Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ਅਥਾਤੋ ਨੈਗਮੇਸਪ੍ਰਤਿਸੇਧਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ ||੧|| ਯਥੋਵਾਚ ਭਗਵਾਨ੍ ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਃ ||੨||
अथातो नैगमेषप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
ਮੁਖਮਣ੍ਡਿਕਾਪ੍ਰਤਿਸੇਧਾਨਨ੍ਤਰਂ ਪਰਿਸ਼ਿਸ੍ਠਤ੍ਵਾਨ੍ਨੈਗਮੇਸਪ੍ਰਤਿਸੇਧਾਰਮ੍ਭੋ ਯੁਕ੍ਤ ਇਤ੍ਯਾਹ- ਅਥਾਤੋ ਨੈਗਮੇਸਪ੍ਰਤਿਸੇਧਮਿਤ੍ਯਾਦਿ||੧-੨||
Adhikarana 2 (3-4) · Śloka 4
ਬਿਲ੍ਵਾਗ੍ਨਿਮਨ੍ਥਪੂਤੀਕਾਃ ਕਾਰ੍ਯਾਃ ਸ੍ਯੁਃ ਪਰਿਸੇਚਨੇ | ਸੁਰਾ ਸਬੀਜਂ ਧਾਨ੍ਯਾਮ੍ਲਂ ਪਰਿਸੇਕੇ ਚ ਸ਼ਸ੍ਯਤੇ ||੩|| ਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁਸਰਲਾਨਨ੍ਤਾਸ਼ਤਪੁਸ੍ਪਾਕੁਟਨ੍ਨਟੈਃ | ਪਚੇਤ੍ਤੈਲਂ ਸਗੋਮੂਤ੍ਰੈਰ੍ਦਧਿਮਸ੍ਤ੍ਵਮ੍ਲਕਾਞ੍ਜਿਕੈਃ ||੪||
बिल्वाग्निमन्थपूतीकाः कार्याः स्युः परिषेचने | सुरा सबीजं धान्याम्लं परिषेके च शस्यते ||३|| प्रियङ्गुसरलानन्ताशतपुष्पाकुटन्नटैः | पचेत्तैलं सगोमूत्रैर्दधिमस्त्वम्लकाञ्जिकैः ||४||
🔊 Audio coming soon
ਬਿਲ੍ਵਾਗ੍ਨਿਮਨ੍ਥੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਪੂਤੀਕਃ ਚਿਰਬਿਲ੍ਵਃ| ‘ਸੁਰਾ ਸਬੀਜਂ ਧਾਨ੍ਯਾਮ੍ਲਂ’ ਇਤ੍ਯਤ੍ਰਾਨ੍ਯੇ ‘ਸੁਰਾਸਬੀਜਧਾਨ੍ਯਾਮ੍ਲੈਃ’ ਇਤਿ ਪਠਨ੍ਤਿ; ਤਥਾਪਾਠੇ ਸਬੀਜਂ ਧਾਨ੍ਯਾਮ੍ਲਂ ਬੀਜੇਨ ਸਹ ਕਾਞ੍ਜਿਕਮਿਤਿ| ਅਨ੍ਯੇ ਤੁ ਸੁਰਾਸ੍ਥਾਨੇ ਤਥੇਤਿ ਪਠਨ੍ਤਿ| ਸਬੀਜਮਪ੍ਯਤ੍ਰ ਸੌਵੀਰਮਿਤਿ ਕੇਚਿਤ੍| ਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁਸਰਲੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਸਰਲਾ ਸ਼ੁਕ੍ਲਾ ਤ੍ਰਿਵਤ੍, ਅਨਨ੍ਤਾ ਉਤ੍ਪਲਸਾਰਿਵਾ, ਕੁਟਨ੍ਨਟਂ ਤਗਰਂ; ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗ੍ਵਾਦਿਕਲ੍ਕਂ ਚਤੁਰ੍ਥਾਂਸ਼ਂ, ਦਧ੍ਯਾਦਿਦ੍ਰਵ੍ਯੈਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਭਿਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਂ ਸਮਂ ਤੈਲਂ ਪਚੇਦਿਤਿ ਕ੍ਰਮਃ||੩-੪||
Adhikarana 3 (5) · Śloka 5
ਪਞ੍ਚਮੂਲਦ੍ਵਯਕ੍ਵਾਥੇ ਕ੍ਸੀਰੇ ਮਧੁਰਕੇਸੁ ਚ | ਪਚੇਦ੍ਘਤਂ ਚ ਮੇਧਾਵੀ ਖਰ੍ਜੂਰੀਮਸ੍ਤਕੇਪਿ ਵਾ ||੫||
पञ्चमूलद्वयक्वाथे क्षीरे मधुरकेषु च | पचेद्घृतं च मेधावी खर्जूरीमस्तकेऽपि वा ||५||
🔊 Audio coming soon
ਪਞ੍ਚਮੂਲਦ੍ਵਯਕ੍ਵਾਥੇ ਇਤਿ ਪਞ੍ਚਮੂਲਦ੍ਵਯਕ੍ਵਾਥੇ ਦਸ਼ਮੂਲਕ੍ਵਾਥੇ ਤ੍ਰਿਗੁਣੇ, ਕ੍ਸੀਰੇ ਘਤਸਮੇ, ਕਾਕੋਲ੍ਯਾਦਿਕਲ੍ਕਚਤੁਰ੍ਥਾਂਸ਼ਂ, ਖਰ੍ਜੂਰੀਮਜ੍ਜਚਤੁਰ੍ਥਾਂਸ਼ਂ ਵਾ ਘਤਂ ਪਾਨਾਰ੍ਥਂ ਪਚੇਦਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ||੫||
Adhikarana 4 (6) · Śloka 6
ਵਚਾਂ ਵਯਃਸ੍ਥਾਂ ਗੋਲੋਮੀਂ ਜਟਿਲਾਂ ਚਾਪਿ ਧਾਰਯੇਤ੍ | ਉਤ੍ਸਾਦਨਂ ਹਿਤਂ ਚਾਤ੍ਰ ਸ੍ਕਨ੍ਦਾਪਸ੍ਮਾਰਨਾਸ਼ਨਮ੍ ||੬||
वचां वयःस्थां गोलोमीं जटिलां चापि धारयेत् | उत्सादनं हितं चात्र स्कन्दापस्मारनाशनम् ||६||
🔊 Audio coming soon
ਵਚਾਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਵਯਃਸ੍ਥਾ ਗੁਡੂਚੀ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੀਤ੍ਯਨ੍ਯੇ, ਗੋਲੋਮੀ ਦੂਰ੍ਵਾ, ਜਟਿਲਾ ਮਾਂਸੀ| ਉਤ੍ਸਾਦਨਮ੍ ਉਦ੍ਵਰ੍ਤਨਮ੍||੬||
Adhikarana 5 (7) · Śloka 7
ਸਿਦ੍ਧਾਰ੍ਥਕਵਚਾਹਿਙ੍ਗੁਕੁਸ੍ਠਂ ਚੈਵਾਕ੍ਸਤੈਃ ਸਹ | ਭਲ੍ਲਾਤਕਾਜਮੋਦਾਸ਼੍ਚ ਹਿਤਮੁਦ੍ਧੂਪਨਂ ਸ਼ਿਸ਼ੋਃ ||੭||
सिद्धार्थकवचाहिङ्गुकुष्ठं चैवाक्षतैः सह | भल्लातकाजमोदाश्च हितमुद्धूपनं शिशोः ||७||
🔊 Audio coming soon
ਸਿਦ੍ਧਾਰ੍ਥਕੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਅਕ੍ਸਤਾ ਯਵਾਃ||੭||
Adhikarana 6 (8) · Śloka 8
ਮਰ੍ਕਟੋਲੂਕਗਧ੍ਰਾਣਾਂ ਪੁਰੀਸਾਣਿ ਨਵਗ੍ਰਹੇ | ਧੂਪਃ ਸੁਪ੍ਤੇ ਜਨੇ ਕਾਰ੍ਯੋ ਬਾਲਸ੍ਯ ਹਿਤਮਿਚ੍ਛਤਾ ||੮||
मर्कटोलूकगृध्राणां पुरीषाणि नवग्रहे | धूपः सुप्ते जने कार्यो बालस्य हितमिच्छता ||८||
🔊 Audio coming soon
ਮਰ੍ਕਟੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਮਰ੍ਕਟਾਦਿਪੁਰੀਸੇਣ ਰਾਤ੍ਰੌ ਸੁਪ੍ਤੇ ਲੋਕੇ ਬਾਲਸ੍ਯ ਧੂਪਨਮ੍||੮||
Adhikarana 7 (9) · Śloka 9
ਤਿਲਤਣ੍ਡੁਲਕਂ ਮਾਲ੍ਯਂ ਭਕ੍ਸ੍ਯਾਂਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧਾਨਪਿ | ਕੁਮਾਰਪਿਤਮੇਸਾਯ ਵਕ੍ਸਮੂਲੇ ਨਿਵੇਦਯੇਤ੍ ||੯||
तिलतण्डुलकं माल्यं भक्ष्यांश्च विविधानपि | कुमारपितृमेषाय वृक्षमूले निवेदयेत् ||९||
🔊 Audio coming soon
ਤਿਲੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਵਿਵਿਧਾਨ੍ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿਕਮੋਦਕਾਦੀਨ੍| ਕੁਮਾਰਪਿਤਮੇਸਾਯੇਤਿ ਕੁਮਾਰਾਣਾਂ ਪਿਤਾ ਰਕ੍ਸਣਾਤ੍ਮਕਤ੍ਵਾਤ੍, ਮੇਸੋ ਨੈਗਮੇਸਃ, ਤਸ੍ਮੈ ਨੈਗਮੇਸਾਯ| ਵਕ੍ਸਮੂਲੇ ਕ੍ਸੀਰਵਕ੍ਸਮੂਲੇ| ਨਿਵੇਦਯੇਤ੍ਤਿਲਾਦਿਕਂ ਬਲਿਮ੍||੯||
Adhikarana 8 (10-11) · Śloka 11
ਅਧਸ੍ਤਾਦ੍ਵਟਵਕ੍ਸਸ੍ਯ ਸ੍ਨਪਨਂ ਚੋਪਦਿਸ਼੍ਯਤੇ | ਬਲਿਂ ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਵਕ੍ਸੇਸੁ ਤਿਥੌ ਸਸ੍ਠ੍ਯਾਂ ਨਿਵੇਦਯੇਤ੍ ||੧੦|| ਅਜਾਨਨਸ਼੍ਚਲਾਕ੍ਸਿਭ੍ਰਃ ਕਾਮਰੂਪੀ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ | ਬਾਲਂ ਬਾਲਪਿਤਾ ਦੇਵੋ ਨੈਗਮੇਸੋਭਿਰਕ੍ਸਤੁ ||੧੧||
अधस्ताद्वटवृक्षस्य स्नपनं चोपदिश्यते | बलिं न्यग्रोधवृक्षेषु तिथौ षष्ठ्यां निवेदयेत् ||१०|| अजाननश्चलाक्षिभ्रः कामरूपी महायशाः | बालं बालपिता देवो नैगमेषोऽभिरक्षतु ||११||
🔊 Audio coming soon
ਰਕ੍ਸਾਮਾਹ- ਅਧਸ੍ਤਾਦਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਸ੍ਨਪਨਂ ਗਾਯਤ੍ਰ੍ਯਭਿਮਨ੍ਤ੍ਰਿਤਾਭਿਰਦ੍ਭਿਃ| ਬਲਿਮਪਿ ਤਿਲਤਣ੍ਡੁਲਮਿਤ੍ਯਾਦਿਕਂ ਵਟਮੂਲੇ ਸਸ੍ਠ੍ਯਾਂ ਨਿਵੇਦਯੇਤ੍||੧੦-੧੧||
Adhikarana puShpikA · Śloka 36
ਇਤਿ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤਸਂਹਿਤਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਤਨ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ਤਰ੍ਗਤੇ ਕੁਮਾਰਤਨ੍ਤ੍ਰੇ ਨੈਗਮੇਸਪ੍ਰਤਿਸੇਧੋ ਨਾਮ(ਦਸ਼ਮੋਧ੍ਯਾਯਃ, ਆਦਿਤਃ) ਸਟ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ੋਧ੍ਯਾਯਃ ||੩੬||
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते कुमारतन्त्रे नैगमेषप्रतिषेधो नाम(दशमोऽध्यायः, आदितः) षट्त्रिंशोऽध्यायः ||३६||
🔊 Audio coming soon
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਡਲ੍ਹ(ਹ੍ਲ)ਣਵਿਰਚਿਤਾਯਾਂ ਨਿਬਨ੍ਧਸਙ੍ਗ੍ਰਹਾਖ੍ਯਾਯਾਂ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਤਨ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ਤਰ੍ਗਤੇ ਕੌਮਾਰਭਤ੍ਯਤਨ੍ਤ੍ਰੇ ਨੈਗਮੇਸਪ੍ਰਤਿਸੇਧਾਧ੍ਯਾਯਃ ਸਟ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ਤਮਃ||੩੬||