਂ ਰਸੇਨ ਵੇਤਿ ਸ਼ਮੀਧਾਨ੍ਯੇਸੁ ਨਿਸੇਧਵਰ੍ਜਂ ਮੁਦ੍ਗਾਦਯਃ| ਰਸੇਨ ਯੂਸੇਣ| ਸ਼ਕ੍ਤੂਨਿਤਿ ਯਥਾਸਾਤ੍ਮ੍ਯਂ, ਯਵਸਾਤ੍ਮ੍ਯਾਨਾਂ ਯਵਸ਼ਕ੍ਤਵਃ, ਸ਼ਾਲ੍ਯਾਦਿਸਾਤ੍ਮ੍ਯਾਨਾਂ ਤਲ੍ਲਾਜਸ਼ਕ੍ਤਵ ਇਤਿ| ਵਿਲੇਪੀ ਸ੍ਵਲ੍ਪਦ੍ਰਵਾ ਬਹੁਸਿਕ੍ਥਾ| ਕੁਲ੍ਮਾਸਾ ਯਵਪਿਸ੍ਟਮਯਾ ਉਤ੍ਸ੍ਵਿਨ੍ਨਾਃ||੩੨-੩੫||
Adhikarana 30 (35-37) · Śloka 37
ਦਿਵਾ ਨ ਨਿਦ੍ਰਾਵਸ਼ਗੋ ਨਿਵਾਤਗਹਗੋਚਰਃ | ਵ੍ਰਣੀ ਵੈਦ੍ਯਵਸ਼ੇ ਤਿਸ੍ਠਞ੍ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਵ੍ਰਣਮਪੋਹਤਿ ||੩੫|| (ਵ੍ਰਣੇ ਸ਼੍ਵਯਥੁਰਾਯਾਸਾਤ੍ ਸ ਚ ਰਾਗਸ਼੍ਚ ਜਾਗਾਰਾਤ੍ | ਤੌ ਚ ਰੁਕ੍ ਚ ਦਿਵਾਸ੍ਵਾਪਾਤ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਮਤ੍ਯੁਸ਼੍ਚ ਮੈਥੁਨਾਤ੍) ||੩੬|| ਏਵਂਵਤ੍ਤਸਮਾਚਾਰੋ ਵ੍ਰਣੀ ਸਮ੍ਪਦ੍ਯਤੇ ਸੁਖੀ | ਆਯੁਸ਼੍ਚ ਦੀਰ੍ਘਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਵਚੋ ਯਥਾ ||੩੭||
दिवा न निद्रावशगो निवातगृहगोचरः | व्रणी वैद्यवशे तिष्ठञ् शीघ्रं व्रणमपोहति ||३५|| (व्रणे श्वयथुरायासात् स च रागश्च जागारात् | तौ च रुक् च दिवास्वापात्ताश्च मृत्युश्च मैथुनात्) ||३६|| एवंवृत्तसमाचारो व्रणी सम्पद्यते सुखी | आयुश्च दीर्घमाप्नोति धन्वन्तरिवचो यथा ||३७||
🔊 Audio coming soon
ਯਥੋਕ੍ਤਾਹਾਰਾਚਾਰਾਨੁਵਰ੍ਤਿਨੋ ਵ੍ਰਣਿਤਸ੍ਯ ਫਲੋਪਦਰ੍ਸ਼ਨਪਰਂ ਸ਼੍ਲੋਕਦ੍ਵਯਮਾਹ- ਦਿਵੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਨਿਵਾਤਗਹਗੋਚਰ ਇਤਿ ਵਾਤਰਹਿਤਾਗਾਰਵਿਸਯਃ, ਤਤ੍ਸ੍ਥਾਯੀਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਏਵਮਨੇਨ ਪ੍ਰਕਾਰੇਣ ਵਤ੍ਤਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਸਮ੍ਯਗਾਚਾਰ ਆਹਾਰੋ ਵਿਹਾਰਸ਼੍ਚ ਯੇਨ; ਅਥਵਾ, ਏਵਮਨੇਨ ਪ੍ਰਕਾਰੇਣ ਵਤ੍ਤਸ੍ਯ ਸਮਾਚਾਰਃ ਸਮਾਚਰਣਂ ਵ੍ਯਵਹਰਣਂ ਯਸ੍ਯ ਸ ਏਵਂਵਤ੍ਤਸਮਾਚਾਰਃ| ਸਮ੍ਪਦ੍ਯਤੇ ਸੁਖੀਤਿ ਸੁਖੀਭਵਤੀਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਯਥੇਤਿ ਸਤ੍ਯਮ੍| ਕਸ਼੍ਚਿਦਾਚਾਰ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਨਯੋਃ ਸ਼੍ਲੋਕਯੋਰ੍ਮਧ੍ਯੇਮੁਂ ਸ਼੍ਲੋਕਂ ਪਠਤਿ- “ਵ੍ਰਣੇ ਸ਼੍ਵਯਥੁਰਾਯਾਸਾਤ੍ ਸ ਚ ਰਾਗਸ਼੍ਚ ਜਾਗਰਾਤ੍| ਤੌ ਚ ਰੁਕ ਚ ਦਿਵਾਸ੍ਵਾਪਾਤ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਮਤ੍ਯੁਸ਼੍ਚ ਮੈਥੁਨਾਤ੍”- ਇਤਿ| ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨਯਤਿ ਚ- ਸ ਚ ਸ਼੍ਵਯਥੁਃ ਰਾਗਸ਼੍ਚ ਰਕ੍ਤਤਾ ਚ ਜਾਗਰਾਦ੍ਰਾਤ੍ਰਿਜਾਗਰਾਦ੍ਭਵਤਃ, ਤੌ ਚੇਤਿ ਸ਼੍ਵਯਥੁਰਾਗੌ ਰੁਕ੍ ਵ੍ਯਥਾ ਚ ਦਿਵਾਸ੍ਵਪ੍ਨਾਦ੍ਭਵਨ੍ਤਿ, ਤਾ ਇਤਿ ਸ਼੍ਵਯਥੁਰਾਗਰੁਜੋ ਮਤ੍ਯੁਸ਼੍ਚ ਮੈਥੁਨਾਤ੍ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤੀਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਸ਼੍ਰੀਗਯਦਾਸਾਚਾਯਪ੍ਰਭਤਯਸ੍ਤੁ ਦ੍ਵਾਵੇਵ ਸ਼੍ਲੋਕੌ ਮਨ੍ਯਨ੍ਤੇ| ਇਮਂ ਚ ਕਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚਿਤ੍ ਪੁਸ੍ਤਕੇ ਪ੍ਰਮਾਦਪਠਿਤਂ ਦਸ੍ਟ੍ਵਾ ਕਸ਼੍ਚਿਦੇਵਾਵਿਚਿਤਪਾਠਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤਾ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨਯਤਿ| ਅਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚਾਙ੍ਗੀਕ੍ਰਿਯਮਾਣੇ ਨਿਰ੍ਣੀਤਪਾਠਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤਭਿਃ ਸ਼੍ਰੀਗਯਦਾਸਪ੍ਰਭਤਿਭਿਃ ਸਹ ਵਿਰੋਧਃ ਸ੍ਯਾਤ੍, ਤਸ੍ਮਾਦਯਂ ਨ ਪਠਨੀਯ ਇਤਿ||੩੫-੩੭||
Adhikarana puShpikA · Śloka 19
ਇਤਿ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਸੂਤ੍ਰਸ੍ਥਾਨੇ ਵ੍ਰਣਿਤੋਪਾਸਨੀਯੋ ਨਾਮੈਕੋਨਵਿਂਸ਼ੋਧ੍ਯਾਯਃ ||੧੯||
इति सुश्रुतसंहितायां सूत्रस्थाने व्रणितोपासनीयो नामैकोनविंशोऽध्यायः ||१९||
🔊 Audio coming soon
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਡਲ੍ਹ(ਹ੍ਲ)ਣਵਿਰਚਿਤਾਯਾਂ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਯਾਂ ਨਿਬਨ੍ਧਸਙ੍ਗ੍ਰਹਾਖ੍ਯਾਯਾਂ ਸੂਤ੍ਰਸ੍ਥਾਨੇ ਏਕੋਨਵਿਂਸ਼ੋਧ੍ਯਾਯਃ||੧੯||