Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
athātō'ndhapūtanāpratiṣēdhaṁ vyākhyāsyāmaḥ ||1|| yathōvāca bhagavān dhanvantariḥ ||2||
अथातोऽन्धपूतनाप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
pūtanāpratiṣēdhānantaraṁ pūtanāsāmānyādandhapūtanāpratiṣēdhārambhō yujyata ityāha- athāta ityādi||1-2||
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
tiktakadrumapatrāṇāṁ kāryaḥ kvāthō'vasēcanē |3|
तिक्तकद्रुमपत्राणां कार्यः क्वाथोऽवसेचने |३|
🔊 Audio coming soon
tiktakētyādi| tiktakadrumā nimbādayaḥ, tatpatrakvāthēna pariṣēkaḥ kāryaḥ|3|-
Adhikarana 3 (3-4) · Śloka 5
surā sauvīrakaṁ kuṣṭhaṁ haritālaṁ manaḥśilā ||3|| tathā sarjarasaścaiva tailārthamupadiśyatē | pippalyaḥ pippalīmūlaṁ vargō madhurakō madhu ||4|| śālaparṇī br̥hatyau ca ghr̥tārthamupadiśyatē |5|
सुरा सौवीरकं कुष्ठं हरितालं मनःशिला ||३|| तथा सर्जरसश्चैव तैलार्थमुपदिश्यते | पिप्पल्यः पिप्पलीमूलं वर्गो मधुरको मधु ||४|| शालपर्णी बृहत्यौ च घृतार्थमुपदिश्यते |५|
🔊 Audio coming soon
surētyādi| sauvīrakaṁ virēcanādhyāyōpadiṣṭakāñjikaprakāraḥ| atra tailē surāsauvīrakē tailāt pratyēkaṁ caturguṇē, kuṣṭhādīni kalkadravyāṇi caturthāṁśāni| pippalya ityādi| vargō madhurakaḥ kākōlyādiḥ, vargagrahaṇaṁ yathālābhaniṣēdhārthaṁ, pippalyādīnāṁ kalkakvāthābhyāṁ ghr̥taṁ vipācya śītībhūtē ghr̥tē madhu kṣipēt| idaṁ ghr̥taṁ pānāya||3-4||-
Adhikarana 4 (5) · Śloka 5
sarvagandhaiḥ pradēhaśca gātrēṣvakṣṇōśca śītalaiḥ ||5||
सर्वगन्धैः प्रदेहश्च गात्रेष्वक्ष्णोश्च शीतलैः ||५||
🔊 Audio coming soon
sarvētyādi| pradēhō lēpaḥ| śītalairanyairapi dravyaiḥ||5||
Adhikarana 5 (6) · Śloka 6
purīṣaṁ kaukkuṭaṁ kēśāṁścarma sarpatvacaṁ tathā | jīrṇāṁ ca bhikṣusaṅghāṭīṁ dhūmanāyōpakalpayēt ||6||
पुरीषं कौक्कुटं केशांश्चर्म सर्पत्वचं तथा | जीर्णां च भिक्षुसङ्घाटीं धूमनायोपकल्पयेत् ||६||
🔊 Audio coming soon
purīṣaṁ kaukkuṭamiti kukkuṭapurīṣaṁ, kēśāṁścarma ca kukkuṭasya, kēśāścarma ca mānuṣasyētyēkē; kēcit carmēti sarpasya vadanti, tēna carma tvak kañculikā sarpasya| jīrṇāṁ ca bhikṣusaṅghāṭīmiti bhikṣuratra śākyabhikṣurbauddhākhyaḥ parivrājakaśca, tayōrjīrṇasaṅghāṭī jīrṇavastraṁ; tadēkadēśō gr̥hyatē, ēkadēśē'pi samudāyapravr̥ttēḥ; bhikṣuratra śākyabhikṣurēvēti jējjaṭaḥ||6||
Adhikarana 6 (7-9) · Śloka 9
kukkuṭīṁ markaṭīṁ śimbīmanantāṁ cāpi dhārayēt | māṁsamāmaṁ tathā pakvaṁ śōṇitaṁ ca catuṣpathē ||7|| nivēdyamantaśca gr̥hē śiśō rakṣānimittataḥ | śiśōśca snapanaṁ kuryāt sarvagandhōdakaiḥ śubhaiḥ ||8|| karālā piṅgalā muṇḍā kaṣāyāmbaravāsinī | dēvī bālamimaṁ prītā saṁrakṣatvandhapūtanā ||9||
कुक्कुटीं मर्कटीं शिम्बीमनन्तां चापि धारयेत् | मांसमामं तथा पक्वं शोणितं च चतुष्पथे ||७|| निवेद्यमन्तश्च गृहे शिशो रक्षानिमित्ततः | शिशोश्च स्नपनं कुर्यात् सर्वगन्धोदकैः शुभैः ||८|| कराला पिङ्गला मुण्डा कषायाम्बरवासिनी | देवी बालमिमं प्रीता संरक्षत्वन्धपूतना ||९||
🔊 Audio coming soon
kukkuṭīmityādi| kukkuṭī sphaṭikaracitakukkuṭāṇḍasadr̥śakandā kukkuṭīśarīravat kusumacitrā vallī| markaṭī kapikacchuḥ, markaṭamūlītyanyē, śukaśimbītyaparē| anantā sārivā| antaśca khaṇḍagr̥hābhyantarē| śiśōścēti cakārāt dhātryāśca snapanam| sarvagandhā ēlādikāḥ| dēvī prītā satī imaṁ bālaṁ rakṣatviti sambandhaḥ||7-9||
Adhikarana puShpikA · Śloka 33
iti suśrutasaṁhitāyāmuttaratantrāntargatē kumāratantrē'ndhapūtanāpratiṣēdhō nāma (saptamō'dhyāyaḥ, āditaḥ) trayastriṁśō'dhyāyaḥ ||33||
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते कुमारतन्त्रेऽन्धपूतनाप्रतिषेधो नाम (सप्तमोऽध्यायः, आदितः) त्रयस्त्रिंशोऽध्यायः ||३३||
🔊 Audio coming soon
iti śrīḍalha(hla)ṇaviracitāyāṁ nibandhasaṅgrahākhyāyāṁ suśrutavyākhyāyāmuttaratantrāntargatē kaumārabhr̥tyatantrē'ndhapūtanāpratiṣēdhō nāma trayastriṁśattamō'dhyāyaḥ||33||