Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

36. naigamēṣapratiṣēdhādhyāyaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

അഥാതോ നൈഗമേഷപ്രതിഷേധം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ ||൧|| യഥോവാച ഭഗവാന് ധന്വന്തരിഃ ||൨||

View original

अथातो नैगमेषप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||

🔊 Audio coming soon

മുഖമണ്ഡികാപ്രതിഷേധാനന്തരം പരിശിഷ്ഠത്വാന്നൈഗമേഷപ്രതിഷേധാരമ്ഭോ യുക്ത ഇത്യാഹ- അഥാതോ നൈഗമേഷപ്രതിഷേധമിത്യാദി||൧-൨||

Adhikarana 2 (3-4) · Śloka 4

ബില്വാഗ്നിമന്ഥപൂതീകാഃ കാര്യാഃ സ്യുഃ പരിഷേചനേ | സുരാ സബീജം ധാന്യാമ്ലം പരിഷേകേ ച ശസ്യതേ ||൩|| പ്രിയങ്ഗുസരലാനന്താശതപുഷ്പാകുടന്നടൈഃ | പചേത്തൈലം സഗോമൂത്രൈര്ദധിമസ്ത്വമ്ലകാഞ്ജികൈഃ ||൪||

View original

बिल्वाग्निमन्थपूतीकाः कार्याः स्युः परिषेचने | सुरा सबीजं धान्याम्लं परिषेके च शस्यते ||३|| प्रियङ्गुसरलानन्ताशतपुष्पाकुटन्नटैः | पचेत्तैलं सगोमूत्रैर्दधिमस्त्वम्लकाञ्जिकैः ||४||

🔊 Audio coming soon

ബില്വാഗ്നിമന്ഥേത്യാദി| പൂതീകഃ ചിരബില്വഃ| ‘സുരാ സബീജം ധാന്യാമ്ലം’ ഇത്യത്രാന്യേ ‘സുരാസബീജധാന്യാമ്ലൈഃ’ ഇതി പഠന്തി; തഥാപാഠേ സബീജം ധാന്യാമ്ലം ബീജേന സഹ കാഞ്ജികമിതി| അന്യേ തു സുരാസ്ഥാനേ തഥേതി പഠന്തി| സബീജമപ്യത്ര സൌവീരമിതി കേചിത്| പ്രിയങ്ഗുസരലേത്യാദി| സരലാ ശുക്ലാ ത്രിവൃത്, അനന്താ ഉത്പലസാരിവാ, കുടന്നടം തഗരം; തത്ര പ്രിയങ്ഗ്വാദികല്കം ചതുര്ഥാംശം, ദധ്യാദിദ്രവ്യൈശ്ചതുര്ഭിഃ പ്രത്യേകം സമം തൈലം പചേദിതി ക്രമഃ||൩-൪||

Adhikarana 3 (5) · Śloka 5

പഞ്ചമൂലദ്വയക്വാഥേ ക്ഷീരേ മധുരകേഷു ച | പചേദ്ഘൃതം ച മേധാവീ ഖര്ജൂരീമസ്തകേऽപി വാ ||൫||

View original

पञ्चमूलद्वयक्वाथे क्षीरे मधुरकेषु च | पचेद्घृतं च मेधावी खर्जूरीमस्तकेऽपि वा ||५||

🔊 Audio coming soon

പഞ്ചമൂലദ്വയക്വാഥേ ഇതി പഞ്ചമൂലദ്വയക്വാഥേ ദശമൂലക്വാഥേ ത്രിഗുണേ, ക്ഷീരേ ഘൃതസമേ, കാകോല്യാദികല്കചതുര്ഥാംശം, ഖര്ജൂരീമജ്ജചതുര്ഥാംശം വാ ഘൃതം പാനാര്ഥം പചേദിത്യര്ഥഃ||൫||

Adhikarana 4 (6) · Śloka 6

വചാം വയഃസ്ഥാം ഗോലോമീം ജടിലാം ചാപി ധാരയേത് | ഉത്സാദനം ഹിതം ചാത്ര സ്കന്ദാപസ്മാരനാശനമ് ||൬||

View original

वचां वयःस्थां गोलोमीं जटिलां चापि धारयेत् | उत्सादनं हितं चात्र स्कन्दापस्मारनाशनम् ||६||

🔊 Audio coming soon

വചാമിത്യാദി| വയഃസ്ഥാ ഗുഡൂചീ, ബ്രാഹ്മീത്യന്യേ, ഗോലോമീ ദൂര്വാ, ജടിലാ മാംസീ| ഉത്സാദനമ് ഉദ്വര്തനമ്||൬||

Adhikarana 5 (7) · Śloka 7

സിദ്ധാര്ഥകവചാഹിങ്ഗുകുഷ്ഠം ചൈവാക്ഷതൈഃ സഹ | ഭല്ലാതകാജമോദാശ്ച ഹിതമുദ്ധൂപനം ശിശോഃ ||൭||

View original

सिद्धार्थकवचाहिङ्गुकुष्ठं चैवाक्षतैः सह | भल्लातकाजमोदाश्च हितमुद्धूपनं शिशोः ||७||

🔊 Audio coming soon

സിദ്ധാര്ഥകേത്യാദി| അക്ഷതാ യവാഃ||൭||

Adhikarana 6 (8) · Śloka 8

മര്കടോലൂകഗൃധ്രാണാം പുരീഷാണി നവഗ്രഹേ | ധൂപഃ സുപ്തേ ജനേ കാര്യോ ബാലസ്യ ഹിതമിച്ഛതാ ||൮||

View original

मर्कटोलूकगृध्राणां पुरीषाणि नवग्रहे | धूपः सुप्ते जने कार्यो बालस्य हितमिच्छता ||८||

🔊 Audio coming soon

മര്കടേത്യാദി| മര്കടാദിപുരീഷേണ രാത്രൌ സുപ്തേ ലോകേ ബാലസ്യ ധൂപനമ്||൮||

Adhikarana 7 (9) · Śloka 9

തിലതണ്ഡുലകം മാല്യം ഭക്ഷ്യാംശ്ച വിവിധാനപി | കുമാരപിതൃമേഷായ വൃക്ഷമൂലേ നിവേദയേത് ||൯||

View original

तिलतण्डुलकं माल्यं भक्ष्यांश्च विविधानपि | कुमारपितृमेषाय वृक्षमूले निवेदयेत् ||९||

🔊 Audio coming soon

തിലേത്യാദി| വിവിധാന് സ്വസ്തികമോദകാദീന്| കുമാരപിതൃമേഷായേതി കുമാരാണാം പിതാ രക്ഷണാത്മകത്വാത്, മേഷോ നൈഗമേഷഃ, തസ്മൈ നൈഗമേഷായ| വൃക്ഷമൂലേ ക്ഷീരവൃക്ഷമൂലേ| നിവേദയേത്തിലാദികം ബലിമ്||൯||

Adhikarana 8 (10-11) · Śloka 11

അധസ്താദ്വടവൃക്ഷസ്യ സ്നപനം ചോപദിശ്യതേ | ബലിം ന്യഗ്രോധവൃക്ഷേഷു തിഥൌ ഷഷ്ഠ്യാം നിവേദയേത് ||൧൦|| അജാനനശ്ചലാക്ഷിഭ്രഃ കാമരൂപീ മഹായശാഃ | ബാലം ബാലപിതാ ദേവോ നൈഗമേഷോऽഭിരക്ഷതു ||൧൧||

View original

अधस्ताद्वटवृक्षस्य स्नपनं चोपदिश्यते | बलिं न्यग्रोधवृक्षेषु तिथौ षष्ठ्यां निवेदयेत् ||१०|| अजाननश्चलाक्षिभ्रः कामरूपी महायशाः | बालं बालपिता देवो नैगमेषोऽभिरक्षतु ||११||

🔊 Audio coming soon

രക്ഷാമാഹ- അധസ്താദിത്യാദി| സ്നപനം ഗായത്ര്യഭിമന്ത്രിതാഭിരദ്ഭിഃ| ബലിമപി തിലതണ്ഡുലമിത്യാദികം വടമൂലേ ഷഷ്ഠ്യാം നിവേദയേത്||൧൦-൧൧||

Adhikarana puShpikA · Śloka 36

ഇതി സുശ്രുതസംഹിതായാമുത്തരതന്ത്രാന്തര്ഗതേ കുമാരതന്ത്രേ നൈഗമേഷപ്രതിഷേധോ നാമ(ദശമോऽധ്യായഃ, ആദിതഃ) ഷട്ത്രിംശോऽധ്യായഃ ||൩൬||

View original

इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते कुमारतन्त्रे नैगमेषप्रतिषेधो नाम(दशमोऽध्यायः, आदितः) षट्त्रिंशोऽध्यायः ||३६||

🔊 Audio coming soon

ഇതി ശ്രീഡല്ഹ(ഹ്ല)ണവിരചിതായാം നിബന്ധസങ്ഗ്രഹാഖ്യായാം സുശ്രുതവ്യാഖ്യായാമുത്തരതന്ത്രാന്തര്ഗതേ കൌമാരഭൃത്യതന്ത്രേ നൈഗമേഷപ്രതിഷേധാധ്യായഃ ഷട്ത്രിംശത്തമഃ||൩൬||