Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
అథాతోఽంధపూతనాప్రతిషేధం వ్యాఖ్యాస్యామః ||1|| యథోవాచ భగవాన్ ధన్వంతరిః ||2||
अथातोऽन्धपूतनाप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
పూతనాప్రతిషేధానంతరం పూతనాసామాన్యాదంధపూతనాప్రతిషేధారంభో యుజ్యత ఇత్యాహ- అథాత ఇత్యాది||1-2||
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
తిక్తకద్రుమపత్రాణాం కార్యః క్వాథోఽవసేచనే |3|
तिक्तकद्रुमपत्राणां कार्यः क्वाथोऽवसेचने |३|
🔊 Audio coming soon
తిక్తకేత్యాది| తిక్తకద్రుమా నింబాదయః, తత్పత్రక్వాథేన పరిషేకః కార్యః|3|-
Adhikarana 3 (3-4) · Śloka 5
సురా సౌవీరకం కుష్ఠం హరితాలం మనఃశిలా ||3|| తథా సర్జరసశ్చైవ తైలార్థముపదిశ్యతే | పిప్పల్యః పిప్పలీమూలం వర్గో మధురకో మధు ||4|| శాలపర్ణీ బృహత్యౌ చ ఘృతార్థముపదిశ్యతే |5|
सुरा सौवीरकं कुष्ठं हरितालं मनःशिला ||३|| तथा सर्जरसश्चैव तैलार्थमुपदिश्यते | पिप्पल्यः पिप्पलीमूलं वर्गो मधुरको मधु ||४|| शालपर्णी बृहत्यौ च घृतार्थमुपदिश्यते |५|
🔊 Audio coming soon
సురేత్యాది| సౌవీరకం విరేచనాధ్యాయోపదిష్టకాంజికప్రకారః| అత్ర తైలే సురాసౌవీరకే తైలాత్ ప్రత్యేకం చతుర్గుణే, కుష్ఠాదీని కల్కద్రవ్యాణి చతుర్థాంశాని| పిప్పల్య ఇత్యాది| వర్గో మధురకః కాకోల్యాదిః, వర్గగ్రహణం యథాలాభనిషేధార్థం, పిప్పల్యాదీనాం కల్కక్వాథాభ్యాం ఘృతం విపాచ్య శీతీభూతే ఘృతే మధు క్షిపేత్| ఇదం ఘృతం పానాయ||3-4||-
Adhikarana 4 (5) · Śloka 5
సర్వగంధైః ప్రదేహశ్చ గాత్రేష్వక్ష్ణోశ్చ శీతలైః ||5||
सर्वगन्धैः प्रदेहश्च गात्रेष्वक्ष्णोश्च शीतलैः ||५||
🔊 Audio coming soon
సర్వేత్యాది| ప్రదేహో లేపః| శీతలైరన్యైరపి ద్రవ్యైః||5||
Adhikarana 5 (6) · Śloka 6
పురీషం కౌక్కుటం కేశాంశ్చర్మ సర్పత్వచం తథా | జీర్ణాం చ భిక్షుసంఘాటీం ధూమనాయోపకల్పయేత్ ||6||
पुरीषं कौक्कुटं केशांश्चर्म सर्पत्वचं तथा | जीर्णां च भिक्षुसङ्घाटीं धूमनायोपकल्पयेत् ||६||
🔊 Audio coming soon
పురీషం కౌక్కుటమితి కుక్కుటపురీషం, కేశాంశ్చర్మ చ కుక్కుటస్య, కేశాశ్చర్మ చ మానుషస్యేత్యేకే; కేచిత్ చర్మేతి సర్పస్య వదంతి, తేన చర్మ త్వక్ కంచులికా సర్పస్య| జీర్ణాం చ భిక్షుసంఘాటీమితి భిక్షురత్ర శాక్యభిక్షుర్బౌద్ధాఖ్యః పరివ్రాజకశ్చ, తయోర్జీర్ణసంఘాటీ జీర్ణవస్త్రం; తదేకదేశో గృహ్యతే, ఏకదేశేఽపి సముదాయప్రవృత్తేః; భిక్షురత్ర శాక్యభిక్షురేవేతి జేజ్జటః||6||
Adhikarana 6 (7-9) · Śloka 9
కుక్కుటీం మర్కటీం శింబీమనంతాం చాపి ధారయేత్ | మాంసమామం తథా పక్వం శోణితం చ చతుష్పథే ||7|| నివేద్యమంతశ్చ గృహే శిశో రక్షానిమిత్తతః | శిశోశ్చ స్నపనం కుర్యాత్ సర్వగంధోదకైః శుభైః ||8|| కరాలా పింగలా ముండా కషాయాంబరవాసినీ | దేవీ బాలమిమం ప్రీతా సంరక్షత్వంధపూతనా ||9||
कुक्कुटीं मर्कटीं शिम्बीमनन्तां चापि धारयेत् | मांसमामं तथा पक्वं शोणितं च चतुष्पथे ||७|| निवेद्यमन्तश्च गृहे शिशो रक्षानिमित्ततः | शिशोश्च स्नपनं कुर्यात् सर्वगन्धोदकैः शुभैः ||८|| कराला पिङ्गला मुण्डा कषायाम्बरवासिनी | देवी बालमिमं प्रीता संरक्षत्वन्धपूतना ||९||
🔊 Audio coming soon
కుక్కుటీమిత్యాది| కుక్కుటీ స్ఫటికరచితకుక్కుటాండసదృశకందా కుక్కుటీశరీరవత్ కుసుమచిత్రా వల్లీ| మర్కటీ కపికచ్ఛుః, మర్కటమూలీత్యన్యే, శుకశింబీత్యపరే| అనంతా సారివా| అంతశ్చ ఖండగృహాభ్యంతరే| శిశోశ్చేతి చకారాత్ ధాత్ర్యాశ్చ స్నపనం| సర్వగంధా ఏలాదికాః| దేవీ ప్రీతా సతీ ఇమం బాలం రక్షత్వితి సంబంధః||7-9||
Adhikarana puShpikA · Śloka 33
ఇతి సుశ్రుతసంహితాయాముత్తరతంత్రాంతర్గతే కుమారతంత్రేఽంధపూతనాప్రతిషేధో నామ (సప్తమోఽధ్యాయః, ఆదితః) త్రయస్త్రింశోఽధ్యాయః ||33||
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते कुमारतन्त्रेऽन्धपूतनाप्रतिषेधो नाम (सप्तमोऽध्यायः, आदितः) त्रयस्त्रिंशोऽध्यायः ||३३||
🔊 Audio coming soon
ఇతి శ్రీడల్హ(హ్ల)ణవిరచితాయాం నిబంధసంగ్రహాఖ్యాయాం సుశ్రుతవ్యాఖ్యాయాముత్తరతంత్రాంతర్గతే కౌమారభృత్యతంత్రేఽంధపూతనాప్రతిషేధో నామ త్రయస్త్రింశత్తమోఽధ్యాయః||33||