Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
athātaśchēdyarōgapratiṣēdhaṁ vyākhyāsyāmaḥ ||1|| yathōvāca bhagavān dhanvantariḥ ||2||
अथातश्छेद्यरोगप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
bhēdyarōgapratiṣēdhānantaraṁ pāriśēṣyācchēdyarōgapratiṣēdhārambhō yujyata ityāha- athāta ityādi||1-2||
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
snigdhaṁ bhuktavatō hyannamupaviṣṭasya yatnataḥ | saṁrōṣayēttu nayanaṁ bhiṣak cūrṇaistu lāvaṇaiḥ ||3||
स्निग्धं भुक्तवतो ह्यन्नमुपविष्टस्य यत्नतः | संरोषयेत्तु नयनं भिषक् चूर्णैस्तु लावणैः ||३||
🔊 Audio coming soon
tatraikādaśasu chēdyēṣu prathamaṁ pañcānāmarmaṇāmēkamēva prakāramupadarśayiṣyan prathamaṁ tatprākkarmaiva nirdiśannāha- snigdhamityādi| snigdhaṁ bhuktavata iti saṁśuddhadēhasya kr̥tasaṁsarjanasya vicāraṇāprakārēṇa vā snigdhaṁ bhuktavataḥ| yatnata iti yathā nātipīḍā syāt| saṁrōṣayēt armaśithilīkaraṇāya saṅkṣōbhayēt| lāvaṇaiḥ saindhavōtthaiḥ||3||
Adhikarana 3 (4-9) · Śloka 10
tataḥ saṁrōṣitaṁ tūrṇaṁ susvinnaṁ parighaṭṭitam | arma yatra valījātaṁ tatraitallagayēdbhiṣak ||4|| apāṅgaṁ prēkṣamāṇasya baḍiśēna samāhitaḥ | mucuṇḍyā''dāya mēdhāvī sūcīsūtrēṇa vā punaḥ ||5|| na cōtthāpayatā kṣipraṁ kāryamabhyunnataṁ tu tat | śastrābādhabhayāccāsya vartmanī grāhayēddr̥ḍham ||6|| tataḥ praśithilībhūtaṁ tribhirēva vilambitam | ullikhanmaṇḍalāgrēṇa tīkṣṇēna pariśōdhayēt ||7|| vimuktaṁ sarvataścāpi kr̥ṣṇācchuklācca maṇḍalāt | nītvā kanīnakōpāntaṁ chindyānnātikanīnakam ||8|| caturbhāgasthitē māṁsē nākṣi vyāpattimr̥cchati | kanīnakavadhādasraṁ nāḍī vā'pyupajāyatē ||9|| hīnacchēdāt punarvr̥ddhiṁ śīghramēvādhigacchati |10|
ततः संरोषितं तूर्णं सुस्विन्नं परिघट्टितम् | अर्म यत्र वलीजातं तत्रैतल्लगयेद्भिषक् ||४|| अपाङ्गं प्रेक्षमाणस्य बडिशेन समाहितः | मुचुण्ड्याऽऽदाय मेधावी सूचीसूत्रेण वा पुनः ||५|| न चोत्थापयता क्षिप्रं कार्यमभ्युन्नतं तु तत् | शस्त्राबाधभयाच्चास्य वर्त्मनी ग्राहयेद्दृढम् ||६|| ततः प्रशिथिलीभूतं त्रिभिरेव विलम्बितम् | उल्लिखन्मण्डलाग्रेण तीक्ष्णेन परिशोधयेत् ||७|| विमुक्तं सर्वतश्चापि कृष्णाच्छुक्लाच्च मण्डलात् | नीत्वा कनीनकोपान्तं छिन्द्यान्नातिकनीनकम् ||८|| चतुर्भागस्थिते मांसे नाक्षि व्यापत्तिमृच्छति | कनीनकवधादस्रं नाडी वाऽप्युपजायते ||९|| हीनच्छेदात् पुनर्वृद्धिं शीघ्रमेवाधिगच्छति |१०|
🔊 Audio coming soon
idānīṁ yādr̥śamarma baḍiśēna grāhyaṁ tādr̥śaṁ nirdiśannāha- tata ityādi| parighaṭṭitaṁ cālitam| arma yatra valījātamityādi| yatra yasmin pradēśē arma jātavalīkaṁ syāttatra pradēśē ētadarma baḍiśēna lagayēt saṁyōjayēt, grāhayēdityarthaḥ| mucuṇḍyētyādi|- tadanantaraṁ baḍiśaṁ mucuṇḍyā tarjanyaṅguṣṭhasandaṁśēnādāya gr̥hītvā samyagyōgēnōtkṣēpayēt| sūcīsūtrēṇa vā punariti mucuṇḍyā baḍiśōtkṣēpādanantaraṁ praṇihitaṁ sasūtrasūcīsūtrēṇa tadarma utkṣipēt| na cōtthāpayatētyādi|- utthāpayatā vaidyēna kṣipraṁ sahasā tadarmātyunnataṁ na kāryaṁ, truṭanabhayāt| vartmanī grāhayēditi ūrdhvaṁ sthitaṁ vartma ūrdhvamākr̥ṣya grāhayēt, adhaḥ sthitamadha ēvākr̥ṣya grāhayēdityarthaḥ| tataḥ praśithilībhūtamityādi|- praśithilībhūtaṁ vimuktanayanagōlakāślēṣam | tribhiḥ baḍiśādibhiḥ, na tvēkēna, truṭanabhayāt; vilambitaṁ viśēṣēṇa lambitaṁ dhr̥tamityarthaḥ| ullikhannityādi- ullikhan ūrdhvamēvādhaḥsthitaṁ kurvan| pariśōdhayēt sarvata unmūlayēt, ‘armasantānaṁ’ iti śēṣaḥ| kanīnakōpāntaṁ kanīnakasamīpaṁ, kanīnakaśca nāsāsamīpasthō'kṣisandhiḥ| chindyāditi kriyāsaukaryārthaṁ baḍiśamapakr̥ṣya praṇihitasūcīsūtrēṇāvalambyārma chindyādityarthaḥ| nātikanīnakamiti atikrāntakanīnakaṁ yathā na syāttathā chindyādityarthaḥ| caturbhāgasthitē iti akṣigōlakasyōparitanē māṁsē caturbhāgēna sthitē ityarthaḥ, nāntikē | vyāpattiṁ vyāpadam, r̥cchati prāpnōtītyarthaḥ| kanīnakavadhādityādi aticchēdāt kanīnakavadhaḥ| asraṁ raktam| nāḍīti nāḍīvraṇaḥ| apiśabdādvēdanā ca| hīnacchēdāt kiṁ syādityāha- vr̥ddhimadhigacchati; ‘arma’ iti śēṣaḥ||4-9||-
Adhikarana 4 (10) · Śloka 11
arma yajjālavadvyāpi tadapyunmārjya lambitam ||10|| chindyādvakrēṇa śastrēṇa vartmaśuklāntamāśritam |11|
अर्म यज्जालवद्व्यापि तदप्युन्मार्ज्य लम्बितम् ||१०|| छिन्द्याद्वक्रेण शस्त्रेण वर्त्मशुक्लान्तमाश्रितम् |११|
🔊 Audio coming soon
yatra punaḥ prastāryarmaṇi vistaratvādarmaṇō vartmadvayasamīpaśuklāvayavavyāpinō valībhāvō nāsti tatra kiṁ karaṇīyamiti darśayannāha- armētyādi| yadarma jālavanmatsyabandhanajālasadr̥śaṁ vyāpi vyāpanaśīlaṁ tadapi saindhavacūrṇēna sahōrdhvaghr̥ṣṭaṁ śithilībhūtaṁ vakraśastrēṇa baḍiśēna lambitaṁ maṇḍalāgrēṇa chindyādityarthaḥ| vartmaśuklāntamāśritamiti atra vartmanō'nta śabdaḥ samīpavācī, śuklē punaravayavavācī| kēcit ‘armavajjālakaṁ vyāpi’ iti paṭhanti; jālakaṁ snāyvarma, tacca vakrēṇa śastrēṇa lambitamarmavacchindyāt, vartmaśuklāntamāśritaṁ punararma ullēkhaprakārēṇa chindyāditi ca vyākhyānayanti||10||-
Adhikarana 5 (11-13) · Śloka 14
pratisāraṇamakṣṇōstu tataḥ kāryamanantaram ||11|| yāvanālasya cūrṇēna trikaṭōrlavaṇasya ca | svēdayitvā tataḥ paścādbadhnīyāt kuśalō bhiṣak ||12|| dōṣartubalakālajñaḥ snēhaṁ dattvā yathāhitam | vraṇavat saṁvidhānaṁ tu tasya kuryādataḥ param ||13|| tryahānmuktvā karasvēdaṁ dattvā śōdhanamācarēt |14|
प्रतिसारणमक्ष्णोस्तु ततः कार्यमनन्तरम् ||११|| यावनालस्य चूर्णेन त्रिकटोर्लवणस्य च | स्वेदयित्वा ततः पश्चाद्बध्नीयात् कुशलो भिषक् ||१२|| दोषर्तुबलकालज्ञः स्नेहं दत्त्वा यथाहितम् | व्रणवत् संविधानं तु तस्य कुर्यादतः परम् ||१३|| त्र्यहान्मुक्त्वा करस्वेदं दत्त्वा शोधनमाचरेत् |१४|
🔊 Audio coming soon
chēdānantaraṁ pratisāraṇaṁ nirdiśannāha- pratisāraṇamityādi| tata iti karmaṇaḥ| yāvanālasya yavakṣārasya, lavaṇasya saindhavasya| svēdayitvētyādi| svēdayitvā ‘karēṇa’ iti śēṣaḥ| kuśalō bandhādivēttā| ‘dōṣartubalakālajña’ iti dōṣāṇāṁ cayādimukhēna balakālajñaḥ, r̥tūnāmādimadhyāvasānēna; athavā dōṣā vātādayaḥ, r̥tavō hēmantādayaḥ, balaṁ kriyāsu sāmarthyaṁ, kālaścāvasthikaḥ, tān jānāti yaḥ sa tādr̥śaḥ| snēhaṁ dattvā yathāhitamiti sandhānārthaṁ ghr̥tādīnāṁ madhyē yō yasmai hitastaṁ dattvētyarthaḥ| tathā'nuktamapi cakṣuṣyaṁ sadyōvraṇahitaṁ triphalālōdhracandanādikaṣāyadravakalkapiṇḍaṁ dattvā badhnīyāt, tēnaiva ca prakṣālanam| vraṇavadityādi vraṇavat saṁvidhānaṁ śōdhanarōpaṇādikam| tadēva śōdhanavidhānaṁ darśayannāha- tryahādityādi||11-13||-
Adhikarana 6 (14-15) · Śloka 16
karañjabījāmalakamadhukaiḥ sādhitaṁ payaḥ ||14|| hitamāścyōtanaṁ śūlē dvirahnaḥ kṣaudrasaṁyutam | madhukōtpalakiñjalkadūrvākalkaiśca mūrdhani ||15|| pralēpaḥ saghr̥taḥ śītaḥ kṣīrapiṣṭaḥ praśasyatē |16|
करञ्जबीजामलकमधुकैः साधितं पयः ||१४|| हितमाश्च्योतनं शूले द्विरह्नः क्षौद्रसंयुतम् | मधुकोत्पलकिञ्जल्कदूर्वाकल्कैश्च मूर्धनि ||१५|| प्रलेपः सघृतः शीतः क्षीरपिष्टः प्रशस्यते |१६|
🔊 Audio coming soon
idānīmāvasthikaśūlasya cikitsāmāha- karañjabījētyādi| āścyōtanam akṣipūraṇam| dvirahna iti divasasya kāladvayam| tasminnēva śūlē śirōlēpaṁ darśayannāha- madhukōtpalakiñjalkētyādi| utpalaṁ nīlōtpalaṁ, kiñjalkaḥ padmakēśaram||14-15||-
Adhikarana 7 (16) · Śloka 16
lēkhyāñjanairapaharēdarmaśēṣaṁ bhavēdyadi ||16||
लेख्याञ्जनैरपहरेदर्मशेषं भवेद्यदि ||१६||
🔊 Audio coming soon
śastrakarmāvaśiṣṭasyārmaṇō lēkhyāñjanairēvāpaharaṇaṁ nirdiśannāha- lēkhyāñjanairityādi| lēkhyāñjanairiti ‘lōhacūrṇāni sarvāṇi dhātavō lavaṇāni ca’ ityādinā śukranirdiṣṭaiḥ||16||
Adhikarana 8 (17) · Śloka 17
arma cālpaṁ dadhinibhaṁ nīlaṁ raktamathāpi vā | dhūsaraṁ tanu yaccāpi śukravattadupācarēt ||17||
अर्म चाल्पं दधिनिभं नीलं रक्तमथापि वा | धूसरं तनु यच्चापि शुक्रवत्तदुपाचरेत् ||१७||
🔊 Audio coming soon
idānīṁ lēkhyāñjanaprasaṅgēna yādr̥śaṁ lēkhanasādhyamarma tādr̥śaṁ darśayannāha- arma cālpamityādi| alpaṁ vistārēṇa, dadhinibhaṁ śuklārma, nīlaṁ prastāri, raktaṁ lōhitārma, dhūsaraṁ pāṇḍuraṁ, tanu snāyvarma, tanu yaccāpītyatra cakārāpiśabdābhyāṁ māṁsārmāpi yakr̥tprakāśaṁ śyāvaṁ vā; ētat pañcavidhamapyarma vistīrṇaṁ tanu vā śukravadēva lēkhyāñjanairēvōpacaraṇīyam||17||
Adhikarana 9 (18) · Śloka 18
carmābhaṁ bahalaṁ yattu snāyumāṁsaghanāvr̥tam | chēdyamēva tadarma syāt kr̥ṣṇamaṇḍalagaṁ ca yat ||18||
चर्माभं बहलं यत्तु स्नायुमांसघनावृतम् | छेद्यमेव तदर्म स्यात् कृष्णमण्डलगं च यत् ||१८||
🔊 Audio coming soon
idānīṁ yādr̥śaṁ chēdyamarma tādr̥śaṁ darśayannāha- carmābhamityādi| carmavadābhāsatē yattattathā carmakhaṇḍavadityarthaḥ| bahalaṁ sthūlam| snāyumāṁsaghanaṁ snāyumāṁsābhyāṁ ghanaṁ yathā syādēvamāvr̥taṁ; ‘snāyumāṁsasirāvr̥taṁ’ iti kēcit paṭhanti| kr̥ṣṇamaṇḍalagamiti dr̥ṣṭimārgāvaraṇakārītyarthaḥ||18||
Adhikarana 10 (19) · Śloka 19
viśuddhavarṇamakliṣṭaṁ kriyāsvakṣi gataklamam | chinnē'rmaṇi bhavēt samyagyathāsvamanupadravam ||19||
विशुद्धवर्णमक्लिष्टं क्रियास्वक्षि गतक्लमम् | छिन्नेऽर्मणि भवेत् सम्यग्यथास्वमनुपद्रवम् ||१९||
🔊 Audio coming soon
samyakchinnasyārmaṇō lakṣaṇamāha- viśuddhavarṇamityādi| viśuddhavarṇamarmāpanayanāt prakr̥tivarṇamakṣi bhavēt| akliṣṭaṁ kriyāsviti nimēṣōnmēṣādiṣu na klēśavat| gataklamam anāyāsaklēśarahitam| kēcidakliṣṭaṁ nirdōṣaṁ, kriyāsvakṣi gataklamaṁ kriyāsūnmēṣādiṣvapi nirābādhaṁ syāditi vyākhyānayanti| yathāsvamanupadravamiti hīnāticchēdayōryē pratyēkamupadravāstē na vidyamānā yasya tattathētyarthaḥ||19||
Adhikarana 11 (20) · Śloka 20
sirājālē sirā yāstu kaṭhināstāśca buddhimān | ullikhēnmaṇḍalāgrēṇa baḍiśēnāvalambitāḥ ||20||
सिराजाले सिरा यास्तु कठिनास्ताश्च बुद्धिमान् | उल्लिखेन्मण्डलाग्रेण बडिशेनावलम्बिताः ||२०||
🔊 Audio coming soon
armacchēdaṁ pratipādya sirājālacchēdaṁ pratipādayannāha- sirājālē ityādi| pūrvavadēva snigdhasvinnasaṁrōṣitanayanasya baḍiśēnāvalambitāḥ kaṭhinasirā maṇḍalāgrēṇōrdhvaṁ likhēt ūrdhvaṁ chindyāditi piṇḍārthaḥ| kaṭhinasirāgrahaṇānmr̥dūnāṁ sirāṇāṁ lēkhyāñjanaṁ yōjyamiti jñēyam||20||
Adhikarana 12 (21) · Śloka 21
sirāsu piḍakā jātā yā na sidhyanti bhēṣajaiḥ | armavanmaṇḍalāgrēṇa tāsāṁ chēdanamiṣyatē ||21||
सिरासु पिडका जाता या न सिध्यन्ति भेषजैः | अर्मवन्मण्डलाग्रेण तासां छेदनमिष्यते ||२१||
🔊 Audio coming soon
sirājapiḍakāsu bhēṣajairasidhyamānāsu chēdaṁ darśayannāha- sirāsvityādi| armavacchēdanamiti armōktaṁ pūrvakarmādikaṁ kr̥tvā chēdaḥ kāryaḥ||21||
Adhikarana 13 (22) · Śloka 22
rōgayōścaitayōḥ kāryamarmōktaṁ pratisāraṇam | vidhiścāpi yathādōṣaṁ lēkhanadravyasambhr̥taḥ ||22||
रोगयोश्चैतयोः कार्यमर्मोक्तं प्रतिसारणम् | विधिश्चापि यथादोषं लेखनद्रव्यसम्भृतः ||२२||
🔊 Audio coming soon
rōgayōrityādi| ētayōḥ sirājālasirāpiḍakayōḥ| armōktaṁ pratisāraṇamiti ‘yāvanālasya cūrṇēna’ ityādyuktam| yathādōṣaṁ yō vidhirvātābhiṣyandanādiṣu nirdiṣṭaḥ sa ca kāryō lēkhanairdravyaiḥ sampādita ityarthaḥ||22||
Adhikarana 14 (13-14) · Śloka 25
sandhau saṁsvēdya śastrēṇa parvaṇīkāṁ vicakṣaṇaḥ | uttarē ca tribhāgē ca baḍiśēnāvalambitām ||23|| chindyāttatō'rdhamagrē, syādaśrunāḍī hyatō'nyathā | pratisāraṇamatrāpi saindhavakṣaudramiṣyatē ||24|| lēkhanīyāni cūrṇāni vyādhiśēṣasya bhēṣajam |25|
सन्धौ संस्वेद्य शस्त्रेण पर्वणीकां विचक्षणः | उत्तरे च त्रिभागे च बडिशेनावलम्बिताम् ||२३|| छिन्द्यात्ततोऽर्धमग्रे, स्यादश्रुनाडी ह्यतोऽन्यथा | प्रतिसारणमत्रापि सैन्धवक्षौद्रमिष्यते ||२४|| लेखनीयानि चूर्णानि व्याधिशेषस्य भेषजम् |२५|
🔊 Audio coming soon
parvaṇikāpiḍakācchēdanamāha- sandhāvityādi| sandhau kr̥ṣṇaśuklasandhau, saṁsvēdya samyak svēdayitvā, paraṁ yathā dr̥śōḥ pīḍā na syāt, uttarē tribhāgē baḍiśēnāvalambitāṁ viddhā gr̥hītāṁ, chindyāttatō'rdhamagrē iti tadanantaramagrē'rdhaṁ chindyāt mūlāgrayōrmitvā madhyē tāṁ chindyādityarthaḥ| tasyāṁ chinnāyāṁ pratisāraṇamāha- pratisāraṇamityādi| śastrakarmāvaśiṣṭasya parvaṇīśēṣasya cikitsāmāha- lēkhanīyānītyādi||13-14||-
Adhikarana 15 (25-28) · Śloka 28
śaṅkhaṁ samudraphēnaṁ ca maṇḍūkīṁ ca samudrajām ||25|| sphaṭikaṁ kuruvindaṁ ca pravālāśmantakaṁ tathā | vaidūryaṁ pulakaṁ muktāmayastāmrarajāṁsi ca ||26|| samabhāgāni sampiṣya sārdhaṁ srōtōñjanēna tu | cūrṇāñjanaṁ kārayitvā bhājanē mēṣaśr̥ṅgajē ||27|| saṁsthāpyōbhayataḥ kālamañjayēt satataṁ budhaḥ | armāṇi piḍakāṁ hanyāt sirājālāni tēna vai ||28||
शङ्खं समुद्रफेनं च मण्डूकीं च समुद्रजाम् ||२५|| स्फटिकं कुरुविन्दं च प्रवालाश्मन्तकं तथा | वैदूर्यं पुलकं मुक्तामयस्ताम्ररजांसि च ||२६|| समभागानि सम्पिष्य सार्धं स्रोतोञ्जनेन तु | चूर्णाञ्जनं कारयित्वा भाजने मेषशृङ्गजे ||२७|| संस्थाप्योभयतः कालमञ्जयेत् सततं बुधः | अर्माणि पिडकां हन्यात् सिराजालानि तेन वै ||२८||
🔊 Audio coming soon
tānyēva lēkhanīyacūrṇānyāha- śaṅkhamityādi| maṇḍūkīṁ ca samudrajāmiti samudrajā maṇḍūkī muktānāṁ śuktiḥ| kuruvindaḥ padmarāgaḥ, ‘niśānōpala’ ityanyē, aśmantakaṁ salaupamaṁ(?) maṇiviśēṣaḥ| vaidūryamiti vidūragirisambhavam atyacchamānīlaṁ, pulakaṁ sphaṭikamēva pākādvarṇāntaramāpannaṁ; kēcit ‘vaidūryōpalakaṁ’ iti paṭhanti, tatra vaidūryōpalakaṁ vēruḍikēti vyākhyānayanti| mēṣaśr̥ṅga iṅgudībhēdaḥ; kēcit mēṣaviṣāṇaracitabhājanaṁ manyantē||25-28||
Adhikarana 16 (29) · Śloka 29
arśastathā yacca nāmnā śuṣkārśō'rbudamēva ca | abhyantaraṁ vartmaśayā vidhānaṁ tēṣu vakṣyatē ||29||
अर्शस्तथा यच्च नाम्ना शुष्कार्शोऽर्बुदमेव च | अभ्यन्तरं वर्त्मशया विधानं तेषु वक्ष्यते ||२९||
🔊 Audio coming soon
arśa ityādi| abhyantaraṁ vartmaśayā iti vartmābhyantarāśrayā ityarthaḥ||29||
Adhikarana 17 (30-32) · Śloka 33
vartmōpasvēdya nirbhujya sūcyōtkṣipya prayatnataḥ | maṇḍalāgrēṇa tīkṣṇēna mūlē bhindyādbhiṣagvaraḥ ||30|| tataḥ saindhavakāsīsakr̥ṣṇābhiḥ pratisārayēt | sthitē ca rudhirē vartma dahēt samyak śalākayā ||31|| kṣārēṇāvalikhēccāpi vyādhiśēṣō bhavēdyadi | tīkṣṇairubhayatōbhāgaistatō dōṣamadhikṣipēt ||32|| vitarēcca yathādōṣamabhiṣyandakriyāvidhim |33|
वर्त्मोपस्वेद्य निर्भुज्य सूच्योत्क्षिप्य प्रयत्नतः | मण्डलाग्रेण तीक्ष्णेन मूले भिन्द्याद्भिषग्वरः ||३०|| ततः सैन्धवकासीसकृष्णाभिः प्रतिसारयेत् | स्थिते च रुधिरे वर्त्म दहेत् सम्यक् शलाकया ||३१|| क्षारेणावलिखेच्चापि व्याधिशेषो भवेद्यदि | तीक्ष्णैरुभयतोभागैस्ततो दोषमधिक्षिपेत् ||३२|| वितरेच्च यथादोषमभिष्यन्दक्रियाविधिम् |३३|
🔊 Audio coming soon
tadēva vidhānamāha- vartmētyādi| nirbhujya parivartya, uttānaṁ kr̥tvētyarthaḥ| kēcidamumēva pāṭhamanyathā kr̥tvā paṭhanti, sa ca vartamānapustakēṣu na dr̥śyatē, atō na likhitaḥ| tēṣāṁ karmaṇi kr̥tē pratisāraṇamāha- tata ityādi| pratisārayēd gharṣayēt| śastrakarmāvaśiṣṭānāmarśaādīnāṁ cikitsāmāha- sthita ityādi| samyag yōgēna, śalākayēti vastrācchāditāṁ dr̥ṣṭiṁ kr̥tvā agnitaptaśalākayā vyādhiśēṣaṁ dahēt, kṣārēṇāvalikhēcca| sarvēṣvēvōktēṣu chēdyarōgēṣvanirdiṣṭaṁ bhēṣajaṁ nirdiśannāha- tīkṣṇairityādi| ubhayatōbhāgaiḥ vāmanīyavirēcanadravyaiḥ| dōṣaṁ vraṇagatāṁ dōṣaduṣṭiṁ; ētēnaitaduktaṁ bhavati- vāmanīyavirēcanīyadravyāṇāṁ kalkakaṣāyādinā vraṇaśuddhiḥ kartavyētyarthaḥ| kēcidvamanavirēcanairēva kaphādikaṁ dōṣaṁ nirharēditi manyantē; ētacca pañjikākārēṇa dūṣitam||30-32||-
Adhikarana 18 (33) · Śloka 33
śastrakarmaṇyuparatē māsaṁ ca syāt suyantritaḥ ||33||
शस्त्रकर्मण्युपरते मासं च स्यात् सुयन्त्रितः ||३३||
🔊 Audio coming soon
idānīṁ chēdyādiṣu parihāryaparihārāvadhiṁ darśayannāha- śastrakarmaṇītyādi||33||
Adhikarana puShpikA · Śloka 15
iti suśrutasaṁhitāyāmuttaratantrāntargatē śālākyatantrē chēdyarōgapratiṣēdhō nāma pañcadaśō'dhyāyaḥ ||15||
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते शालाक्यतन्त्रे छेद्यरोगप्रतिषेधो नाम पञ्चदशोऽध्यायः ||१५||
🔊 Audio coming soon
iti śrīḍalha(hla)ṇaviracitāyāṁ nibandhasaṅgrahākhyāyāṁ suśrutavyākhyāyāmuttaratantrāntargatē śālākyatantrē pañcadaśō'dhyāyaḥ||15||