Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

15. chēdyarōgapratiṣēdhādhyāyaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

அதாதஶ்சேத்யரோகப்ரதிஷேதஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ ||௧|| யதோவாச பகவாந் தந்வந்தரிஃ ||௨||

View original

अथातश्छेद्यरोगप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||

🔊 Audio coming soon

பேத்யரோகப்ரதிஷேதாநந்தரஂ பாரிஶேஷ்யாச்சேத்யரோகப்ரதிஷேதாரம்போ யுஜ்யத இத்யாஹ- அதாத இத்யாதி||௧-௨||

Adhikarana 2 (3) · Śloka 3

ஸ்நிக்தஂ புக்தவதோ ஹ்யந்நமுபவிஷ்டஸ்ய யத்நதஃ | ஸஂரோஷயேத்து நயநஂ பிஷக் சூர்ணைஸ்து லாவணைஃ ||௩||

View original

स्निग्धं भुक्तवतो ह्यन्नमुपविष्टस्य यत्नतः | संरोषयेत्तु नयनं भिषक् चूर्णैस्तु लावणैः ||३||

🔊 Audio coming soon

தத்ரைகாதஶஸு சேத்யேஷு ப்ரதமஂ பஞ்சாநாமர்மணாமேகமேவ ப்ரகாரமுபதர்ஶயிஷ்யந் ப்ரதமஂ தத்ப்ராக்கர்மைவ நிர்திஶந்நாஹ- ஸ்நிக்தமித்யாதி| ஸ்நிக்தஂ புக்தவத இதி ஸஂஶுத்ததேஹஸ்ய கதஸஂஸர்ஜநஸ்ய விசாரணாப்ரகாரேண வா ஸ்நிக்தஂ புக்தவதஃ| யத்நத இதி யதா நாதிபீடா ஸ்யாத்| ஸஂரோஷயேத் அர்மஶிதிலீகரணாய ஸங்க்ஷோபயேத்| லாவணைஃ ஸைந்தவோத்தைஃ||௩||

Adhikarana 3 (4-9) · Śloka 10

ததஃ ஸஂரோஷிதஂ தூர்ணஂ ஸுஸ்விந்நஂ பரிகட்டிதம் | அர்ம யத்ர வலீஜாதஂ தத்ரைதல்லகயேத்பிஷக் ||௪|| அபாங்கஂ ப்ரேக்ஷமாணஸ்ய படிஶேந ஸமாஹிதஃ | முசுண்ட்யாऽऽதாய மேதாவீ ஸூசீஸூத்ரேண வா புநஃ ||௫|| ந சோத்தாபயதா க்ஷிப்ரஂ கார்யமப்யுந்நதஂ து தத் | ஶஸ்த்ராபாதபயாச்சாஸ்ய வர்த்மநீ க்ராஹயேத்தடம் ||௬|| ததஃ ப்ரஶிதிலீபூதஂ த்ரிபிரேவ விலம்பிதம் | உல்லிகந்மண்டலாக்ரேண தீக்ஷ்ணேந பரிஶோதயேத் ||௭|| விமுக்தஂ ஸர்வதஶ்சாபி கஷ்ணாச்சுக்லாச்ச மண்டலாத் | நீத்வா கநீநகோபாந்தஂ சிந்த்யாந்நாதிகநீநகம் ||௮|| சதுர்பாகஸ்திதே மாஂஸே நாக்ஷி வ்யாபத்திமச்சதி | கநீநகவதாதஸ்ரஂ நாடீ வாऽப்யுபஜாயதே ||௯|| ஹீநச்சேதாத் புநர்வத்திஂ ஶீக்ரமேவாதிகச்சதி |௧௦|

View original

ततः संरोषितं तूर्णं सुस्विन्नं परिघट्टितम् | अर्म यत्र वलीजातं तत्रैतल्लगयेद्भिषक् ||४|| अपाङ्गं प्रेक्षमाणस्य बडिशेन समाहितः | मुचुण्ड्याऽऽदाय मेधावी सूचीसूत्रेण वा पुनः ||५|| न चोत्थापयता क्षिप्रं कार्यमभ्युन्नतं तु तत् | शस्त्राबाधभयाच्चास्य वर्त्मनी ग्राहयेद्दृढम् ||६|| ततः प्रशिथिलीभूतं त्रिभिरेव विलम्बितम् | उल्लिखन्मण्डलाग्रेण तीक्ष्णेन परिशोधयेत् ||७|| विमुक्तं सर्वतश्चापि कृष्णाच्छुक्लाच्च मण्डलात् | नीत्वा कनीनकोपान्तं छिन्द्यान्नातिकनीनकम् ||८|| चतुर्भागस्थिते मांसे नाक्षि व्यापत्तिमृच्छति | कनीनकवधादस्रं नाडी वाऽप्युपजायते ||९|| हीनच्छेदात् पुनर्वृद्धिं शीघ्रमेवाधिगच्छति |१०|

🔊 Audio coming soon

இதாநீஂ யாதஶமர்ம படிஶேந க்ராஹ்யஂ தாதஶஂ நிர்திஶந்நாஹ- தத இத்யாதி| பரிகட்டிதஂ சாலிதம்| அர்ம யத்ர வலீஜாதமித்யாதி| யத்ர யஸ்மிந் ப்ரதேஶே அர்ம ஜாதவலீகஂ ஸ்யாத்தத்ர ப்ரதேஶே ஏததர்ம படிஶேந லகயேத் ஸஂயோஜயேத், க்ராஹயேதித்யர்தஃ| முசுண்ட்யேத்யாதி|- ததநந்தரஂ படிஶஂ முசுண்ட்யா தர்ஜந்யங்குஷ்டஸந்தஂஶேநாதாய கஹீத்வா ஸம்யக்யோகேநோத்க்ஷேபயேத்| ஸூசீஸூத்ரேண வா புநரிதி முசுண்ட்யா படிஶோத்க்ஷேபாதநந்தரஂ ப்ரணிஹிதஂ ஸஸூத்ரஸூசீஸூத்ரேண ததர்ம உத்க்ஷிபேத்| ந சோத்தாபயதேத்யாதி|- உத்தாபயதா வைத்யேந க்ஷிப்ரஂ ஸஹஸா ததர்மாத்யுந்நதஂ ந கார்யஂ, த்ருடநபயாத்| வர்த்மநீ க்ராஹயேதிதி ஊர்த்வஂ ஸ்திதஂ வர்த்ம ஊர்த்வமாகஷ்ய க்ராஹயேத், அதஃ ஸ்திதமத ஏவாகஷ்ய க்ராஹயேதித்யர்தஃ| ததஃ ப்ரஶிதிலீபூதமித்யாதி|- ப்ரஶிதிலீபூதஂ விமுக்தநயநகோலகாஶ்லேஷம் | த்ரிபிஃ படிஶாதிபிஃ, ந த்வேகேந, த்ருடநபயாத்; விலம்பிதஂ விஶேஷேண லம்பிதஂ ததமித்யர்தஃ| உல்லிகந்நித்யாதி- உல்லிகந் ஊர்த்வமேவாதஃஸ்திதஂ குர்வந்| பரிஶோதயேத் ஸர்வத உந்மூலயேத், ‘அர்மஸந்தாநஂ’ இதி ஶேஷஃ| கநீநகோபாந்தஂ கநீநகஸமீபஂ, கநீநகஶ்ச நாஸாஸமீபஸ்தோऽக்ஷிஸந்திஃ| சிந்த்யாதிதி க்ரியாஸௌகர்யார்தஂ படிஶமபகஷ்ய ப்ரணிஹிதஸூசீஸூத்ரேணாவலம்ப்யார்ம சிந்த்யாதித்யர்தஃ| நாதிகநீநகமிதி அதிக்ராந்தகநீநகஂ யதா ந ஸ்யாத்ததா சிந்த்யாதித்யர்தஃ| சதுர்பாகஸ்திதே இதி அக்ஷிகோலகஸ்யோபரிதநே மாஂஸே சதுர்பாகேந ஸ்திதே இத்யர்தஃ, நாந்திகே | வ்யாபத்திஂ வ்யாபதம், ச்சதி ப்ராப்நோதீத்யர்தஃ| கநீநகவதாதித்யாதி அதிச்சேதாத் கநீநகவதஃ| அஸ்ரஂ ரக்தம்| நாடீதி நாடீவ்ரணஃ| அபிஶப்தாத்வேதநா ச| ஹீநச்சேதாத் கிஂ ஸ்யாதித்யாஹ- வத்திமதிகச்சதி; ‘அர்ம’ இதி ஶேஷஃ||௪-௯||-

Adhikarana 4 (10) · Śloka 11

அர்ம யஜ்ஜாலவத்வ்யாபி ததப்யுந்மார்ஜ்ய லம்பிதம் ||௧௦|| சிந்த்யாத்வக்ரேண ஶஸ்த்ரேண வர்த்மஶுக்லாந்தமாஶ்ரிதம் |௧௧|

View original

अर्म यज्जालवद्व्यापि तदप्युन्मार्ज्य लम्बितम् ||१०|| छिन्द्याद्वक्रेण शस्त्रेण वर्त्मशुक्लान्तमाश्रितम् |११|

🔊 Audio coming soon

யத்ர புநஃ ப்ரஸ்தார்யர்மணி விஸ்தரத்வாதர்மணோ வர்த்மத்வயஸமீபஶுக்லாவயவவ்யாபிநோ வலீபாவோ நாஸ்தி தத்ர கிஂ கரணீயமிதி தர்ஶயந்நாஹ- அர்மேத்யாதி| யதர்ம ஜாலவந்மத்ஸ்யபந்தநஜாலஸதஶஂ வ்யாபி வ்யாபநஶீலஂ ததபி ஸைந்தவசூர்ணேந ஸஹோர்த்வகஷ்டஂ ஶிதிலீபூதஂ வக்ரஶஸ்த்ரேண படிஶேந லம்பிதஂ மண்டலாக்ரேண சிந்த்யாதித்யர்தஃ| வர்த்மஶுக்லாந்தமாஶ்ரிதமிதி அத்ர வர்த்மநோऽந்த ஶப்தஃ ஸமீபவாசீ, ஶுக்லே புநரவயவவாசீ| கேசித் ‘அர்மவஜ்ஜாலகஂ வ்யாபி’ இதி படந்தி; ஜாலகஂ ஸ்நாய்வர்ம, தச்ச வக்ரேண ஶஸ்த்ரேண லம்பிதமர்மவச்சிந்த்யாத், வர்த்மஶுக்லாந்தமாஶ்ரிதஂ புநரர்ம உல்லேகப்ரகாரேண சிந்த்யாதிதி ச வ்யாக்யாநயந்தி||௧௦||-

Adhikarana 5 (11-13) · Śloka 14

ப்ரதிஸாரணமக்ஷ்ணோஸ்து ததஃ கார்யமநந்தரம் ||௧௧|| யாவநாலஸ்ய சூர்ணேந த்ரிகடோர்லவணஸ்ய ச | ஸ்வேதயித்வா ததஃ பஶ்சாத்பத்நீயாத் குஶலோ பிஷக் ||௧௨|| தோஷர்துபலகாலஜ்ஞஃ ஸ்நேஹஂ தத்த்வா யதாஹிதம் | வ்ரணவத் ஸஂவிதாநஂ து தஸ்ய குர்யாததஃ பரம் ||௧௩|| த்ர்யஹாந்முக்த்வா கரஸ்வேதஂ தத்த்வா ஶோதநமாசரேத் |௧௪|

View original

प्रतिसारणमक्ष्णोस्तु ततः कार्यमनन्तरम् ||११|| यावनालस्य चूर्णेन त्रिकटोर्लवणस्य च | स्वेदयित्वा ततः पश्चाद्बध्नीयात् कुशलो भिषक् ||१२|| दोषर्तुबलकालज्ञः स्नेहं दत्त्वा यथाहितम् | व्रणवत् संविधानं तु तस्य कुर्यादतः परम् ||१३|| त्र्यहान्मुक्त्वा करस्वेदं दत्त्वा शोधनमाचरेत् |१४|

🔊 Audio coming soon

சேதாநந்தரஂ ப்ரதிஸாரணஂ நிர்திஶந்நாஹ- ப்ரதிஸாரணமித்யாதி| தத இதி கர்மணஃ| யாவநாலஸ்ய யவக்ஷாரஸ்ய, லவணஸ்ய ஸைந்தவஸ்ய| ஸ்வேதயித்வேத்யாதி| ஸ்வேதயித்வா ‘கரேண’ இதி ஶேஷஃ| குஶலோ பந்தாதிவேத்தா| ‘தோஷர்துபலகாலஜ்ஞ’ இதி தோஷாணாஂ சயாதிமுகேந பலகாலஜ்ஞஃ, தூநாமாதிமத்யாவஸாநேந; அதவா தோஷா வாதாதயஃ, தவோ ஹேமந்தாதயஃ, பலஂ க்ரியாஸு ஸாமர்த்யஂ, காலஶ்சாவஸ்திகஃ, தாந் ஜாநாதி யஃ ஸ தாதஶஃ| ஸ்நேஹஂ தத்த்வா யதாஹிதமிதி ஸந்தாநார்தஂ கதாதீநாஂ மத்யே யோ யஸ்மை ஹிதஸ்தஂ தத்த்வேத்யர்தஃ| ததாऽநுக்தமபி சக்ஷுஷ்யஂ ஸத்யோவ்ரணஹிதஂ த்ரிபலாலோத்ரசந்தநாதிகஷாயத்ரவகல்கபிண்டஂ தத்த்வா பத்நீயாத், தேநைவ ச ப்ரக்ஷாலநம்| வ்ரணவதித்யாதி வ்ரணவத் ஸஂவிதாநஂ ஶோதநரோபணாதிகம்| ததேவ ஶோதநவிதாநஂ தர்ஶயந்நாஹ- த்ர்யஹாதித்யாதி||௧௧-௧௩||-

Adhikarana 6 (14-15) · Śloka 16

கரஞ்ஜபீஜாமலகமதுகைஃ ஸாதிதஂ பயஃ ||௧௪|| ஹிதமாஶ்ச்யோதநஂ ஶூலே த்விரஹ்நஃ க்ஷௌத்ரஸஂயுதம் | மதுகோத்பலகிஞ்ஜல்கதூர்வாகல்கைஶ்ச மூர்தநி ||௧௫|| ப்ரலேபஃ ஸகதஃ ஶீதஃ க்ஷீரபிஷ்டஃ ப்ரஶஸ்யதே |௧௬|

View original

करञ्जबीजामलकमधुकैः साधितं पयः ||१४|| हितमाश्च्योतनं शूले द्विरह्नः क्षौद्रसंयुतम् | मधुकोत्पलकिञ्जल्कदूर्वाकल्कैश्च मूर्धनि ||१५|| प्रलेपः सघृतः शीतः क्षीरपिष्टः प्रशस्यते |१६|

🔊 Audio coming soon

இதாநீமாவஸ்திகஶூலஸ்ய சிகித்ஸாமாஹ- கரஞ்ஜபீஜேத்யாதி| ஆஶ்ச்யோதநம் அக்ஷிபூரணம்| த்விரஹ்ந இதி திவஸஸ்ய காலத்வயம்| தஸ்மிந்நேவ ஶூலே ஶிரோலேபஂ தர்ஶயந்நாஹ- மதுகோத்பலகிஞ்ஜல்கேத்யாதி| உத்பலஂ நீலோத்பலஂ, கிஞ்ஜல்கஃ பத்மகேஶரம்||௧௪-௧௫||-

Adhikarana 7 (16) · Śloka 16

லேக்யாஞ்ஜநைரபஹரேதர்மஶேஷஂ பவேத்யதி ||௧௬||

View original

लेख्याञ्जनैरपहरेदर्मशेषं भवेद्यदि ||१६||

🔊 Audio coming soon

ஶஸ்த்ரகர்மாவஶிஷ்டஸ்யார்மணோ லேக்யாஞ்ஜநைரேவாபஹரணஂ நிர்திஶந்நாஹ- லேக்யாஞ்ஜநைரித்யாதி| லேக்யாஞ்ஜநைரிதி ‘லோஹசூர்ணாநி ஸர்வாணி தாதவோ லவணாநி ச’ இத்யாதிநா ஶுக்ரநிர்திஷ்டைஃ||௧௬||

Adhikarana 8 (17) · Śloka 17

அர்ம சால்பஂ ததிநிபஂ நீலஂ ரக்தமதாபி வா | தூஸரஂ தநு யச்சாபி ஶுக்ரவத்ததுபாசரேத் ||௧௭||

View original

अर्म चाल्पं दधिनिभं नीलं रक्तमथापि वा | धूसरं तनु यच्चापि शुक्रवत्तदुपाचरेत् ||१७||

🔊 Audio coming soon

இதாநீஂ லேக்யாஞ்ஜநப்ரஸங்கேந யாதஶஂ லேகநஸாத்யமர்ம தாதஶஂ தர்ஶயந்நாஹ- அர்ம சால்பமித்யாதி| அல்பஂ விஸ்தாரேண, ததிநிபஂ ஶுக்லார்ம, நீலஂ ப்ரஸ்தாரி, ரக்தஂ லோஹிதார்ம, தூஸரஂ பாண்டுரஂ, தநு ஸ்நாய்வர்ம, தநு யச்சாபீத்யத்ர சகாராபிஶப்தாப்யாஂ மாஂஸார்மாபி யகத்ப்ரகாஶஂ ஶ்யாவஂ வா; ஏதத் பஞ்சவிதமப்யர்ம விஸ்தீர்ணஂ தநு வா ஶுக்ரவதேவ லேக்யாஞ்ஜநைரேவோபசரணீயம்||௧௭||

Adhikarana 9 (18) · Śloka 18

சர்மாபஂ பஹலஂ யத்து ஸ்நாயுமாஂஸகநாவதம் | சேத்யமேவ ததர்ம ஸ்யாத் கஷ்ணமண்டலகஂ ச யத் ||௧௮||

View original

चर्माभं बहलं यत्तु स्नायुमांसघनावृतम् | छेद्यमेव तदर्म स्यात् कृष्णमण्डलगं च यत् ||१८||

🔊 Audio coming soon

இதாநீஂ யாதஶஂ சேத்யமர்ம தாதஶஂ தர்ஶயந்நாஹ- சர்மாபமித்யாதி| சர்மவதாபாஸதே யத்தத்ததா சர்மகண்டவதித்யர்தஃ| பஹலஂ ஸ்தூலம்| ஸ்நாயுமாஂஸகநஂ ஸ்நாயுமாஂஸாப்யாஂ கநஂ யதா ஸ்யாதேவமாவதஂ; ‘ஸ்நாயுமாஂஸஸிராவதஂ’ இதி கேசித் படந்தி| கஷ்ணமண்டலகமிதி தஷ்டிமார்காவரணகாரீத்யர்தஃ||௧௮||

Adhikarana 10 (19) · Śloka 19

விஶுத்தவர்ணமக்லிஷ்டஂ க்ரியாஸ்வக்ஷி கதக்லமம் | சிந்நேऽர்மணி பவேத் ஸம்யக்யதாஸ்வமநுபத்ரவம் ||௧௯||

View original

विशुद्धवर्णमक्लिष्टं क्रियास्वक्षि गतक्लमम् | छिन्नेऽर्मणि भवेत् सम्यग्यथास्वमनुपद्रवम् ||१९||

🔊 Audio coming soon

ஸம்யக்சிந்நஸ்யார்மணோ லக்ஷணமாஹ- விஶுத்தவர்ணமித்யாதி| விஶுத்தவர்ணமர்மாபநயநாத் ப்ரகதிவர்ணமக்ஷி பவேத்| அக்லிஷ்டஂ க்ரியாஸ்விதி நிமேஷோந்மேஷாதிஷு ந க்லேஶவத்| கதக்லமம் அநாயாஸக்லேஶரஹிதம்| கேசிதக்லிஷ்டஂ நிர்தோஷஂ, க்ரியாஸ்வக்ஷி கதக்லமஂ க்ரியாஸூந்மேஷாதிஷ்வபி நிராபாதஂ ஸ்யாதிதி வ்யாக்யாநயந்தி| யதாஸ்வமநுபத்ரவமிதி ஹீநாதிச்சேதயோர்யே ப்ரத்யேகமுபத்ரவாஸ்தே ந வித்யமாநா யஸ்ய தத்ததேத்யர்தஃ||௧௯||

Adhikarana 11 (20) · Śloka 20

ஸிராஜாலே ஸிரா யாஸ்து கடிநாஸ்தாஶ்ச புத்திமாந் | உல்லிகேந்மண்டலாக்ரேண படிஶேநாவலம்பிதாஃ ||௨௦||

View original

सिराजाले सिरा यास्तु कठिनास्ताश्च बुद्धिमान् | उल्लिखेन्मण्डलाग्रेण बडिशेनावलम्बिताः ||२०||

🔊 Audio coming soon

அர்மச்சேதஂ ப்ரதிபாத்ய ஸிராஜாலச்சேதஂ ப்ரதிபாதயந்நாஹ- ஸிராஜாலே இத்யாதி| பூர்வவதேவ ஸ்நிக்தஸ்விந்நஸஂரோஷிதநயநஸ்ய படிஶேநாவலம்பிதாஃ கடிநஸிரா மண்டலாக்ரேணோர்த்வஂ லிகேத் ஊர்த்வஂ சிந்த்யாதிதி பிண்டார்தஃ| கடிநஸிராக்ரஹணாந்மதூநாஂ ஸிராணாஂ லேக்யாஞ்ஜநஂ யோஜ்யமிதி ஜ்ஞேயம்||௨௦||

Adhikarana 12 (21) · Śloka 21

ஸிராஸு பிடகா ஜாதா யா ந ஸித்யந்தி பேஷஜைஃ | அர்மவந்மண்டலாக்ரேண தாஸாஂ சேதநமிஷ்யதே ||௨௧||

View original

सिरासु पिडका जाता या न सिध्यन्ति भेषजैः | अर्मवन्मण्डलाग्रेण तासां छेदनमिष्यते ||२१||

🔊 Audio coming soon

ஸிராஜபிடகாஸு பேஷஜைரஸித்யமாநாஸு சேதஂ தர்ஶயந்நாஹ- ஸிராஸ்வித்யாதி| அர்மவச்சேதநமிதி அர்மோக்தஂ பூர்வகர்மாதிகஂ கத்வா சேதஃ கார்யஃ||௨௧||

Adhikarana 13 (22) · Śloka 22

ரோகயோஶ்சைதயோஃ கார்யமர்மோக்தஂ ப்ரதிஸாரணம் | விதிஶ்சாபி யதாதோஷஂ லேகநத்ரவ்யஸம்பதஃ ||௨௨||

View original

रोगयोश्चैतयोः कार्यमर्मोक्तं प्रतिसारणम् | विधिश्चापि यथादोषं लेखनद्रव्यसम्भृतः ||२२||

🔊 Audio coming soon

ரோகயோரித்யாதி| ஏதயோஃ ஸிராஜாலஸிராபிடகயோஃ| அர்மோக்தஂ ப்ரதிஸாரணமிதி ‘யாவநாலஸ்ய சூர்ணேந’ இத்யாத்யுக்தம்| யதாதோஷஂ யோ விதிர்வாதாபிஷ்யந்தநாதிஷு நிர்திஷ்டஃ ஸ ச கார்யோ லேகநைர்த்ரவ்யைஃ ஸம்பாதித இத்யர்தஃ||௨௨||

Adhikarana 14 (13-14) · Śloka 25

ஸந்தௌ ஸஂஸ்வேத்ய ஶஸ்த்ரேண பர்வணீகாஂ விசக்ஷணஃ | உத்தரே ச த்ரிபாகே ச படிஶேநாவலம்பிதாம் ||௨௩|| சிந்த்யாத்ததோऽர்தமக்ரே, ஸ்யாதஶ்ருநாடீ ஹ்யதோऽந்யதா | ப்ரதிஸாரணமத்ராபி ஸைந்தவக்ஷௌத்ரமிஷ்யதே ||௨௪|| லேகநீயாநி சூர்ணாநி வ்யாதிஶேஷஸ்ய பேஷஜம் |௨௫|

View original

सन्धौ संस्वेद्य शस्त्रेण पर्वणीकां विचक्षणः | उत्तरे च त्रिभागे च बडिशेनावलम्बिताम् ||२३|| छिन्द्यात्ततोऽर्धमग्रे, स्यादश्रुनाडी ह्यतोऽन्यथा | प्रतिसारणमत्रापि सैन्धवक्षौद्रमिष्यते ||२४|| लेखनीयानि चूर्णानि व्याधिशेषस्य भेषजम् |२५|

🔊 Audio coming soon

பர்வணிகாபிடகாச்சேதநமாஹ- ஸந்தாவித்யாதி| ஸந்தௌ கஷ்ணஶுக்லஸந்தௌ, ஸஂஸ்வேத்ய ஸம்யக் ஸ்வேதயித்வா, பரஂ யதா தஶோஃ பீடா ந ஸ்யாத், உத்தரே த்ரிபாகே படிஶேநாவலம்பிதாஂ வித்தா கஹீதாஂ, சிந்த்யாத்ததோऽர்தமக்ரே இதி ததநந்தரமக்ரேऽர்தஂ சிந்த்யாத் மூலாக்ரயோர்மித்வா மத்யே தாஂ சிந்த்யாதித்யர்தஃ| தஸ்யாஂ சிந்நாயாஂ ப்ரதிஸாரணமாஹ- ப்ரதிஸாரணமித்யாதி| ஶஸ்த்ரகர்மாவஶிஷ்டஸ்ய பர்வணீஶேஷஸ்ய சிகித்ஸாமாஹ- லேகநீயாநீத்யாதி||௧௩-௧௪||-

Adhikarana 15 (25-28) · Śloka 28

ஶங்கஂ ஸமுத்ரபேநஂ ச மண்டூகீஂ ச ஸமுத்ரஜாம் ||௨௫|| ஸ்படிகஂ குருவிந்தஂ ச ப்ரவாலாஶ்மந்தகஂ ததா | வைதூர்யஂ புலகஂ முக்தாமயஸ்தாம்ரரஜாஂஸி ச ||௨௬|| ஸமபாகாநி ஸம்பிஷ்ய ஸார்தஂ ஸ்ரோதோஞ்ஜநேந து | சூர்ணாஞ்ஜநஂ காரயித்வா பாஜநே மேஷஶங்கஜே ||௨௭|| ஸஂஸ்தாப்யோபயதஃ காலமஞ்ஜயேத் ஸததஂ புதஃ | அர்மாணி பிடகாஂ ஹந்யாத் ஸிராஜாலாநி தேந வை ||௨௮||

View original

शङ्खं समुद्रफेनं च मण्डूकीं च समुद्रजाम् ||२५|| स्फटिकं कुरुविन्दं च प्रवालाश्मन्तकं तथा | वैदूर्यं पुलकं मुक्तामयस्ताम्ररजांसि च ||२६|| समभागानि सम्पिष्य सार्धं स्रोतोञ्जनेन तु | चूर्णाञ्जनं कारयित्वा भाजने मेषशृङ्गजे ||२७|| संस्थाप्योभयतः कालमञ्जयेत् सततं बुधः | अर्माणि पिडकां हन्यात् सिराजालानि तेन वै ||२८||

🔊 Audio coming soon

தாந்யேவ லேகநீயசூர்ணாந்யாஹ- ஶங்கமித்யாதி| மண்டூகீஂ ச ஸமுத்ரஜாமிதி ஸமுத்ரஜா மண்டூகீ முக்தாநாஂ ஶுக்திஃ| குருவிந்தஃ பத்மராகஃ, ‘நிஶாநோபல’ இத்யந்யே, அஶ்மந்தகஂ ஸலௌபமஂ(?) மணிவிஶேஷஃ| வைதூர்யமிதி விதூரகிரிஸம்பவம் அத்யச்சமாநீலஂ, புலகஂ ஸ்படிகமேவ பாகாத்வர்ணாந்தரமாபந்நஂ; கேசித் ‘வைதூர்யோபலகஂ’ இதி படந்தி, தத்ர வைதூர்யோபலகஂ வேருடிகேதி வ்யாக்யாநயந்தி| மேஷஶங்க இங்குதீபேதஃ; கேசித் மேஷவிஷாணரசிதபாஜநஂ மந்யந்தே||௨௫-௨௮||

Adhikarana 16 (29) · Śloka 29

அர்ஶஸ்ததா யச்ச நாம்நா ஶுஷ்கார்ஶோऽர்புதமேவ ச | அப்யந்தரஂ வர்த்மஶயா விதாநஂ தேஷு வக்ஷ்யதே ||௨௯||

View original

अर्शस्तथा यच्च नाम्ना शुष्कार्शोऽर्बुदमेव च | अभ्यन्तरं वर्त्मशया विधानं तेषु वक्ष्यते ||२९||

🔊 Audio coming soon

அர்ஶ இத்யாதி| அப்யந்தரஂ வர்த்மஶயா இதி வர்த்மாப்யந்தராஶ்ரயா இத்யர்தஃ||௨௯||

Adhikarana 17 (30-32) · Śloka 33

வர்த்மோபஸ்வேத்ய நிர்புஜ்ய ஸூச்யோத்க்ஷிப்ய ப்ரயத்நதஃ | மண்டலாக்ரேண தீக்ஷ்ணேந மூலே பிந்த்யாத்பிஷக்வரஃ ||௩௦|| ததஃ ஸைந்தவகாஸீஸகஷ்ணாபிஃ ப்ரதிஸாரயேத் | ஸ்திதே ச ருதிரே வர்த்ம தஹேத் ஸம்யக் ஶலாகயா ||௩௧|| க்ஷாரேணாவலிகேச்சாபி வ்யாதிஶேஷோ பவேத்யதி | தீக்ஷ்ணைருபயதோபாகைஸ்ததோ தோஷமதிக்ஷிபேத் ||௩௨|| விதரேச்ச யதாதோஷமபிஷ்யந்தக்ரியாவிதிம் |௩௩|

View original

वर्त्मोपस्वेद्य निर्भुज्य सूच्योत्क्षिप्य प्रयत्नतः | मण्डलाग्रेण तीक्ष्णेन मूले भिन्द्याद्भिषग्वरः ||३०|| ततः सैन्धवकासीसकृष्णाभिः प्रतिसारयेत् | स्थिते च रुधिरे वर्त्म दहेत् सम्यक् शलाकया ||३१|| क्षारेणावलिखेच्चापि व्याधिशेषो भवेद्यदि | तीक्ष्णैरुभयतोभागैस्ततो दोषमधिक्षिपेत् ||३२|| वितरेच्च यथादोषमभिष्यन्दक्रियाविधिम् |३३|

🔊 Audio coming soon

ததேவ விதாநமாஹ- வர்த்மேத்யாதி| நிர்புஜ்ய பரிவர்த்ய, உத்தாநஂ கத்வேத்யர்தஃ| கேசிதமுமேவ பாடமந்யதா கத்வா படந்தி, ஸ ச வர்தமாநபுஸ்தகேஷு ந தஶ்யதே, அதோ ந லிகிதஃ| தேஷாஂ கர்மணி கதே ப்ரதிஸாரணமாஹ- தத இத்யாதி| ப்ரதிஸாரயேத் கர்ஷயேத்| ஶஸ்த்ரகர்மாவஶிஷ்டாநாமர்ஶஆதீநாஂ சிகித்ஸாமாஹ- ஸ்தித இத்யாதி| ஸம்யக் யோகேந, ஶலாகயேதி வஸ்த்ராச்சாதிதாஂ தஷ்டிஂ கத்வா அக்நிதப்தஶலாகயா வ்யாதிஶேஷஂ தஹேத், க்ஷாரேணாவலிகேச்ச| ஸர்வேஷ்வேவோக்தேஷு சேத்யரோகேஷ்வநிர்திஷ்டஂ பேஷஜஂ நிர்திஶந்நாஹ- தீக்ஷ்ணைரித்யாதி| உபயதோபாகைஃ வாமநீயவிரேசநத்ரவ்யைஃ| தோஷஂ வ்ரணகதாஂ தோஷதுஷ்டிஂ; ஏதேநைததுக்தஂ பவதி- வாமநீயவிரேசநீயத்ரவ்யாணாஂ கல்ககஷாயாதிநா வ்ரணஶுத்திஃ கர்தவ்யேத்யர்தஃ| கேசித்வமநவிரேசநைரேவ கபாதிகஂ தோஷஂ நிர்ஹரேதிதி மந்யந்தே; ஏதச்ச பஞ்ஜிகாகாரேண தூஷிதம்||௩௦-௩௨||-

Adhikarana 18 (33) · Śloka 33

ஶஸ்த்ரகர்மண்யுபரதே மாஸஂ ச ஸ்யாத் ஸுயந்த்ரிதஃ ||௩௩||

View original

शस्त्रकर्मण्युपरते मासं च स्यात् सुयन्त्रितः ||३३||

🔊 Audio coming soon

இதாநீஂ சேத்யாதிஷு பரிஹார்யபரிஹாராவதிஂ தர்ஶயந்நாஹ- ஶஸ்த்ரகர்மணீத்யாதி||௩௩||

Adhikarana puShpikA · Śloka 15

இதி ஸுஶ்ருதஸஂஹிதாயாமுத்தரதந்த்ராந்தர்கதே ஶாலாக்யதந்த்ரே சேத்யரோகப்ரதிஷேதோ நாம பஞ்சதஶோऽத்யாயஃ ||௧௫||

View original

इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते शालाक्यतन्त्रे छेद्यरोगप्रतिषेधो नाम पञ्चदशोऽध्यायः ||१५||

🔊 Audio coming soon

இதி ஶ்ரீடல்ஹ(ஹ்ல)ணவிரசிதாயாஂ நிபந்தஸங்க்ரஹாக்யாயாஂ ஸுஶ்ருதவ்யாக்யாயாமுத்தரதந்த்ராந்தர்கதே ஶாலாக்யதந்த்ரே பஞ்சதஶோऽத்யாயஃ||௧௫||

15. chēdyarōgapratiṣēdhādhyāyaḥ — Sushruta Samhita | Ayana Ayurveda | Dr Vijaya Dwarampudi