Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ಅಥಾತೋ ಭೇದ್ಯರೋಗಪ್ರತಿಷೇಧಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ ||೧|| ಯಥೋವಾಚ ಭಗವಾನ್ ಧನ್ವನ್ತರಿಃ ||೨||
अथातो भेद्यरोगप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
ಲೇಖ್ಯಪ್ರತಿಷೇಧಾನನ್ತರಂ ಭಿತ್ತ್ವಾ ಲಿಖೇದಿತಿ ವಚನಾದ್ಭೇದ್ಯರೋಗಪ್ರತಿಷೇಧಾರಮ್ಭಃ- ಅಥಾತ ಇತ್ಯಾದಿ||೧-೨||
Adhikarana 2 (3-4) · Śloka 4
ಸ್ವೇದಯಿತ್ವಾ ಬಿಸಗ್ರನ್ಥಿಂ ಛಿದ್ರಾಣ್ಯಸ್ಯ ನಿರಾಶಯಮ್ | ಪಕ್ವಂ ಭಿತ್ತ್ವಾ ತು ಶಸ್ತ್ರೇಣ ಸೈನ್ಧವೇನಾವಚೂರ್ಣಯೇತ್ ||೩|| ಕಾಸೀಸಮಾಗಧೀಪುಷ್ಪನೇಪಾಲ್ಯೇಲಾಯುತೇನ ತು | ತತಃ ಕ್ಷೌದ್ರಘೃತಂ ದತ್ತ್ವಾ ಸಮ್ಯಗ್ಬನ್ಧಮಥಾಚರೇತ್ ||೪||
स्वेदयित्वा बिसग्रन्थिं छिद्राण्यस्य निराशयम् | पक्वं भित्त्वा तु शस्त्रेण सैन्धवेनावचूर्णयेत् ||३|| कासीसमागधीपुष्पनेपाल्येलायुतेन तु | ततः क्षौद्रघृतं दत्त्वा सम्यग्बन्धमथाचरेत् ||४||
🔊 Audio coming soon
ಸ್ವೇದಯಿತ್ವೇತ್ಯಾದಿ| ಬಿಸಗ್ರನ್ಥಿಂ ಪಕ್ವಂ ಸ್ವೇದಯಿತ್ವಾ, ಅನನ್ತರಮಸ್ಯ ಪಕ್ವಸ್ಯ ಬಿಸಗ್ರನ್ಥೇಃ ಸ್ವಿನ್ನಸ್ಯ ಛಿದ್ರಾಣಿ ನಿರಾಶಯಂ ಭಿತ್ತ್ವಾ, ಸೈನ್ಧವೇನ ಕಾಸೀಸಾದಿಯುಕ್ತೇನಾವಚೂರ್ಣಯೇತ್| ನಿರಾಶಯಮಿತಿ ಆಶಯಸ್ಯ ಉತ್ಸಙ್ಗಸ್ಯಾಭಾವೋ ಯಥಾ ಸ್ಯಾತ್ತಥಾ ಭಿತ್ತ್ವೇತ್ಯರ್ಥಃ| ಪುಷ್ಪಂ ಪುಷ್ಪಾಞ್ಜನಂ, ನೇಪಾಲೀ ಮನಃಶಿಲಾ| ತತಃ ಪ್ರತಿಸಾರಣಾದನನ್ತರಂ ಸನ್ಧಾನಾರ್ಥಂ ಕ್ಷೌದ್ರಘೃತದಾನಮ್| ಕೇಚಿತ್ ‘ಸಮ್ಯಗ್ಬನ್ಧಮಥಾಚರೇತ್’ ಇತ್ಯತ್ರ ‘ಬನ್ಧೇನೋಕ್ತೇನ ಯೋಜಯೇತ್’ ಇತಿ ಪಠನ್ತಿ| ಸಮ್ಯಕ್ಶಬ್ದೇನ ಶಿಥಿಲತಾ ಬನ್ಧಸ್ಯ ಖ್ಯಾಪ್ಯತೇ||೩-೪||
Adhikarana 3 (5) · Śloka 6
ರೋಚನಾಕ್ಷಾರತುತ್ಥಾನಿ ಪಿಪ್ಪಲ್ಯಃ ಕ್ಷೌದ್ರಮೇವ ಚ | ಪ್ರತಿಸಾರಣಮೇಕೈಕಂ ಭಿನ್ನೇ ಲಗಣ ಇಷ್ಯತೇ ||೫|| ಮಹತ್ಯಪಿ ಚ ಯುಞ್ಜೀತ ಕ್ಷಾರಾಗ್ನೀ ವಿಧಿಕೋವಿದಃ |೬|
रोचनाक्षारतुत्थानि पिप्पल्यः क्षौद्रमेव च | प्रतिसारणमेकैकं भिन्ने लगण इष्यते ||५|| महत्यपि च युञ्जीत क्षाराग्नी विधिकोविदः |६|
🔊 Audio coming soon
ಲಗಣಸ್ಯ ಚಿಕಿತ್ಸಾಮಾಹ- ರೋಚನೇತ್ಯಾದಿ| ರೋಚನಾ ಗೋರೋಚನಾ, ಕ್ಷಾರೋ ಯವಕ್ಷಾರಃ| ಏತಾನಿ ಪ್ರತಿಸಾರಣಾನ್ಯಲ್ಪೇ ಲಗಣೇ ಭಿನ್ನೇ ಸತಿ ಯೋಜ್ಯಾನಿ| ಏಕೈಕಮಿತಿ ವಚನೇನ ಗೋರೋಚನಾದಿಭಿರೇಕೈಕಶಃ ಪ್ರತಿಸಾರಣಂ ವಿಧೇಯಮಿತ್ಯರ್ಥಃ| ಅಲ್ಪಲಗಣಚಿಕಿತ್ಸಾಮಭಿಧಾಯ ಮಹಾಲಗಣಚಿಕಿತ್ಸಾಮಾಹ- ಮಹತ್ಯಪಿ ಚ ಯುಞ್ಜೀತೇತ್ಯಾದಿ| ಮಹತಿ ಗುರುತರೇ ಇತಿ| ಯುಞ್ಜೀತೇತಿ ಭಿನ್ನೇ ಸತಿ ಲಗಣೇ ಕ್ಷಾರಾಗ್ನೀ ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ; ತದನನ್ತರಂ ತತ್ಕಾಲಮೇವ ಕ್ಷಾರಾಗ್ನಿದಗ್ಧವ್ರಣವಚ್ಚಿಕಿತ್ಸಾ, ಪಶ್ಚಾತ್ ಸಾಮಾನ್ಯವ್ರಣವತ್| ಕೋವಿದಃ ಪಣ್ಡಿತಃ||೫||-
Adhikarana 4 (6) · Śloka 7
ಸ್ವಿನ್ನಾಂ ಭಿನ್ನಾಂ ವಿನಿಷ್ಪೀಡ್ಯ ಭಿಷಗಞ್ಜನನಾಮಿಕಾಮ್ ||೬|| ಶಿಲೈಲಾನತಸಿನ್ಧೂತ್ಥೈಃ ಸಕ್ಷೌದ್ರೈಃ ಪ್ರತಿಸಾರಯೇತ್ |೭|
स्विन्नां भिन्नां विनिष्पीड्य भिषगञ्जननामिकाम् ||६|| शिलैलानतसिन्धूत्थैः सक्षौद्रैः प्रतिसारयेत् |७|
🔊 Audio coming soon
ಸ್ವಯಂ ಭಿನ್ನಾಯಾ ಅಞ್ಜನನಾಮಿಕಾಯಾಶ್ಚಿಕಿತ್ಸಾಮಾಹ- ಸ್ವಿನ್ನಾಮಿತ್ಯಾದಿ| ಭಿನ್ನಾಂ ಸ್ವಯಮ್ಭಿನ್ನಾಮ್| ವಿನಿಷ್ಪೀಡ್ಯೇತಿ ಸ್ನೇಹಸ್ವೇದಪೂರ್ವಕಂ ನಿಷ್ಪೀಡನಂ ಕೃತ್ವಾ, ಶಿಲಾ ಮನಃಶಿಲಾ, ಏಲಾ ಸೂಕ್ಷ್ಮೈಲಾ, ನತಂ ತಗರಂ, ಸಿನ್ಧೂತ್ಥಂ ಸೈನ್ಧವಮ್| ಪ್ರತಿಸಾರಯೇತ್ ಘರ್ಷಯೇತ್||೬||-
Adhikarana 5 (7) · Śloka 8
ರಸಾಞ್ಜನಮಧುಭ್ಯಾಂ ತು ಭಿತ್ತ್ವಾ ವಾ ಶಸ್ತ್ರಕರ್ಮವಿತ್ ||೭|| ಪ್ರತಿಸಾರ್ಯಾಞ್ಜನೈರ್ಯುಞ್ಜ್ಯಾದುಷ್ಣೈರ್ದೀಪಶಿಖೋದ್ಭವೈಃ |೮|
रसाञ्जनमधुभ्यां तु भित्त्वा वा शस्त्रकर्मवित् ||७|| प्रतिसार्याञ्जनैर्युञ्ज्यादुष्णैर्दीपशिखोद्भवैः |८|
🔊 Audio coming soon
ಅಭಿನ್ನಾಞ್ಜನನಾಮಿಕಾಚಿಕಿತ್ಸಾಮಾಹ- ರಸಾಞ್ಜನೇತ್ಯಾದಿ| ಸ್ವಯಮಭಿನ್ನಾಮಞ್ಜನನಾಮಿಕಾಂ ಪೂರ್ವಂ ಸ್ವಿನ್ನಾಂ ಶಸ್ತ್ರಕರ್ಮವಿದ್ಭಿತ್ತ್ವಾ ರಸಾಞ್ಜನಮಧುಭ್ಯಾಂ ಪ್ರತಿಸಾರ್ಯ ತದುತ್ತರಕಾಲಂ ದೀಪಶಿಖೋದ್ಭವೈಃ ಕಜ್ಜಲಾಖ್ಯೈರಞ್ಜನೈರ್ಯೋಜಯೇದಿತಿ ಪಿಣ್ಡಾರ್ಥಃ||೭||-
Adhikarana 6 (8) · Śloka 9
ಸಮ್ಯಕ್ಸ್ವಿನ್ನೇ ಕೃಮಿಗ್ರನ್ಥೌ ಭಿನ್ನೇ ಸ್ಯಾತ್ ಪ್ರತಿಸಾರಣಮ್ ||೮|| ತ್ರಿಫಲಾತುತ್ಥಕಾಸೀಸಸೈನ್ಧವೈಶ್ಚ ರಸಕ್ರಿಯಾ |೯|
सम्यक्स्विन्ने कृमिग्रन्थौ भिन्ने स्यात् प्रतिसारणम् ||८|| त्रिफलातुत्थकासीससैन्धवैश्च रसक्रिया |९|
🔊 Audio coming soon
ಕ್ರಿಮಿಗ್ರನ್ಥಿಚಿಕಿತ್ಸಾಮಾಹ- ಸಮ್ಯಗಿತ್ಯಾದಿ| ಸಮ್ಯಕ್ಸ್ವಿನ್ನೇ ಇತಿ ಲೋಚನೋಚಿತಸ್ವೇದಸ್ವಿನ್ನೇ, ಅನನ್ತರಂ ಭೇದಿತೇ ಪ್ರತಿಸಾರಣಮಿತಿ; ಅನುಕ್ತಮಪ್ಯಞ್ಜನನಾಮಿಕೋದ್ದಿಷ್ಟಮಞ್ಜನಮಧುಭ್ಯಾಂ ಪ್ರತಿಸಾರಣಂ, ತದನನ್ತರಂ ತ್ರಿಫಲಾಕ್ವಾಥೇನ ತುತ್ಥಕಾಸೀಸಸೈನ್ಧವಾವಾಪೇನ ರಸಕ್ರಿಯಾ||೮||-
Adhikarana 7 (9) · Śloka 10
ಭಿತ್ತ್ವೋಪನಾಹಂ ಕಫಜಂ ಪಿಪ್ಪಲೀಮಧುಸೈನ್ಧವೈಃ ||೯|| ಲೇಖಯೇನ್ಮಣ್ಡಲಾಗ್ರೇಣ ಸಮನ್ತಾತ್ ಪ್ರಚ್ಛಯೇದಪಿ |೧೦|
भित्त्वोपनाहं कफजं पिप्पलीमधुसैन्धवैः ||९|| लेखयेन्मण्डलाग्रेण समन्तात् प्रच्छयेदपि |१०|
🔊 Audio coming soon
ಶ್ಲೇಷ್ಮೋಪನಾಹಚಿಕಿತ್ಸಾಮಾಹ- ಭಿತ್ತ್ವೇತ್ಯಾದಿ| ಶ್ಲೇಷ್ಮೋಪನಾಹೋ ಭೇದ್ಯಃ, ಮಹಾನ್ನೀರುಜಶ್ಚ ಲೇಖ್ಯಃ, ರಕ್ತಾನುಬನ್ಧಶ್ಚ ಪ್ರಚ್ಛನೀಯಃ; ಶ್ಲೇಷ್ಮೋಪನಾಹೇ ಭಿನ್ನೇ ಲಿಖಿತೇ ಪ್ರಚ್ಛಿತೇಽಪಿ ಚ ಪಿಪ್ಪಲ್ಯಾದಿಭಿರೇಕಮೇವ ಪ್ರತಿಸಾರಣಮ್||೯||-
Adhikarana 8 (10-11) · Śloka 11
ಸಂಸ್ನೇಹ್ಯ ಪತ್ರಭಙ್ಗೈಶ್ಚ ಸ್ವೇದಯಿತ್ವಾ ಯಥಾಸುಖಮ್ ||೧೦|| ಆಪಾಕಾದ್ವಿಧಿನೋಕ್ತೇನ ಪಞ್ಚಮೇದ್ಯಾನುಪಾಚರೇತ್ | ಸರ್ವೇಷ್ವೇತೇಷು ವಿಹಿತಂ ವಿಧಾನಂ ಸ್ನೇಹಪೂರ್ವಕಮ್ | ಸಮ್ಪಕ್ವೇ ಪ್ರಯತೋ ಭೂತ್ವಾ ಕುರ್ವೀತ ವ್ರಣರೋಪಣಮ್ ||೧೧||
संस्नेह्य पत्रभङ्गैश्च स्वेदयित्वा यथासुखम् ||१०|| आपाकाद्विधिनोक्तेन पञ्चमेद्यानुपाचरेत् | सर्वेष्वेतेषु विहितं विधानं स्नेहपूर्वकम् | सम्पक्वे प्रयतो भूत्वा कुर्वीत व्रणरोपणम् ||११||
🔊 Audio coming soon
ಏಷಾಂ ಪಞ್ಚಾನಾಮಪಿ ಮೇದ್ಯಾನಾಂ ಬಿಸಗ್ರನ್ಥ್ಯಾದೀನಾಮಾಮಾನಾಮಾದೌ ಸಂಶಮನಂ ನಿರ್ದಿಶನ್ನಾಹ- ಸಂಸ್ನೇಹ್ಯೇತ್ಯಾದಿ| ಪತ್ರಭಙ್ಗೈಃ ಪತ್ರಖಣ್ಡೈಃ; ಅನ್ಯೇ ಪತ್ರಭಙ್ಗಶಬ್ದೇನ ಪಲ್ಲವಮಾಹುಃ| ವಿಧಿನಾ ಅಪತರ್ಪಣಾದಿನಾ ಸಾಮಾನ್ಯಶೋಥಪ್ರತೀಕಾರೇಣ| ಸ್ನೇಹಪೂರ್ವಕಂ ವಿಧಾನಮಿತಿ ಸ್ನೇಹಸ್ವೇದರಕ್ತಾಸ್ರಾವವಿರೇಚನಾದಿ, ನಯನಬುದ್ಬುದಜಾನ್ಯತ್ರ ವಮನಂ ಚ||೧೦-೧೧||
Adhikarana puShpikA · Śloka 14
ಇತಿ ಸುಶ್ರುತಸಂಹಿತಾಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರಾನ್ತರ್ಗತೇ ಶಾಲಾಕ್ಯತನ್ತ್ರೇ ಭೇದ್ಯರೋಗಪ್ರತಿಷೇಧೋ ನಾಮ ಚತುರ್ದಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ||೧೪||
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते शालाक्यतन्त्रे भेद्यरोगप्रतिषेधो नाम चतुर्दशोऽध्यायः ||१४||
🔊 Audio coming soon
ಇತಿ ಶ್ರೀಡಲ್ಹ(ಹ್ಲ)ಣವಿರಚಿತಾಯಾಂ ನಿಬನ್ಧಸಙ್ಗ್ರಹಾಖ್ಯಾಯಾಂ ಸುಶ್ರುತವ್ಯಾಖ್ಯಾಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರಾನ್ತರ್ಗತೇ ಶಾಲಾಕ್ಯತನ್ತ್ರೇ ಚತುರ್ದಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೧೪||