Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
அதாதோ யந்த்ரவிதிமத்யாயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ ||௧||
யதோவாச பகவாந் தந்வந்தரிஃ ||௨||
View original
अथातो यन्त्रविधिमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१||
यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
அதாத இத்யாதி| யந்த்ரஂ ஶல்யாநாமாஹரணோபாயஃ, விதிஃ கல்பநஂ பேதோ வா||௧-௨||
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
யந்த்ரஶதமேகோத்தரம்; அத்ர ஹஸ்தமேவ ப்ரதாநதமஂ யந்த்ராணாமவகச்ச, (கிஂ காரணஂ ? யஸ்மாத்தஸ்தாததே யந்த்ராணாமப்ரவத்திரேவ) தததீநத்வாத்யந்த்ரகர்மணாம் ||௩||
View original
यन्त्रशतमेकोत्तरम्; अत्र हस्तमेव प्रधानतमं यन्त्राणामवगच्छ, (किं कारणं ? यस्माद्धस्तादृते यन्त्राणामप्रवृत्तिरेव) तदधीनत्वाद्यन्त्रकर्मणाम् ||३||
யந்த்ராணாஂ ஸங்க்யாமாஹ- யந்த்ரஶதமித்யாதி| ஏகோத்தரமேகாதிகம்; அந்யே து ஶதஶப்தோऽஸங்க்யேயவாசீ , உத்தரஶப்தஃ ப்ரதாநவாசீ; ஏதேந யந்த்ராணாமஸங்க்யேயத்வமுக்தமேகஸ்ய ப்ரதாநத்வஂ சேதி வ்யாக்யாநயந்தி| அத்ர யத் ப்ரதாநஂ ததேவ தர்ஶயதி- அத்ர ஹஸ்தமேவேத்யாதி| ப்ரதாநதமமதிஶயேந ப்ரதாநம்| அவகச்ச ஜாநீஹி| யத்யப்யக்ரே கங்கமுகஸ்ய ப்ரதாநத்வமுக்தமஸ்தி, ததாऽபி ஹஸ்தஸ்ய ப்ராதாந்யஂ ந விருத்யதே, ப்ரதாநதமத்வாத்தஸ்யேதி| ப்ரதாநத்வே ஹேதுமாஹ- தததீநத்வாத்யந்த்ரகர்மணாமிதி| ஹஸ்தாயத்தத்வாத்யந்த்ரகர்மணாமித்யர்தஃ| அந்யே த்வந்யதா படந்தி- ‘கிஂ காரணஂ? யஸ்மாத்தஸ்தாததே யந்த்ராணாமப்ரவத்திரேவ தததீநத்வாத்யந்த்ரகர்மணாம்’ இதி||௩||
Adhikarana 3 (4) · Śloka 4
தத்ர, மநஃஶரீராபாதகராணி ஶல்யாநி; தேஷாமாஹரணோபாயோ யந்த்ராணி ||௪||
View original
तत्र, मनःशरीराबाधकराणि शल्यानि; तेषामाहरणोपायो यन्त्राणि ||४||
இதாநீஂ யந்த்ரவ்யாபிலக்ஷணபரிபாஷாஂ ப்ரதிபாதயந்நாஹ- தத்ர மந இத்யாதி| தத்ரேதி தஸ்மிந் வக்ஷ்யமாணே ஶல்யவிநிஶ்சயே||௪||
Adhikarana 4 (5) · Śloka 5
தாநி ஷட்ப்ரகாராணி; தத்யதா- ஸ்வஸ்திகயந்த்ராணி, ஸந்தஂஶயந்த்ராணி, தாலயந்த்ராணி, நாடீயந்த்ராணி, ஶலாகாயந்த்ராணி, உபயந்த்ராணி சேதி ||௫||
View original
तानि षट्प्रकाराणि; तद्यथा- स्वस्तिकयन्त्राणि, सन्दंशयन्त्राणि, तालयन्त्राणि, नाडीयन्त्राणि, शलाकायन्त्राणि, उपयन्त्राणि चेति ||५||
தாநீத்யாதி| ப்ரகாரோ பேதஃ ஸாதஶ்யஂ ச, தேஷாஂ ஷட்பேதாஃ ஸ்வஸ்திகாதயஃ, ஸாதஶ்யாநி வா ஷட் ஸ்வஸ்திகாதீநாஂ ஸாதஶ்யாதேவ| ப்ரதிஜ்ஞாதாந் ஷட்ப்ரகாராந் தர்ஶயிதுமாஹ- தத்யதேத்யாதி| ஸ்வஸ்திகஂ சதுரங்கஂ பிஷ்டகடிதஂ, ததாகதீநி சதுரவயவாநி ஸ்வஸ்திகயந்த்ராண்யுச்யந்தே| ஶேஷாணாமபி நாமபிரேவாகதயோ ஜ்ஞாதவ்யாஃ||௫||
Adhikarana 5 (6) · Śloka 6
தத்ர சதுர்விஂஶதிஃ ஸ்வஸ்திகயந்த்ராணி , த்வே ஸந்தஂஶயந்த்ரே, த்வே ஏவ தாலயந்த்ரே , விஂஶதிர்நாட்யஃ, அஷ்டாவிஂஶதிஃ ஶலாகாஃ, பஞ்சவிஂஶதிருபயந்த்ராணி ||௬||
View original
तत्र चतुर्विंशतिः स्वस्तिकयन्त्राणि , द्वे सन्दंशयन्त्रे, द्वे एव तालयन्त्रे , विंशतिर्नाड्यः, अष्टाविंशतिः शलाकाः, पञ्चविंशतिरुपयन्त्राणि ||६||
தத்ர சதுர்விஂஶதிரித்யாதி| த்வே ஏவ தாலயந்த்ரே இதி, நநு ஏவஶப்தஂ விநாऽபி த்வே தாலயந்த்ரே லப்தே, தத் கிமேவஶப்தேந? உச்யதே- ஏவஶப்தோऽயஂ ஸ்வஸ்திகாதிஷு நிர்திஷ்டாஂ ஸங்க்யாஂ வ்யபிசாரயதி, தேந ஶல்யாகதிமவேக்ஷ்ய ஸ்வஸ்திகாதீநி யந்த்ராண்யதிகாந்யபி கார்யாணி, தாலயந்த்ரே த்வே ஏவ, ஏவஂ ஸதி ந தோஷஃ||௬||
Adhikarana 6 (7) · Śloka 7
தாநி ப்ராயஶோ லௌஹாநி பவந்தி; தத்ப்ரதிரூபகாணி வா ததலாபே ||௭||
View original
तानि प्रायशो लौहानि भवन्ति; तत्प्रतिरूपकाणि वा तदलाभे ||७||
கிந்த்ரவ்யாணி புநர்யந்த்ராணி கர்தவ்யாநீத்யாஹ- தாநி ப்ராயஶ இத்யாதி| லோஹாஃ பஞ்ச ஸுவர்ணாதயஃ, தத்கதாநி லௌஹாநீத்யுச்யந்தே| தத்ப்ரதிரூபகாணி லோஹப்ரதிரூபகாணி வா லோஹாபாவே; தாநி தந்தஶங்கதாரூணி யந்த்ரயோநித்வேநோக்தாநீதி வ்யாக்யாநயந்தி| (லோஹவேணுவக்ஷஸூத்ரஶங்கவல்கலதணாநி ஸ்நாயுப்ரதாநா அஶ்மாநஶ்சேத்யேதேப்யோ யந்த்ராணி நிஷ்பாத்யந்தே) ||௭||
Adhikarana 7 (8) · Śloka 8
தத்ர, நாநாப்ரகாராணாஂ வ்யாலாநாஂ மகபக்ஷிணாஂ முகைர்முகாநி யந்த்ராணாஂ ப்ராயஶஃ ஸதஶாநி; தஸ்மாத்தத்ஸாரூப்யாதாகமாதுபதேஶாதந்யயந்த்ரதர்ஶநாத்யுக்திதஶ்ச காரயேத் ||௮||
View original
तत्र, नानाप्रकाराणां व्यालानां मृगपक्षिणां मुखैर्मुखानि यन्त्राणां प्रायशः सदृशानि; तस्मात्तत्सारूप्यादागमादुपदेशादन्ययन्त्रदर्शनाद्युक्तितश्च कारयेत् ||८||
தத்ர யந்த்ராணாஂ ஸமாஸேநாகதிஂ ப்ரஸித்தஸாதர்ம்யாதுதாஹர்துமிச்சுராஹ- தத்ர நாநாப்ரகாராணாமித்யாதி| நாநாப்ரகாராணாஂ விவிதபேதாநாஂ, வ்யாலாநாஂ மகபக்ஷிணாஂ ஹிஂஸ்ராணாஂ பஶுவிஹங்கமாநாஂ, முகைஃ ஸதஶாநி யந்த்ராணாஂ முகாநி, ‘பவந்தி’ இத்யத்யாஹாரஃ| அத்ர மகாஃ ஸிஂஹாதயஃ பஶவஃ, பக்ஷிணோ வாயஸாதயஃ| வ்யாலாநாமிதி பஶூநாமேவ விஶேஷணஂ, நது பக்ஷிணாமித்யேகே| தஸ்மாதித்யாதி| தத்ஸாரூப்யாதிதி வ்யாலபஶுபக்ஷிமுகஸாதஶ்யாத்| ஆகமாதிதி ஶாஸ்த்ராத், ததாஹி- ‘ஸ்வஸ்திகயந்த்ராண்யஷ்டாதஶாங்குலாநி’| உபதேஶாதிதி வத்தவைத்யவசநோபதேஶாத்| யுக்திதஶ்சேதி ப்ரயோஜநதஃ, புருஷவயோऽவயவாதிவிபாகவிசாரதஶ்ச||௮||
Adhikarana 8 (9) · Śloka 9
ஸமாஹிதாநி யந்த்ராணி கரஶ்லக்ஷ்ணமுகாநி ச |
ஸுதடாநி ஸுரூபாணி ஸுக்ரஹாணி ச காரயேத் ||௯||
View original
समाहितानि यन्त्राणि खरश्लक्ष्णमुखानि च |
सुदृढानि सुरूपाणि सुग्रहाणि च कारयेत् ||९||
கத்யோக்தஂ ஶ்லோகேநோபஸஂஹரந்நாஹ- ஸமாஹிதாநீத்யாதி| ஸமாஹிதாநி ந்யூநாதிரிக்தமாநவர்ஜிதாநி| கரஶ்லக்ஷ்ணமுகாநி தடமஸணமுகாநி, அந்யே து கார்யபேதாத் காநிசித் கரமுகாநி காநிசித் ஶ்லக்ஷ்ணமுகாநி; தத்ர கரமுகாநி கங்கமுகாதீநி, ஶ்லக்ஷ்ணமுகாநி ஸிஂஹமுகாதீநி| ஸுதடாநி ஸமுதாயேந| ஸுக்ரஹாணி ஸுவாரங்காணி||௯||
Adhikarana 9 (10) · Śloka 10
தத்ர ஸ்வஸ்திகயந்த்ராணி- அஷ்டாதஶாங்குலப்ரமாணாநி, ஸிஂஹவ்யாக்ரவகதரக்ஷ்வக்ஷத்வீபிமார்ஜாரஶகாலமகைர்வாருககாககங்ககுரரசாஸபாஸஶஶகாத்யுலூகசில்லிஶ்யேந- கத்ரக்ரௌஞ்சபங்கராஜாஞ்ஜலிகர்ணாவபஞ்ஜநநந்தீமுகமுகாநி , மஸூராகதிபிஃ கீலைரவபத்தாநி , மூலேऽங்குஶவதாவத்தவாரங்காணி , அஸ்திவிதஷ்டஶல்யோத்தரணார்தமுபதிஶ்யந்தே ||௧௦||
View original
तत्र स्वस्तिकयन्त्राणि- अष्टादशाङ्गुलप्रमाणानि, सिंहव्याघ्रवृकतरक्ष्वृक्षद्वीपिमार्जारशृगालमृगैर्वारुककाककङ्ककुररचासभासशशघात्युलूकचिल्लिश्येन- गृध्रक्रौञ्चभृङ्गराजाञ्जलिकर्णावभञ्जननन्दीमुखमुखानि , मसूराकृतिभिः कीलैरवबद्धानि , मूलेऽङ्कुशवदावृत्तवारङ्गाणि , अस्थिविदष्टशल्योद्धरणार्थमुपदिश्यन्ते ||१०||
தத்ர ஸ்வஸ்திகயந்த்ராண்யேவ ப்ரமாணாகாராப்யாஂ தர்ஶயந்நாஹ- தத்ர ஸ்வஸ்திகேத்யாதி| தத்ர ஸிஂஹாதயோ நவ வ்யாலமகாஃ, காகாதயஃ பஞ்சதஶ பக்ஷிணஃ, ஏஷாஂ முகஸாதஶ்யாச்சதுர்விஂஶதிஃ| தரக்ஷுஃ ‘ஜரக’ இதி லோகே; க்ஷஃ பல்லூகோऽதிலோமஶஃ, ‘ரீஞ்ச’ இதி லோகே; த்வீபீ சித்ரவ்யாக்ரஃ, ‘சித்ரக’ (சிதா) இதி லோகே; மார்ஜாரஃ பிடாலஃ; மகைர்வாருகஃ ‘ஹரிணத்ரு’ இதி லோகே; கங்கஃ கங்கமல்லோ தீர்கசஞ்சுர்மஹாப்ரமாணஃ, தஹா(க்த)காகமந்யே; குரரஶ்சிரில்லாகாரோ நாதோத்தாபிதமத்ஸ்யஃ, ‘குரல’ இதி லோகே; பாஸஃ கோகுலசாரீ கத்ரவிஶேஷஃ; ஶஶகாதீ ‘ஶஶாரி’ இதி லோகே; சில்லிஃ ‘சில்ல’ இதி லோகே; ஶ்யேநஃ ஸிஞ்சாநோ கருடாந்வயே; கத்ரஃ மஹாப்ரமாணஃ ஸ து யோஜநதஷ்டிராமிஷாஶீ ச; க்ரௌஞ்சஃ ‘குரஞ்ஜ’ (கோஞ்சி) இதி லோகே; பங்கராஜஃ ‘காலசடக’ இதி பாரியாத்ரீயாஃ, காந்யகுப்ஜாஸ்து ‘பேங்கி’ இதி; அஞ்ஜலிகர்ணாவபஞ்ஜநயோஃ ஸுஶ்ருதசரகாதிடீகாஸு பர்யாயோ ந தஶ்யதே தஸ்மாத்தேஶாந்தரே லோகாதவகந்தவ்யௌ; நந்தீமுகஃ பத்ராடீ| மஸூராகதிபிஃ கீலைஃ ஶல்யைரவபத்தாநி கீலிதாநி, ‘ஸ்கந்தப்ரதேஶே’ இதி வாக்யஶேஷஃ; அந்யே து ‘ததீயே பாகே’ இதி வாக்யஶேஷஂ மந்யந்தே| மூலேऽங்குஶவதாவத்தவாரங்காணீதி அங்குஶவதாவத்தஂ வக்ரஂ வாரங்கஂ க்ரஹணஸ்தாநஂ யேஷாஂ தாநி ததோக்தாநி| அஸ்திவிதஷ்டம் அஸ்திநிமக்நம்||௧௦||
Adhikarana 10 (11) · Śloka 11
ஸநிக்ரஹோऽநிக்ரஹஶ்ச ஸந்தஂஶௌ ஷோடஶாங்குலௌ பவதஃ, த்வங்மாஂஸஸிராஸ்நாயுகதஶல்யோத்தரணார்தமுபதிஶ்யேதே ||௧௧||
View original
सनिग्रहोऽनिग्रहश्च सन्दंशौ षोडशाङ्गुलौ भवतः, त्वङ्मांससिरास्नायुगतशल्योद्धरणार्थमुपदिश्येते ||११||
ஸநிக்ரஹோऽநிக்ரஹஶ்சேதி ஸநிக்ரஹாநிக்ரஹௌ த்வௌ ஸந்தஂஶௌ, ஏகஃ ஸநிக்ரஹஃ ஸவாரங்கோ நாபிதஸ்யேவ, அந்யஶ்சாநிக்ரஹோऽநிபந்தநஃ ஸுவர்ணகாரஸ்யேவ; அந்யே து ஸநிக்ரஹோ லோஹகாரஸந்தஂஶ இவ கீலபத்த இதி மந்யந்தே||௧௧||
Adhikarana 11 (12) · Śloka 12
தாலயந்த்ரே - த்வாதஶாங்குலே மத்ஸ்யதாலவதேகதாலத்விதாலகே, கர்ணநாஸாநாடீஶல்யாநாமாஹரணார்தம் ||௧௨||
View original
तालयन्त्रे - द्वादशाङ्गुले मत्स्यतालवदेकतालद्वितालके, कर्णनासानाडीशल्यानामाहरणार्थम् ||१२||
தாலயந்த்ரே இத்யாதி| தாலஸஞ்ஜ்ஞகே த்வே யந்த்ரே, த்வே அபி த்வாதஶாங்குலப்ரமாணே| தயோராகாரமாஹ- மத்ஸ்யதாலவதிதி| தாலமத்ர ஶகலமாஹுஃ, மத்ஸ்யஸ்ய மீநஸ்ய, தாலதுல்யே ப்ரதநுமுகே இத்யர்தஃ| கே தே த்வே இத்யாஹ- ஏகதாலத்விதாலகே இதி| அத்ர தாலஶப்தேந ப்ரதேஶ உச்யதே; ஏதேந ஏகஂ தாலம் ஏகஃ ப்ரதேஶோ யஸ்ய ததேகதாலஂ, த்வே தாலே த்வௌ ப்ரதேஶௌ யஸ்ய தத்த்விதாலகம்; ஏதேந மத்ஸ்யஸ்ய ஶகலவத்ப்ரதநுமுகைகப்ரதேஶமேகதாலஂ, மத்ஸ்யஶகலவத்ப்ரதநுமுகத்விப்ரதேஶஂ த்விதாலமித்யுக்தம்| பரிணாஹஸ்து கர்ணாதிப்ரவேஶீ ஜ்ஞேயஃ| அந்யே து ‘மத்ஸ்யதாலுகவதேகதாலகத்விதாலகே’ இதி படந்தி, வ்யாக்யாநயந்தி ச- மத்ஸ்யோऽத்ர பேதுலிர்நாமமத்ஸ்யஃ, தஸ்ய லௌஹமயதாலகாகாரஂ முகஂ பவதி, அதஸ்தந்முகார்தாகாரஂ யந்த்ரமேகதாலகஂ, ஸர்வமுகாகாரஂ த்விதாலகஂ, தாலகோऽத்ராபவாரகாதிகபாடஸந்திபந்தநஂ லௌஹமயமுச்யதே| கர்ணநாஸாஶல்யஂ கூதகேஶாதி||௧௨||
Adhikarana 12 (13) · Śloka 13
நாடீயந்த்ராணி - அநேகப்ரகாராணி, அநேகப்ரயோஜநாநி, ஏகதோமுகாந்யுபயதோமுகாநி ச; தாநி ஸ்ரோதோகதஶல்யோத்தரணார்தஂ, ரோகதர்ஶநார்தம், ஆசூஷணார்தஂ, க்ரியாஸௌகர்யார்தஂ சேதி; தாநி ஸ்ரோதோத்வாரபரிணாஹாநி, யதாயோகதீர்காணி ச |
தத்ர பகந்தரார்ஶோவ்ரணபஸ்த்யுத்தரபஸ்திமூத்ரவத்திதகோதரதூமநிருத்தப்ரகஶஸந்நிருத்தகுதயந்த்ராண்யலாபூஶங்கயந்த்ராணி சோபரிஷ்டாத்வக்ஷ்யாமஃ ||௧௩||
View original
नाडीयन्त्राणि - अनेकप्रकाराणि, अनेकप्रयोजनानि, एकतोमुखान्युभयतोमुखानि च; तानि स्रोतोगतशल्योद्धरणार्थं, रोगदर्शनार्थम्, आचूषणार्थं, क्रियासौकर्यार्थं चेति; तानि स्रोतोद्वारपरिणाहानि, यथायोगदीर्घाणि च |
तत्र भगन्दरार्शोव्रणबस्त्युत्तरबस्तिमूत्रवृद्धिदकोदरधूमनिरुद्धप्रकशसन्निरुद्धगुदयन्त्राण्यलाबूशृङ्गयन्त्राणि चोपरिष्टाद्वक्ष्यामः ||१३||
நாடீயந்த்ராண்யபீத்யாதி| நாடீ(லீ)யந்த்ராணீதி நாடீ(லீ)வந்மத்யச்சித்ராணி| ஏகதோமுகாநி ரக்தாஹரணார்தாந்யலாபூபகந்தரார்ஶோயந்த்ராதீநி; உபயதோமுகாநி பஸ்த்யுத்தரபஸ்திதூமயந்த்ராதீநி| தாநி ஸ்ரோதோகதஶல்யோத்தரணார்தமிதி தாநி நாடீயந்த்ராணி ஸ்ரோதோகதஶல்யோத்தரணப்ரயோஜநாநி; ததாஹி- ‘லாக்ஷாஶல்யே கண்டாஸக்தே கண்டே நாடீஂ தத்த்வா தப்தயா லோஹஶலாகயாऽऽகர்ஷயேத்’- (ஸூ. அ. ௨௭) இத்யாதிகம்| ரோகதர்ஶநார்தமிதி ரோகா ஆப்யந்தரார்ஶஃப்ரபதயஃ| ஆசூஷணார்தமிதி அஸ்திகதவாயோர்துஷ்டரக்தஸ்தந்யயோராகர்ஷ(சூஷ)ணார்தம்| க்ரியாஸௌகர்யார்தமிதி ஆப்யந்தரார்ஶஃப்ரபதிஷு ஶஸ்த்ரக்ஷாராக்ந்யாதிக்ரியாயாஃ ஸுகரத்வாய ஸுககரணாயேத்யர்தஃ| தாநி ஸ்ரோதோத்வாரபரிணாஹாநீதி வர்துலத்வேந ஸ்ரோதோத்வாரதுல்யாநி| நநு, ‘விஂஶதிர்நாட்யஃ’ இதி பூர்வமேவோக்தஂ, இஹ து பகந்தரார்ஶோவ்ரணேத்யாதிநா நாடீயந்த்ராண்யலாபுஶங்காந்தாநி த்வாதஶ, தத் கதஂ விஂஶதிஃ பூர்யதே? உச்யதே , பகந்தரயந்த்ரே த்வே ஏகமேகச்சித்ரம், அபரஂ த்விச்சித்ரம்; அர்ஶோயந்த்ரே அபி த்வே ஏகச்சித்ரத்விச்சித்ரபேதேந; வ்ரணயந்த்ரமேகஂ வ்ரணச்சித்ராயாமபரிணாஹஂ; பஸ்திநேத்ரஂ சதுர்விதஂ வயோபேதேந, அந்யே த்ரிவிதமாஹுஃ; உத்தரபஸ்திநேத்ரஂ த்விவிதஂ புஂஸாஂ ஸ்த்ரீணாஂ ச, ஏகே த்ரிவிதமாஹுஃ; மூத்ரவத்திதகோதரயோர்த்வே-மூத்ரவத்திஸ்ராவணார்தமேகஂ, தகோதரஸ்ராவணார்தஂ சைகஂ; தூமநேத்ராணி த்ரீணி ஏகஂ வைரேசநிகம், அபரஂ ஸ்நைஹிகம், அந்யச்ச ப்ராயோகிகஂ; நிருத்தப்ரகஶயந்த்ரமேகஂ; ஸந்நிருத்தகுதயந்த்ரமேகம்; அலாபுயந்த்ரமேகஂ, ஶங்கயந்த்ரமேகம்; ஏவஂ விஂஶதிர்நாடீயந்த்ராணி||௧௩||
Adhikarana 13 (14) · Śloka 14
ஶலாகாயந்த்ராண்யபி நாநாப்ரகாராணி, நாநாப்ரயோஜநாநி, யதாயோகபரிணாஹதீர்காணி ச; தேஷாஂ கண்டூபதஸர்பபணஶரபுங்கபடிஶமுகே த்வே த்வே, ஏஷணவ்யூஹநசாலநாஹரணார்தமுபதிஶ்யேதே ; மஸூரதலமாத்ரமுகே த்வே கிஞ்சிதாநதாக்ரே ஸ்ரோதோகதஶல்யோத்தரணார்தஂ; ஷட் கார்பாஸகதோஷ்ணீஷாணி , ப்ரமார்ஜநக்ரியாஸு; த்ரீணி தர்வ்யாகதீநி கல்லமுகாநி, க்ஷாரௌஷதப்ரணிதாநார்தஂ ; த்ரீண்யந்யாநி ஜாம்பவவதநாநி, த்ரீண்யங்குஶவதநாநி, ஷடேவாக்நிகர்மஸ்வபிப்ரேதாநி; நாஸார்புதஹரணார்தமேகஂ கோலாஸ்திதலமாத்ரமுகஂ கல்லதீக்ஷ்ணௌஷ்டஂ ; அஞ்ஜநார்தமேகஂ கலாயபரிமண்டலமுபயதோ முகுலாக்ரஂ; மூத்ரமார்கவிஶோதநார்தமேகஂ மாலதீபுஷ்பவந்தாக்ரப்ரமாணபரிமண்டலமிதி ||௧௪||
View original
शलाकायन्त्राण्यपि नानाप्रकाराणि, नानाप्रयोजनानि, यथायोगपरिणाहदीर्घाणि च; तेषां गण्डूपदसर्पफणशरपुङ्खबडिशमुखे द्वे द्वे, एषणव्यूहनचालनाहरणार्थमुपदिश्येते ; मसूरदलमात्रमुखे द्वे किञ्चिदानताग्रे स्रोतोगतशल्योद्धरणार्थं; षट् कार्पासकृतोष्णीषाणि , प्रमार्जनक्रियासु; त्रीणि दर्व्याकृतीनि खल्लमुखानि, क्षारौषधप्रणिधानार्थं ; त्रीण्यन्यानि जाम्बववदनानि, त्रीण्यङ्कुशवदनानि, षडेवाग्निकर्मस्वभिप्रेतानि; नासार्बुदहरणार्थमेकं कोलास्थिदलमात्रमुखं खल्लतीक्ष्णौष्ठं ; अञ्जनार्थमेकं कलायपरिमण्डलमुभयतो मुकुलाग्रं; मूत्रमार्गविशोधनार्थमेकं मालतीपुष्पवृन्ताग्रप्रमाणपरिमण्डलमिति ||१४||
ஶலாகாயந்த்ராணி நிர்தேஷ்டுமாஹ- ஶலாகாயந்த்ராண்யபீத்யாதி| யதாயோகபரிணாஹதீர்காணீதி பரிணாஹோ வர்துலதா| தேஷாஂ ஶலாகாயந்த்ராணாஂ மத்யே| கண்டூபதேத்யாதௌ முகஶப்தோ கண்டூபதாதிபிஃ ஸஹ ப்ரத்யேகஂ ஸம்பத்யதே; தேந கண்டூபதமுகே த்வே, ஸர்பபணமுகே த்வே, ஏவஂ ஶேஷயோரபி| ஶரபுங்கஃ ஶரகுணஸந்தாநஸ்தாநம்| படிஶோ மத்ஸ்யபந்தநம்| தேஷாஂ சதுர்ணாஂ கண்டூபதமுகாதீநாஂ யதாஸங்க்யேந ப்ரயோஜநமாஹ- ஏஷணேத்யாதி|- ஏஷணஂ கம்பீரபாகாதௌ பூயாத்யந்வேஷணஂ; வ்யூஹநமூர்த்வீகரணஂ சித்த்வோத்துண்டிதஸ்யோத்தரணார்தஂ, வாரங்கேணாநுஸரணமித்யேகே | மஸூரதலேதி மஸூரஸ்ய தலிதஸ்ய நிஸ்துஷகண்டஂ தலமித்யுச்யதே| கிஞ்சிதாநதாக்ரே இதி மநாக்வக்ராக்ரே| ஷட் கார்பாஸகதோஷ்ணீஷாணீதி தூலவேஷ்டிதாக்ராணி, ப்ரமார்ஜநக்ரியாஸு ப்ரோஞ்சநக்ரியாஸு| த்ரீணி தர்வ்யாகதீநீதி தர்வீ தாருஹஸ்தகஃ| கல்லமுகாநி நிம்நமுகாநி| ஜாம்பவவதநாநீதி ஜம்புபலமுகாகதீநி| கோலாஸ்திதலமாத்ரமுகமிதி பதராஸ்திமஜ்ஜவிதலப்ரமாணஂ; கல்லதீக்ஷ்ணௌஷ்டமிதி கல்லஂ நிம்நஂ மத்யே போத்தவ்யஂ, தீக்ஷ்ணௌஷ்டஂ த்வந்தே| கலாயபரிமண்டலமிதி கலாயமாத்ரஂ பரிதோ மண்டலஂ வர்துலம், உபயதோ முகுலாக்ரமிதி த்வயோரந்தயோஃ கலிகாவதக்ரஂ; தைர்க்யேண த்வஷ்டாங்குலஂ ஶாலாக்யோக்தத்வாத்| கண்டூபதமுகாதீநாமங்குஶவதநாந்தாநாஂ ஶலாகாயந்த்ராணாஂ துல்யாகதித்வேऽபி த்வித்வஷட்த்வாதீநி கார்யாபேக்ஷீணி||௧௪||
Adhikarana 14 (15-16) · Śloka 16
உபயந்த்ராண்யபி- ரஜ்ஜுவேணிகாபட்டசர்மாந்தவல்கலலதாவஸ்த்ராஷ்டீலாஶ்மமுத்கரபாணிபாததலாங்குலிஜிஹ்வா- தந்தநகமுகபாலாஶ்வகடகஶாகாஷ்டீவநப்ரவாஹணஹர்ஷாயஸ்காந்தமயாநி க்ஷாராக்நிபேஷஜாநி சேதி ||௧௫||
ஏதாநி தேஹே ஸர்வஸ்மிந் தேஹஸ்யாவயவே ததா |
ஸந்தௌ கோஷ்டே தமந்யாஂ ச யதாயோகஂ ப்ரயோஜயேத் ||௧௬||
View original
उपयन्त्राण्यपि- रज्जुवेणिकापट्टचर्मान्तवल्कललतावस्त्राष्ठीलाश्ममुद्गरपाणिपादतलाङ्गुलिजिह्वा- दन्तनखमुखबालाश्वकटकशाखाष्ठीवनप्रवाहणहर्षायस्कान्तमयानि क्षाराग्निभेषजानि चेति ||१५||
एतानि देहे सर्वस्मिन् देहस्यावयवे तथा |
सन्धौ कोष्ठे धमन्यां च यथायोगं प्रयोजयेत् ||१६||
உபயந்த்ராணி நிர்தேஷ்டுமாஹ- உபயந்த்ராண்யபீத்யாதி| உபயந்த்ராணீதி யந்த்ரஸமீபவர்தீநி, ஹீநயந்த்ராணீத்யந்யே | ரஜ்ஜுஃ முஞ்ஜாதிவிரசிதோ குணஃ; வேணிகா குணத்ரயக்ரதிதா; சர்மாந்தஂ சர்மாவயவஃ, அத்ர `வர்மாந்தம்’ இத்யேகே படந்தி, வர்ம ஸந்நாஹஃ; வல்கலஂ பலாஶோதும்பராதீநாஂ த்வக், ஸா ச பக்நாதிபந்தநயந்த்ரார்தஂ; லதா ப்ரதாநிநீ ‘வேலி’ இதி லோகே; வஸ்த்ரஂ கர்படஃ; அஷ்டீலாஶ்மேதி அஷ்டீலா தீர்கவர்துலபாஷாணஃ, அந்யே லௌஹகாராணாஂ லௌஹீஂ தீர்கவர்துலபாண்டிகாமாஹுஃ, தயா துல்யோऽஶ்மா அஷ்டீலாஶ்மா, ஸ சாஷ்டீலாஶ்மா ப்ரஸித்தஃ; முத்கரஃ காஷ்டாதிகதஃ, அயமஸ்திவிதஷ்டஶல்யஸ்ய சாலநார்தஂ; பாணிபாததலமிதி தலஶப்தஃ பாணிபாதாப்யாஂ ஸஹ ப்ரத்யேகஂ ஸம்பத்யதே; அஶ்வகடகஃ கோடககவிகாசூடகஂ, ஶாகா வக்ஷஸ்ய, அநயோஃ ப்ரயோஜநஂ ஶல்யாபநயநீயே வக்ஷ்யதி; ஷ்டீவநஂ ஶ்லேஷ்மாதிநிரஸநஂ; ப்ரவாஹணஂ வமநவிரேசநாஶ்ருப்ரவர்தநாதி யதாஸங்க்யஂ கபபித்தாக்ஷிரஜஃஶல்யாதிஷு; ஹர்ஷஃ துஷ்டிஃ; அயஸ்காந்தஃ பாஷாணவிஶேஷஃ, ஆகர்ஷகத்ராவகசும்பகப்ராமகபேதாச்சதுர்விதஃ| இதிஶப்தஃ ஸமாப்தௌ, ஸமாப்தாநி யந்த்ராணீதி| ஸ்வபாவபாசநப்ரமார்ஜநாதயோऽநவபத்தஶல்யோத்தரணஹேதவோ ரஜ்ஜ்வாத்யுபயந்த்ரேஷ்வேவாந்தர்பூதா இதி பதங்நோக்தாஃ| தத்யதா- ப்ரவாஹணக்ரஹணேந தாவதஶ்ருக்ஷவதுப்ரபதீநாமப்யத்ர க்ரஹணமித்யாதிகஂ போத்தவ்யம்||௧௫-௧௬||
Adhikarana 15 (17) · Śloka 17
யந்த்ரகர்மாணி து- நிர்காதநபூரணபந்தநவ்யூஹநவர்தநசாலநவிவர்தநவிவரணபீடநமார்கவிஶோதநவிகர்ஷணாஹரணாஞ்சநோந்நமந- விநமநபஞ்ஜநோந்மதநாசூஷணைஷணதாரணர்ஜூகரணப்ரக்ஷாலநப்ரதமநப்ரமார்ஜநாநி சதுர்விஂஶதிஃ ||௧௭||
View original
यन्त्रकर्माणि तु- निर्घातनपूरणबन्धनव्यूहनवर्तनचालनविवर्तनविवरणपीडनमार्गविशोधनविकर्षणाहरणाञ्छनोन्नमन- विनमनभञ्जनोन्मथनाचूषणैषणदारणर्जूकरणप्रक्षालनप्रधमनप्रमार्जनानि चतुर्विंशतिः ||१७||
காநி புநர்யந்த்ராணாஂ கர்மாணீத்யாஹ- யந்த்ரகர்மாணி த்வித்யாதி| நிர்காதநம் இதஶ்சேதஶ்ச விசால்ய நிர்ஹரணம், இதஶ்சேதஶ்ச கட்டநமித்யேகே; பூரணஂ பஸ்திநேத்ரப்ரபதிபிஸ்தைலாதிநா; பந்தநஂ ரஜ்ஜ்வாதிநா; வ்யூஹநம் அத்ரைவாத்யாயே வ்யாக்யாதஂ ப்ராக்; வர்தநஂ விஸதஸ்ய வர்துலீகரணஂ; சாலநஂ ஸ்தாநாத் ஸ்தாநாந்தரநயநம், அந்யே ஶல்யகம்பநமாஹுஃ; விவர்தநஂ கர்ணவாயோர்நிஷ்காஸயிதுமிஷ்டஸ்ய கர்ணலக்நஸ்ய புநர்நிவர்தநம், அந்யே யந்த்ரஸ்ய ப்ராமணமந்தரே வா; விவரணஂ ப்ரகாஶநஂ, மாஂஸச்சேதாவகாஶதாநேந விவரணமித்யேகே, ‘விவரணஂ ப்ரஸாரணம்’ இதி லக்ஷ்மணடிப்பணகேநோக்தஂ; பீடநஂ வ்ரணஸ்ய பூயாதிநிர்கமநார்தமங்குல்யாதிநா; மார்கவிஶோதநஂ மூத்ரபுரீஷஸங்கே; விகர்ஷணஂ விகஹ்ய கர்ஷணம, அந்யே மாஂஸாதிப்ரதிபத்தஶல்யஸ்ய மோசநமாஹுஃ; ஆஹரணமாநயநம்; ஆஞ்சநம் ஈஷந்முகாநயநம், ஈஷந்முகே ஆநயநமித்யர்தஃ; உந்நமநமதஃஸ்திதஸ்ய ஶரகர்ணாதேரூர்த்வஂ நயநஂ; விநமநஂ நிம்நீ(நம்ரீ)கரணஂ; பஞ்ஜநஂ ஶரகர்ணாதேராமர்தநஂ, ஸமந்ததோ மர்தநமித்யந்யே; உந்மதநஂ ப்ரநஷ்டஸ்ய ஶல்யஸ்ய மார்கே ஶலாகாதிபிராலோடநம்; ஆசூஷணஂ விஷதுஷ்டஸ்தந்யருதிரேஷு ஶங்காலாபூப்யாஂ முகேந வா; ஏஷணஂ கண்டூபதமுகேந கதிவ்ரணோத்ஸங்கஶல்யாதீநாஂ; தாரணஂ ஶரகர்ணாதித்விதாகரணம்; ஜூகரணஂ குடிலஶல்யஸ்ய; ப்ரக்ஷாலநஂ தோயாதிபிர்வ்ரணோத்ஸங்காதீநாஂ; ப்ரதமநஂ ஶ்லேஷ்மஶல்யஸங்கே நாஸிகாயாஂ நாட்யா சூர்ணக்ஷேபணஂ; ப்ரமார்ஜநஂ ப்ரோஞ்சநஂ பாலாங்குலிவஸ்த்ரைரக்ஷிரஜஃஶல்யாதிஷு||௧௭||
Adhikarana 16 (18) · Śloka 18
ஸ்வபுத்த்யா சாபி விபஜேத்யந்த்ரகர்மாணி புத்திமாந் |
அஸங்க்யேயவிகல்பத்வாச்சல்யாநாமிதி நிஶ்சயஃ ||௧௮||
View original
स्वबुद्ध्या चापि विभजेद्यन्त्रकर्माणि बुद्धिमान् |
असङ्ख्येयविकल्पत्वाच्छल्यानामिति निश्चयः ||१८||
இதாநீஂ நாநாவிதஶல்யாகாரேண கர்மணாஂ பஹுத்வாத் ஸங்க்யாயாமநியமஂ தர்ஶயந்நாஹ- ஸ்வபுத்த்யா சாபீத்யாதி||௧௮||
Adhikarana 17 (19) · Śloka 19
தத்ர, அதிஸ்தூலம், அஸாரம், அதிதீர்கம், அதிஹ்ரஸ்வம், அக்ராஹி, விஷமக்ராஹி, வக்ரஂ, ஶிதிலம், அத்யுந்நதம், மதுகீலஂ, மதுமுகஂ, மதுபாஶம், இதி த்வாதஶ யந்த்ரதோஷாஃ ||௧௯||
View original
तत्र, अतिस्थूलम्, असारम्, अतिदीर्घम्, अतिह्रस्वम्, अग्राहि, विषमग्राहि, वक्रं, शिथिलम्, अत्युन्नतम्, मृदुकीलं, मृदुमुखं, मृदुपाशम्, इति द्वादश यन्त्रदोषाः ||१९||
யந்த்ரதோஷாந் வக்துமாஹ- தத்ராதிஸ்தூலமித்யாதி| அஸாரமஶுத்தலோஹாதிகடிதம்| அக்ராஹி விகதமுகம்| விஷமக்ராஹி ஏகதேஶக்ராஹி| வக்ரம் அநஜு| ஶிதிலஂ பீடநாக்ஷமம்| அத்யுந்நதம் உச்ச்ரிதகீலகாதி| மதுகீலஂ துர்பலஶல்யம்| அந்யே து ‘வக்ரஶிதிலாத்யுந்நதமதுகீலஂ’ இதி படந்தி, வ்யாக்யாநயந்தி ச- அத்ர கீலஶப்தோ வக்ராதிபிஃ ஸஹ ப்ரத்யேகஂ ஸம்பத்யதே; தேந வக்ரகீலமித்யாதி யோஜ்யம்| மதுபாஶஂ தநுபாஶம்| மதுமுகஂ ஶல்யபீடநாஸஹமுகம்| ஏதே ப்ராயேண ஸ்வஸ்திகயந்த்ராணாஂ தோஷா போத்தவ்யாஃ||௧௯||
Adhikarana 18 (20) · Śloka 20
ஏதைர்தோஷைர்விநிர்முக்தஂ யந்த்ரமஷ்டாதஶாங்குலம் |
ப்ரஶஸ்தஂ பிஷஜா ஜ்ஞேயஂ தத்தி கர்மஸு யோஜயேத் ||௨௦||
View original
एतैर्दोषैर्विनिर्मुक्तं यन्त्रमष्टादशाङ्गुलम् |
प्रशस्तं भिषजा ज्ञेयं तद्धि कर्मसु योजयेत् ||२०||
யந்த்ரஸ்ய ப்ரஶஸ்தத்வஂ வக்துமாஹ- ஏதைர்தோஷைரித்யாதி||௨௦||
Adhikarana 19 (21) · Śloka 21
தஶ்யஂ ஸிஂஹமுகாத்யைஸ்து கூடஂ கங்கமுகாதிபிஃ |
நிர்ஹரேத ஶநைஃ ஶல்யஂ ஶாஸ்த்ரயுக்திவ்யபேக்ஷயா ||௨௧||
View original
दृश्यं सिंहमुखाद्यैस्तु गूढं कङ्कमुखादिभिः |
निर्हरेत शनैः शल्यं शास्त्रयुक्तिव्यपेक्षया ||२१||
ஸ்வஸ்திகயந்த்ராணாஂ விஷயபேதஂ தர்ஶயந்நாஹ- தஶ்யமித்யாதி| தஶ்யஂ தர்ஶநகதஂ ஶல்யஂ, கூடம் அதஶ்யம்| கங்கமுகாதிபிரிதி அத்ராதிஶப்தஃ ப்ரதாநவாசீ, தேந கங்கமுகமாதி ப்ரதாநஂ யேஷாஂ தைர்நிர்ஹரேதித்யர்தஃ; யதி புநரிஹாதிஶப்தஃ ப்ரதாநவாசீ ந ஸ்யாத்ததா காகமுகஸ்ய க்ரஹணஂ ந ஸ்யாதிதி| ஶாஸ்த்ரயுக்திவ்யபேக்ஷயேதி விவிதா அபேக்ஷா வ்யபேக்ஷா, விஶிஷ்டா அபேக்ஷா வா||௨௧||
Adhikarana 20 (22) · Śloka 22
நி(வி)வர்ததே ஸாத்வவகாஹதே ச ஶல்யஂ நிகஹ்யோத்தரதே ச யஸ்மாத் |
யந்த்ரேஷ்வதஃ கங்கமுகஂ ப்ரதாநஂ ஸ்தாநேஷு ஸர்வேஷ்வதி(வி)காரி சைவ ||௨௨||
View original
नि(वि)वर्तते साध्ववगाहते च शल्यं निगृह्योद्धरते च यस्मात् |
यन्त्रेष्वतः कङ्कमुखं प्रधानं स्थानेषु सर्वेष्वधि(वि)कारि चैव ||२२||
கங்கமுகஸ்ய ப்ராதாந்யஂ தர்ஶயந்நாஹ- நிவர்தத இத்யாதி| நிவர்ததே ஸாத்விதி ஸாது ஜடிதி நிஃஸரதீத்யர்தஃ, அவகாஹதே ப்ரவிஶதி ச ஸாது, அந்யேஷாஂ ஸிஂஹமுகாதீநாஂ ஸ்தூலமுகத்வேந ஸாத்வவகாஹநஸாதுநிவர்தநாபாவாத்; அந்யே விவர்ததே வத்தத்வாதந்தர்ப்ரமதீத்யாஹுஃ| ஶல்யஂ நிகஹ்ய கஹீத்வா, உத்தரதே ஆகர்ஷதி| ஸ்தாநேஷு ஸர்வேஷ்விதி ஸந்திதமந்யாதிஷு| அதிகாரி அஸ்ய கங்கமுகஸ்ய அதிகாரோऽஸ்தி நாந்யஸ்ய; அந்யே து ‘அவிகாரி’ இதி படந்தி, தத்ராபி ஸ ஏவ தாத்பர்யார்த இதி||௨௨||
Adhikarana puShpikA · Śloka 7
இதி ஸுஶ்ருதஸஂஹிதாயாஂ ஸூத்ரஸ்தாநே யந்த்ரவிதிர்நாம ஸப்தமோऽத்யாயஃ ||௭||
View original
इति सुश्रुतसंहितायां सूत्रस्थाने यन्त्रविधिर्नाम सप्तमोऽध्यायः ||७||
இதி ஶ்ரீடல்ஹ(ஹ்ல)ணவிரசிதாயாஂ ஸுஶ்ருதவ்யாக்யாயாஂ நிபந்தஸங்க்ரஹாக்யாயாஂ ஸூத்ரஸ்தாநே ஸப்தமோऽத்யாயஃ||௭||