Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
അഥാതോऽന്ധപൂതനാപ്രതിഷേധം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ ||൧||
യഥോവാച ഭഗവാന് ധന്വന്തരിഃ ||൨||
View original
अथातोऽन्धपूतनाप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः ||१||
यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
പൂതനാപ്രതിഷേധാനന്തരം പൂതനാസാമാന്യാദന്ധപൂതനാപ്രതിഷേധാരമ്ഭോ യുജ്യത ഇത്യാഹ- അഥാത ഇത്യാദി||൧-൨||
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
തിക്തകദ്രുമപത്രാണാം കാര്യഃ ക്വാഥോऽവസേചനേ |൩|
View original
तिक्तकद्रुमपत्राणां कार्यः क्वाथोऽवसेचने |३|
തിക്തകേത്യാദി| തിക്തകദ്രുമാ നിമ്ബാദയഃ, തത്പത്രക്വാഥേന പരിഷേകഃ കാര്യഃ|൩|-
Adhikarana 3 (3-4) · Śloka 5
സുരാ സൌവീരകം കുഷ്ഠം ഹരിതാലം മനഃശിലാ ||൩||
തഥാ സര്ജരസശ്ചൈവ തൈലാര്ഥമുപദിശ്യതേ |
പിപ്പല്യഃ പിപ്പലീമൂലം വര്ഗോ മധുരകോ മധു ||൪||
ശാലപര്ണീ ബൃഹത്യൌ ച ഘൃതാര്ഥമുപദിശ്യതേ |൫|
View original
सुरा सौवीरकं कुष्ठं हरितालं मनःशिला ||३||
तथा सर्जरसश्चैव तैलार्थमुपदिश्यते |
पिप्पल्यः पिप्पलीमूलं वर्गो मधुरको मधु ||४||
शालपर्णी बृहत्यौ च घृतार्थमुपदिश्यते |५|
സുരേത്യാദി| സൌവീരകം വിരേചനാധ്യായോപദിഷ്ടകാഞ്ജികപ്രകാരഃ| അത്ര തൈലേ സുരാസൌവീരകേ തൈലാത് പ്രത്യേകം ചതുര്ഗുണേ, കുഷ്ഠാദീനി കല്കദ്രവ്യാണി ചതുര്ഥാംശാനി| പിപ്പല്യ ഇത്യാദി| വര്ഗോ മധുരകഃ കാകോല്യാദിഃ, വര്ഗഗ്രഹണം യഥാലാഭനിഷേധാര്ഥം, പിപ്പല്യാദീനാം കല്കക്വാഥാഭ്യാം ഘൃതം വിപാച്യ ശീതീഭൂതേ ഘൃതേ മധു ക്ഷിപേത്| ഇദം ഘൃതം പാനായ||൩-൪||-
Adhikarana 4 (5) · Śloka 5
സര്വഗന്ധൈഃ പ്രദേഹശ്ച ഗാത്രേഷ്വക്ഷ്ണോശ്ച ശീതലൈഃ ||൫||
View original
सर्वगन्धैः प्रदेहश्च गात्रेष्वक्ष्णोश्च शीतलैः ||५||
സര്വേത്യാദി| പ്രദേഹോ ലേപഃ| ശീതലൈരന്യൈരപി ദ്രവ്യൈഃ||൫||
Adhikarana 5 (6) · Śloka 6
പുരീഷം കൌക്കുടം കേശാംശ്ചര്മ സര്പത്വചം തഥാ |
ജീര്ണാം ച ഭിക്ഷുസങ്ഘാടീം ധൂമനായോപകല്പയേത് ||൬||
View original
पुरीषं कौक्कुटं केशांश्चर्म सर्पत्वचं तथा |
जीर्णां च भिक्षुसङ्घाटीं धूमनायोपकल्पयेत् ||६||
പുരീഷം കൌക്കുടമിതി കുക്കുടപുരീഷം, കേശാംശ്ചര്മ ച കുക്കുടസ്യ, കേശാശ്ചര്മ ച മാനുഷസ്യേത്യേകേ; കേചിത് ചര്മേതി സര്പസ്യ വദന്തി, തേന ചര്മ ത്വക് കഞ്ചുലികാ സര്പസ്യ| ജീര്ണാം ച ഭിക്ഷുസങ്ഘാടീമിതി ഭിക്ഷുരത്ര ശാക്യഭിക്ഷുര്ബൌദ്ധാഖ്യഃ പരിവ്രാജകശ്ച, തയോര്ജീര്ണസങ്ഘാടീ ജീര്ണവസ്ത്രം; തദേകദേശോ ഗൃഹ്യതേ, ഏകദേശേऽപി സമുദായപ്രവൃത്തേഃ; ഭിക്ഷുരത്ര ശാക്യഭിക്ഷുരേവേതി ജേജ്ജടഃ||൬||
Adhikarana 6 (7-9) · Śloka 9
കുക്കുടീം മര്കടീം ശിമ്ബീമനന്താം ചാപി ധാരയേത് |
മാംസമാമം തഥാ പക്വം ശോണിതം ച ചതുഷ്പഥേ ||൭||
നിവേദ്യമന്തശ്ച ഗൃഹേ ശിശോ രക്ഷാനിമിത്തതഃ |
ശിശോശ്ച സ്നപനം കുര്യാത് സര്വഗന്ധോദകൈഃ ശുഭൈഃ ||൮||
കരാലാ പിങ്ഗലാ മുണ്ഡാ കഷായാമ്ബരവാസിനീ |
ദേവീ ബാലമിമം പ്രീതാ സംരക്ഷത്വന്ധപൂതനാ ||൯||
View original
कुक्कुटीं मर्कटीं शिम्बीमनन्तां चापि धारयेत् |
मांसमामं तथा पक्वं शोणितं च चतुष्पथे ||७||
निवेद्यमन्तश्च गृहे शिशो रक्षानिमित्ततः |
शिशोश्च स्नपनं कुर्यात् सर्वगन्धोदकैः शुभैः ||८||
कराला पिङ्गला मुण्डा कषायाम्बरवासिनी |
देवी बालमिमं प्रीता संरक्षत्वन्धपूतना ||९||
കുക്കുടീമിത്യാദി| കുക്കുടീ സ്ഫടികരചിതകുക്കുടാണ്ഡസദൃശകന്ദാ കുക്കുടീശരീരവത് കുസുമചിത്രാ വല്ലീ| മര്കടീ കപികച്ഛുഃ, മര്കടമൂലീത്യന്യേ, ശുകശിമ്ബീത്യപരേ| അനന്താ സാരിവാ| അന്തശ്ച ഖണ്ഡഗൃഹാഭ്യന്തരേ| ശിശോശ്ചേതി ചകാരാത് ധാത്ര്യാശ്ച സ്നപനമ്| സര്വഗന്ധാ ഏലാദികാഃ| ദേവീ പ്രീതാ സതീ ഇമം ബാലം രക്ഷത്വിതി സമ്ബന്ധഃ||൭-൯||
Adhikarana puShpikA · Śloka 33
ഇതി സുശ്രുതസംഹിതായാമുത്തരതന്ത്രാന്തര്ഗതേ കുമാരതന്ത്രേऽന്ധപൂതനാപ്രതിഷേധോ നാമ (സപ്തമോऽധ്യായഃ, ആദിതഃ) ത്രയസ്ത്രിംശോऽധ്യായഃ ||൩൩||
View original
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते कुमारतन्त्रेऽन्धपूतनाप्रतिषेधो नाम (सप्तमोऽध्यायः, आदितः) त्रयस्त्रिंशोऽध्यायः ||३३||
ഇതി ശ്രീഡല്ഹ(ഹ്ല)ണവിരചിതായാം നിബന്ധസങ്ഗ്രഹാഖ്യായാം സുശ്രുതവ്യാഖ്യായാമുത്തരതന്ത്രാന്തര്ഗതേ കൌമാരഭൃത്യതന്ത്രേऽന്ധപൂതനാപ്രതിഷേധോ നാമ ത്രയസ്ത്രിംശത്തമോऽധ്യായഃ||൩൩||