Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
അഥാതോ ഗ്രഹോത്പത്തിമധ്യായം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ ||൧|| യഥോവാച ഭഗവാന് ധന്വന്തരിഃ ||൨||
अथातो ग्रहोत्पत्तिमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
നവഗ്രഹാകൃതിവിജ്ഞാനം ചികിത്സിതം ചാഭിധായ ബാലഗ്രഹാണാമുത്പത്തിം കാരണം ചാഭിധാതും ഗ്രഹോത്പത്ത്യധ്യായാരമ്ഭോ യുജ്യത ഇത്യാഹ- അഥാത ഇത്യാദി| ഗ്രഹാണാം സ്കന്ദാദീനാമ്, ഉത്പത്തിഃ ആഗതിഃ പ്രാപ്തിഃ; ഏതേന ക്രീഡനാര്ഥം നിയോജനമത്രോത്പത്തിഃ, നാഭൂതപ്രാദുര്ഭാവഃ; കുതഃ? തേഷാം നിത്യത്വാത്||൧-൨||
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
നവ സ്കന്ദാദയഃ പ്രോക്താ ബാലാനാം യ ഇമേ ഗ്രഹാഃ | ശ്രീമന്തോ ദിവ്യവപുഷോ നാരീപുരുഷവിഗ്രഹാഃ ||൩||
नव स्कन्दादयः प्रोक्ता बालानां य इमे ग्रहाः | श्रीमन्तो दिव्यवपुषो नारीपुरुषविग्रहाः ||३||
🔊 Audio coming soon
നവേത്യാദി| വിഗ്രഹഃ ശരീരം; തത്ര ച സ്കന്ദസ്കന്ദാപസ്മാരനൈഗമേഷാഃ പുരുഷശരീരാഃ, ശേഷാഃ സ്ത്രീശരീരാഃ||൩||
Adhikarana 3 (4) · Śloka 4
ഏതേ ഗുഹസ്യ രക്ഷാര്ഥം കൃത്തികോമാഗ്നിശൂലിഭിഃ | സൃഷ്ടാഃ ശരവണസ്ഥസ്യ രക്ഷിതസ്യാത്മതേജസാ ||൪||
एते गुहस्य रक्षार्थं कृत्तिकोमाग्निशूलिभिः | सृष्टाः शरवणस्थस्य रक्षितस्यात्मतेजसा ||४||
🔊 Audio coming soon
ഏതേ ഇത്യാദി| ശരവണസ്ഥസ്യ ആത്മതേജസാ രക്ഷിതസ്യാപി രക്ഷാര്ഥം കൃത്തികാദിഭിരേതേ സ്കന്ദാദയോ ഗ്രഹാഃ സൃഷ്ടാ നിയോജിതാ ഇത്യര്ഥഃ; ഗുഹസ്യ കാര്തികേയസ്യ, ആത്മതേജസാ സ്വശക്ത്യാ| നനു സ്വഭാവരക്ഷിതസ്യ ഗുഹസ്യ രക്ഷകൈഃ കിം? ഉച്യതേ- യഥാ സ്വശക്ത്യാ അനഭിഭവനീയസ്യാപി ഇന്ദ്രസ്യ അന്യേ ദേവാ രക്ഷകാഃ, പ്രഭുധര്മത്വാത്; തദ്വദ്ഗുഹസ്യാപി അന്യേ ഗ്രഹാ രക്ഷകാഃ, പ്രഭുധര്മത്വാത്||൪||
Adhikarana 4 (5) · Śloka 5
സ്ത്രീവിഗ്രഹാ ഗ്രഹാ യേ തു നാനാരൂപാ മയേരിതാഃ | ഗങ്ഗോമാകൃത്തികാനാം തേ ഭാഗാ രാജസതാമസാഃ ||൫||
स्त्रीविग्रहा ग्रहा ये तु नानारूपा मयेरिताः | गङ्गोमाकृत्तिकानां ते भागा राजसतामसाः ||५||
🔊 Audio coming soon
സ്ത്രീത്യാദി| സ്ത്രീവിഗ്രഹാ നാരീശരീരാഃ, നാനാരൂപാ മേഷാദിമുഖാഃ, മയാ ധന്വന്തരിണാ, ഈരിതാഃ കഥിതാഃ| തേ സ്ത്രീവിഗ്രഹാഃ| ഭാഗാ അംശാഃ, രാജസതാമസാ മതാ രജസ്തമോമയാഃ സ്മൃതാഃ| യദ്യപി സര്വഗ്രഹാണാം രജസ്തമോമയത്വം, തഥാऽപി സ്ത്രീവിഗ്രഹാണാമേവാത്യര്ഥം രജസ്തമോഗുണഭൂയിഷ്ഠത്വം; തദ്ഭൂയിഷ്ഠത്വാച്ചാതിശയേന ഹിംസാത്മകത്വമിതി തേഭ്യോ ബാലകോ രക്ഷിതവ്യഃ||൫||
Adhikarana 5 (6) · Śloka 6
നൈഗമേഷസ്തു പാര്വത്യാ സൃഷ്ടോ മേഷാനനോ ഗ്രഹാഃ | കുമാരധാരീ ദേവസ്യ ഗുഹസ്യാത്മസമഃ സഖാ ||൬||
नैगमेषस्तु पार्वत्या सृष्टो मेषाननो ग्रहाः | कुमारधारी देवस्य गुहस्यात्मसमः सखा ||६||
🔊 Audio coming soon
നൈഗമേഷ ഇത്യാദി| നൈഗമേഷഃ പുങ്ഗ്രഹഃ, മേഷാനന ഏഡകമുഖഃ, ബാലകൌതുകായ സൃഷ്ടഃ| കുമാരധാരീ കുമാരപാലയിതാ; ‘കുമാരഹാരീ’ ഇത്യന്യേ പഠന്തി, തത്ര കുമാരാന് ഹരതീത്യര്ഥഃ| ആത്മസമ ആത്മതുല്യഃ, സഖാ മിത്രമ്| ‘ആത്മസമ’ ഇത്യത്രാന്യേ ‘ആത്മോദ്ഭവ’ ഇതി പഠന്തി, തത്രാത്മോദ്ഭവഃ പുത്രഃ||൬||
Adhikarana 6 (7) · Śloka 7
സ്കന്ദാപസ്മാരസഞ്ജ്ഞോ യഃ സോऽഗ്നിനാऽഗ്നിസമദ്യുതിഃ | സ ച സ്കന്ദസഖാ നാമ വിശാഖ ഇതി ചോച്യതേ ||൭||
स्कन्दापस्मारसञ्ज्ञो यः सोऽग्निनाऽग्निसमद्युतिः | स च स्कन्दसखा नाम विशाख इति चोच्यते ||७||
🔊 Audio coming soon
സ്കന്ദേത്യാദി| അപസ്മാരവികാരലിങ്ഗലിങ്ഗതവികാരിത്വേന സ്കന്ദാപസ്മാര ഇത്യുച്യതേ| സോऽഗ്നിനാ സൃഷ്ട ഇതി സമ്ബധ്യതേ| വിശാഖ ഇതി സ്കന്ദാപസ്മാരസ്യാപരം നാമ||൭||
Adhikarana 7 (8) · Śloka 8
സ്കന്ദഃ സൃഷ്ടോ ഭഗവതാ ദേവേന ത്രിപുരാരിണാ | ബിഭര്തി ചാരപരാം സഞ്ജ്ഞാം കുമാര ഇതി സ ഗ്രഹഃ ||൮||
स्कन्दः सृष्टो भगवता देवेन त्रिपुरारिणा | बिभर्ति चारपरां सञ्ज्ञां कुमार इति स ग्रहः ||८||
🔊 Audio coming soon
സ്കന്ദ ഇത്യാദി| ത്രിപുരാരിണാ രുദ്രേണ സൃഷ്ടഃ||൮||
Adhikarana 8 (9) · Śloka 9
ബാലലീലാധരോ യോऽയം ദേവോ രുദ്രാഗ്നിസമ്ഭവഃ | മിഥ്യാചാരേഷു ഭഗവാന് സ്വയം നൈഷ പ്രവര്തതേ ||൯||
बाललीलाधरो योऽयं देवो रुद्राग्निसम्भवः | मिथ्याचारेषु भगवान् स्वयं नैष प्रवर्तते ||९||
🔊 Audio coming soon
ഗുഹസ്യ സ്കന്ദാദിഭ്യോ ഭേദമാഹ- ബാലലീലാധര ഇത്യാദി| ലീലാ ചേഷ്ടാ, രുദ്രാഗ്നിസമ്ഭവ ഇതി രുദ്രസമ്ഭവോऽഗ്നിസമ്ഭവശ്ച| മിഥ്യാചാരേഷു ബാലേഷ്വിത്യര്ഥഃ| സ്വയം ന പ്രവര്തതേ തദനുചരാസ്തു പ്രവര്തന്തേ, കുതഃ? യതോऽസ്യ ദേവത്വാദ്യാഗാദിഭിരേവ തൃപ്തിഃ| ‘ബാലലീലാധര’ ഇത്യത്ര ‘ബാലലീലാടന’ ഇത്യന്യേ പഠന്തി||൯||
Adhikarana 9 (10) · Śloka 10
കുമാരഃ സ്കന്ദസാമാന്യാദത്ര കേചിദപണ്ഡിതാഃ | ഗൃഹ്ണാതീത്യല്പവിജ്ഞാനാ ബ്രുവതേ ദേഹചിന്തകാഃ ||൧൦||
कुमारः स्कन्दसामान्यादत्र केचिदपण्डिताः | गृह्णातीत्यल्पविज्ञाना ब्रुवते देहचिन्तकाः ||१०||
🔊 Audio coming soon
കുമാര ഇത്യാദി| കുമാരഃ കാര്തികേയഃ, സ്കന്ദസാമാന്യാത് സ്കന്ദഗ്രഹനാമതുല്യത്വാദ്ബാലം ഗൃഹ്ണാതീതി യേ കേചിദപണ്ഡിതാ ദേഹചിന്തകാ വൈദ്യാ ബ്രുവതേ തേऽല്പവിജ്ഞാനാ അപണ്ഡിതാഃ||൧൦||
Adhikarana 10 (11-20) · Śloka 21
തതോ ഭഗവതി സ്കന്ദേ സുരസേനാപതൌ കൃതേ | ഉപതസ്ഥുര്ഗ്രഹാഃ സര്വേ ദീപ്തശക്തിധരം ഗുഹമ് ||൧൧|| ഊചുഃ പ്രാഞ്ജലയശ്ചൈനം വൃത്തിം നഃ സംവിധത്സ്വ വൈ | തേഷാമര്ഥേ തതഃ സ്കന്ദഃ ശിവം ദേവമചോദയത് ||൧൨|| തതോ ഗ്രഹാംസ്താനുവാച ഭഗവാന് ഭഗനേത്രഹൃത് | തിര്യഗ്യോനിം മാനുഷം ച ദൈവം ച ത്രിതയം ജഗത് ||൧൩|| പരസ്പരോപകാരേണ വര്തതേ ധാര്യതേऽപി ച | ദേവാ മനുഷ്യാന് പ്രീണന്തി തൈര്യഗ്യോനീംസ്തഥൈവ ച ||൧൪|| വര്തമാനൈര്യഥാകാലം ശീതവര്ഷോഷ്ണമാരുതൈഃ | ഇജ്യാഞ്ജലിനമസ്കാരജപഹോമവ്രതാദിഭിഃ ||൧൫|| നരാഃ സമ്യക് പ്രയുക്തൈശ്ച പ്രീണന്തി ത്രിദിവേശ്വരാന് | ഭാഗധേയം വിഭക്തം ച ശേഷം കിഞ്ചിന്ന വിദ്യതേ ||൧൬|| തദ്യുഷ്മാകം ശുഭാ വൃത്തിര്ബാലേഷ്വേവ ഭവിഷ്യതി | കുലേഷു യേഷു നേജ്യന്തേ ദേവാഃ പിതര ഏവ ച ||൧൭|| ബ്രാഹ്മണാഃ സാധവശ്ചൈവ ഗുരവോऽതിഥയസ്തഥാ | നിവൃത്താചാരശൌചേഷു പരപാകോപജീവിഷു ||൧൮|| ഉത്സന്നബലിഭിക്ഷേഷു ഭിന്നകാംസ്യോപഭോജിഷു | ഗൃഹേഷു തേഷു യേ ബാലാസ്താന് ഗൃഹ്ണീധ്വമശങ്കിതാഃ ||൧൯|| തത്ര വോ വിപുലാ വൃത്തിഃ പൂജാ ചൈവ ഭവിഷ്യതി | ഏവം ഗ്രഹാഃ സമുത്പന്നാ ബാലാന് ഗൃഹ്ണന്തി ചാപ്യതഃ ||൨൦|| ഗ്രഹോപസൃഷ്ടാ ബാലാസ്തു ദുശ്ചികിത്സ്യതമാ മതാഃ |൨൧|
ततो भगवति स्कन्दे सुरसेनापतौ कृते | उपतस्थुर्ग्रहाः सर्वे दीप्तशक्तिधरं गुहम् ||११|| ऊचुः प्राञ्जलयश्चैनं वृत्तिं नः संविधत्स्व वै | तेषामर्थे ततः स्कन्दः शिवं देवमचोदयत् ||१२|| ततो ग्रहांस्तानुवाच भगवान् भगनेत्रहृत् | तिर्यग्योनिं मानुषं च दैवं च त्रितयं जगत् ||१३|| परस्परोपकारेण वर्तते धार्यतेऽपि च | देवा मनुष्यान् प्रीणन्ति तैर्यग्योनींस्तथैव च ||१४|| वर्तमानैर्यथाकालं शीतवर्षोष्णमारुतैः | इज्याञ्जलिनमस्कारजपहोमव्रतादिभिः ||१५|| नराः सम्यक् प्रयुक्तैश्च प्रीणन्ति त्रिदिवेश्वरान् | भागधेयं विभक्तं च शेषं किञ्चिन्न विद्यते ||१६|| तद्युष्माकं शुभा वृत्तिर्बालेष्वेव भविष्यति | कुलेषु येषु नेज्यन्ते देवाः पितर एव च ||१७|| ब्राह्मणाः साधवश्चैव गुरवोऽतिथयस्तथा | निवृत्ताचारशौचेषु परपाकोपजीविषु ||१८|| उत्सन्नबलिभिक्षेषु भिन्नकांस्योपभोजिषु | गृहेषु तेषु ये बालास्तान् गृह्णीध्वमशङ्किताः ||१९|| तत्र वो विपुला वृत्तिः पूजा चैव भविष्यति | एवं ग्रहाः समुत्पन्ना बालान् गृह्णन्ति चाप्यतः ||२०|| ग्रहोपसृष्टा बालास्तु दुश्चिकित्स्यतमा मताः |२१|
🔊 Audio coming soon
കേ തര്ഹി ബാലാന് ഗൃഹ്ണന്തീതി പൃഷ്ട ആഹ- തത ഇത്യാദി| തതോ ഗുഹരക്ഷാര്ഥം നവഗ്രഹേഷു സൃഷ്ടേഷു സത്സു, അനന്തരം സുരാ ദേവാസ്തേഷാം സേനാ തസ്യാഃ പതൌ സ്വാമിനി ഗുഹേ കൃതേ സതി, ഉപതസ്ഥുഃ ആഗതാഃ| ശക്തിഃ ആയുധവിശേഷഃ| ഊചുഃ ഉക്തവന്തഃ| പ്രാഞ്ജലയഃ സംയോജിതഹസ്താഃ| ഏനം ഗുഹം പ്രതി; ഏനമിത്യത്ര അന്യേ ദേവേതി ഗുഹസമ്ബോധനം പഠന്തി| കിമൂചുഃ? വൃത്തിം വര്തനം, നഃ അസ്മാകം, സംവിധത്സ്വ കുരു, വൈ സ്ഫുടമ്| ആത്മവൃത്ത്യര്ഥമുപസ്ഥിതാനാം ഗ്രഹാണാം കാര്തികേയേന കിം കൃതമിത്യാഹ- തേഷാമിത്യാദി| തതഃ സ്കന്ദഃ ശിവം ദേവമചോദയത്തേഷാം ഗ്രഹണാമര്ഥേ, തതോ ഗ്രഹവൃത്തിപ്രാര്ഥനാദനന്തരം, സ്കന്ദഃ കാര്തികേയഃ, അചോദയത് പ്രാര്ഥിതവാന്| ഏവം ഗ്രഹാര്ഥേ പ്രാര്ഥിതഃ ശങ്കരഃ കിം കൃതവാനിത്യാഹ- തത ഇത്യാദി| തതഃ പ്രാര്ഥനാനന്തരം താന് ഗ്രഹാന് പ്രതി ഭഗവാന് ഭഗനേത്രഹൃത് ഭഗലോചനഹാരീ രുദ്ര ഉക്തവാന്| കിമുക്തവാനിത്യാഹ- തിര്യഗിത്യാദി| തിര്യഗ്യോനിമാനുഷദേവാനാം ത്രിതയം ജഗച്ഛബ്ദവാച്യം, ഏതത്ത്രിതയം പരസ്പരമന്യോന്യോപകാരേണ വര്തതേ, ധാര്യതേऽപി ചേതി ചകാരാത് ക്രിയതേ ച| തത്ര തിര്യഗ്യോനയോ ഗവാദയഃ, തേ മനുഷ്യാനുപകുര്വന്തി വഹനാദിനാ; മാനുഷാശ്ച മാഷാദിദാനേന തിര്യഗ്യോനീനുപകുര്വന്തി| ദേവമാനുഷയോഃ പരസ്പരോപകാരമാഹ- ദേവാ ഇത്യാദി| യഥാകാലം ശീതോഷ്ണവര്ഷാദീന് കൃത്വാ മാനുഷാന് തിര്യഗ്യോനീംശ്ച പ്രീണയന്തീതി സമ്ബന്ധഃ| ദേവേഷു മാനുഷോപകാരമാഹ- ഇജ്യേത്യാദി| ഇജ്യാ യാഗഃ, അഞ്ജലിഃ കരദ്വയയോജനം, നമസ്കാരഃ പ്രണാമഃ, ജപ ഓങ്കാരപൂര്വകം ഗായത്ര്യാദ്യാവര്തനം, ഹോമോ ലക്ഷാദിസങ്ഖ്യാഹുതിഭിര്വഹ്നൌ ഹവനം, വ്രതം പ്രസിദ്ധം, സമ്യക്പ്രയുക്തൈഃ വേദോക്തവിധാനേന പ്രയുക്തൈഃ; ഇജ്യാഞ്ജലിപ്രഭൃതിഭിഃ സമ്യക്പ്രയുക്തൈര്നരാസ്ത്രിദിവേശ്വരാന് ദേവാന് പ്രീണയന്തീതി സമ്ബന്ധഃ| ഭാഗധേയമിത്യാദി| ഭാഗധേയമ് അംശസമൂഹഃ, വിഭക്തം ദേവാദിത്രിതയേന സര്വമേവ വിഭജ്യ ഗൃഹീതം, ശേഷമ് അവശിഷ്ടം, കിഞ്ചിന്നാസ്തി യതസ്തത്തസ്മാദ്ബാലഗ്രഹരക്ഷാര്ഥം സൃഷ്ടത്വാദ്യുഷ്മാകം വൃത്തിരപി ഭോ ഗ്രഹാ ബാലേഷ്വേവ ഭവിഷ്യതീതി| അനപരാധേഷു ബാലേഷു വൃത്തിം കല്പയന് ശമ്ഭുരപി ദോഷഭാക് സ്യാദതഃ സാപരാധേഷു വൃത്തിമാഹ- കുലേഷ്വിത്യാദി| നേജ്യന്തേ ന പൂജ്യന്തേ, ഉത്സന്നേ നഷ്ടേ ബലിഭിക്ഷേ യേഷു താനി തഥാ, തേഷു വൃത്തിരിതി| അത്ര ഹിംസനമേവ വൃത്തിഃ| പൂജാ ചൈവേതി പുഷ്പാദിനാ ഭോജനാദിനാ ചേത്യര്ഥഃ||൧൧-൨൦||-
Adhikarana 11 (21-22) · Śloka 22
വൈകല്യം മരണം ചാപി ധ്രുവം സ്കന്ദഗ്രഹേ മതമ് ||൨൧|| സ്കന്ദഗ്രഹോऽത്യുഗ്രതമഃ സര്വേഷ്വേവ യതഃ സ്മൃതഃ | അന്യോ വാ സര്വരൂപസ്തു ന സാധ്യോ ഗ്രഹ ഉച്യതേ ||൨൨||
वैकल्यं मरणं चापि ध्रुवं स्कन्दग्रहे मतम् ||२१|| स्कन्दग्रहोऽत्युग्रतमः सर्वेष्वेव यतः स्मृतः | अन्यो वा सर्वरूपस्तु न साध्यो ग्रह उच्यते ||२२||
🔊 Audio coming soon
ഏവമിത്യാദി| വൈകല്യം വികലാങ്ഗതാ| ധ്രുവം നിശ്ചിതമ്| സ്കന്ദേത്യാദി| സര്വേഷ്വേവ ഗ്രഹേഷു മധ്യേ സ്കന്ദഗ്രഹോ യതോऽത്യുഗ്രതമഃ, അത ഏവ തദ്ഗൃഹീതസ്യ ധ്രുവം മരണം, അഥ കഥഞ്ചിജ്ജീവതി തദാ വൈകല്യമിതി| അന്യ ഇത്യാദി| അന്യോ വാ സ്കന്ദാപസ്മാരാദികഃ||൨൧-൨൨||
Adhikarana puShpikA · Śloka 37
ഇതി സുശ്രുതസംഹിതായാമുത്തരതന്ത്രാന്തര്ഗതേ കുമാരതന്ത്രേ ഗ്രഹോത്പത്ത്യധ്യായോ നാമ(ഏകാദശോऽധ്യായഃ, ആദിതഃ) സപ്തത്രിംശത്തമോऽധ്യായഃ ||൩൭||
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते कुमारतन्त्रे ग्रहोत्पत्त्यध्यायो नाम(एकादशोऽध्यायः, आदितः) सप्तत्रिंशत्तमोऽध्यायः ||३७||
🔊 Audio coming soon
ഇതി ശ്രീഡല്ഹ(ഹ്ല)ണവിരചിതായാം നിബന്ധസങ്ഗ്രഹാഖ്യായാം സുശ്രുതവ്യാഖ്യായാമുത്തരതന്ത്രാന്തര്ഗതേ കൌമാരഭൃത്യതന്ത്രേ ഗ്രഹേത്പത്ത്യധ്യായഃ സപ്തത്രിംശത്തമഃ||൩൭||