Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ਅਥਾਤੋ ਮੁਖਮਣ੍ਡਿਕਾਪ੍ਰਤਿਸੇਧਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ ||੧||
ਯਥੋਵਾਚ ਭਗਵਾਨ੍ ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਃ ||੨||
View original
अथातो मुखमण्डिकाप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः ||१||
यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
ਸ਼ੀਤਪੂਤਨਾਪ੍ਰਤਿਸੇਧਾਨਨ੍ਤਰਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਗ੍ਰਹਸਾਮਾਨ੍ਯਾਨ੍ਮੁਖਮਣ੍ਡਿਕਾਪ੍ਰਤਿਸੇਧਾਰਮ੍ਭੋ ਯੁਜ੍ਯਤ ਇਤ੍ਯਾਹ- ਅਥਾਤ ਇਤ੍ਯਾਦਿ||੧-੨||
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
ਕਪਿਤ੍ਥਬਿਲ੍ਵਤਰ੍ਕਾਰੀਵਾਂਸ਼ੀਗਨ੍ਧਰ੍ਵਹਸ੍ਤਕਾਃ |
ਕੁਬੇਰਾਕ੍ਸੀ ਚ ਯੋਜ੍ਯਾਃ ਸ੍ਯੁਰ੍ਬਾਲਾਨਾਂ ਪਰਿਸੇਚਨੇ ||੩||
View original
कपित्थबिल्वतर्कारीवांशीगन्धर्वहस्तकाः |
कुबेराक्षी च योज्याः स्युर्बालानां परिषेचने ||३||
ਕਪਿਤ੍ਥੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਤਰ੍ਕਾਰੀ ਅਰਣਿਕਾ, ਵਾਂਸ਼ੀ ਵਂਸ਼ਲੋਚਨਾ, ਕੁਬੇਰਾਕ੍ਸੀ ਕਾਸ੍ਠਪਾਟਲਾ, ਪੇਟਿਕੇਤ੍ਯਨ੍ਯੇ||੩||
Adhikarana 3 (4) · Śloka 4
ਸ੍ਵਰਸੈਰ੍ਭਙ੍ਗਵਕ੍ਸਾਣਾਂ ਤਥਾਜਹਰਿਗਨ੍ਧਯੋਃ |
ਤੈਲਂ ਵਸਾਂ ਚ ਸਂਯੋਜ੍ਯ ਪਚੇਦਭ੍ਯਞ੍ਜਨੇ ਸ਼ਿਸ਼ੋਃ ||੪||
View original
स्वरसैर्भृङ्गवृक्षाणां तथाऽजहरिगन्धयोः |
तैलं वसां च संयोज्य पचेदभ्यञ्जने शिशोः ||४||
ਭਙ੍ਗਵਕ੍ਸਾਣਾਮਿਤਿ ਵਾਤਹਰਬਿਲ੍ਵਾਦਿਕਾਨਾਂ ਭਙ੍ਗਾਃ ਪਤ੍ਰਭਙ੍ਗਾਃ, ਤਦੁਪਯੋਗਿਕਾ ਵਕ੍ਸਾਃ| ਅਜਹਰਿਗਨ੍ਧਯੋਰਿਤਿ ਬਸ੍ਤਗਨ੍ਧਾਸ਼੍ਵਗਨ੍ਧਯੋਃ, ਅਜਾਸ਼੍ਵਗਨ੍ਧਾਚਤੁਰ੍ਗੁਣਰਸੇਨ ਤੈਲਂ ਵਸਾਂ ਚ ਸਂਯੋਜ੍ਯ ਯਮਕਂ ਪਚੇਦਿਤਿ ਮਨ੍ਯਨ੍ਤੇ; ‘ਅਜਹਰਿਗਨ੍ਧਯੋਃ’ ਇਤ੍ਯਤ੍ਰ ਚ ‘ਤਥੈਵ ਹਰਿਗਨ੍ਧਯਾ’ ਇਤਿ ਪਠਨ੍ਤਿ||੪||
Adhikarana 4 (5) · Śloka 5
ਮਧੂਲਿਕਾਯਾਂ ਪਯਸਿ ਤੁਗਾਕ੍ਸੀਰ੍ਯਾਂ ਗਣੇ ਤਥਾ |
ਮਧੁਰੇ ਪਞ੍ਚਮੂਲੇ ਚ ਕਨੀਯਸਿ ਘਤਂ ਪਚੇਤ੍ ||੫||
View original
मधूलिकायां पयसि तुगाक्षीर्यां गणे तथा |
मधुरे पञ्चमूले च कनीयसि घृतं पचेत् ||५||
ਮਧੂਲਿਕਾਯਾਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਮਧੂਲਿਕਾ ਮਰ੍ਕਟਹਸ੍ਤਤਣਮ੍| ਪਯਸਿ ਗੋਕ੍ਸੀਰੇ| ਅਤ੍ਰ ਗਯੀ ਪਯਃਸ੍ਵਿਨੀਤਿ ਪਠਤਿ; ਤਤ੍ਰ ਕ੍ਸੀਰਵਿਦਾਰੀਗਣੇ; ਤਥਾ ਮਧੁਰੇ ਕਾਕੋਲ੍ਯਾਦਿਕੇ, ਪਞ੍ਚਮੂਲੇ ਕਨੀਯਸਿ ਸ਼ਾਲਪਰ੍ਣ੍ਯਾਦਿਕੇ| ਮਧੂਲਿਕਾਦਿਕਲ੍ਕਕ੍ਵਾਥਾਭ੍ਯਾਂ ਘਤਂ ਪਚੇਤ੍||੫||
Adhikarana 5 (6-8) · Śloka 8
ਵਚਾ ਸਰ੍ਜਰਸਃ ਕੁਸ੍ਠਂ ਸਰ੍ਪਿਸ਼੍ਚੋਦ੍ਧੂਪਨਂ ਹਿਤਮ੍ |
ਧਾਰਯੇਦਪਿ ਜਿਹ੍ਵਾਸ਼੍ਚ ਚਾਸਚੀਰਲ੍ਲਿਸਰ੍ਪਜਾਃ ||੬||
ਵਰ੍ਣਕਂ ਚੂਰ੍ਣਕਂ ਮਾਲ੍ਯਮਞ੍ਜਨਂ ਪਾਰਦਂ ਤਥਾ |
ਮਨਃਸ਼ਿਲਾਂ ਚੋਪਹਰੇਦ੍ਗੋਸ੍ਠਮਧ੍ਯੇ ਬਲਿਂ ਤਥਾ ||੭||
ਪਾਯਸਂ ਸਪੁਰੋਡਾਸ਼ਂ ਬਲ੍ਯਰ੍ਥਮੁਪਸਂਹਰੇਤ੍ |
ਮਨ੍ਤ੍ਰਪੂਤਾਭਿਰਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚ ਤਤ੍ਰੈਵ ਸ੍ਨਪਨਂ ਹਿਤਮ੍ ||੮||
View original
वचा सर्जरसः कुष्ठं सर्पिश्चोद्धूपनं हितम् |
धारयेदपि जिह्वाश्च चाषचीरल्लिसर्पजाः ||६||
वर्णकं चूर्णकं माल्यमञ्जनं पारदं तथा |
मनःशिलां चोपहरेद्गोष्ठमध्ये बलिं तथा ||७||
पायसं सपुरोडाशं बल्यर्थमुपसंहरेत् |
मन्त्रपूताभिरद्भिश्च तत्रैव स्नपनं हितम् ||८||
ਵਚੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਚਾਸਃ ਕਰ੍ਣਾਯਸਃ, ਚੀਰਲ੍ਲਿਃ ‘ਚਿਲ੍ਲ’ ਇਤਿ ਲੋਕੇ, ਚਾਸਾਦਿਜਿਹ੍ਵਾਂ ਧਾਰਯੇਤ੍| ਵਰ੍ਣਕੋ ਰੋਚਨਿਕਾ ਕਮ੍ਪਿਲ੍ਲਕ ਇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ, ਕਙ੍ਕੁਸ੍ਠਮਿਤ੍ਯਨ੍ਯੇ| ਮਾਲ੍ਯਂ ਪੁਸ੍ਪਮ੍| ਅਞ੍ਜਨਂ ਰਸਾਞ੍ਜਨਂ, ਸੌਵੀਰਾਞ੍ਜਨਮਿਤ੍ਯਨ੍ਯੇ| ਪਾਰਦਂ ਸ਼ਮ੍ਭੁਰੇਤਃ| ਪੂਰ੍ਵਕਲ੍ਪੇਨ ਸ਼ਾਲ੍ਯਾਦਿਕਤਮਣ੍ਡਲੇ ਗੋਸ੍ਠਮਧ੍ਯੇ ਵਰ੍ਣਕਾਦਿਬਲਿਮੁਪਹਰੇਤ੍, ਅਨ੍ਯੇ ਤੁ ਵਰ੍ਣਕਾਦਿਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਿ ਮਣ੍ਡਲਾਰ੍ਥਂ ਮਨ੍ਯਨ੍ਤੇ| ਪਾਯਸਂ ਕ੍ਸੀਰਸਂਸਿਦ੍ਧਾਸ੍ਤਣ੍ਡੁਲਾਃ, ਪੁਰੋਡਾਸ਼ਃ ਅਸ੍ਟਾਕਪਾਲਃ ਪਿਸ੍ਟਮਯਃ ਕਪਾਲੋਪਰਿ ਪਕ੍ਵਸ੍ਤਣਾਗ੍ਨਿਨਾ| ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਤ੍ਯਾਦਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰਪੂਤਾਭਿਃ ਗਾਯਤ੍ਰ੍ਯਾ ਅਭਿਮਨ੍ਤ੍ਰਿਤਾਭਿਃ| ਤਤ੍ਰੈਵ ਗੋਸ੍ਠਮਧ੍ਯੇ||੬-੮||
Adhikarana 6 (9) · Śloka 9
ਅਲਙ੍ਕਤਾ ਰੂਪਵਤੀ ਸੁਭਗਾ ਕਾਮਰੂਪਿਣੀ |
ਗੋਸ੍ਠਮਧ੍ਯਾਲਯਰਤਾ ਪਾਤੁ ਤ੍ਵਾਂ ਮੁਖਮਣ੍ਡਿਕਾ ||੯||
View original
अलङ्कृता रूपवती सुभगा कामरूपिणी |
गोष्ठमध्यालयरता पातु त्वां मुखमण्डिका ||९||
ਰਕ੍ਸਾਮਾਹ- ਅਲਙ੍ਕਤੇਤ੍ਯਾਦਿ||੯||
Adhikarana puShpikA · Śloka 35
ਇਤਿ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤਸਂਹਿਤਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਤਨ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ਤਰ੍ਗਤੇ ਕੁਮਾਰਤਨ੍ਤ੍ਰੇ ਮੁਖਮਣ੍ਡਿਕਾਪ੍ਰਤਿਸੇਧੋ ਨਾਮ(ਨਵਮੋਧ੍ਯਾਯਃ, ਆਦਿਤਃ) ਪਞ੍ਚਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ਤਮੋਧ੍ਯਾਯਃ ||੩੫||
View original
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते कुमारतन्त्रे मुखमण्डिकाप्रतिषेधो नाम(नवमोऽध्यायः, आदितः) पञ्चत्रिंशत्तमोऽध्यायः ||३५||
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਡਲ੍ਹ(ਹ੍ਲ)ਣਵਿਰਚਿਤਾਯਾਂ ਨਿਬਨ੍ਧਸਙ੍ਗ੍ਰਹਾਖ੍ਯਾਯਾਂ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਤਨ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ਤਰ੍ਗਤੇ ਕੌਮਾਰਭਤ੍ਯਤਨ੍ਤ੍ਰੇ ਮੁਖਮਣ੍ਡਿਕਾਪ੍ਰਤਿਸੇਧਾਧ੍ਯਾਯਃ ਪਞ੍ਚਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ਤਮਃ||੩੫||