Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
അഥാതോ നൈഗമേഷപ്രതിഷേധം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ ||൧||
യഥോവാച ഭഗവാന് ധന്വന്തരിഃ ||൨||
View original
अथातो नैगमेषप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः ||१||
यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
മുഖമണ്ഡികാപ്രതിഷേധാനന്തരം പരിശിഷ്ഠത്വാന്നൈഗമേഷപ്രതിഷേധാരമ്ഭോ യുക്ത ഇത്യാഹ- അഥാതോ നൈഗമേഷപ്രതിഷേധമിത്യാദി||൧-൨||
Adhikarana 2 (3-4) · Śloka 4
ബില്വാഗ്നിമന്ഥപൂതീകാഃ കാര്യാഃ സ്യുഃ പരിഷേചനേ |
സുരാ സബീജം ധാന്യാമ്ലം പരിഷേകേ ച ശസ്യതേ ||൩||
പ്രിയങ്ഗുസരലാനന്താശതപുഷ്പാകുടന്നടൈഃ |
പചേത്തൈലം സഗോമൂത്രൈര്ദധിമസ്ത്വമ്ലകാഞ്ജികൈഃ ||൪||
View original
बिल्वाग्निमन्थपूतीकाः कार्याः स्युः परिषेचने |
सुरा सबीजं धान्याम्लं परिषेके च शस्यते ||३||
प्रियङ्गुसरलानन्ताशतपुष्पाकुटन्नटैः |
पचेत्तैलं सगोमूत्रैर्दधिमस्त्वम्लकाञ्जिकैः ||४||
ബില്വാഗ്നിമന്ഥേത്യാദി| പൂതീകഃ ചിരബില്വഃ| ‘സുരാ സബീജം ധാന്യാമ്ലം’ ഇത്യത്രാന്യേ ‘സുരാസബീജധാന്യാമ്ലൈഃ’ ഇതി പഠന്തി; തഥാപാഠേ സബീജം ധാന്യാമ്ലം ബീജേന സഹ കാഞ്ജികമിതി| അന്യേ തു സുരാസ്ഥാനേ തഥേതി പഠന്തി| സബീജമപ്യത്ര സൌവീരമിതി കേചിത്| പ്രിയങ്ഗുസരലേത്യാദി| സരലാ ശുക്ലാ ത്രിവൃത്, അനന്താ ഉത്പലസാരിവാ, കുടന്നടം തഗരം; തത്ര പ്രിയങ്ഗ്വാദികല്കം ചതുര്ഥാംശം, ദധ്യാദിദ്രവ്യൈശ്ചതുര്ഭിഃ പ്രത്യേകം സമം തൈലം പചേദിതി ക്രമഃ||൩-൪||
Adhikarana 3 (5) · Śloka 5
പഞ്ചമൂലദ്വയക്വാഥേ ക്ഷീരേ മധുരകേഷു ച |
പചേദ്ഘൃതം ച മേധാവീ ഖര്ജൂരീമസ്തകേऽപി വാ ||൫||
View original
पञ्चमूलद्वयक्वाथे क्षीरे मधुरकेषु च |
पचेद्घृतं च मेधावी खर्जूरीमस्तकेऽपि वा ||५||
പഞ്ചമൂലദ്വയക്വാഥേ ഇതി പഞ്ചമൂലദ്വയക്വാഥേ ദശമൂലക്വാഥേ ത്രിഗുണേ, ക്ഷീരേ ഘൃതസമേ, കാകോല്യാദികല്കചതുര്ഥാംശം, ഖര്ജൂരീമജ്ജചതുര്ഥാംശം വാ ഘൃതം പാനാര്ഥം പചേദിത്യര്ഥഃ||൫||
Adhikarana 4 (6) · Śloka 6
വചാം വയഃസ്ഥാം ഗോലോമീം ജടിലാം ചാപി ധാരയേത് |
ഉത്സാദനം ഹിതം ചാത്ര സ്കന്ദാപസ്മാരനാശനമ് ||൬||
View original
वचां वयःस्थां गोलोमीं जटिलां चापि धारयेत् |
उत्सादनं हितं चात्र स्कन्दापस्मारनाशनम् ||६||
വചാമിത്യാദി| വയഃസ്ഥാ ഗുഡൂചീ, ബ്രാഹ്മീത്യന്യേ, ഗോലോമീ ദൂര്വാ, ജടിലാ മാംസീ| ഉത്സാദനമ് ഉദ്വര്തനമ്||൬||
Adhikarana 5 (7) · Śloka 7
സിദ്ധാര്ഥകവചാഹിങ്ഗുകുഷ്ഠം ചൈവാക്ഷതൈഃ സഹ |
ഭല്ലാതകാജമോദാശ്ച ഹിതമുദ്ധൂപനം ശിശോഃ ||൭||
View original
सिद्धार्थकवचाहिङ्गुकुष्ठं चैवाक्षतैः सह |
भल्लातकाजमोदाश्च हितमुद्धूपनं शिशोः ||७||
സിദ്ധാര്ഥകേത്യാദി| അക്ഷതാ യവാഃ||൭||
Adhikarana 6 (8) · Śloka 8
മര്കടോലൂകഗൃധ്രാണാം പുരീഷാണി നവഗ്രഹേ |
ധൂപഃ സുപ്തേ ജനേ കാര്യോ ബാലസ്യ ഹിതമിച്ഛതാ ||൮||
View original
मर्कटोलूकगृध्राणां पुरीषाणि नवग्रहे |
धूपः सुप्ते जने कार्यो बालस्य हितमिच्छता ||८||
മര്കടേത്യാദി| മര്കടാദിപുരീഷേണ രാത്രൌ സുപ്തേ ലോകേ ബാലസ്യ ധൂപനമ്||൮||
Adhikarana 7 (9) · Śloka 9
തിലതണ്ഡുലകം മാല്യം ഭക്ഷ്യാംശ്ച വിവിധാനപി |
കുമാരപിതൃമേഷായ വൃക്ഷമൂലേ നിവേദയേത് ||൯||
View original
तिलतण्डुलकं माल्यं भक्ष्यांश्च विविधानपि |
कुमारपितृमेषाय वृक्षमूले निवेदयेत् ||९||
തിലേത്യാദി| വിവിധാന് സ്വസ്തികമോദകാദീന്| കുമാരപിതൃമേഷായേതി കുമാരാണാം പിതാ രക്ഷണാത്മകത്വാത്, മേഷോ നൈഗമേഷഃ, തസ്മൈ നൈഗമേഷായ| വൃക്ഷമൂലേ ക്ഷീരവൃക്ഷമൂലേ| നിവേദയേത്തിലാദികം ബലിമ്||൯||
Adhikarana 8 (10-11) · Śloka 11
അധസ്താദ്വടവൃക്ഷസ്യ സ്നപനം ചോപദിശ്യതേ |
ബലിം ന്യഗ്രോധവൃക്ഷേഷു തിഥൌ ഷഷ്ഠ്യാം നിവേദയേത് ||൧൦||
അജാനനശ്ചലാക്ഷിഭ്രഃ കാമരൂപീ മഹായശാഃ |
ബാലം ബാലപിതാ ദേവോ നൈഗമേഷോऽഭിരക്ഷതു ||൧൧||
View original
अधस्ताद्वटवृक्षस्य स्नपनं चोपदिश्यते |
बलिं न्यग्रोधवृक्षेषु तिथौ षष्ठ्यां निवेदयेत् ||१०||
अजाननश्चलाक्षिभ्रः कामरूपी महायशाः |
बालं बालपिता देवो नैगमेषोऽभिरक्षतु ||११||
രക്ഷാമാഹ- അധസ്താദിത്യാദി| സ്നപനം ഗായത്ര്യഭിമന്ത്രിതാഭിരദ്ഭിഃ| ബലിമപി തിലതണ്ഡുലമിത്യാദികം വടമൂലേ ഷഷ്ഠ്യാം നിവേദയേത്||൧൦-൧൧||
Adhikarana puShpikA · Śloka 36
ഇതി സുശ്രുതസംഹിതായാമുത്തരതന്ത്രാന്തര്ഗതേ കുമാരതന്ത്രേ നൈഗമേഷപ്രതിഷേധോ നാമ(ദശമോऽധ്യായഃ, ആദിതഃ) ഷട്ത്രിംശോऽധ്യായഃ ||൩൬||
View original
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते कुमारतन्त्रे नैगमेषप्रतिषेधो नाम(दशमोऽध्यायः, आदितः) षट्त्रिंशोऽध्यायः ||३६||
ഇതി ശ്രീഡല്ഹ(ഹ്ല)ണവിരചിതായാം നിബന്ധസങ്ഗ്രഹാഖ്യായാം സുശ്രുതവ്യാഖ്യായാമുത്തരതന്ത്രാന്തര്ഗതേ കൌമാരഭൃത്യതന്ത്രേ നൈഗമേഷപ്രതിഷേധാധ്യായഃ ഷട്ത്രിംശത്തമഃ||൩൬||