Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ਅਥਾਤੋ ਯੋਗ੍ਯਾਸੂਤ੍ਰੀਯਮਧ੍ਯਾਯਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ ||੧|| ਯਥੋਵਾਚ ਭਗਵਾਨ੍ ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਃ ||੨||
अथातो योग्यासूत्रीयमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
ਅਥਾਤ ਇਤਿ| ਯੋਗ੍ਯਾ ਸਮ੍ਯਕ੍ਕਰ੍ਮਾਭ੍ਯਾਸਃ, ਯੋਗ੍ਯਾਯਾਃ ਸੂਤ੍ਰਂ, ਤਦ੍ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਸ ਤਥਾ; ਅਨ੍ਯੇ ਤੁ ਯੋਗ੍ਯਾਖ੍ਯਾਪਕਂ ਸੂਤ੍ਰਂ ਯੋਗ੍ਯਾਸੂਤ੍ਰਂ, ਤਦਧਿਕਤ੍ਯ ਕਤੋਧ੍ਯਾਯੋ ਯੋਗ੍ਯਾਸੂਤ੍ਰੀਯਃ, ਤਂ ਤਥਾ||੧-੨||
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
ਅਧਿਗਤਸਰ੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਰ੍ਥਮਪਿ ਸ਼ਿਸ੍ਯਂ ਯੋਗ੍ਯਾਂ ਕਾਰਯੇਤ੍ | ਸ੍ਨੇਹਾਦਿਸੁ ਛੇਦ੍ਯਾਦਿਸੁ ਚ ਕਰ੍ਮਪਥਮੁਪਦਿਸ਼ੇਤ੍ | ਸੁਬਹੁਸ਼੍ਰੁਤੋਪ੍ਯਕਤਯੋਗ੍ਯਃ ਕਰ੍ਮਸ੍ਵਯੋਗ੍ਯੋ ਭਵਤਿ ||੩||
अधिगतसर्वशास्त्रार्थमपि शिष्यं योग्यां कारयेत् | स्नेहादिषु छेद्यादिषु च कर्मपथमुपदिशेत् | सुबहुश्रुतोऽप्यकृतयोग्यः कर्मस्वयोग्यो भवति ||३||
🔊 Audio coming soon
ਅਧਿਗਤੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਸ੍ਨੇਹਾਦਿਸ੍ਵਿਤਿ ਆਦਿਸ਼ਬ੍ਦਾਤ੍ ਸ੍ਵੇਦਵਮਨਵਿਰੇਚਨਾਸ੍ਥਾਪਨਾਨੁਵਾਸਨਾਦੀਨਾਂ ਗ੍ਰਹਣਂ, ਛੇਦ੍ਯਾਦਿਸ੍ਵਿਤਿ ਆਦਿਸ਼ਬ੍ਦਾਦ੍ਭੇਦ੍ਯਾਦੀਨਾਂ ਸਪ੍ਤਾਨਾਂ ਗ੍ਰਹਣਂ; ਯਦ੍ਯਪ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਤਨ੍ਤ੍ਰੇ ਛੇਦ੍ਯਾਦਿਕਰ੍ਮਣਾਂ ਪ੍ਰਾਧਾਨ੍ਯਂ ਤਥਾਪਿ ਛੇਦ੍ਯਾਦਿਸ੍ਵਪਿ ਪ੍ਰਾਕ੍ ਸ੍ਨੇਹਾਦਿ ਪ੍ਰਯੁਜ੍ਯਤ ਇਤਿ ਪ੍ਰਾਕ੍ ਸ੍ਨੇਹਾਦਿਗ੍ਰਹਣਮ੍; ਅਨ੍ਯੇ ‘ਛੇਦ੍ਯਾਦਿਸੁ ਸ੍ਨੇਹਾਦਿਸੁ ਚ’ ਇਤਿ ਪਠਨ੍ਤਿ| ਕਰ੍ਮਪਥਂ ਕ੍ਰਿਯਾਮਾਰ੍ਗਮ੍| ਕੁਤੋਧਿਗਤਸਰ੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਰ੍ਥਮਪਿ ਸ਼ਿਸ੍ਯਂ ਯੋਗ੍ਯਾਂ ਕਾਰਯੇਦਿਤ੍ਯਾਹ- ਸੁਬਹੁਸ਼੍ਰੁਤੋਪੀਤ੍ਯਾਦਿ| ਅਕਤਯੋਗ੍ਯਃ ਅਕਤਕਰ੍ਮਾਭ੍ਯਾਸਃ| ਕਰ੍ਮਸੁ ਕ੍ਰਿਯਾਸੁ||੩||
Adhikarana 3 (4) · Śloka 4
ਤਤ੍ਰ, ਪੁਸ੍ਪਫਲਾਲਾਬੂਕਾਲਿਨ੍ਦਕਤ੍ਰਪੁਸੈ(ਸੋ)ਰ੍ਵਾਰੁਕਰ੍ਕਾਰੁਕਪ੍ਰਭਤਿਸੁ ਛੇਦ੍ਯਵਿਸ਼ੇਸਾਨ੍ ਦਰ੍ਸ਼ਯੇਤ੍, ਉਤ੍ਕਰ੍ਤਨਾਪਕਰ੍ਤਨਾਨਿ ਚੋਪਦਿਸ਼ੇਤ੍; ਦਤਿਬਸ੍ਤਿਪ੍ਰਸੇਵਕਪ੍ਰਭਤਿਸੂਦਕਪਙ੍ਕਪੂਰ੍ਣੇਸੁ ਭੇਦ੍ਯਯੋਗ੍ਯਾਂ; ਸਰੋਮ੍ਣਿ ਚਰ੍ਮਣ੍ਯਾਤਤੇ ਲੇਖ੍ਯਸ੍ਯ; ਮਤਪਸ਼ੁਸਿਰਾਸੂਤ੍ਪਲਨਾਲੇਸੁ ਚ ਵੇਧ੍ਯਸ੍ਯ; ਘੁਣੋਪਹਤਕਾਸ੍ਠਵੇਣੁਨਲਨਾਲੀਸ਼ੁਸ੍ਕਾਲਾਬੂਮੁਖੇਸ੍ਵੇਸ੍ਯਸ੍ਯ; ਪਨਸਬਿਮ੍ਬੀਬਿਲ੍ਵਫਲਮਜ੍ਜਮਤਪਸ਼ੁਦਨ੍ਤੇਸ੍ਵਾਹਾਰ੍ਯਸ੍ਯ; ਮਧੂਚ੍ਛਿਸ੍ਟੋਪਲਿਪ੍ਤੇ ਸ਼ਾਲ੍ਮਲੀਫਲਕੇ ਵਿਸ੍ਰਾਵ੍ਯਸ੍ਯ; ਸੂਕ੍ਸ੍ਮਘਨਵਸ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ਤਯੋਰ੍ਮਦੁਚਰ੍ਮਾਨ੍ਤਯੋਸ਼੍ਚ ਸੀਵ੍ਯਸ੍ਯ; ਪੁਸ੍ਤਮਯਪੁਰੁਸਾਙ੍ਗਪ੍ਰਤ੍ਯਙ੍ਗਵਿਸ਼ੇਸੇਸੁ ਬਨ੍ਧਨਯੋਗ੍ਯਾਂ; ਮਦੁਸੁ ਮਾਂਸਖਣ੍ਡੇਸ੍ਵਗ੍ਨਿਕ੍ਸਾਰਯੋਗ੍ਯਾਂ; ਮਦੁਚਰ੍ਮਮਾਂਸਪੇਸ਼ੀਸੂਤ੍ਪਲਨਾਲੇਸੁ ਚ ਕਰ੍ਣਸਨ੍ਧਿਬਨ੍ਧਯੋਗ੍ਯਾਮ੍; ਉਦਕਪੂਰ੍ਣਘਟਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਸ੍ਰੋਤਸ੍ਯਲਾਬੂਮੁਖਾਦਿਸੁ ਚ ਨੇਤ੍ਰਪ੍ਰਣਿਧਾਨਬਸ੍ਤਿਵ੍ਰਣਬਸ੍ਤਿਪੀਡਨਯੋਗ੍ਯਾਮਿਤਿ ||੪||
तत्र, पुष्पफलालाबूकालिन्दकत्रपुसै(सो)र्वारुकर्कारुकप्रभृतिषु छेद्यविशेषान् दर्शयेत्, उत्कर्तनापकर्तनानि चोपदिशेत्; दृतिबस्तिप्रसेवकप्रभृतिषूदकपङ्कपूर्णेषु भेद्ययोग्यां; सरोम्णि चर्मण्यातते लेख्यस्य; मृतपशुसिरासूत्पलनालेषु च वेध्यस्य; घुणोपहतकाष्ठवेणुनलनालीशुष्कालाबूमुखेष्वेष्यस्य; पनसबिम्बीबिल्वफलमज्जमृतपशुदन्तेष्वाहार्यस्य; मधूच्छिष्टोपलिप्ते शाल्मलीफलके विस्राव्यस्य; सूक्ष्मघनवस्त्रान्तयोर्मृदुचर्मान्तयोश्च सीव्यस्य; पुस्तमयपुरुषाङ्गप्रत्यङ्गविशेषेषु बन्धनयोग्यां; मृदुषु मांसखण्डेष्वग्निक्षारयोग्यां; मृदुचर्ममांसपेशीषूत्पलनालेषु च कर्णसन्धिबन्धयोग्याम्; उदकपूर्णघटपार्श्वस्रोतस्यलाबूमुखादिषु च नेत्रप्रणिधानबस्तिव्रणबस्तिपीडनयोग्यामिति ||४||
🔊 Audio coming soon
ਸ਼ਲ੍ਯਤਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯ ਛੇਦ੍ਯਾਦਿਕਰ੍ਮਪ੍ਰਾਧਾਨ੍ਯਾਤ੍ ਪ੍ਰਾਕ੍ ਛੇਦ੍ਯਾਦਿਯੋਗ੍ਯਾਮੁਪਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ਨਾਹ- ਤਤ੍ਰ ਪੁਸ੍ਪਫਲੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਪੁਸ੍ਪਫਲਂ ਕੂਸ੍ਮਾਣ੍ਡਃ, ਕਾਲਿਨ੍ਦਕੋ ਜੋਨ੍ਨਾਲਃ ਕੂਸ੍ਮਾਣ੍ਡਭੇਦਃ, ਤ੍ਰਪੁਸਾਦਯਃ ਕਰ੍ਕਟੀਭੇਦਾਃ, ਪ੍ਰਭਤਿਗ੍ਰਹਣਾਚ੍ਛੀਰ੍ਣਵਨ੍ਤਾਦੀਨਾਂ ਗ੍ਰਹਣਮ੍| ਛੇਦ੍ਯਵਿਸ਼ੇਸਾਨਿਤਿ ਗੋਤੀਰ੍ਥਾਰ੍ਧਲਾਙ੍ਗਲਕਪ੍ਰਭਤੀਨ੍| ਉਤ੍ਕਰ੍ਤਨਮ੍ ਊਰ੍ਧ੍ਵਕਰ੍ਤਨਮ੍, ਅਪਰਕਰ੍ਤਨਮ੍ ਅਧਸ਼੍ਛੇਦਃ| ਦਤਿਬਸ੍ਤੀਤ੍ਯਾਦਿ ਦਤਿਃ ਚਰ੍ਮਪੁਟਕਂ , ਬਸ੍ਤਿਃ ਮੂਤ੍ਰਪੁਟਕਂ, ਪ੍ਰਸੇਵਕਃ ਚਰ੍ਮਖਲ੍ਲਪੁਟਃ , ਉਦਕਪਙ੍ਕਮਿਤਿ ਉਦਕਮਿਸ਼੍ਰਃ ਪਙ੍ਕਃ ਉਦਕਪਙ੍ਕਃ| ਸਰੋਮ੍ਣੀਤ੍ਯਾਦਿ| ਆਤਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤੇ| ਮਤਪਸ਼ੁਸਿਰਾਸ੍ਵਿਤਿ ਮਤਾਃ ਪਸ਼ਵੋਜਾਦਯਸ੍ਤੇਸਾਂ ਸਿਰਾਸੁ| ਪਨਸੇਤ੍ਯਾਦਿ ਪਨਸੋ ਬਹਿਃਕਣ੍ਟਕੀ ਮਹਾਫਲਃ ‘ਕਟਹਲ’ ਇਤਿ ਲੋਕੇ; ਪਨਸਾਦੀਨਾਂ ਫਲਾਨਿ ਤੇਸਾਂ ਮਜ੍ਜਾ| ਮਧੂਚ੍ਛਿਸ੍ਟੇਤ੍ਯਾਦਿ ਮਧੂਚ੍ਛਿਸ੍ਟਂ ਮਧੁਸਿਕ੍ਥਕਮ੍| ਸ਼ਾਲ੍ਮਲੀਫਲਕੇ ਸ਼ਾਲ੍ਮਲੀਪਟ੍ਟਕੇ| ਪੁਸ੍ਤਮਯੇਤ੍ਯਾਦਿ ਪੁਸ੍ਤਮਯਃ ਪੁਰੁਸੋ ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਦਿਰਚਿਤੋ ਮਨੁਸ੍ਯਃ| ਮਦੁਚਰ੍ਮੇਤ੍ਯਾਦਿ ਮਾਂਸਪੇਸ਼ੀ ਮਾਂਸਵਰ੍ਤਿਃ| ਉਦਕੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਨੇਤ੍ਰਪ੍ਰਣਿਧਾਨਂ ਨੇਤ੍ਰਪ੍ਰਵੇਸ਼ਨਂ, ਬਸ੍ਤਿਵ੍ਰਣਬਸ੍ਤਿਪੀਡਨਂ ਚ, ਅਨਯੋਰ੍ਯੋਗ੍ਯਾਂ ਕਾਰਯੇਤ੍; ਕ੍ਵ ਕਾਰਯੇਤ੍? ਉਦਕਪੂਰ੍ਣਘਟਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਸ੍ਰੋਤਸਿ; ਨ ਕੇਵਲਂ ਜਲਪੂਰ੍ਣਘਟਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਚ੍ਛਿਦ੍ਰੇ ਅਲਾਬੂਮੁਖਾਦਿਸੁ ਚੇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ||੪||
Adhikarana 4 (5) · Śloka 5
ਭਵਤਸ਼੍ਚਾਤ੍ਰ- ਏਵਮਾਦਿਸੁ ਮੇਧਾਵੀ ਯੋਗ੍ਯਾਰ੍ਹੇਸੁ ਯਥਾਵਿਧਿ | ਦ੍ਰਵ੍ਯੇਸੁ ਯੋਗ੍ਯਾਂ ਕੁਰ੍ਵਾਣੋ ਨ ਪ੍ਰਮੁਹ੍ਯਤਿ ਕਰ੍ਮਸੁ ||੫||
भवतश्चात्र- एवमादिषु मेधावी योग्यार्हेषु यथाविधि | द्रव्येषु योग्यां कुर्वाणो न प्रमुह्यति कर्मसु ||५||
🔊 Audio coming soon
ਭਵਤਸ਼੍ਚਾਤ੍ਰੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਏਵਮਾਦਿਸ੍ਵਿਤਿ ਆਦਿਸ਼ਬ੍ਦਃ ਪ੍ਰਕਾਰੇ, ਏਵਮ੍ਪ੍ਰਕਾਰੇਸੁ ਯੋਗ੍ਯਾਰ੍ਹੇਸੁ ਪੁਸ੍ਪਫਲਾਦਿਸੁ||੫||
Adhikarana 5 (6) · Śloka 6
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਕੌਸ਼ਲਮਨ੍ਵਿਚ੍ਛਨ੍ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਕ੍ਸਾਰਾਗ੍ਨਿਕਰ੍ਮਸੁ | ਯਸ੍ਯ ਯਤ੍ਰੇਹ ਸਾਧਰ੍ਮ੍ਯਂ ਤਤ੍ਰ ਯੋਗ੍ਯਾਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍ ||੬||
तस्मात् कौशलमन्विच्छन् शस्त्रक्षाराग्निकर्मसु | यस्य यत्रेह साधर्म्यं तत्र योग्यां समाचरेत् ||६||
🔊 Audio coming soon
ਤਸ੍ਮਾਦਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਯਸ੍ਯ ਕਰ੍ਮਣਃ, ਯਤ੍ਰ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਦ੍ਰਵ੍ਯੇ, ਸਾਧਰ੍ਮ੍ਯਂ ਸਾਮ੍ਯਂ, ਤਸ੍ਯ ਤਤ੍ਰ ਯੋਗ੍ਯਾਂ ਸਮਾਚਰੇਦਿਤਿ| ਕੇਚਿਦੇਵਮਾਦਿਸੁ ਮੇਧਾਵੀਤ੍ਯਾਦਿਸ਼੍ਲੋਕਸ੍ਯਾਗ੍ਰੇ ਆਪਾਤਨਿਕਾਪੂਰ੍ਵਂ ਸ਼੍ਲੋਕਮੇਕਂ ਪਠਨ੍ਤਿ; ਤਦ੍ਯਥਾ- ਅਨੁਕ੍ਤਂ ਯੋਗ੍ਯਾਵਿਸਯਮੁਪਗ੍ਰਹੀਤੁਮਾਹ- ‘ਦਸ੍ਟਾਨ੍ਤਮਾਤ੍ਰਮੁਦ੍ਦਿਸ੍ਟਂ’- ਇਤ੍ਯਾਦਿ, ਸ ਚ ਵਰ੍ਤਮਾਨੇਸੁ ਪੁਸ੍ਤਕੇਸੁ ਨ ਪਠ੍ਯਤ ਇਤ੍ਯਸ੍ਮਾਭਿਰੁਪੇਕ੍ਸਿਤਃ||੬||
Adhikarana puShpikA · Śloka 9
ਇਤਿ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਸੂਤ੍ਰਸ੍ਥਾਨੇ ਯੋਗ੍ਯਾਸੂਤ੍ਰੀਯੋ ਨਾਮ ਨਵਮੋਧ੍ਯਾਯਃ ||੯||
इति सुश्रुतसंहितायां सूत्रस्थाने योग्यासूत्रीयो नाम नवमोऽध्यायः ||९||
🔊 Audio coming soon
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਡਲ੍ਹ(ਹ੍ਲ)ਣਵਿਰਚਿਤਾਯਾਂ ਨਿਬਨ੍ਧਸਙ੍ਗ੍ਰਹਾਖ੍ਯਾਯਾਂ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਯਾਂ ਸੂਤ੍ਰਸ੍ਥਾਨੇ ਯੋਗ੍ਯਾਸੂਤ੍ਰੀਯੋ ਨਾਮ ਨਵਮੋਧ੍ਯਾਯਃ|