Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

7. dr̥ṣṭigatarōgavijñānīyādhyāyaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

அதாதோ தஷ்டிகதரோகவிஜ்ஞாநீயமத்யாயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ ||௧|| யதோவாச பகவாந் தந்வந்தரிஃ ||௨||

View original

अथातो दृष्टिगतरोगविज्ञानीयमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||

🔊 Audio coming soon

ஸர்வகதரோகவிஜ்ஞாநீயாநந்தரஂ தஷ்டிகதரோகாணாஂ பாரிஶேஷ்யாதாரம்போ யுக்த இத்யத ஆஹ- அதாத இத்யாதி||௧-௨||

Adhikarana 2 (3-4) · Śloka 4

மஸூரதலமாத்ராஂ து பஞ்சபூதப்ரஸாதஜாம் | கத்யோதவிஸ்புலிங்காபாமித்தாஂ தேஜோபிரவ்யயைஃ ||௩|| ஆவதாஂ படலேநாக்ஷ்ணோர்பாஹ்யேந விவராகதிம் | ஶீதஸாத்ம்யாஂ நணாஂ தஷ்டிமாஹுர்நயநசிந்தகாஃ ||௪||

View original

मसूरदलमात्रां तु पञ्चभूतप्रसादजाम् | खद्योतविस्फुलिङ्गाभामिद्धां तेजोभिरव्ययैः ||३|| आवृतां पटलेनाक्ष्णोर्बाह्येन विवराकृतिम् | शीतसात्म्यां नृणां दृष्टिमाहुर्नयनचिन्तकाः ||४||

🔊 Audio coming soon

தாஂ ச தஷ்டிஂ சிகித்ஸார்தஂ ப்ரமாணாகாரஸ்வலக்ஷணைர்நிர்திஶந்நாஹ- மஸூரேத்யாதி| மஸூரதலமாத்ராமிதி மஸூரதலப்ரமாணாமித்யர்தஃ| பஞ்சபூதப்ரஸாதஜாமிதி பஞ்சபூதாநாஂ தாமபூதாத் ஸாராஜ்ஜாதாமித்யர்தஃ| பஞ்சபூதமத்யே ஏகஸ்ய ப்ராதாந்யமாஹ- இத்தாஂ தேஜோபிரவ்யயைரிதி; ஏதேந தேஜோமயீ தஷ்டிரித்யுக்தம்| கத்யோதவிஸ்புலிங்காபாமிதி கத்யோதோ ஜ்யோதிரிங்கணஃ, விஸ்புலிங்கஃ ஸுக்ஷ்மோऽக்நிகணஃ; கத்யோதவிஸ்புலிங்கௌ தைஜஸாவபி யதா ந தஹதஸ்ததா தஷ்டிரபி ந தஹதி| யதி ஸா கத்யோதாதிஸதஶீ தர்ஹி திவாகரப்ரகாஶாத்ரூபக்ரஹணேந ந பவிதவ்யமித்யாஹ- அவ்யயைரிதி|- அவ்யயைஃ உபசயாபசயரஹிதைஸ்தேஜோபிர்விஶிஷ்டா| தஸ்ய தஷ்டேஃ குதோ பாஸ்வரதா ந தஶ்யத இத்யாஹ- ஆவதாஂ படலேநாக்ஷ்ணோர்பாஹ்யேநேதி; ஆவதாம் ஆச்சாதிதாஂ, பாஹ்யேந தேஜோ ஜலாஶ்ரிதேந| யத்யபி பாஹ்யபடலாவதத்வாத்தஷ்டே ரூபக்ரஹணஸாமர்த்யோபகாதஃ ப்ராப்தஃ, ததாऽபி படலஸ்யாத்யந்தாச்சத்வாத்த்ரோமகூபவிவராந்தரத்வாச்ச தேஜஃபரமாணூநாஂ பஹிஶ்சரத்வே ரூபக்ரஹணஸாமர்த்யஂ தஷ்டேர்நோபஹந்யத இத்யாஹ- விவராகதிமிதி|- விவரஂ சித்ரஂ தஸ்யேவாகதிர்யஸ்யாஃ ஸா ததா தாஂ, ந து ஸாக்ஷாத்தத்ர சித்ரமஸ்தி| விவராகாரவசநேந புநர்மதுதைவோக்தா, ந புநஃ ஸர்வதா ஶுஷிரத்வஂ; ததா ச ஸதி படலாநாஂ ப்ரதிபாதிதாநாமப்யநுபபத்திஃ ஸ்யாத்| தஷ்டேஃ படலசதுஷ்டயேऽபி ரூபக்ரஹணஸாமர்த்யமநுமாதவ்யஂ, காலகாஸ்த்யாஶ்ரிதாப்யந்தரபடலமபி கதே தோஷே ரூபக்ரஹணவிகதிலக்ஷணஸ்ய திமிரஸ்யோக்தேஃ| ஶீதஸாத்ம்யாமிதி| நநு ஶீதேந தேஜோऽபிஹந்யதே தத் கதஂ ஶீதேந ஸாத்ம்யஂ? உச்யதே- பதக்வ்யவஸ்திதயோர்ஜலாக்ந்யோர்விரோதோ, ந புநஃ ஸஹோத்பந்நயோரேககார்யயோஃ; ப்ரபாவாத்வா ஜலாந்தர்கதமப்யேதத்தேஜோ நோபஹந்யதே||௩-௪||

Adhikarana 3 (5) · Śloka 5

ரோகாஂஸ்ததாஶ்ரயாந் கோராந் ஷட் ச ஷட் ச ப்ரசக்ஷ்மஹே | படலாநுப்ரவிஷ்டஸ்ய திமிரஸ்ய ச லக்ஷணம் ||௫||

View original

रोगांस्तदाश्रयान् घोरान् षट् च षट् च प्रचक्ष्महे | पटलानुप्रविष्टस्य तिमिरस्य च लक्षणम् ||५||

🔊 Audio coming soon

ப்ரமாணாதிபிஶ்சிகித்ஸோபயோகிபிர்தஷ்டிமபிதாய ததாஶ்ரயரோகோபவர்ணநார்தஂ படலசதுஷ்டயப்ரவிஷ்டதிமிரலக்ஷணோபதேஶார்தஂ ச ப்ரதிபாதயந்நாஹ- ரோகாநித்யாதி| ததாஶ்ரயாந் தஷ்ட்யாஶ்ரயாநித்யர்தஃ| ஷட் ச ஷட் சேதி த்வாதஶேத்யர்தஃ||௫||

Adhikarana 4 (6) · Śloka 7

ஸிராபிரபிஸம்ப்ராப்ய விகுऽப்யந்தரே பஶம் | ப்ரதமே படலே தோஷோ யஸ்ய தஷ்டௌ வ்யவஸ்திதஃ ||௬|| அவ்யக்தாநி ஸ ரூபாணி ஸர்வாண்யேவ ப்ரபஶ்யதி |௭|

View original

सिराभिरभिसम्प्राप्य विगुऽभ्यन्तरे भृशम् | प्रथमे पटले दोषो यस्य दृष्टौ व्यवस्थितः ||६|| अव्यक्तानि स रूपाणि सर्वाण्येव प्रपश्यति |७|

🔊 Audio coming soon

ப்ரதமபடலகதஸ்ய திமிராரம்பகதோஷஸ்ய ஸம்ப்ராப்திலேஶபூர்வகஂ லக்ஷணமாஹ- ஸிராபிரித்யாதி| அபிஸம்ப்ராப்ய ஸம்யக்கத்வா| விகுணோ துஷ்டஃ| அப்யந்தரே ஸர்வாப்யந்தரே காலகாஸ்த்யாஶ்ரிதே ப்ரதமபடலே| ஸ புருஷஃ| ‘ஸர்வாண்யேவ ப்ரபஶ்யதி’ இத்யத்ர ‘கதாசிதத பஶ்யதி’ இதி பஞ்ஜிகாகாரஃ படதி வ்யாக்யாநயதி ச- கதாசிந்ந ஸர்வகாலம்| ஏதேந ஸ்தாநவிஶேஷாத்தோஷஸ்யால்பபலவத்தோக்தா, ததுத்தரேஷு க்ரமாத் பலவத்த்வமிதி| தாந்யவ்யக்தரூபாண்யபி வக்ஷ்யமாணரூபப்ரமணாருணவர்ணாதியுக்தாநி வாதேந, ததா பித்தேநாதித்யகத்யோதாதீநி நீலபீதவர்ணாநி, ஏவஂ கபேந ஸிதவர்ணாநி, ரக்தேந ரக்தவர்ணாநி, ஸந்நிபாதேந விசித்ராணி| ஏவஂ த்விதீயாதிபடலேஷ்வபி வ்யாக்யேயம்||௬||-

Adhikarana 5 (7-10) · Śloka 10

தஷ்டிர்பஶஂ விஹ்வலதி த்விதீயஂ படலஂ கதே ||௭|| மக்ஷிகா மஶகாந் கேஶாஞ்ஜாலகாநி ச பஶ்யதி | மண்டலாநி பதாகாஂஶ்ச மரீசீஃ குண்டலாநி ச ||௮|| பரிப்லவாஂஶ்ச விவிதாந் வர்ஷமப்ரஂ தமாஂஸி ச | தூரஸ்தாந்யபி ரூபாணி மந்யதே ச ஸமீபதஃ ||௯|| ஸமீபஸ்தாநி தூரே ச தஷ்டேர்கோசரவிப்ரமாத் | யத்நவாநபி சாத்யர்தஂ ஸூசீபாஶஂ ந பஶ்யதி ||௧௦||

View original

दृष्टिर्भृशं विह्वलति द्वितीयं पटलं गते ||७|| मक्षिका मशकान् केशाञ्जालकानि च पश्यति | मण्डलानि पताकांश्च मरीचीः कुण्डलानि च ||८|| परिप्लवांश्च विविधान् वर्षमभ्रं तमांसि च | दूरस्थान्यपि रूपाणि मन्यते च समीपतः ||९|| समीपस्थानि दूरे च दृष्टेर्गोचरविभ्रमात् | यत्नवानपि चात्यर्थं सूचीपाशं न पश्यति ||१०||

🔊 Audio coming soon

த்விதீயபடலகததோஷலக்ஷணமாஹ- தஷ்டிரித்யாதி| த்விதீயஂ படலஂ மேதஃஶ்ரிதம்| பஶமிதி யாதஶீ ப்ரதமே படலே ததோऽதிகஂ விஹ்வலீபவதி| விஹ்வலத்வமாஹ- மக்ஷிகா மஶகாநித்யாதி| மக்ஷிகாதீநாமபாவேऽபி திமிராரம்பகத்விதீயபடலாஶ்ரிததோஷப்ரபாவேண மக்ஷிகாதீநி யதாதோஷவர்ணாநி பஶ்யதி| ஜாலகாநி ஜந்துலாலாவிரசிதஜாலகாகாராணி, மண்டலாநி வர்துலரூபாணி| பதாகாஃ த்வஜாந்| மரீசீஃ மகதஷ்ணாஃ| குண்டலாநி கர்ணகுண்டலாநி| பரிப்லவாஂஶ்சேதி நக்ஷத்ராதீநாஂ கதீஃ| விவிதாந் ஊர்த்வாதஸ்திர்யக்கமநேந கஷ்ணபீதஶுக்லவர்ணதர்ஶநேந வா நாநாப்ரகாராந்| வர்ஷஂ வஷ்டிம்| அஸத்ரூபக்ரஹணே விஹ்வலத்வஂ ப்ரதிபாத்ய ஸத்ரூபக்ரஹணேऽபி தேஶாபரிஜ்ஞாநே தஶோர்விஹ்வலத்வஂ ப்ரதிபாதயந்நாஹ- தூரஸ்தாநீத்யாதி| கோசரவிப்ரமாத் இந்த்ரியார்தவிப்ரமாத்||௭-௧௦||

Adhikarana 6 (11-14) · Śloka 15

ஊர்த்வஂ பஶ்யதி நாதஸ்தாத்ததீயஂ படலஂ கதே | மஹாந்த்யபி ச ரூபாணி ச்சாதிதாநீவ வாஸஸா ||௧௧|| கர்ணநாஸாக்ஷியுக்தாநி விபரீதாநி வீக்ஷதே | யதாதோஷஂ ச ரஜ்யேத தஷ்டிர்தோஷே பலீயஸி ||௧௨|| அதஃஸ்திதே ஸமீபஸ்தஂ தூரஸ்தஂ சோபரிஸ்திதே | பார்ஶ்வஸ்திதே ததா தோஷே பார்ஶ்வஸ்தாநி ந பஶ்யதி ||௧௩|| ஸமந்ததஃ ஸ்திதே தோஷே ஸங்குலாநீவ பஶ்யதி | தஷ்டிமத்யகதே தோஷே ஸ ஏகஂ மந்யதே த்விதா ||௧௪|| த்விதாஸ்திதே த்ரிதா பஶ்யேத்பஹுதா சாநவஸ்திதே | திமிராக்யஃ ஸ வை தோஷஃ... |௧௫|

View original

ऊर्ध्वं पश्यति नाधस्तात्तृतीयं पटलं गते | महान्त्यपि च रूपाणि च्छादितानीव वाससा ||११|| कर्णनासाक्षियुक्तानि विपरीतानि वीक्षते | यथादोषं च रज्येत दृष्टिर्दोषे बलीयसि ||१२|| अधःस्थिते समीपस्थं दूरस्थं चोपरिस्थिते | पार्श्वस्थिते तथा दोषे पार्श्वस्थानि न पश्यति ||१३|| समन्ततः स्थिते दोषे सङ्कुलानीव पश्यति | दृष्टिमध्यगते दोषे स एकं मन्यते द्विधा ||१४|| द्विधास्थिते त्रिधा पश्येद्बहुधा चानवस्थिते | तिमिराख्यः स वै दोषः... |१५|

🔊 Audio coming soon

ததீயபடலகததோஷலக்ஷணமாஹ- ஊர்த்வமித்யாதி| ததீயஂ படலஂ மாஂஸாஶ்ரிதம்| ஊர்த்வஂ பஶ்யதீதி ஆலோகஸஹாயத்வேந தஶ ஊர்த்வமுபலம்போ நாதஸ்தாத்| விபரீதாநி கர்ணாதிஹீநாநி| யதாதோஷஂ சேதி ஸாமர்த்யாந்மாஂஸஸ்திதஶோணிதஸஹாயேந பலவத்தரதோஷேண தஷ்டௌ ராக உத்பத்யத இத்யர்தஃ| அத ஏவ ப்ரதமத்விதீயபடலயோஃ ஶோணிதாபாவாத்ராகாபாவஃ| அதஃஸ்திதே தஷ்டிமண்டலாதோபாகஸ்திதே தோஷே இத்யர்தஃ| ஸங்குலாநீவேதி மிஶ்ரீபூதாநீவ வஸ்துரூபாணி பஶ்யதி| த்விதா ஸ்திதே ‘தோஷே’ இதி ஶேஷஃ| அநவஸ்திதே சஞ்சலே தோஷே| திமிராக்யஃ திமிரஸஞ்ஜ்ஞஃ, ராகப்ராப்தஸ்ய ச திமிரஸ்ய ‘காச’ இதி ஸஞ்ஜ்ஞா||௧௧-௧௪||-

Adhikarana 7 (15-17) · Śloka 17

... சதுர்தஂ படலஂ கதஃ ||௧௫|| ருணத்தி ஸர்வதோ தஷ்டிஂ லிங்கநாஶஃ ஸ உச்யதே | தஸ்மிந்நபி தமோபூதே நாதிரூடே மஹாகதே ||௧௬|| சந்த்ராதித்யௌ ஸநக்ஷத்ராவந்தரீக்ஷே ச வித்யுதஃ | நிர்மலாநி ச தேஜாஂஸி ப்ராஜிஷ்ணூநி ச பஶ்யதி ||௧௭||

View original

... चतुर्थं पटलं गतः ||१५|| रुणद्धि सर्वतो दृष्टिं लिङ्गनाशः स उच्यते | तस्मिन्नपि तमोभूते नातिरूढे महागदे ||१६|| चन्द्रादित्यौ सनक्षत्रावन्तरीक्षे च विद्युतः | निर्मलानि च तेजांसि भ्राजिष्णूनि च पश्यति ||१७||

🔊 Audio coming soon

சதுர்தபடலகததோஷலக்ஷணமாஹ- ஸ இத்யாதி| ஸ ஏவ திமிராக்யஃ, சதுர்தஂ படலஂ தேஜோஜலாஶ்ரிதஂ ப்ராப்தோ யதா ஸர்வதோ தஷ்டிஂ ருணத்தி ததா லிங்கநாஶ உச்யத இதி ஸம்பந்தஃ| லிங்கநாஶ இதி லிங்கஂ சக்ஷுரிந்த்ரியஶக்திஃ, தஸ்ய நாஶோ யஸ்மிந் ஸ லிங்கநாஶோ தோஷஃ| தத்ராப்யல்பேஷு தோஷேஷு கேஷாஞ்சித்வஸ்துவிஶேஷாணாமுபலம்போ பவதீதி தர்ஶயந்நாஹ- தஸ்மிந்நிதி| தஸ்மிந் லிங்கநாஶே| தமோபூதே இதி அத்ர பூதஶப்த உபமாநே| நாதிருடே நாதிவத்தே| மஹாகதே ப்ரதாநேந்த்ரியதிரோபாவகத்வாத்| நிர்மலாநி ச தேஜாஂஸி அக்ந்யாதீநி, ப்ராஜிஷ்ணூநி அந்யாந்யபி தீப்திமந்தி யாநி வஸ்தூநி தாநி பஶ்யதீத்யர்தஃ||௧௫-௧௭||

Adhikarana 8 (18) · Śloka 18

ஸ ஏவ லிங்கநாஶஸ்து நீலிகாகாசஸஞ்ஜ்ஞிதஃ |௧௮|

View original

स एव लिङ्गनाशस्तु नीलिकाकाचसञ्ज्ञितः |१८|

🔊 Audio coming soon

தஸ்யைவ லிங்கநாஶஸ்யாபரஂ ஸஞ்ஜ்ஞாத்வயஂ ப்ரதிபாதயந்நாஹ- ஸ ஏவேத்யாதி| நீலிகாவிஶேஷிதா காசஸஞ்ஜ்ஞா ஸஞ்ஜாதா யஸ்ய ஸ ததா| காசஸஞ்ஜ்ஞா ச ததீயேऽபி படலே ராகிதிமிரஸ்ய ராகோத்பத்தித்வாரேண ஸூசிதா| ஏதேந காசத்வாத் படலத்வயகதயோரபி தோஷயோஃ ஷட்த்வஂ ந து த்வாதஶத்வம்| அஸ்யாக்ரே கிசித் ‘யந்மயஸ்தந்மயாநி’ இத்யாதிபாடமாபாதநிகாபூர்வகஂ படந்தி, ஸ சாபாவாந்ந லிகிதஃ|௧௮|-

Adhikarana 9 (18) · Śloka 19

தத்ர வாதேந ரூபாணி ப்ரமந்தீவ ஸ பஶ்யதி ||௧௮|| ஆவிலாந்யருணாபாநி வ்யாவித்தாநி ச மாநவஃ |௧௯|

View original

तत्र वातेन रूपाणि भ्रमन्तीव स पश्यति ||१८|| आविलान्यरुणाभानि व्याविद्धानि च मानवः |१९|

🔊 Audio coming soon

இதாநீஂ தேஷு படலேஷு க்ரமேண வாதாதிதேஷாரப்தஸ்ய திமிரஸ்ய லிங்காநி தர்ஶயந்நாஹ- வாதேநேத்யாதி| ஆவிலாநி ஸமலாநி, அருணாபாநி ஈஷத்ரக்தாநி| வ்யாவித்தாநி வக்ராணி||௧௮||-

Adhikarana 10 (19) · Śloka 20

பித்தேநாதித்யகத்யோதஶக்ரசாபதடித்குணாந் ||௧௯|| ஶிகிபர்ஹவிசித்ராணி நீலகஷ்ணாநி பஶ்யதி |௨௦|

View original

पित्तेनादित्यखद्योतशक्रचापतडिद्गुणान् ||१९|| शिखिबर्हविचित्राणि नीलकृष्णानि पश्यति |२०|

🔊 Audio coming soon

பித்தஜதிமிரலக்ஷணமாஹ- பித்தேநேத்யாதி| கத்யோதோ ஜ்யோதிரிங்கணஃ| ஶக்ரசாபம் இந்த்ரதநுஃ, தடித்குணோ வித்யுல்லதா, ஶிகிபர்ஹஃ மயூரபிச்சஃ||௧௯||-

Adhikarana 11 (20-21) · Śloka 22

கபேந பஶ்யேத்ரூபாணி ஸ்நிக்தாநி ச ஸிதாநி ச ||௨௦|| கௌரசாமரகௌராணி ஶ்வேதாப்ரப்ரதிமாநி ச | பஶ்யேதஸூக்ஷ்மாண்யத்யர்தஂ வ்யப்ரே சைவாப்ரஸம்ப்லவம் ||௨௧|| ஸலிலப்லாவிதாநீவ பரிஜாட்யாநி மாநவஃ |௨௨|

View original

कफेन पश्येद्रूपाणि स्निग्धानि च सितानि च ||२०|| गौरचामरगौराणि श्वेताभ्रप्रतिमानि च | पश्येदसूक्ष्माण्यत्यर्थं व्यभ्रे चैवाभ्रसम्प्लवम् ||२१|| सलिलप्लावितानीव परिजाड्यानि मानवः |२२|

🔊 Audio coming soon

ஶ்லேஷ்மஜதிமிரலக்ஷணமாஹ- கபேநேத்யாதி| கௌரசாமரகௌராணீதி ஶ்வேதசாமரவச்சுக்லாநி| ஸிதாநி சேதி ஸுதௌதஶுக்லவஸ்த்ரஸதஶாநி| அஸூக்ஷ்மாணி ஸ்தூலாநி| வ்யப்ரே விகதகநே | அப்ரஸம்ப்லவஂ மேகாநாஂ ஸர்வதோ கமநம்| ஸலிலப்லாவிதாநீவ பரிஜாட்யாநீதி ஸர்வதஃ ஸலிலப்லவநேநேவ ஶுக்லாநி ஸ்திமிதாநி ச ரூபாணி பஶ்யதி||௨௦-௨௧||-

Adhikarana 12 (22) · Śloka 23

ததா ரக்தேந ரக்தாநி தமாஂஸி விவிதாநி ச ||௨௨|| ஹரிதஶ்யாவகஷ்ணாநி தூமதூம்ராணி சேக்ஷதே |௨௩|

View original

तथा रक्तेन रक्तानि तमांसि विविधानि च ||२२|| हरितश्यावकृष्णानि धूमधूम्राणि चेक्षते |२३|

🔊 Audio coming soon

ரக்தஜதிமிரலக்ஷணமாஹ- ததேத்யாதி| தூமதூம்ராணி தூமவேஷ்டிதாநீவ| யத்யபி திமிரஸ்ய ரக்தாந்தர்கததோஷஜந்யத்வாத்ரக்தஜஸஞ்ஜ்ஞா ந ஸ்யாத், ததாऽபி ரக்தபாஹுல்யாதுபசாராத்வா ரக்தஜவ்யபதேஶஃ||௨௨||-

Adhikarana 13 (23-24) · Śloka 24

ஸந்நிபாதேந சித்ராணி விப்லுதாநி ச பஶ்யதி ||௨௩|| பஹுதா வா த்விதா வாऽபி ஸர்வாண்யேவ ஸமந்ததஃ | ஹீநாதிகாங்காந்யதவா ஜ்யோதீஂஷ்யபி ச பஶ்யதி ||௨௪||

View original

सन्निपातेन चित्राणि विप्लुतानि च पश्यति ||२३|| बहुधा वा द्विधा वाऽपि सर्वाण्येव समन्ततः | हीनाधिकाङ्गान्यथवा ज्योतींष्यपि च पश्यति ||२४||

🔊 Audio coming soon

ஸந்நிபாதஜதிமிரலக்ஷணமாஹ- ஸந்நிபாதேநேத்யாதி| சித்ராணி நாநாவர்ணாநி விப்லுதாநி ஸர்வதோऽவகீர்ணாநி| பஹுதா பஹுத்வஂ கதாநி, த்விதா த்வித்வஂ கதாநி, ஸர்வாண்யேவ யாவத்த்ரஷ்டவ்யாநி ரூபாணி| ஹீநாதிகாங்காநீதி ந கேவலஂ ததீயே படலே ஹீநாதிகாங்காநி பஶ்யதி ஸந்நிபாதேந புநஃ படலாந்தரேऽபி ஹீநாதிகாங்காநி பஶ்யதி| ஜ்யோதீஂஷி தாரகாணி||௨௩-௨௪||

Adhikarana 14 (25) · Śloka 26

பித்தஂ குர்யாத் பரிம்லாயி மூர்ச்சிதஂ ரக்ததேஜஸா | பீதா திஶஸ்ததோத்யந்தமாதித்யமிவ பஶ்யதி ||௨௫|| விகீர்யமாணாந் கத்யோதைர்வக்ஷாஂஸ்தேஜோபிரேவ ச |௨௬|

View original

पित्तं कुर्यात् परिम्लायि मूर्च्छितं रक्ततेजसा | पीता दिशस्तथोद्यन्तमादित्यमिव पश्यति ||२५|| विकीर्यमाणान् खद्योतैर्वृक्षांस्तेजोभिरेव च |२६|

🔊 Audio coming soon

நநு வாதபித்தகபஶோணிதஸந்நிபாதைஃ பஞ்சபிஃ பஞ்சதிமிராணாஂ சோத்தராவஸ்தாஸு காசலிங்கநாஶஸஞ்ஜ்ஞே கதே, காசாஶ்ச ஷட் வ்யாக்யேயா இதி தேஷாஂ ஷட்த்வோபபத்திஹேதுபூதஷஷ்டபரிம்லாயிதிமிரகதநாய, ததா பரிம்லாயிதிமிராக்ராந்தஸ்ய புஂஸோ யாதஶஂ ரூபக்ரஹணஂ பவதி தாதக்ரூபகதநாய ச ப்ராஹ- பித்தமித்யாதி| மூர்ச்சிதஂ ஸஂயுக்தஂ, ரக்ததேஜஸா ரக்தப்ரஸாதேந; அந்யே து ரக்தார்தஂ தேஜோ ரக்ததேஜஃ, தேந மூர்ச்சிதஂ; ஏதேந ரக்தார்தஂ பரிணம்யமாநரஸேந ஸஂயுக்தமித்யர்தஃ| ஈதஶே ச வ்யாக்யாநே நாமாந்வயஃ ஸங்கச்சதே| யதா பரிம்லாயீ க்ஷயீ கத்யதே ததா ச வக்ஷ்யதி,- ‘தோஷக்ஷயாத் கதாசித் ஸ்யாத் ஸ்வயஂ தத்ர ச தர்ஶநம்’ இதி, தச்ச க்ஷயித்வஂ லங்கநாதிபிருபபஂஹகரஸக்ஷயாத் பித்தக்ஷயாச்சோபபத்யதே| ரக்தஜபக்ஷே ரக்தக்ஷயோபபத்திர்நாஸ்தி| கேசித் ‘ரக்ததேஜஸா’ இத்யத்ர ‘பக்ததேஜஸா’ இதி படந்தி, வ்யாக்யாநயந்தி ச- பக்ததேஜஸா ஆஹாரப்ரஸாதேந ரஸாக்யேநேத்யர்தஃ| அத்ர ஸாத்யகிப்ரபதீநாஂ மதாநுலோமேந ரக்தமூர்ச்சிதஂ பித்தஂ ஹ்யபீத்யவகந்தவ்யம்| ததா ச ராககதநப்ரஸ்தாவே ஸாத்யகிஃ- “பித்தரக்தோத்திதா பீதாஶ்சித்ரிதாஃ ஸந்நிபாதஜாஃ”- இதி| ஏக ஏவாஸௌ பரிம்லாயீ ரோகோऽராகப்ராப்தஃ ஸந் திமிராக்யஃ, ராகப்ராப்தஸ்து காசாக்யஃ, ஸ ஏவ கிஞ்சித்தர்ஶநநாஶகாரீ லிங்கநாஶஃ| ஸர்வாண்யேவ திமிராணி ப்ரதமத்விதீயபடலகதாநி ஸாத்யாநி; ததீயபடலகதாநி ராகப்ராப்த்யா காசாக்யாநி பவந்தி, ததா யாப்யாநி||௨௫||-

Adhikarana 15 (26) · Śloka 26

வக்ஷ்யாமி ஷட்விதஂ ராகைர்லிங்கநாஶமதஃ பரம் ||௨௬||

View original

वक्ष्यामि षड्विधं रागैर्लिङ्गनाशमतः परम् ||२६||

🔊 Audio coming soon

ததீயராகிதிமிரஸ்ய காசாக்யாஂ ப்ராப்தஸ்ய லிங்கநாஶஸ்ய ச ராகேணைவ ஸங்க்யாஷட்த்வஂ நிர்திஶந்நாஹ- வக்ஷ்யாமீத்யாதி| ஷட்விதஂ ஷட்பேதபிந்நம்| ததீயபடலகதஂ காசாக்யாஂ ப்ராப்தஂ திமிரமிதி ஶேஷஃ| ராகைஃ வக்ஷ்யமணைஃ அருணாதிபிஃ| லிங்கநாஶமதஃ பரமிதி காசாக்யதிமிரகதநாநந்தரஂ லிங்கநாஶமபி ஷட்விதஂ வக்ஷ்யாமி||௨௬||

Adhikarana 16 (27) · Śloka 27

ராகோऽருணோ மாருதஜஃ ப்ரதிஷ்டஃ பித்தாத் பரிம்லாய்யதவாऽபி நீலஃ | கபாத் ஸிதஃ ஶோணிதஜஸ்து ரக்தஃ ஸமஸ்ததோஷோऽத விசித்ரரூபஃ ||௨௭||

View original

रागोऽरुणो मारुतजः प्रदिष्टः पित्तात् परिम्लाय्यथवाऽपि नीलः | कफात् सितः शोणितजस्तु रक्तः समस्तदोषोऽथ विचित्ररूपः ||२७||

🔊 Audio coming soon

தாநேவாருணாதிகாந் ராகாநாஹ- ராக இத்யாதி| பரிம்லாயீ பீத இத்யர்தஃ| அருணாதிராகைஃ பஞ்சபிஸ்தாவத் பஞ்ச காசா ஜ்ஞேயாஃ, ஷஷ்டஃ காசஶ்ச பரிம்லாயீ ரோகஃ பரஂ ராகப்ராப்தஃ| அஸ்ய ச பீதவர்ணதா ஸாத்யகிவசநாதவகந்தவ்யா| ஏவஂ ஷட் காசாஃ கதிதாஃ||௨௭||

Adhikarana 17 (28) · Śloka 29

ரக்தஜஂ மண்டலஂ தஷ்டௌ ஸ்தூலகாசாநலப்ரபம் | பரிம்லாயிநி ரோகே ஸ்யாந்ம்லாய்யாநீலஂ ச மண்டலம் ||௨௮|| தோஷக்ஷயாத் கதாசித் ஸ்யாத்ஸ்வயஂ தத்ர ச தர்ஶநம் |௨௯|

View original

रक्तजं मण्डलं दृष्टौ स्थूलकाचानलप्रभम् | परिम्लायिनि रोगे स्यान्म्लाय्यानीलं च मण्डलम् ||२८|| दोषक्षयात् कदाचित् स्यात्स्वयं तत्र च दर्शनम् |२९|

🔊 Audio coming soon

அத்ர பித்தாத் பரிம்லாயீத்யுக்தஂ தஸ்ய ச லக்ஷணமநுக்தஂ வக்துமாஹ- ரக்தஜமித்யாதி| ரக்தஜஂ ரக்தப்ரஸாதாஜ்ஜாதஂ ரக்ததேஜஸா ஜாதஂ வா| ஸ்தூலகாசாநலப்ரபமிதி பாஹுல்யேந ஸ்தூலகாசாபஂ, வர்ணேநாநலப்ரபம்| அந்யே து ‘அருணஂ மண்டலஂ தஷ்டௌ ஸ்தூலகாசாருணப்ரபஂ’ இதி படந்தி வ்யாக்யாநயந்தி ச- அருணம் அருணவர்ணஂ| கீதஶமருணமித்யாஹ- ஸ்தூலகாசாருணப்ரபமிதி|- ஸ்தூலகாசஸ்யேவாருணா ப்ரபா யஸ்ய தத்ததா| ஏஷ பாடஃ பஞ்ஜிகயா தூஷிதஃ| ம்லாயி க்ஷயி| ஆநீலமிதி ஈஷந்நீலம்| அநலப்ரபத்வேந ச பீதத்வமுக்தமேவ, தஸ்மாத் கிஞ்சிந்நீலபீதமித்யர்தஃ| அந்யே து ‘ம்லாயீநீலம்’ இதி படந்தி, வ்யாக்யாநயந்தி ச- ம்லாயீநீலஂ பீதநீலமித்யர்தஃ| தத்ர பீதஂ ரஸமூர்ச்சிதபித்தஜநிதஂ, நீலஂ புநஃ ரக்தமூர்ச்சிதபித்தஜம்| அத்ர ததீயபடலஸ்தே ராகே தோஷவ்யாதி(ப்தி)வஶாத்ராகஸ்ய மண்டலாகாரதைவ, ந து லே(ரே)காதிப்ரகாரத்வமிதி நியமார்தஂ புநர்மண்டலக்ரஹணமிதி| தோஷக்ஷயாதித்யாதி கர்மக்ஷயாத்தோஷக்ஷயே ஸஞ்ஜாதே கதாசிதாகஸ்மிகஂ தத்ர பரிம்லாயிநி ரோகே தர்ஶநஂ ஸ்யாதித்யேகே; அந்யே து பித்தஸம்மூர்ச்சாகரரஸஸங்க்ஷயாத் க்ஷீணே தோஷே தத்ர கதாசித்தர்ஶநஂ ஸ்யாதிதி வ்யாக்யாஂ குர்வந்தீதி| அயஂ யாப்யஃ||௨௮||-

Adhikarana 18 (29-33) · Śloka 33

அருணஂ மண்டலஂ வாதாச்சஞ்சலஂ பருஷஂ ததா ||௨௯|| பித்தாந்மண்டலமாநீலஂ காஂஸ்யாபஂ பீதமேவ வா | ஶ்லேஷ்மணா பஹலஂ ஸ்நிக்தஂ ஶங்ககுந்தேந்துபாண்டுரம் ||௩௦|| சலத்பத்மபலாஶஸ்தஃ ஶுக்லோ பிந்துரிவாம்பஸஃ | ஸங்குசத்யாதபேऽத்யர்தஂ சாயாயாஂ விஸ்ததோ பவேத் ||௩௧|| மத்யமாநே ச நயநே மண்டலஂ தத்விஸர்பதி | ப்ரவாலபத்மபத்ராபஂ மண்டலஂ ஶோணிதாத்மகம் ||௩௨|| தஷ்டிராகோ பவேச்சித்ரோ லிங்கநாஶே த்ரிதோஷஜே | யதாஸ்வஂ தோஷலிங்காநி ஸர்வேஷ்வேவ பவந்தி ஹி ||௩௩||

View original

अरुणं मण्डलं वाताच्चञ्चलं परुषं तथा ||२९|| पित्तान्मण्डलमानीलं कांस्याभं पीतमेव वा | श्लेष्मणा बहलं स्निग्धं शङ्खकुन्देन्दुपाण्डुरम् ||३०|| चलत्पद्मपलाशस्थः शुक्लो बिन्दुरिवाम्भसः | सङ्कुचत्यातपेऽत्यर्थं छायायां विस्तृतो भवेत् ||३१|| मृद्यमाने च नयने मण्डलं तद्विसर्पति | प्रवालपद्मपत्राभं मण्डलं शोणितात्मकम् ||३२|| दृष्टिरागो भवेच्चित्रो लिङ्गनाशे त्रिदोषजे | यथास्वं दोषलिङ्गानि सर्वेष्वेव भवन्ति हि ||३३||

🔊 Audio coming soon

இதாநீஂ காசாக்யாஂ ப்ராப்தஸ்ய திமிரஸ்ய ராகேண ஷட்த்வஂ ப்ரதிபாத்ய, ஷட்விதஂ லிங்கநாஶமதஃ பரஂ வக்ஷ்யாமீதி யதுக்தஂ ததேவ ஷட்விதத்வஂ மண்டலராகபேதேந விவண்வந்நாஹ- அருணமித்யாதி| பருஷஂ கரஸ்பர்ஶம்| ஆநீலம் ஈஷந்நீலஂ, காஂஸ்யாபம் ஆபாண்டுபீதம்| பஹலஂ ஸ்தூலம்| ஶுக்லோ பிந்துரிவாம்பஸ இத்யஸ்யாக்ரே கேசித் ‘ஸங்குசத்யாதபேऽத்யர்தஂ சாயாயாஂ விஸ்ததோ பவேத்’ இதி படந்தி| லிங்கநாஶேऽபி பூர்வோக்தவாதாதிரூபப்ரமணாருணவர்ணாதிதோஷலிங்கஂ ஜ்ஞேயமிதி தர்ஶயிதுமாஹ- யதாஸ்வமித்யாதி| யதாஸ்வஂ தோஷலிங்காநீதி பூர்வோக்தவாதாதிதிமிராணாஂ ரூபப்ரணாதிலக்ஷணாநீத்யர்தஃ| ஏஷு லிங்கநாஶேஷு கேவலஶ்லேஷ்மஜலிங்கநாஶஂ விஹாயாந்யே லிங்கநாஶா அஸாத்யாஃ| அத்ர கிஞ்சித்தர்ஶநாவஸ்தாஂ ப்ராப்தஃ பரிம்லாய்யேவ ரோகஃ ஷஷ்டோ லிங்கநாஶோ ஜ்ஞேயஃ| ஏவஂ ஷட் லிங்கநாஶா உக்தாஃ||௨௯-௩௩||

Adhikarana 19 (34) · Śloka 35

ஷட் லிங்கநாஶாஃ ஷடிமே ச ரோகா தஷ்ட்யாஶ்ரயாஃ ஷட் ச ஷடேவ ச ஸ்யுஃ | ததா நரஃ பித்தவிதக்ததஷ்டிஃ கபேந சாந்யஸ்த்வத தூமதர்ஶீ ||௩௪|| யோ ஹ்ரஸ்வஜாட்யோ(த்யோ) நகுலாந்ததா ச கம்பீரஸஞ்ஜ்ஞா ச ததைவ தஷ்டிஃ |௩௫|

View original

षड् लिङ्गनाशाः षडिमे च रोगा दृष्ट्याश्रयाः षट् च षडेव च स्युः | तथा नरः पित्तविदग्धदृष्टिः कफेन चान्यस्त्वथ धूमदर्शी ||३४|| यो ह्रस्वजाड्यो(त्यो) नकुलान्धता च गम्भीरसञ्ज्ञा च तथैव दृष्टिः |३५|

🔊 Audio coming soon

ராகைரருணாதிகைஃ ஷட்விதஂ லிங்கநாஶமபிதாயாபராந் பித்தவிதக்ததஷ்ட்யாதிகாந் ஷடேவ நிர்திஶந்நாஹ- ஷடித்யாதி| ஷட்லிங்கநாஶா இதி ‘வக்ஷ்யாமி ஷட்விதஂ ராகைர்லிங்கநாஶமதஃ பரஂ’ இத்யநைநேவ லிங்கநாஶாநாஂ ஷட்த்வே ப்ராப்தே புநஃ ஷடிதி யத்ஸங்க்யாகரணஂ தந்நியமார்தஂ, தேந திமிரகாசலிங்கநாஶாநாஂ பதக் ஸங்க்யாகரணஂ ந கணநீயஂ; ஏதேநைததுக்தஂ பவதி- ஷட் லிங்கநாஶாஃ, ஷடிமே ச ரோகா வக்ஷ்யமாணாஃ பித்தவிதக்ததஷ்ட்யாதயஃ, ஏவஂ தஷ்ட்யாஶ்ரயா த்வாதஶ| ஷடிமே ச ரோகா இதி வக்ஷ்யமாணாஃ பித்தவிதக்ததஷ்ட்யாதயஃ| தஷ்ட்யாஶ்ரயாஃ ஷட் ச ஷடேவ ஸ்யுரிதி அத்ராபி பூர்வஶங்கயா ஷடேவேதி பரஸ்மாந்நியமயதி; த்வாதஶைவ தஷ்ட்யாஶ்ரயா ரோகா பவேயுரித்யர்தஃ| கே தே பித்தவிதக்ததஷ்ட்யாதயஃ ஷடித்யாஹ- ததேத்யாதி| ததாஶப்தோ பிந்நக்ரமே, கபேந சாந்ய இத்யத்ர ஸம்பத்யதே; தேந கபேநாபி விதக்ததஷ்டிரந்ய இத்யர்தஃ||௩௪||-

Adhikarana 20 (35-36) · Śloka 37

பித்தேந துஷ்டேந கதேந தஷ்டிஂ பீதா பவேத்யஸ்ய நரஸ்ய தஷ்டிஃ ||௩௫|| பீதாநி ரூபாணி ச மந்யதே யஃ ஸ மாநவஃ பித்தவிதக்ததஷ்டிஃ | ப்ராப்தே ததீயஂ படலஂ து தோஷே திவா ந பஶ்யேந்நிஶி வீக்ஷதே ச ||௩௬|| (ராத்ரௌ ஸ ஶீதாநுகஹீததஷ்டிஃ பித்தால்பபாவாதபி தாநி பஶ்யேத்) |௩௭|

View original

पित्तेन दुष्टेन गतेन दृष्टिं पीता भवेद्यस्य नरस्य दृष्टिः ||३५|| पीतानि रूपाणि च मन्यते यः स मानवः पित्तविदग्धदृष्टिः | प्राप्ते तृतीयं पटलं तु दोषे दिवा न पश्येन्निशि वीक्षते च ||३६|| (रात्रौ स शीतानुगृहीतदृष्टिः पित्ताल्पभावादपि तानि पश्येत्) |३७|

🔊 Audio coming soon

பித்தவிதக்ததஷ்டேர்லக்ஷணமாஹ- பித்தேநேத்யாதி| தஷ்டேந வத்தேந| நிஶி வீக்ஷதே சேதி ராத்ரௌ ஶீதோபகததஷ்டித்வாத் பித்தாபாவஃ, அதோ ராத்ரௌ ரூபதர்ஶநம்| ஸாத்யோऽயம்||௩௫-௩௬||-

Adhikarana 21 (38) · Śloka 38

ததா நரஃ ஶ்லேஷ்மவிதக்ததஷ்டிஸ்தாந்யேவ ஶுக்லாநி ஹி மந்யதே து ||௩௭|| த்ரிஷு ஸ்திதோல்பஃ படலேஷு தோஷோ நக்தாந்த்யமாபாதயதி ப்ரஸஹ்ய | திவா ஸ ஸூர்யாநுகஹீதசக்ஷுரிக்ஷேத ரூபாணி கபால்பபாவாத் ||௩௮||

View original

तथा नरः श्लेष्मविदग्धदृष्टिस्तान्येव शुक्लानि हि मन्यते तु ||३७|| त्रिषु स्थितोल्पः पटलेषु दोषो नक्तान्ध्यमापादयति प्रसह्य | दिवा स सूर्यानुगृहीतचक्षुरिक्षेत रूपाणि कफाल्पभावात् ||३८||

🔊 Audio coming soon

கபவிதக்ததஷ்டேர்லக்ஷணமாஹ- நர இத்யாதி| கபேந துஷ்டேந கதேந தஷ்டிஂ ஸிதா பவேத்யஸ்ய நரஸ்ய தஷ்டிரிதி ததாஶப்தார்தஃ| தாந்யேவ ரூபாணி| அயமபி ஸாத்யஃ||௩௮||

Adhikarana 22 (39) · Śloka 39

ஶோகஜ்வராயாஸஶிரோபிதாபைரப்யாஹதா யஸ்ய நரஸ்ய தஷ்டிஃ | ஸதூமகாந் பஶ்யதி ஸர்வபாவாஂஸ்தஂ தூமதர்ஶீதி வதந்தி ரோகம் ||௩௯||

View original

शोकज्वरायासशिरोभितापैरभ्याहता यस्य नरस्य दृष्टिः | सधूमकान् पश्यति सर्वभावांस्तं धूमदर्शीति वदन्ति रोगम् ||३९||

🔊 Audio coming soon

தூமதர்ஶிநோ லக்ஷணமாஹ- ஶோகேத்யாதி| ஶிரோபிதாபஃ ஶிரோவ்யதா| அயஂ பித்தஜஃ ஸாத்யஶ்ச||௩௯||

Adhikarana 23 (40) · Śloka 40

ஸ ஹ்ரஸ்வஜாட்யோ திவஸேஷு கச்ச்ராத்த்ரஸ்வாநி ரூபாணி ச யேந பஶ்யேத் |௪௦|

View original

स ह्रस्वजाड्यो दिवसेषु कृच्छ्राद्ध्रस्वानि रूपाणि च येन पश्येत् |४०|

🔊 Audio coming soon

ஹ்ரஸ்வஜாட்யலக்ஷணமாஹ - ஸ இத்யாதி| ஸ புருஷஃ| யேந விகாரேண| அத்ர திவஸேஷு பஶ்யேதிதி வசநாத்ராத்ரௌ ந பஶ்யதீத்யவகம்யதே| கேசித்து ‘ராத்ரௌ ச ஶீதாநுகஹீததஷ்டிஃ பித்தால்பபாவாதபி தாநி பஶ்யேத்’ இதி படந்தி; தச்சாஸங்கதஂ, அஸ்ய நக்தாந்ததாஜநகத்வாத்| ததா ச விதேஹஃ,- “நக்தமந்தாஸ்து சத்வாரோ யே புரஸ்தாத் ப்ரகீர்திதாஃ| தேஷாமஸாத்யோ நகுலோ ஹ்ரஸ்வஜாட்ய(த்ய)ஸ்ததைவ ச”- இதி| அத்ர ச தஷ்டிமத்யகதஃ பீதோ ராகோ ஜ்ஞேயஃ| அஸ்ய படலசதுஷ்டயாஶ்ரிதபித்தப்ரபவத்வாதஸாத்யத்வம்|௪௦|-

Adhikarana 24 (40) · Śloka 41

வித்யோததே யேந நரஸ்ய தஷ்டிர்தோஷாபிபந்நா நகுலஸ்ய யத்வத் ||௪௦|| சித்ராணி ரூபாணி திவா ஸ பஶ்யேத் ஸ வை விகாரோ நகுலாந்த்யஸஞ்ஜ்ஞஃ |௪௧|

View original

विद्योतते येन नरस्य दृष्टिर्दोषाभिपन्ना नकुलस्य यद्वत् ||४०|| चित्राणि रूपाणि दिवा स पश्येत् स वै विकारो नकुलान्ध्यसञ्ज्ञः |४१|

🔊 Audio coming soon

நகுலாந்த்யலக்ஷணமாஹ- வித்யோதத இத்யாதி| தோஷாபிபந்நா தோஷைர்வ்யாப்தா| சித்ராணி ஸர்வதோஷவர்ணாநி| திவா ஸ பஶ்யேதிதி வசநாத்ராத்ரௌ ந பஶ்யதீத்யவகம்யதே| ஸர்வஜோऽஸாத்யஶ்ச||௪௦||-

Adhikarana 25 (41) · Śloka 42

தஷ்டிர்விரூபா ஶ்வஸநோபஸஷ்டா ஸங்குச்யதேऽப்யந்தரதஶ்ச யாதி ||௪௧|| ருஜாவகாடா ச தமக்ஷிரோகஂ கம்பீரிகேதி ப்ரவதந்தி தஜ்ஜ்ஞாஃ |௪௨|

View original

दृष्टिर्विरूपा श्वसनोपसृष्टा सङ्कुच्यतेऽभ्यन्तरतश्च याति ||४१|| रुजावगाढा च तमक्षिरोगं गम्भीरिकेति प्रवदन्ति तज्ज्ञाः |४२|

🔊 Audio coming soon

கம்பீரிகாயா லக்ஷணமாஹ- தஷ்டிரித்யாதி| விரூபா விகதரூபா| ஶ்வஸநோபஸஷ்டா வாதோபத்ருதா| ருஜாவகாடா தீவ்ரவேதநா| இயமப்யஸாத்யா||௪௧||-

Adhikarana 26 (42) · Śloka 43

பாஹ்யௌ புநர்த்வாவிஹ ஸம்ப்ரதிஷ்டௌ நிமித்ததஶ்சாப்யநிமித்ததஶ்ச ||௪௨|| நிமித்ததஸ்தத்ர ஶிரோபிதாபாஜ்ஜ்ஞேயஸ்த்வபிஷ்யந்தநிதர்ஶநைஶ்ச |௪௩|

View original

बाह्यौ पुनर्द्वाविह सम्प्रदिष्टौ निमित्ततश्चाप्यनिमित्ततश्च ||४२|| निमित्ततस्तत्र शिरोभितापाज्ज्ञेयस्त्वभिष्यन्दनिदर्शनैश्च |४३|

🔊 Audio coming soon

ஹேதுபேதேந பாஹ்யௌ நிர்திஶந்நாஹ- பாஹ்யாவித்யாதி| பஹிர்பவௌ பாஹ்யௌ; யத்யபி ப்ராக்ஸூத்ரே ஸங்க்ஷேபேணோபதிஷ்டௌ ததாऽபி புநரிஹ நிமித்தாநிமித்தபேதத்வயேந ஸம்யக் ப்ரகர்ஷாந்நிர்திஷ்டாவித்யர்தஃ| தத்ர ஸநிமித்தஂ தர்ஶயந்நாஹ- நிமித்தத இத்யாதி| தத்ர தயோர்மத்யே, ஶிரோபிதாபாத் விஷபுஷ்பகந்தஸ்பஷ்டபவநஸம்பர்கஜாதாத், அபிஷ்யந்தநிதர்ஶநைரிதி அபிஷ்யந்தலக்ஷணைரித்யர்தஃ| அயமஸாத்யஃ||௪௨||-

Adhikarana 27 (43-44) · Śloka 44

ஸுரர்ஷிகந்தர்வமஹோரகாணாஂ ஸந்தர்ஶநேநாபி ச பாஸ்வராணாம் ||௪௩|| ஹந்யேத தஷ்டிர்மநுஜஸ்ய யஸ்ய ஸ லிங்கநாஶஸ்த்வநிமித்தஸஞ்ஜ்ஞஃ | தத்ராக்ஷி விஸ்பஷ்டமிவாவபாதி வைதூர்யவர்ணா விமலா ச தஷ்டிஃ ||௪௪||

View original

सुरर्षिगन्धर्वमहोरगाणां सन्दर्शनेनापि च भास्वराणाम् ||४३|| हन्येत दृष्टिर्मनुजस्य यस्य स लिङ्गनाशस्त्वनिमित्तसञ्ज्ञः | तत्राक्षि विस्पष्टमिवावभाति वैदूर्यवर्णा विमला च दृष्टिः ||४४||

🔊 Audio coming soon

அநிமித்தஂ தர்ஶயந்நாஹ- ஸுரர்ஷீத்யாதி| அநிமித்த இதி அநுபலப்யமாநவிஶிஷ்டஸுராதிதர்ஶநநிமித்தஃ| தஷ்டிஃ தர்ஶநம்| லிங்கநாஶ இதி தர்ஶநநாஶ இத்யர்தஃ| அயமப்யஸாத்யஃ| தஸ்யைவாநிமித்தஸ்ய லக்ஷணமாஹ- தத்ரேத்யாதி| தத்ர அநிமித்தஸஞ்ஜ்ஞகே| விஸ்பஷ்டமிவ விஶேஷேண ப்ரஸந்நமிவ| வைதூர்யவர்ணா ப்ரகதிவர்ணேத்யர்தஃ| விமலேதி விகதாஸ்திமிரகாசாதயோ மலா யஸ்யாஂ ஸா ததா| ஏதௌ ஸநிமித்தாநிமித்தௌ ஸர்வகதாவபி தர்ஶநநாஶகரத்வாதநுக்தாவபி தஷ்ட்யாஶ்ரிதௌ கதிதௌ, அதோ ந ஸங்க்யாதிரேகஃ||௪௩-௪௪||

Adhikarana 28 (45) · Śloka 45

விதீர்யதே ஸீததி ஹீயதே வா நணாமபீகாதஹதா து தஷ்டிஃ ||௪௫||

View original

विदीर्यते सीदति हीयते वा नृणामभीघातहता तु दृष्टिः ||४५||

🔊 Audio coming soon

ஆகந்துப்ரஸ்தாவாதபரமபிகாதஜமாஹ- விதீர்யத இத்யாதி| ஸீததி அவஸாதஂ யாதி| ஏஷ பாஹ்யநிமித்தத்வாத் ஸந்நிபாதாந்தர்பூதஃ||௪௫||

Adhikarana 29 (46) · Śloka 46

இத்யேதே நயநகதா மயா விகாராஃ ஸங்க்யாதாஃ பதகிஹ ஷட் ச ஸப்ததிஶ்ச | ஏதேஷாஂ பதகிஹ விஸ்தரேண ஸர்வஂ வக்ஷ்யேऽஹஂ ததநு சிகித்ஸிதஂ யதாவத் ||௪௬||

View original

इत्येते नयनगता मया विकाराः सङ्ख्याताः पृथगिह षट् च सप्ततिश्च | एतेषां पृथगिह विस्तरेण सर्वं वक्ष्येऽहं तदनु चिकित्सितं यथावत् ||४६||

🔊 Audio coming soon

ஸமுதாயஸங்க்யாமாஹ- இத்யேத இத்யாதி| ஸங்க்யாதாஃ ஸம்யகாக்யாதாஃ, ஸம்யக்கணிதா வா| இஹ ஶாலாக்யே| புநஃ ஷட்ஸப்ததிஸங்க்யாகாரணஂ நியமார்தஂ; தேந ஷட்ஸப்ததிரேவ| ஏதேந கராலாதிப்ரோக்தா ஸங்க்யா நிராகதா||௪௬||

Adhikarana puShpikA · Śloka 7

இதி ஸுஶ்ருதஸஂஹிதாயாமுத்தரதந்த்ராந்தர்கதே ஶாலாக்யதந்த்ரே தஷ்டிகதரோகவிஜ்ஞாநீயோ நாம ஸப்தமோऽத்யாயஃ ||௭||

View original

इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते शालाक्यतन्त्रे दृष्टिगतरोगविज्ञानीयो नाम सप्तमोऽध्यायः ||७||

🔊 Audio coming soon

இதி ஶ்ரீடல்ஹ(ஹ்ல)ணவிரசிதாயாஂ நிபந்தஸங்க்ரஹாக்யாயாஂ ஸுஶ்ருதவ்யாக்யாயாமுத்தரதந்த்ராந்தர்கதே ஶாலாக்யதந்த்ரே ஸப்தமோऽத்யாயஃ||௭||

7. dr̥ṣṭigatarōgavijñānīyādhyāyaḥ — Sushruta Samhita | Ayana Ayurveda | Dr Vijaya Dwarampudi