Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ಅಥಾತೋಽಪಸ್ಮಾರಪ್ರತಿಷೇಧಮಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ ||೧|| ಯಥೋವಾಚ ಭಗವಾನ್ ಧನ್ವನ್ತರಿಃ ||೨||
अथातोऽपस्मारप्रतिषेधमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
ಅಮಾನುಷೋಪಸರ್ಗಪ್ರತಿಷೇಧಾನನ್ತರಂ ಮನಃಪ್ರದುಷ್ಟಿಸಾಮಾನ್ಯಾತ್ ಗ್ರಹಚಿಕಿತ್ಸಿತಸ್ಯಾತ್ರಾಪಿ ಶಸ್ತತ್ವಾದಪಸ್ಮಾರಪ್ರತಿಷೇಧಾರಮ್ಭಃ- ಅಥಾತ ಇತ್ಯಾದಿ| ಅಥೇತ್ಯಾದಿಕಂ ಪೂರ್ವವದ್ವ್ಯಾಖ್ಯೇಯಮ್| ಅಪಶಬ್ದೋ ಗಮನಾರ್ಥಃ, ಸ್ಮಾರಃ ಸ್ಮರಣಂ, ಅಪಗತಃ ಸ್ಮಾರೋ ಯಸ್ಮಿನ್ ರೋಗೇ ಸೋಽಪಸ್ಮಾರಃ; ತಸ್ಯ ಪ್ರತಿಷೇಧಃ ಚಿಕಿತ್ಸಿತಮ್||೧-೨||
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
ಸ್ಮೃತಿರ್ಭೂತಾರ್ಥವಿಜ್ಞಾನಮಪಶ್ಚ ಪರಿವರ್ಜನೇ | ಅಪಸ್ಮಾರ ಇತಿ ಪ್ರೋಕ್ತಸ್ತತೋಽಯಂ ವ್ಯಾಧಿರನ್ತಕೃತ್ ||೩||
स्मृतिर्भूतार्थविज्ञानमपश्च परिवर्जने | अपस्मार इति प्रोक्तस्ततोऽयं व्याधिरन्तकृत् ||३||
🔊 Audio coming soon
ಅಪಸ್ಮಾರಸ್ಯ ನಿರುಕ್ತಿಮಾಹ- ಸ್ಮೃತಿರಿತ್ಯಾದಿ| ಭೂತಾರ್ಥಜ್ಞಾನಾಪಸ್ಮರಣಾದಯಂ ವ್ಯಾಧಿರಪಸ್ಮಾರ ಇತಿ ಪ್ರೋಕ್ತಃ| ಅನ್ತಕೃತ್ ವಿನಾಶಕೃತ್, ಅಪಸ್ಮರಣಭಾವಾಜ್ಜಲಾಗ್ನ್ಯಾದೌ ಪ್ರಪತನಾತ್; ಅನ್ಯೇ ತು ಅನ್ತಕೃದವಸ್ಥಾಯಾಂ, ಸಾ ಚಾವಸ್ಥಾ ‘ಅಪಸ್ಮರನ್ತಂ ಬಹುಶಃ ಕ್ಷೀಣಂ’ ಇತ್ಯಾದಿಕಾ||೩||
Adhikarana 3 (4-6) · Śloka 6
ಮಿಥ್ಯಾತಿಯೋಗೇನ್ದ್ರಿಯಾರ್ಥಕರ್ಮಣಾಮಭಿಸೇವನಾತ್ | ವಿರುದ್ಧಮಲಿನಾಹಾರವಿಹಾರಕುಪಿತೈರ್ಮಲೈಃ ||೪|| ವೇಗನಿಗ್ರಹಶೀಲಾನಾಮಹಿತಾಶುಚಿಭೋಜಿನಾಮ್ | ರಜಸ್ತಮೋಭಿಭೂತಾನಾಂ ಗಚ್ಛತಾಂ ಚ ರಜಸ್ವಲಾಮ್ ||೫|| ತಥಾ ಕಾಮಭಯೋದ್ವೇಗಕ್ರೋಧಶೋಕಾದಿಭಿರ್ಭೃಶಮ್ | ಚೇತಸ್ಯಭಿಹತೇ ಪುಂಸಾಮಪಸ್ಮಾರೋಽಭಿಜಾಯತೇ ||೬||
मिथ्यातियोगेन्द्रियार्थकर्मणामभिसेवनात् | विरुद्धमलिनाहारविहारकुपितैर्मलैः ||४|| वेगनिग्रहशीलानामहिताशुचिभोजिनाम् | रजस्तमोभिभूतानां गच्छतां च रजस्वलाम् ||५|| तथा कामभयोद्वेगक्रोधशोकादिभिर्भृशम् | चेतस्यभिहते पुंसामपस्मारोऽभिजायते ||६||
🔊 Audio coming soon
ಅಪಸ್ಮಾರೋತ್ಪತ್ತಿಕಾರಣಸ್ಯ ಚಿತ್ತಾಭಿಘಾತಸ್ಯ ಹೇತೂನಾಹ- ಮಿಥ್ಯೇತ್ಯಾದಿ| ಅತ್ರಾಯೋಗೋ ಲುಪ್ತೋ ದ್ರಷ್ಟವ್ಯಃ, ತೇನ ಮಿಥ್ಯಾಯೋಗಾಯೋಗಾತಿಯೋಗೈಃ; ಕೇಚಿತ್ ಮಿಥ್ಯಾದಿಯೋಗೇತಿ ಪಠಿತ್ವಾ ಆದಿಶಬ್ದೇನೈವ ಅತಿಯೋಗಮಯೋಗಂ ಚ ಗೃಹ್ಣನ್ತಿ| ಇನ್ದ್ರಿಯಾರ್ಥಾನಾಂ ಸ್ಪರ್ಶಾದೀನಾಂ, ಕರ್ಮಣಾಂ ಕಾಯವಾಙ್ಮಾನಸಾನಾಮ್| ಅಥ ಶಬ್ದಾದೀನಾಂ ಮಿಥ್ಯಾಯೋಗಾದಯಃ ಕಥ್ಯನ್ತೇ- ತತ್ರ ಪರುಷೇಷ್ಟವಿನಾಶಾದಿಶ್ರವಣಂ ಮಿಥ್ಯಾಯೋಗಃ, ಪಟಹಾದ್ಯತಿಶಬ್ದಶ್ರವಣಮತಿಯೋಗಃ, ಸರ್ವಶೋಽಶ್ರವಣಮಯೋಗಃ; ತಥಾ ಶೀತಾದಿಸ್ಪರ್ಶಾನಾಂ ವೈಪರೀತ್ಯೇನೋಪಸೇವನಂ ಮಿಥ್ಯಾಯೋಗಃ, ಅತಿಶೀತಾದೀನಾಮತಿಸೇವನಮತಿಯೋಗಃ; ಸರ್ವಶೋಽಸೇವನಮಯೋಗಃ; ಅತಿವಿಕೃತಾದಿದರ್ಶನಂ ಮಿಥ್ಯಾಯೋಗಃ, ಅತಿತೇಜಸಾಮತಿದರ್ಶನಮತಿಯೋಗಃ; ಸರ್ವಥಾಽನವಲೋಕನಮಯೋಗಃ; ತಥಾಽಯೋಗ್ಯರಸಾನಾಮಾದಾನಂ ಮಿಥ್ಯಾಯೋಗಃ, ರಸಾನಾಮತ್ಯಾದಾನಮತಿಯೋಗಃ, ರಸಾನಾಂ ಸರ್ವಥಾಽನಾದಾನಮಯೋಗಃ; ಪೂತ್ಯಾದ್ಯಾಘ್ರಾಣಂ ಮಿಥ್ಯಾಯೋಗಃ, ಅತಿತೀಕ್ಷ್ಣಾದಿಗನ್ಧಾನಾಮತ್ಯಾಘ್ರಾಣಮತಿಯೋಗಃ, ಸರ್ವಶೋಽಘ್ರಾಣಮಯೋಗಃ; ತಥಾ ಕಾಯಿಕಕರ್ಮಣೋ ವ್ಯಾಯಾಮಾದೇರ್ನಿಷಿದ್ಧಕಾಲಾದಿಷು ಸೇವನಂ ಮಿಥ್ಯಾಯೋಗಃ, ಅತಿಸೇವನಮತಿಯೋಗಃ, ಸರ್ವಶೋಽನುಪಸೇವನಮಯೋಗಃ, ತಥಾ ವಾಚನಿಕಕರ್ಮಣಃ ಪರುಷಾನೃತಾದಿಭಾಷಣಂ ಮಿಥ್ಯಾಯೋಗಃ, ಅತಿವಾಚನಾದಿಕಮತಿಯೋಗಃ, ಸರ್ವಥಾ ಮೌನಮಯೋಗಃ, ತಥಾ ಮಾನಸಕರ್ಮಣಃ ಶೋಕಾದಿಚಿನ್ತನಂ ಮಿಥ್ಯಾಯೋಗಃ, ಅತಿಮಾತ್ರಚಿನ್ತನಾದಿಕಮತಿಯೋಗಃ, ಸರ್ವಥಾಚಿನ್ತನಮಯೋಗಃ| ವಿರುದ್ಧಂ ಹಿತಾಹಿತೀಯೋಕ್ತಮ್| ಮಲಿನಶಬ್ದ ಆಹಾರವಿಹಾರಾಭ್ಯಾಂ ಸಮ್ಬಧ್ಯತೇ; ತತ್ರ ಮಲಿನಾಹಾರಃ ಪೂತಿದ್ವೇಷ್ಟಾಮೇಧ್ಯಪರ್ಯುಷಿತಾಃ, ಮಲಿನೋ ವಿಹಾರೋ ದೃಷ್ಟಾದೃಷ್ಟಾರ್ಥಃ ಸ್ಮಾರ್ತವಚನಾತ್ ಜ್ಞಾತವ್ಯಃ| ಕುಪಿತೈರ್ಮಲೈರಿತ್ಯತ್ರ ಮಲಾ ವಾತಪಿತ್ತಶ್ಲೇಷ್ಮಾಣೋ ರಜಸ್ತಮಸೀ ಚ, ದೇಹಮಲಿನೀಕರಣಾದುಚ್ಯನ್ತೇ| ವೇಗೇತ್ಯಾದಿ| ವೇಗಾ ವಿಣ್ಮೂತ್ರಾದೀನಾಂ ತೇಷಾಂ ವೇಗಾನಾಂ ನಿಗ್ರಹೋ ಧಾರಣಂ, ತತ್ರ ಶೀಲಾ ವೇಗನಿಗ್ರಹರತಾಃ| ಅಹಿತಾಶುಚಿಭೋಜಿನಾಮಿತಿ ಯದ್ಯಪ್ಯೇಷೋಽರ್ಥೋ ವಿರುದ್ಧಮಲಿನಾಹಾರಾತ್ ಇತ್ಯನೇನೈವ ಪ್ರಾಪ್ತಃ, ತಥಾಽಪ್ಯತ್ಯರ್ಥಹೇತುತ್ವಾಪಾದನಾರ್ಥಂ ಪುನಃ ಪಾಠಃ| ರಜಸ್ವಲಾಂ ದೃಷ್ಟಾರ್ತವಾಮ್| ಏತೈರ್ಹೇತುಭಿಶ್ಚಿತ್ತೇ ಉಪಹತೇ ದೂಷಿತೇ ಸತಿ ಅಪಸ್ಮಾರೋಽಭಿಜಾಯತೇ||೪-೬||
Adhikarana 4 (7) · Śloka 7
ಹೃತ್ಕಮ್ಪಃ ಶೂನ್ಯತಾ ಸ್ವೇದೋ ಧ್ಯಾನಂ ಮೂರ್ಚ್ಛಾ ಪ್ರಮೂಢತಾ | ನಿದ್ರಾನಾಶಶ್ಚ ತಸ್ಮಿಂಸ್ತು ಭವಿಷ್ಯತಿ ಭವನ್ತ್ಯಥ ||೭||
हृत्कम्पः शून्यता स्वेदो ध्यानं मूर्च्छा प्रमूढता | निद्रानाशश्च तस्मिंस्तु भविष्यति भवन्त्यथ ||७||
🔊 Audio coming soon
ಹೇತೂನಭಿಧಾಯ ಪೂರ್ವರೂಪಮಾಹ- ಹೃದಿತ್ಯಾದಿ| ಪ್ರಮೂಢತಾ ಅತಿಶಯೇನ ವಿಚೇತನತ್ವಮ್| ತಸ್ಮಿನ್ ಅಪಸ್ಮಾರೇ||೭||
Adhikarana 5 (8-10) · Śloka 10
ಸಞ್ಜ್ಞಾವಹೇಷು ಸ್ರೋತಃಸು ದೋಷವ್ಯಾಪ್ತೇಷು ಮಾನವಃ | ರಜಸ್ತಮಃಪರೀತೇಷು ಮೂಢೋ ಭ್ರಾನ್ತೇನ ಚೇತಸಾ ||೮|| ವಿಕ್ಷಿಪನ್ ಹಸ್ತಪಾದಂ ಚ ವಿಜಿಹ್ಮಭ್ರೂರ್ವಿಲೋಚನಃ | ದನ್ತಾನ್ ಖಾದನ್ ವಮನ್ ಫೇನಂ ವಿವೃತಾಕ್ಷಃ ಪತೇತ್ ಕ್ಷಿತೌ ||೯|| ಅಲ್ಪಕಾಲಾನ್ತರಂ ಚಾಪಿ ಪುನಃ ಸಞ್ಜ್ಞಾಂ ಲಭೇತ ಸಃ | ಸೋಽಪಸ್ಮಾರ ಇತಿ ಪ್ರೋಕ್ತಃ... |೧೦|
सञ्ज्ञावहेषु स्रोतःसु दोषव्याप्तेषु मानवः | रजस्तमःपरीतेषु मूढो भ्रान्तेन चेतसा ||८|| विक्षिपन् हस्तपादं च विजिह्मभ्रूर्विलोचनः | दन्तान् खादन् वमन् फेनं विवृताक्षः पतेत् क्षितौ ||९|| अल्पकालान्तरं चापि पुनः सञ्ज्ञां लभेत सः | सोऽपस्मार इति प्रोक्तः... |१०|
🔊 Audio coming soon
ಪ್ರಾಗ್ರೂಪಮಭಿಧಾಯ ರೂಪಮಾಹ- ಸಞ್ಜ್ಞಾವಹೇಷ್ವಿತ್ಯಾದಿ| ಸಞ್ಜ್ಞಾವಹೇಷು ಸ್ರೋತಃಸ್ವಿತಿ ಕಥಂ ಬಹುವಚನಂ, ಯತೋ ಧಮನೀವ್ಯಾಕರಣೇ ‘ದ್ವಾಭ್ಯಾಂ ಪ್ರಬುಧ್ಯತೇ’ ಇತ್ಯನೇನ ದ್ವೇ ಏವ ಸಞ್ಜ್ಞಾವಹೇ ಸ್ರೋತಸೀ ಉಕ್ತೇ? ಸತ್ಯಂ, ದ್ವಯೋರಪಿ ಸ್ರೋತಸೋಃ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣಾಂ ಪ್ರತಾನಾನಾಂ ಬಹುತ್ವಾತ್ ಸ್ರೋತಃಸ್ವಿತ್ಯುಕ್ತಮ್| ದೋಷವ್ಯಾಪ್ತೇಷು ವಾತಾದಿದೋಷಾಭಿಭೂತೇಷು| ರಜಸ್ತಮಃಪರೀತೇಷು ರಜಸ್ತಮೋವ್ಯಾಪ್ತೇಷು| ಮೂಢೋ ಮೋಹಯುಕ್ತಃ| ಕೇನ ಕೃತ್ವಾ ಮೂಢಃ? ಭ್ರಾನ್ತೇನ ಚೇತಸಾ ಚಿತ್ತಭ್ರಾನ್ತ್ಯೇತ್ಯರ್ಥಃ| ವಿಕ್ಷಿಪನ್ ಇತಸ್ತತಃ ಕ್ಷಿಪನ್ | ವಿಜಿಹ್ಮಭ್ರೂಃ ವಿಲೋಚನಃ ವಕ್ರಭ್ರೂನೇತ್ರಃ| ವಿವೃತಾಕ್ಷ ಉಚ್ಛಲಿತಾಕ್ಷಃ| ಯಸ್ಮಿನ್ ವಿಕಾರೇ ವಿಕ್ಷಿಪನ್ ಹಸ್ತಪಾದಮಿತ್ಯಾದಿಚೇಷ್ಟಃ ಸನ್ ಆತುರಃ ಕ್ಷಿತೌ ಪತತಿ ಸ ವಿಕಾರೋಽಪಸ್ಮಾರ ಇತಿ ಪ್ರೋಕ್ತ ಇತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧಃ||೮-೧೦||-
Adhikarana 6 (10) · Śloka 11
... ಸ ಚ ದೃಷ್ಟಶ್ಚತುರ್ವಿಧಃ ||೧೦|| ವಾತಪಿತ್ತಕಫೈರ್ನೄಣಾಂ ಚತುರ್ಥಃ ಸನ್ನಿಪಾತತಃ |೧೧|
... स च दृष्टश्चतुर्विधः ||१०|| वातपित्तकफैर्नॄणां चतुर्थः सन्निपाततः |११|
🔊 Audio coming soon
ಅಪಸ್ಮಾರಸ್ಯ ಸಙ್ಖ್ಯಾಮಾಹ- ಸ ಚ ದೃಷ್ಟ ಇತ್ಯಾದಿ| ಚತುರ್ವಿಧ ಇತಿ ಸಙ್ಖ್ಯಾಕರಣಂ ದ್ವನ್ದ್ವಜಾಪಸ್ಮಾರನಿಷೇಧಾರ್ಥಮ್| ದ್ವನ್ದ್ವಜಾಸಮ್ಭವಸ್ತು ವ್ಯಾಧಿಸ್ವಭಾವಾತ್| ಚಾತುರ್ವಿಧ್ಯಂ ವಿವೃಣ್ವನ್ನಾಹ- ವಾತಪಿತ್ತಕಫೈರಿತ್ಯಾದಿ| ವಾತಾದಿಭಿಃ ತ್ರಯಃ||೧೦||-
Adhikarana 7 (11-12) · Śloka 12
ವೇಪಮಾನೋ ದಶನ್ ದನ್ತಾನ್ ಶ್ವಸನ್ ಫೇನಂ ವಮನ್ನಪಿ ||೧೧|| ಯೋ ಬ್ರೂಯಾದ್ವಿಕೃತಂ ಸತ್ತ್ವಂ ಕೃಷ್ಣಂ ಮಾಮನುಧಾವತಿ | ತತೋ ಮೇ ಚಿತ್ತನಾಶಃ ಸ್ಯಾತ್ ಸೋಽಪಸ್ಮಾರೋಽನಿಲಾತ್ಮಕಃ ||೧೨||
वेपमानो दशन् दन्तान् श्वसन् फेनं वमन्नपि ||११|| यो ब्रूयाद्विकृतं सत्त्वं कृष्णं मामनुधावति | ततो मे चित्तनाशः स्यात् सोऽपस्मारोऽनिलात्मकः ||१२||
🔊 Audio coming soon
ವಾತಾದಿಜತ್ವೇನಾಪಸ್ಮಾರಲಕ್ಷಣಮಾಹ- ವೇಪಮಾನ ಇತ್ಯಾದಿ| ವೇಪಮಾನಃ ಕಮ್ಪಮಾನಃ| ದಶನ್ ಖಾದನ್ ದನ್ತಾನ್| ಶ್ವಸನ್ ಶ್ವಾಸಂ ಕುರ್ವನ್| ವಿಕೃತಂ ವಿಕೃತರೂಪಂ ಸತ್ತ್ವಮ್| ಕೃಷ್ಣಮಿತ್ಯತ್ರ ಕೃಷ್ಣಸತ್ತ್ವದರ್ಶನಮ್, ಅಸತ ಏವ ಸಞ್ಜ್ಞಾವಹಸ್ರೋತೋಗತವಾತಪ್ರಭಾವಾತ್; ನ ಪುನಃ ಸತ್ತ್ವಂ ಪಿಶಾಚಾದಿಕಂ ಭೂತಮಭಿಪ್ರೇತಮ್| ತನ್ತ್ರಾನ್ತರೇಽಪಿ “ಪರುಷಾರುಣಕೃಷ್ಣಾನಿ ಪಶ್ಯೇದ್ರೂಪಾಣಿ ಚಾನಿಲಾತ್” ಇತ್ಯಾದಿನಾ ಕೃಷ್ಣಾದಿರೂಪದರ್ಶನಮೇವೋಕ್ತಮ್| ಏವಂ ಪಿತ್ತಕಫಾಪಸ್ಮಾರಯೋರಪಿ ಬೋದ್ಧವ್ಯಮ್||೧೧-೧೨||
Adhikarana 8 (13) · Śloka 14
ತೃಟ್ತಾಪಸ್ವೇದಮೂರ್ಚ್ಛಾರ್ತೋ ಧುನ್ವನ್ನಙ್ಗಾನಿ ವಿಹ್ವಲಃ | ಯೋ ಬ್ರೂಯಾದ್ವಿಕೃತಂ ಸತ್ತ್ವಂ ಪೀತಂ ಮಾಮನುಧಾವತಿ ||೧೩|| ತತೋ ಮೇ ಚಿತ್ತನಾಶಃ ಸ್ಯಾತ್ ಸ ಪಿತ್ತಭವ ಉಚ್ಯತೇ |೧೪|
तृट्तापस्वेदमूर्च्छार्तो धुन्वन्नङ्गानि विह्वलः | यो ब्रूयाद्विकृतं सत्त्वं पीतं मामनुधावति ||१३|| ततो मे चित्तनाशः स्यात् स पित्तभव उच्यते |१४|
🔊 Audio coming soon
ಪಿತ್ತಾಪಸ್ಮಾರಲಕ್ಷಣಮಾಹ- ತೃಡಿತ್ಯಾದಿ| ತೃಟ್ ಪಿಪಾಸಾ| ತಾಪಃ ಸನ್ತಾಪಃ| ಧುನ್ವನ್ ವಿಕ್ಷಿಪನ್| ಅಙ್ಗಾನಿ ಹಸ್ತಪಾದಾದೀನಿ| ವಿಹ್ವಲೋ ವಿಕಲಃ||೧೩||-
Adhikarana 9 (14-15) · Śloka 15
ಶೀತಹೃಲ್ಲಾಸನಿದ್ರಾರ್ತಃ ಪತನ್ ಭೂಮೌ ವಮನ್ ಕಫಮ್ ||೧೪|| ಯೋ ಬ್ರೂಯಾದ್ವಿಕೃತಂ ಸತ್ತ್ವಂ ಶುಕ್ಲಂ ಮಾಮನುಧಾವತಿ | ತತೋ ಮೇ ಚಿತ್ತನಾಶಃ ಸ್ಯಾತ್ ಸೋಽಪಸ್ಮಾರಃ ಕಫಾತ್ಮಕಃ ||೧೫||
शीतहृल्लासनिद्रार्तः पतन् भूमौ वमन् कफम् ||१४|| यो ब्रूयाद्विकृतं सत्त्वं शुक्लं मामनुधावति | ततो मे चित्तनाशः स्यात् सोऽपस्मारः कफात्मकः ||१५||
🔊 Audio coming soon
ಕಫಜಾಪಸ್ಮಾರಲಕ್ಷಣಮಾಹ- ಶೀತಹೃಲ್ಲಾಸೇತ್ಯಾದಿ| ಹೃಲ್ಲಾಸಃ ಥೂತ್ಕರಣಮ್||೧೪-೧೫||
Adhikarana 10 (16) · Śloka 16
ಹೃದಿ ತೋದಸ್ತೃಡುತ್ಕ್ಲೇದಸ್ತ್ರಿಷ್ವಪ್ಯೇತೇಷು ಸಙ್ಖ್ಯಯಾ |೧೬|
हृदि तोदस्तृडुत्क्लेदस्त्रिष्वप्येतेषु सङ्ख्यया |१६|
🔊 Audio coming soon
ವಾತಾದ್ಯಪಸ್ಮಾರೇಷು ಪ್ರತ್ಯೇಕಮೇಕೈಕಂ ಲಕ್ಷಣಮಾಹ- ಹೃದಿ ತೋದ ಇತ್ಯಾದಿ| ಹೃದಿ ತೋದೋ ವ್ಯಥಾ, -ವಾತಿಕೇ; ತೃಟ್ ಪಿಪಾಸಾ,-ಪೈತ್ತಿಕೇ; ಉತ್ಕ್ಲೇಶಃ ಶ್ಲೇಷ್ಮನಿಷ್ಠೀವನಂ, -ಕಫಜೇ; ಏತೇಷು ತ್ರಿಷು ವಾತಾದಿಜಾಪಸ್ಮಾರೇಷು ಯಥಾಸಙ್ಖ್ಯಂ ಹೃತ್ತೋದಾದಿಲಕ್ಷಣಂ ಜ್ಞೇಯಮಿತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧಃ|೧೬|-
Adhikarana 11 (16) · Śloka 16
ಪ್ರಲಾಪಃ ಕೂಜನಂ ಕ್ಲೇಶಃ ಪ್ರತ್ಯೇಕಂ ತು ಭವೇದಿಹ ||೧೬||
प्रलापः कूजनं क्लेशः प्रत्येकं तु भवेदिह ||१६||
🔊 Audio coming soon
ವಾತಾದಿಜಾಪಸ್ಮಾರೇಷು ಪ್ರತ್ಯೇಕಂ ಪ್ರಲಾಪಾದಿಲಕ್ಷಣತ್ರಿತಯಮಾಹ- ಪ್ರಲಾಪಃ ಕೂಜನಮಿತ್ಯಾದಿ| ಪ್ರಲಾಪಾದಿಕಂ ತ್ರಯಂ ವಾತಾದಿಜಾಪಸ್ಮಾರೇಷು ತ್ರಿಷ್ವಪಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಂ ಬೋದ್ಧವ್ಯಂ ನ ಯಥಾಸಙ್ಖ್ಯಮ್||೧೬||
Adhikarana 12 (17) · Śloka 17
ಸರ್ವಲಿಙ್ಗಸಮವಾಯಃ ಸರ್ವದೋಷಪ್ರಕೋಪಜೇ |೧೭|
सर्वलिङ्गसमवायः सर्वदोषप्रकोपजे |१७|
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಜಾಪಸ್ಮಾರಲಕ್ಷಣಮಾಹ- ಸರ್ವಲಿಙ್ಗಸಮವಾಯ ಇತ್ಯಾದಿ| ಸರ್ವಲಿಙ್ಗಸಮವಾಯೋ ವಾತಾದಿಲಿಙ್ಗಸಮಾವೇಶಃ| ಸರ್ವದೋಷಪ್ರಕೋಪಜ ಇತಿ ಪ್ರಕೋಪೋಪಾದಾನಾತ್ ಸ್ವಕೀಯಕಾರಣಪ್ರಕುಪಿತದೋಷತ್ರಯಜ ಇತಿ ಬೋದ್ಧವ್ಯಂ, ನ ಕುಪಿತೈಕದೋಷಪ್ರಕೋಪಿತಸರ್ವದೋಷಜ ಇತಿ|೧೭|-
Adhikarana 13 (17) · Śloka 18
ಅನಿಮಿತ್ತಾಗಮಾದ್ವ್ಯಾಧೇರ್ಗಮನಾದಕೃತೇಽಪಿ ಚ ||೧೭|| ಆಗಮಾಚ್ಚಾಪ್ಯಪಸ್ಮಾರಂ ವದನ್ತ್ಯನ್ಯೇ ನ ದೋಷಜಮ್ |೧೮|
अनिमित्तागमाद्व्याधेर्गमनादकृतेऽपि च ||१७|| आगमाच्चाप्यपस्मारं वदन्त्यन्ये न दोषजम् |१८|
🔊 Audio coming soon
ಸ್ವಮತೇನಾಪಸ್ಮಾರಸ್ಯ ದೋಷಜತ್ವಂ ಪ್ರದರ್ಶ್ಯ ಪರಮತೇನಾಗನ್ತುಕತ್ವಮಾಹ- ಅನಿಮಿತ್ತಾಗಮಾದಿತ್ಯಾದಿ| ಅನಿಮಿತ್ತಾಗಮಾತ್ ಅಕಾರಣೋತ್ಪಾದನಾತ್, ಆಕಸ್ಮಿಕೋದ್ಭವಾದಿತ್ಯರ್ಥಃ| ಗಮನಾದಕೃತೇಽಪಿ ಚೇತ್ಯತ್ರ ‘ಪ್ರತೀಕಾರೇ’ ಇತಿ ಶೇಷಃ ; ತೇನ ಪ್ರತೀಕಾರೇ ಅಕೃತೇಽಪಿ ವ್ಯಾಧೇರ್ಗಮನಾದುಪಶಮಾದಿತ್ಯರ್ಥಃ| ಅಕೃತೇಽಪೀತ್ಯತ್ರ ಅಕೃತಾದಿತಿ ಕ್ವಚಿತ್; ತತ್ರ, ಅಕೃತಾತ್ ಪ್ರತೀಕಾರದ್ಭೇಷಜೇನೇತಿ ದ್ರಷ್ಟವ್ಯಮ್ ಆಗಮಾಚ್ಚೇತಿ ಸ್ವಕೀಯಾತ್; ನ ಪುನಶ್ಚೇತರಸ್ಮಾತ್, ತತ್ರ ದೋಷಜತ್ವೇನಾಪಸ್ಮಾರಸ್ಯ ದರ್ಶಿತತ್ವಾತ್| ‘ವದನ್ತ್ಯನ್ಯೇ ನ ದೋಷಜಂ’ ಇತ್ಯತ್ರ ಅನ್ಯೇ ‘ವದನ್ತ್ಯನ್ಯೋನ್ಯದೋಷಜಮ್’ ಇತಿ ಪಠನ್ತಿ, ಅನ್ಯೋನ್ಯದೋಷಜಂ ರಜಸ್ತಮೋದೋಷಜಮಿತ್ಯರ್ಥಃ| ಅಪರೇ ತು ‘ಅನ್ಯೋನ್ಯದೂಷಣಾತ್’ ಇತಿ ಪಠನ್ತಿ| ತತ್ರ ಕಾಯಮನಸೋರನ್ಯೋನ್ಯದೂಷಣಾತ್||೧೭||-
Adhikarana 14 (18-21) · Śloka 21
ಕ್ರಮೋಪಯೋಗಾದ್ದೋಷಾಣಾಂ ಕ್ಷಣಿಕತ್ವಾತ್ತಥೈವ ಚ ||೧೮|| ಆಗಮಾದ್ವೈಶ್ವರೂಪ್ಯಾಚ್ಚ ಸ ತು ನಿರ್ವರ್ಣ್ಯತೇ ಬುಧೈಃ | ದೇವೇ ವರ್ಷತ್ಯಪಿ ಯಥಾ ಭೂಮೌ ಬೀಜಾನಿ ಕಾನಿಚಿತ್ ||೧೯|| ಶರದಿ ಪ್ರತಿರೋಹನ್ತಿ ತಥಾ ವ್ಯಾಧಿಸಮುದ್ಭವಃ | ಸ್ಥಾಯಿನಃ ಕೇಚಿದಲ್ಪೇನ ಕಾಲೇನಾಭಿಪ್ರವರ್ಧಿತಾಃ ||೨೦|| ದರ್ಶಯನ್ತಿ ವಿಕಾರಾಂಸ್ತು ವಿಶ್ವರೂಪಾನ್ನಿಸರ್ಗತಃ | ಅಪಸ್ಮಾರೋ ಮಹಾವ್ಯಾಧಿಸ್ತಸ್ಮಾದ್ದೋಷಜ ಏವ ತು ||೨೧||
क्रमोपयोगाद्दोषाणां क्षणिकत्वात्तथैव च ||१८|| आगमाद्वैश्वरूप्याच्च स तु निर्वर्ण्यते बुधैः | देवे वर्षत्यपि यथा भूमौ बीजानि कानिचित् ||१९|| शरदि प्रतिरोहन्ति तथा व्याधिसमुद्भवः | स्थायिनः केचिदल्पेन कालेनाभिप्रवर्धिताः ||२०|| दर्शयन्ति विकारांस्तु विश्वरूपान्निसर्गतः | अपस्मारो महाव्याधिस्तस्माद्दोषज एव तु ||२१||
🔊 Audio coming soon
ಪರಮತನಿರಾಕರಣಾಯ ಸ್ವಮತಮಾಹ- ಕ್ರಮೋಪಯೋಗಾದಿತ್ಯಾದಿ| ಸ ತು ಪುನರಪಸ್ಮಾರಃ ಕ್ರಮೋಪಯೋಗಾದಿತ್ಯಾದಿಹೇತುಭಿಶ್ಚತುರ್ಭಿರ್ದೋಷಜ ಏವ ಬುಧೈಃ ಪಣ್ಡಿತೈರ್ನಿರ್ವರ್ಣ್ಯತೇ ಕಥ್ಯತ ಇತ್ಯರ್ಥಃ| ಅತ್ರ ಹೇತುಮಾಹ- ಕ್ರಮೋಪಯೋಗಾದ್ದೋಷಾಣಾಮಿತಿ ಸಞ್ಚಯಾದಿಕ್ರಮೇಣ ದೋಷಾಣಾಂ ವಿಕಾರಜನನಯೋಗಾದಿತ್ಯರ್ಥಃ; ಏತೇನ, ಅನಿಮಿತ್ತಾಗಮಾದ್ವ್ಯಾಧೇರಿತಿ ಹೇತುರ್ನಿರಾಕೃತಃ| ತಥಾ ಸರ್ವಪಾರಿಷದತ್ವಾದಾಯುರ್ವೇದಸ್ಯ ಸೌಗತಮತಮವಲಮ್ಬ್ಯ ‘ಗಮನಾದಕೃತೇಽಪಿ ಚ’ ಇತ್ಯಸ್ಯ ಹೇತೋರ್ನಿರಾಕರಣಾಯ ಹೇತುಮಾಹ- ಕ್ಷಣಿಕತ್ವಾತ್ತಥೈವ ಚೇತಿ| ತಥೈವ ವಾತಾದೀನಾಂ ಕ್ಷಣಿಕತ್ವಾದ್ದ್ವಿತೀಯೋಽಪಿ ಹೇತುರ್ನಿರಾಕೃತಃ| ಯತೋ ಯಾವನ್ಮಾತ್ರೋ ದೋಷವೇಗೋಽಭೂತ್ ತಾವನ್ಮಾತ್ರಸ್ಯಾಪಗಮಾದಕೃತೇಽಪಿ ಪ್ರತೀಕಾರೇ ವ್ಯಾಧೇರಪಗಮಃ| ತೃತೀಯಂ ಹೇತುಮಾಹ- ಆಗಮಾಚ್ಚೇತಿ; ಸ್ವತನ್ತ್ರಾತ್ ಪರತನ್ತ್ರಾಚ್ಚೇತ್ಯರ್ಥಃ| ತತ್ರಾಗಮೇ ಸ್ವತನ್ತ್ರೇ ಪರತನ್ತ್ರೇ ಚ ವಾತಿಕ-ಪೈತ್ತಿಕ-ಶ್ಲೈಷ್ಮಿಕ-ಸಾನ್ನಿಪಾತಿಕಾಶ್ಚತ್ವಾರೋಽಪಸ್ಮಾರಾ ಅಭಿಹಿತಾ ಇತಿ| ಚತುರ್ಥಂ ಹೇತುಮಾಹ- ವೈಶ್ವರೂಪ್ಯಾಚ್ಚೇತಿ ವಿಶ್ವೇಷಾಂ ಸಮಸ್ತಾನಾಂ ವಾತಪಿತ್ತಶ್ಲೇಷ್ಮಣಾಂ ಮನೋದೋಷಯೋ ರಜಸ್ತಮಸೋಶ್ಚ ರೂಪಂ ನಾನಾಪ್ರಕಾರಂ ಲಿಙ್ಗಂ ಯಸ್ಯಾಪಸ್ಮಾರಸ್ಯ ಸ ತಥಾ, ತದ್ಭಾವೋ ವೈಶ್ವರೂಪ್ಯಂ ತಸ್ಮಾತ್| ‘ಸ ತು’ ಇತ್ಯತ್ರಾನ್ಯೇ ‘ತತ್ರ’ ಇತಿ ಪಠನ್ತಿ, ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಯನ್ತಿ ಚ- ತತ್ರ ಅಪಸ್ಮಾರೇ| ಯದೈವಂ ತರ್ಹಿ ವಾತಪಿತ್ತಶ್ಲೇಷ್ಮಣಾಂ ಸದೈವ ದೇಹೇ ಸದ್ಭಾವಾತ್ ಸನ್ತತಮಪಸ್ಮಾರಃ ಸ್ಯಾದತಸ್ತನ್ನಿರಾಕರಣಾರ್ಥಮಾಹ- ದೇವೇ ವರ್ಷತೀತ್ಯಾದಿ| ವರ್ಷತ್ಯಪಿ ಮೇಘೇ ಭೂಮೌ ಸುಕೃಷ್ಟಾಯಾಮಪಿ ಅಙ್ಕುರಜನನಸಮರ್ಥಾನ್ಯಪಿ ಕಾನಿಚಿದ್ಬೀಜಾನಿ ಶರದ್ಯೇವ ಪ್ರರೋಹನ್ತಿ, ತಥಾ ಸರ್ವರೋಗಬೀಜಾನಾಂ ವಾತಾದೀನಾಂ ಕದಾಚಿತ್ ಕಸ್ಯಚಿದಪಸ್ಮಾರಾದಿವ್ಯಾಧೇರಙ್ಕುರಸ್ಥಾನೀಯಸ್ಯ ನಿದಾನಾದಿಸಙ್ಗಮೇ ಸತ್ಯಪಿ ದೂಷ್ಯಾದಿಸಮುದಾಯೇನೈವ ಸಮುದ್ಭವೋ ಭವತೀತ್ಯರ್ಥಃ| ಅನ್ಯೇ ತ್ವನ್ಯಥಾ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಯನ್ತಿ- ನನು, ಸಞ್ಚಯಾದಿಕ್ರಮೇಣೋಪಯೋಗಶ್ಚೇದ್ದೋಷಾಣಾಂ ತದಾ ಪುನಃ ಕಥಮಲ್ಪೇನೈವ ಕಾಲೇನ ತದ್ವಿಕಾರೋದ್ಗಮಃ ಸ್ಯಾದಿತ್ಯತ ಆಹ- ದೇವೇಽವರ್ಷತೀತ್ಯಾದಿ| ಅವರ್ಷತಿ ದೇವೇ ಯಥಾ ಶರತ್ಕಾಲೇ ಭೂಮೌ ಸ್ತಿಮಿತ್ವಾತ್ ಕಾನಿಚಿದ್ಬೀಜಾನಿ ಪ್ರರೋಹನ್ತ್ಯೇವ, ತಥಾಽಲ್ಪೇನಾಪಿ ಕಾಲೇನ ಶರೀರಸ್ಥಾ ದೋಷಾಃ ಕಿಞ್ಚಿದುಪಚಿತಾ ವಿಕಾರಂ ಜನಯನ್ತೀತಿ| ಏತದೇವ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕುರ್ವನ್ನಾಹ- ಸ್ಥಾಯಿನ ಇತ್ಯಾದಿ| ಸ್ಥಾಯಿನಃ ಅವಶ್ಯಮವಸ್ಥಾಯಿನೋ ವಾತಾದಯಃ, ಪರಂ ಕೇಚಿದಲ್ಪೇನಾಪಿ ಕಾಲೇನಾಭಿಪ್ರವರ್ಧಿತಾಃ ಸನ್ತೋ ವಿಶ್ವರೂಪಾನ್ ನಾನಾರೂಪಾನ್ ವಿಕಾರಾನ್ ದರ್ಶಯನ್ತಿ| ಕುತಃ? ನಿಸರ್ಗತೋ ದೂಷಣಸ್ವಭಾವಾದಿತ್ಯರ್ಥಃ| ಅಪಸ್ಮಾರೋ ಮಹಾವ್ಯಾಧಿರಿತ್ಯಾದಿ| ತಸ್ಮಾದಿತಿ ಪೂರ್ವೋಕ್ತಕ್ರಮೋಪಯೋಗಾದಿಹೇತುಸಮೂಹಾದಪಸ್ಮಾರೋ ದೋಷಜೋ ನ ತು ಭೂತಾವೇಶಜ ಇತಿ ಸಿದ್ಧಾನ್ತಃ ||೧೮-೨೧||
Adhikarana 15 (22-23) · Śloka 24
ತಸ್ಯ ಕಾರ್ಯೋ ವಿಧಿಃ ಸರ್ವೋ ಯ ಉನ್ಮಾದೇಷು ವಕ್ಷ್ಯತೇ | ಪುರಾಣಸರ್ಪಿಷಃ ಪಾನಮಭ್ಯಙ್ಗಶ್ಚೈವ ಪೂಜಿತಃ ||೨೨|| ಉಪಯೋಗೋ ಗ್ರಹೋಕ್ತಾನಾಂ ಯೋಗಾನಾಂ ತು ವಿಶೇಷತಃ | ತತಃ ಸಿಧ್ಯನ್ತಿ ತೇ ಸರ್ವೇ ಯೋಗೈರನ್ಯೈಶ್ಚ ಸಾಧಯೇತ್ | ಶಿಗ್ರುಕಟ್ವಙ್ಗಕಿಣ್ವಾಹಿನಿಮ್ಬತ್ವಗ್ರಸಸಾಧಿತಮ್ ||೨೩|| ಚತುರ್ಗುಣೇ ಗವಾಂ ಮೂತ್ರೇ ತೈಲಮಭ್ಯಞ್ಜನೇ ಹಿತಮ್ |೨೪|
तस्य कार्यो विधिः सर्वो य उन्मादेषु वक्ष्यते | पुराणसर्पिषः पानमभ्यङ्गश्चैव पूजितः ||२२|| उपयोगो ग्रहोक्तानां योगानां तु विशेषतः | ततः सिध्यन्ति ते सर्वे योगैरन्यैश्च साधयेत् | शिग्रुकट्वङ्गकिण्वाहिनिम्बत्वग्रससाधितम् ||२३|| चतुर्गुणे गवां मूत्रे तैलमभ्यञ्जने हितम् |२४|
🔊 Audio coming soon
ಇದಾನೀಂ ಚಿಕಿತ್ಸಿತಮಾಹ- ತಸ್ಯ ಕಾರ್ಯೋ ವಿಧಿರಿತ್ಯಾದಿ| ತಸ್ಯ ಅಪಸ್ಮಾರಸ್ಯ| ನನು, ಉನ್ಮಾದೇ ಯೋ ವಿಧಿಃ ಪಠಿಷ್ಯಮಾಣೋಽಸ್ತಿ ತಂ ವಿಧಿಮಪಸ್ಮಾರೇ ನಿರ್ದಿಶ್ಯ ತತ್ರೈವ ಕಿಮಿತಿ ನಾತಿದಿಶ್ಯತೇ? ಉಚ್ಯತೇ,- ಉನ್ಮಾದೇ ತಸ್ಯಾತಿಶಯೇನ ಹಿತತ್ವಾದಿತ್ಯರ್ಥಃ| ಅಭ್ಯಙ್ಗಶ್ಚೈವೇತಿ ಪುರಾಣಸರ್ಪಿಷಾ, ಅಸ್ಯ ತ್ರಿದೋಷಘ್ನತ್ವಾತ್| ಗ್ರಹೋಕ್ತವಿಧಿಮುಪದಿಶತಿ- ಉಪಯೋಗ ಇತ್ಯಾದಿ| ಶಿಗ್ರುಕಟ್ವಙ್ಗೇತ್ಯಾದಿ| ಶಿಗ್ರುಃ ಶೋಭಾಞ್ಜನಕಃ, ಕಟ್ವಙ್ಗಃ ಅರಲುಃ, ಸ್ಯೋನಾಕ ಇತ್ಯನ್ಯೇ, ಕಿಣಿಹೀ ಶ್ವೇತಸ್ಯನ್ದಃ; ತ್ವಗ್ರಸಸಾಧಿತಮಿತಿ ತ್ವಗ್ ವಲ್ಕಲಂ, ರಸಃ ಸ್ವರಸಃ; ಏತೇನ ಕಲ್ಕಸ್ವರಸಾಭ್ಯಾಂ ಸಾಧಿತಮಿತಿ ಬೋದ್ಧವ್ಯಮ್| ಗವಾಂ ಮೂತ್ರೇ ಇತಿ ಚೇತೋವಿಕಾರಹರತ್ವೇನ ಹಸ್ತಿಚ್ಛಾಗಭೇಡಮೂತ್ರಾಣಾಂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟತ್ವಾತ್ತನ್ನಿಷೇಧಾರ್ಥಂ ‘ಗವಾಂ ಮೂತ್ರೇ’ ಇತಿ ಕೃತಮ್| ತೈಲಂ ತಿಲತೈಲಮ್||೨೨-೨೩||-
Adhikarana 16 (24) · Śloka 25
ಗೋಧಾನಕುಲನಾಗಾನಾಂ ಪೃಷತರ್ಕ್ಷಗವಾಮಪಿ ||೨೪|| ಪಿತ್ತೇಷು ಸಿದ್ಧಂ ತೈಲಂ ಚ ಪಾನಾಭ್ಯಙ್ಗೇಷು ಪೂಜಿತಮ್ |೨೫|
गोधानकुलनागानां पृषतर्क्षगवामपि ||२४|| पित्तेषु सिद्धं तैलं च पानाभ्यङ्गेषु पूजितम् |२५|
🔊 Audio coming soon
ದ್ವಿತೀಯತೈಲಮಾಹ- ಗೋಧಾನಕುಲನಾಗಾನಾಮಿತ್ಯಾದಿ| ನಾಗೋ ಹಸ್ತೀ| ಪೃಷತಃ ಚಿತ್ರಲೋ ಮೃಗಃ| ಋಕ್ಷೋ ಭಲ್ಲೂಕಃ| ಗೋಧಾದೀನಾಂ ಪಿತ್ತೇಷು ಪೃಥಕ್ ಸ್ನೇಹಸಮೇಷು ಸಿದ್ಧಂ ತೈಲಮಿತ್ಯರ್ಥಃ||೨೪||-
Adhikarana 17 (25) · Śloka 25
ತೀಕ್ಷ್ಣೈರುಭಯತೋಭಾಗೈಃ ಶಿರಶ್ಚಾಪಿ ವಿಶೋಧಯೇತ್ ||೨೫||
तीक्ष्णैरुभयतोभागैः शिरश्चापि विशोधयेत् ||२५||
🔊 Audio coming soon
ತೈಲಮಭಿಧಾಯ ಶಿರೋವಿರೇಚನಮಾಹ- ತೀಕ್ಷ್ಣೈರಿತ್ಯಾದಿ| ತೀಕ್ಷ್ಣೈರುಭಯತೋಭಾಗೈಃ ವಿಷಾಣಿಕಾಬ್ರಾಹ್ಮೀಕಾರವೇಲ್ಲಕಾದಿಭಿಃ| ಅನ್ಯೇ ತು ‘ತೀಕ್ಷ್ಣೈರುಭಯತೋಭಾಗೈಃ ಶಿರಸಶ್ಚ ವಿರೇಚನೈಃ’ ಇತಿ ಪಠನ್ತಿ, ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಯನ್ತಿ ಚ- ತೀಕ್ಷ್ಣೈರಿತ್ಯುಭಯತ್ರ ಸಮ್ಬಧ್ಯತೇ| ತೇನ ಉಭಯತೋಭಾಗೈರ್ವಮನವಿರೇಚನೈಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣೈಶ್ಚ ಶಿರೋವಿರೇಚನೈರುಪಾಚರೇದಿತಿ ಸಮ್ಬಧ್ಯತೇ||೨೫||
Adhikarana 18 (26) · Śloka 26
ಪೂಜಾಂ ರುದ್ರಸ್ಯ ಕುರ್ವೀತ ತದ್ಗಣಾನಾಂ ಚ ನಿತ್ಯಶಃ |೨೬|
पूजां रुद्रस्य कुर्वीत तद्गणानां च नित्यशः |२६|
🔊 Audio coming soon
ಕೇಚಿದತ್ರ ದೈವವ್ಯಪಾಶ್ರಯಂ ಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ಪಠನ್ತಿ- ಪೂಜಾಂ ರುದ್ರಸ್ಯೇತ್ಯಾದಿ|೨೬|-
Adhikarana 19 (26) · Śloka 27
ವಾತಿಕಂ ಬಸ್ತಿಭಿಶ್ಚಾಪಿ ಪೈತ್ತಿಕಂ ತು ವಿರೇಚನೈಃ ||೨೬|| ಕಫಜಂ ವಮನೈರ್ಧೀಮಾನಪಸ್ಮಾರಮುಪಾಚರೇತ್ |೨೭|
वातिकं बस्तिभिश्चापि पैत्तिकं तु विरेचनैः ||२६|| कफजं वमनैर्धीमानपस्मारमुपाचरेत् |२७|
🔊 Audio coming soon
ಸಾಮಾನ್ಯಂ ಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ನಿರ್ದಿಶ್ಯ ವಾತಾದಿಭೇದೇನಾಪಸ್ಮಾರಾಣಾಂ ಚಿಕಿತ್ಸಾಂ ನಿರ್ದಿಶನ್ನಾಹ- ವಾತಿಕಮಿತ್ಯಾದಿ| ಕೇಚಿದಿಮಂ ಪಾಠಂ ಪಞ್ಚಗವ್ಯಾಖ್ಯಘೃತಪಾಠಸ್ಯಾಗ್ರೇ ಪಠನ್ತಿ||೨೬||-
Adhikarana 20 (27-28) · Śloka 28
ಕುಲತ್ಥಯವಕೋಲಾನಿ ಶಣಬೀಜಂ ಪಲಙ್ಕಷಾಮ್ ||೨೭|| ಜಟಿಲಾಂ ಪಞ್ಚಮೂಲ್ಯೌ ದ್ವೇ ಪಥ್ಯಾಂ ಚೋತ್ಕ್ವಾಥ್ಯ ಯತ್ನತಃ | ಬಸ್ತಮೂತ್ರಯುತಂ ಸರ್ಪಿಃ ಪಚೇತ್ತದ್ವಾತಿಕೇ ಹಿತಮ್ ||೨೮||
कुलत्थयवकोलानि शणबीजं पलङ्कषाम् ||२७|| जटिलां पञ्चमूल्यौ द्वे पथ्यां चोत्क्वाथ्य यत्नतः | बस्तमूत्रयुतं सर्पिः पचेत्तद्वातिके हितम् ||२८||
🔊 Audio coming soon
ವಾತಾದಿಜಾಪಸ್ಮಾರೇಷು ಘೃತಂ ನಿರ್ದಿಶನ್ನಾಹ- ಕುಲತ್ಥೇತ್ಯಾದಿ| ಕೋಲಂ ಬದರಮ್| ಪಲಙ್ಕಷಾ ಗುಗ್ಗುಲುಃ| ಜಟಿಲಾ ಮಾಂಸೀ| ಪಞ್ಚಮೂಲ್ಯೌ ದ್ವೇ ಇತಿ ಶಾಲಿಪರ್ಣ್ಯಾದಿರ್ಬಿಲ್ವಾದಿಶ್ಚ, ಏರಣ್ಡಬಿಲ್ವಾದ್ಯೇ ಇತ್ಯನ್ಯೇ| ಪಥ್ಯಾ ಹರೀತಕೀ| ‘ಯತ್ನತ’ ಇತ್ಯತ್ರಾನ್ಯೇ ‘ಯೋಗತ’ ಇತಿ ಪಠನ್ತಿ| ಯೋಗತೋಗ್ರಹಣಾತ್ ಕ್ವಾಥಮೂತ್ರಯೋರ್ಮಧ್ಯೇ ಏಕಂ ಚತುರ್ಗುಣಮೇಕಂ ಚ ಸಮಂ ಗ್ರಾಹ್ಯಮಿತಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಯನ್ತಿ||೨೭-೨೮||
Adhikarana 21 (29) · Śloka 29
ಕಾಕೋಲ್ಯಾದಿಪ್ರತೀವಾಪಂ ಸಿದ್ಧಂ ಚ ಪ್ರಥಮೇ ಗಣೇ | ಪಯೋಮಧುಸಿತಾಯುಕ್ತಂ ಘೃತಂ ತತ್ ಪೈತ್ತಿಕೇ ಹಿತಮ್ ||೨೯||
काकोल्यादिप्रतीवापं सिद्धं च प्रथमे गणे | पयोमधुसितायुक्तं घृतं तत् पैत्तिके हितम् ||२९||
🔊 Audio coming soon
ಕಾಕೋಲ್ಯಾದಿಪ್ರತೀವಾಪಮಿತ್ಯಾದಿ| ಕಾಕೋಲ್ಯಾದಿಪ್ರತೀವಾಪಂ ಕಾಕೋಲ್ಯಾದಿಕಲ್ಕಮ್| ಸಿದ್ಧಂ ಚ ಪ್ರಥಮೇ ಗಣೇ ವಿದಾರಿಗನ್ಧಾದಿಕೇ ಕ್ವಾಥೀಕೃತೇ ಇತಿ ಜ್ಞೇಯಮ್| ಕುತಃ? ಕಾಕೋಲ್ಯಾದಿಕಲ್ಕೋಪದೇಶಾತ್| ಪಯಃ ಕ್ಷೀರಮ್| ಸಿತಾ ಶರ್ಕರಾ| ಕ್ಷೀರಾದಿಪ್ರಕ್ಷೇಪಯುಕ್ತಂ ಘೃತಂ ಹಿತಮ್||೨೯||
Adhikarana 22 (30) · Śloka 30
ಕೃಷ್ಣಾವಚಾಮುಸ್ತಕಾದ್ಯೈರ್ಯುಕ್ತಮಾರಗ್ವಧಾದಿಕೇ | ಪಕ್ವಂ ಚ ಮೂತ್ರವರ್ಗೇ ತು ಶ್ಲೇಷ್ಮಾಪಸ್ಮಾರಿಣೇ ಹಿತಮ್ ||೩೦||
कृष्णावचामुस्तकाद्यैर्युक्तमारग्वधादिके | पक्वं च मूत्रवर्गे तु श्लेष्मापस्मारिणे हितम् ||३०||
🔊 Audio coming soon
ಕೃಷ್ಣಾವಚೇತ್ಯಾದಿ| ಕೃಷ್ಣಾವಚಾಮುಸ್ತಕಾದ್ಯೈರಿತಿ ಪಿಪ್ಪಲ್ಯಾದಿವಚಾದಿಮುಸ್ತಾದ್ಯೈಃ ಕ್ವಥಿತೈಃ, ಆರಗ್ವಧಾದಿಕೈಃ ಕಲ್ಕೀಕೃತೈಃ, ಮೂತ್ರವರ್ಗೇಽಷ್ಟವಿಧೇ ಸಿದ್ಧಂ ಪಕ್ವಂ ಘೃತಂ ಶ್ಲೇಷ್ಮಾಪಸ್ಮಾರಿಣೇ ಹಿತಮಿತ್ಯರ್ಥಃ| ಅನ್ಯೇ ಮೂತ್ರವರ್ಗೇಷ್ವಿತ್ಯತ್ರ ಚೇತೋವಿಕಾರಹರತ್ವೇನ ಛಾಗೋರಭ್ರಹಸ್ತಿಮೂತ್ರಾಣಿ ಗೃಹ್ಣನ್ತಿ||೩೦||
Adhikarana 23 (31-33) · Śloka 33
ಸುರದ್ರುಮವಚಾಕುಷ್ಠಸಿದ್ಧಾರ್ಥವ್ಯೋಷಹಿಙ್ಗುಭಿಃ | ಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾರಜನೀಯುಗ್ಮಸಮಙ್ಗಾತ್ರಿಫಲಾಮ್ಬುದೈಃ ||೩೧|| ಕರಞ್ಜಬೀಜಶೈರೀಷಗಿರಿಕರ್ಣೀಹುತಾಶನೈಃ | ಸಿದ್ಧಂ ಸಿದ್ಧಾರ್ಥಕಂ ನಾಮ ಸರ್ಪಿರ್ಮೂತ್ರಚತುರ್ಗುಣಮ್ ||೩೨|| ಕೃಮಿಕುಷ್ಠಗರಶ್ವಾಸಬಲಾಸವಿಷಮಜ್ವರಾನ್ | ಸರ್ವಭೂತಗ್ರಹೋನ್ಮಾದಾನಪಸ್ಮಾರಾಂಶ್ಚ ನಾಶಯೇತ್ ||೩೩||
सुरद्रुमवचाकुष्ठसिद्धार्थव्योषहिङ्गुभिः | मञ्जिष्ठारजनीयुग्मसमङ्गात्रिफलाम्बुदैः ||३१|| करञ्जबीजशैरीषगिरिकर्णीहुताशनैः | सिद्धं सिद्धार्थकं नाम सर्पिर्मूत्रचतुर्गुणम् ||३२|| कृमिकुष्ठगरश्वासबलासविषमज्वरान् | सर्वभूतग्रहोन्मादानपस्मारांश्च नाशयेत् ||३३||
🔊 Audio coming soon
ಸಿದ್ಧಾರ್ಥಕಂ ಸರ್ಪಿರಾಹ- ಸುರದ್ರುಮೇತ್ಯಾದಿ| ಸುರದ್ರುಮಃ ದೇವದಾರು| ಸಿದ್ಧಾರ್ಥಃ ಸರ್ಷಪಃ| ವ್ಯೋಷಂ ಶುಣ್ಠೀಮರೀಚಪಿಪ್ಪಲ್ಯಃ| ರಜನೀಯುಗ್ಮಂ ಹರಿದ್ರಾದ್ವಯಮ್| ಸಮಙ್ಗಾ ಲಜ್ಜಾಲುಃ| ಅಮ್ಬುದೋ ಮುಸ್ತಾ| ಶೈರೀಷಂ ಶಿರೀಷಬೀಜಮ್| ಗಿರಿಕರ್ಣೀ ಶ್ವೇತಸ್ಯನ್ದಾ| ಹುತಾಶನಃ ಚಿತ್ರಕಃ| ಏತೈಃ ಕಲ್ಕೀಕೃತೈರ್ಮೂತ್ರಚತುರ್ಗುಣಂ ಸರ್ಪಿಃ ಸಿದ್ಧಂ ಸಿದ್ಧಾರ್ಥಕಂ ನಾಮೇತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧಃ| ಗರಃ ಕೃತ್ರಿಮಂ ವಿಷಮ್| ಬಲಾಸಃ ಶ್ಲೇಷ್ಮಾ||೩೧-೩೩||
Adhikarana 24 (34-37) · Śloka 37
ದಶಮೂಲೇನ್ದ್ರವೃಕ್ಷತ್ವಙ್ಮೂರ್ವಾಭಾರ್ಗೀಫಲತ್ರಿಕೈಃ | ಶಮ್ಪಾಕಶ್ರೇಯಸೀಸಪ್ತಪರ್ಣಾಪಾಮಾರ್ಗಫಲ್ಗುಭಿಃ ||೩೪|| ಶೃತೈಃ ಕಲ್ಕೈಶ್ಚ ಭೂನಿಮ್ಬಪೂತೀಕವ್ಯೋಷಚಿತ್ರಕೈಃ | ತ್ರಿವೃತ್ಪಾಠಾನಿಶಾಯುಗ್ಮಸಾರಿವಾದ್ವಯಪೌಷ್ಕರೈಃ ||೩೫|| ಕಟುಕಾಯಾಸದನ್ತ್ಯುಗ್ರಾನೀಲಿನೀಕ್ರಿಮಿಶತ್ರುಭಿಃ | ಸರ್ಪಿರೇಭಿಶ್ಚ ಗೋಕ್ಷೀರದಧಿಮೂತ್ರಶಕೃದ್ರಸೈಃ ||೩೬|| ಸಾಧಿತಂ ಪಞ್ಚಗವ್ಯಾಖ್ಯಂ ಸರ್ವಾಪಸ್ಮಾರಭೂತನುತ್ | ಚಾತುರ್ಥಕಕ್ಷಯಶ್ವಾಸಾನುನ್ಮಾದಾಂಶ್ಚ ನಿಯಚ್ಛತಿ ||೩೭||
दशमूलेन्द्रवृक्षत्वङ्मूर्वाभार्गीफलत्रिकैः | शम्पाकश्रेयसीसप्तपर्णापामार्गफल्गुभिः ||३४|| शृतैः कल्कैश्च भूनिम्बपूतीकव्योषचित्रकैः | त्रिवृत्पाठानिशायुग्मसारिवाद्वयपौष्करैः ||३५|| कटुकायासदन्त्युग्रानीलिनीक्रिमिशत्रुभिः | सर्पिरेभिश्च गोक्षीरदधिमूत्रशकृद्रसैः ||३६|| साधितं पञ्चगव्याख्यं सर्वापस्मारभूतनुत् | चातुर्थकक्षयश्वासानुन्मादांश्च नियच्छति ||३७||
🔊 Audio coming soon
ಪಞ್ಚಗವ್ಯಮಾಹ- ದಶಮೂಲೇತ್ಯಾದಿ| ಇನ್ದ್ರವೃಕ್ಷಃ ಕುಟಜಃ, ತಸ್ಯ ತ್ವಕ್; ಅನ್ಯೇ ತ್ವಕ್ಶಬ್ದೇನ ತ್ವಚಮಾಹುಃ| ಮೂರ್ವಾ ಚೋರಸ್ನಾಯುಃ| ಫಲ್ಗುಃ ಕಾಷ್ಠೋದುಮ್ಬರಿಕಾ| ಶೃತೈಃ ಕ್ವಥಿತೈಃ| ಭೂನಿಮ್ಬಃ ಕಿರಾತಕಃ| ಪೂತೀಕಃ ಚಿರಬಿಲ್ವಃ| ವ್ಯೋಷಂ ತ್ರಿಕಟುಕಮ್| ನಿಶಾಯುಗ್ಮಂ ಹರಿದ್ರಾದ್ವಯಮ್| ಸಾರಿವಾದ್ವಯಮ್ ಆಸ್ಫೋತಾ ಕಾಕವಲ್ಲೀ ಚ| ಪೌಷ್ಕರಂ ಪುಷ್ಕರಮೂಲಮ್| ಯಾಸೋ ದುರಾಲಭಾ, ದನ್ತೀ ದನ್ತಿನೀ, ಉಗ್ರಾ ವಚಾ, ನೀಲಿನೀ ರಜನಿಕಾ ಶಾರದಫಲಾ, ಕೃಮಿಶತ್ರುಃ ವಿಡಙ್ಗಮ್, ದಶಮೂಲ್ಯಾದಿಭಿಃ ಕಾಷ್ಠೋದುಮ್ಬರಿಕಾನ್ತೈಃ ಕ್ವಥಿತೈರ್ಭೂನಿಮ್ಬಾದಿಭಿಃ ಕೃಮಿಶತ್ರುಪರ್ಯನ್ತೈಃ| ಕಲ್ಕೀಕೃತೈರ್ಗೋಕ್ಷೀರಾದಿಭಿಃ ಪ್ರತ್ಯೇಕಂ ಸ್ನೇಹಸಮೈಃ ಸಾಧಿತಂ ಸರ್ಪಿಃ ಪಞ್ಚಗವ್ಯಾಖ್ಯಂ ಸರ್ವಾಪಸ್ಮಾರಾದೀನ್ನಿಯಚ್ಛತೀತ್ಯರ್ಥಃ ||೩೪-೩೭||
Adhikarana 25 (38-40) · Śloka 41
ಭಾರ್ಗೀಶೃತೇ ಪಚೇತ್ ಕ್ಷೀರೇ ಶಾಲಿತಣ್ಡುಲಪಾಯಸಮ್ | ತ್ರ್ಯಹಂ ಶುದ್ಧಾಯ ತಂ ಭೋಕ್ತುಂ ವರಾಹಾಯೋಪಕಲ್ಪಯೇತ್ ||೩೮|| ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಚ ಮಧುರೀಭೂತಂ ತಂ ವಿಶಸ್ಯಾನ್ನಮುದ್ಧರೇತ್ | ತ್ರೀನ್ ಭಾಗಾಂಸ್ತಸ್ಯ ಚೂರ್ಣಸ್ಯ ಕಿಣ್ವಭಾಗೇನ ಸಂಸೃಜೇತ್ ||೩೯|| ಮಣ್ಡೋದಕಾರ್ಥೇ ದೇಯಶ್ಚ ಭಾರ್ಗೀಕ್ವಾಥಃ ಸುಶೀತಲಃ | ಶುದ್ಧೇ ಕುಮ್ಭೇ ನಿದಧ್ಯಾಚ್ಚ ಸಮ್ಭಾರಂ ತಂ ಸುರಾಂ ತತಃ ||೪೦|| ಜಾತಗನ್ಧಾಂ ಜಾತರಸಾಂ ಪಾಯಯೇದಾತುರಂ ಭಿಷಕ್ |೪೧|
भार्गीशृते पचेत् क्षीरे शालितण्डुलपायसम् | त्र्यहं शुद्धाय तं भोक्तुं वराहायोपकल्पयेत् ||३८|| ज्ञात्वा च मधुरीभूतं तं विशस्यान्नमुद्धरेत् | त्रीन् भागांस्तस्य चूर्णस्य किण्वभागेन संसृजेत् ||३९|| मण्डोदकार्थे देयश्च भार्गीक्वाथः सुशीतलः | शुद्धे कुम्भे निदध्याच्च सम्भारं तं सुरां ततः ||४०|| जातगन्धां जातरसां पाययेदातुरं भिषक् |४१|
🔊 Audio coming soon
ಭಾರ್ಗೀಶೃತೇ ಇತ್ಯಾದಿ| ಭಾರ್ಗೀಶೃತೇ ಕ್ಷೀರೇ ಶಾಲಿತಣ್ಡುಲಪಾಯಸಂ ಪಚೇದಿತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧಃ| ಅತ್ರ ಕ್ಷೀರಸಾಧನವಿಧಿಃ- ಚತುರ್ಥಾಂಶಂ ಭಾರ್ಗೀಕಲ್ಕಂ ದತ್ತ್ವಾ ಚತುರ್ಗುಣೇನ ಜಲೇನ ಕ್ಷೀರಂ ಸಾಧನೀಯಮ್| ತ್ರ್ಯಹಂ ಶುದ್ಧಾಯ ತ್ರಿದಿನಮುಪೋಷಿತಾಯ ವರಾಹಾಯ ತಂ ಪಾಯಸಂ ಭೋಕ್ತುಂ ಪ್ರಕಲ್ಪಯೇತ್ ದದ್ಯಾದಿತ್ಯರ್ಥಃ| ಮಧುರೀಭೂತಂ ಶ್ಲೇಷ್ಮಸಂಸೃಷ್ಟಂ ವಿದಾಹಾವಸ್ಥಾಮಪ್ರಾಪ್ತಮ್; ಅನ್ಯೇ ತು ಮಧುರೀಭೂತಂ ವಿಷೀಭೂತಮಿತಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಯನ್ತಿ, ಯತೋ ಮಧುರಶಬ್ದೋ ವಿಷೇ ವರ್ತತೇ| ಅಥ ಪಾಯಸಃ ಕಥಂ ವಿಷೀಭವತೀತಿ ಚೇತ್? ಸತ್ಯಂ, ಆಧಾರಪ್ರಭಾವಾತ್| ವಿಷೀಭೂತಂ ವರಾಹಸ್ಯೈವ ಲಾಲಾಸ್ರಾವಮೂರ್ಚ್ಛಾದಿವಿಷಲಿಙ್ಗೈರ್ಜ್ಞಾತವ್ಯಮ್| ತಂ ವರಾಹಂ, ವಿಶಸ್ಯ ಹತ್ವಾ, ಅನ್ನಂ ವಿಷೀಭೂತಮುದ್ಧರೇತ್| ತಸ್ಯ ಚೂರ್ಣಸ್ಯೇತ್ಯಾದಿ| ತಸ್ಯ ಉದ್ಧೃತಸ್ಯಾನ್ನಸ್ಯ ಶೋಷಿತಚೂರ್ಣೀಕೃತಸ್ಯ ತ್ರೀನ್ ಭಾಗಾನ್ ಕಿಣ್ವಭಾಗೇನ ಸಂಸೃಜೇತ್ ಸುರಾಬೀಜೈಕಭಾಗೇನ ಮಿಶ್ರಯೇತ್| ಮಣ್ಡೋದಕಾರ್ಥಂ ಸನ್ಧಾನಾರ್ಥಂ ಭಾರ್ಗೀಕ್ವಾಥೋ ದೇಯಃ| ಅನ್ಯೇ ತು ಮಣ್ಡಃ ಸುರಾಮಣ್ಡಃ, ದಕಾರ್ಥೇ ಉದಕಾರ್ಥೇ ಭಾರ್ಗೀಕ್ವಾಥಶ್ಚ ದೇಯ ಇತಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಯನ್ತಿ| ಶುದ್ಧೇ ಕುಮ್ಭೇ ಇತಿ ಕೃತಸಂಸ್ಕಾರೇ ಚಾತುರ್ಜಾತಕಘೃತಮಧುಪಿಪ್ಪಲ್ಯಾದಿವಿಲಿಪ್ತೇ ಇತ್ಯರ್ಥಃ| ಪಾಯಸಚೂರ್ಣಕಿಣ್ವಭಾಗಚತುಷ್ಟಯೇ ಭಾರ್ಗೀಕ್ವಾಥಸ್ತಾವಾನೇವ ದೇಯೋ ಯಾವತಾ ಸಮ್ಯಕ್ಸುರಾಭಾವಂ ಪ್ರಾಪ್ನೋತಿ, ತದ್ವಿದಶ್ಚ ಕಲ್ಪಪಾಲಾಃ ಪ್ರಷ್ಟವ್ಯಾಃ| ಸುರಾನಿಷ್ಪತ್ತಿಕಾಲಪ್ರಮಾಣಂ ಚ ಜಾತರಸಾಮಿತ್ಯನೇನೋಕ್ತಮ್||೩೮-೪೦||-
Adhikarana 26 (41) · Śloka 41
ಸಿರಾಂ ವಿಧ್ಯೇದಥ ಪ್ರಾಪ್ತಾಂ ಮಙ್ಗಲ್ಯಾನಿ ಚ ಧಾರಯೇತ್ ||೪೧||
सिरां विध्येदथ प्राप्तां मङ्गल्यानि च धारयेत् ||४१||
🔊 Audio coming soon
ಸಿರಾಮಿತ್ಯಾದಿ| ಪ್ರೋಕ್ತಾಂ ಉರೋಪಾಙ್ಗಲಲಾಟಜಾಮ್| ಅನ್ಯೇ ತು ಪ್ರಾಪ್ತಾಮಿತಿ ಪಠನ್ತಿ, ಹನುಸನ್ಧಿಮಧ್ಯಗತಾಮಿತಿ ಚ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಯನ್ತಿ| ಮಙ್ಗಲ್ಯಾನಿ ವ್ರಣಿತೋಪಾಸನೀಯೋಕ್ತಾನಿ ಛತ್ರಾತಿಛತ್ರಾದೀನಿ | ಅಪರೇ ತು ‘ಮಙ್ಗಲ್ಯಾದಿ ಚ ಕಾರಯೇತ್’ ಇತಿ ಪಠನ್ತಿ, ತಚ್ಚ ಮಙ್ಗಲ್ಯಮಥರ್ವವೇದವಿಹಿತಮಿತಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಯನ್ತಿ||೪೧||
Adhikarana puShpikA · Śloka 61
ಇತಿ ಸುಶ್ರುತಸಂಹಿತಾಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರಾನ್ತರ್ಗತೇ ಭೂತವಿದ್ಯಾತನ್ತ್ರೇಽಪಸ್ಮಾರಪ್ರತಿಷೇಧೋ ನಾಮ (ದ್ವಿತೀಯೋಽಧ್ಯಾಯಃ, ಆದಿತಃ) ಏಕಷಷ್ಟಿತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ ||೬೧||
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते भूतविद्यातन्त्रेऽपस्मारप्रतिषेधो नाम (द्वितीयोऽध्यायः, आदितः) एकषष्टितमोऽध्यायः ||६१||
🔊 Audio coming soon
ಇತಿ ಶ್ರೀಡಲ್ಹ(ಹ್ಲ)ಣವಿರಚಿತಾಯಾಂ ನಿಬನ್ಧಸಙ್ಗ್ರಹಾಖ್ಯಾಯಾಂ ಸುಶ್ರುತವ್ಯಾಖ್ಯಾಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರೇಽಪಸ್ಮಾರಪ್ರತಿಷೇಧೋ ನಾಮೈಕಷಷ್ಟಿತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೬೧||