Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
அதாதோ நாஸாகதரோகவிஜ்ஞாநீயமத்யாயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ ||௧|| யதோவாச பகவாந் தந்வந்தரிஃ ||௨||
अथातो नासागतरोगविज्ञानीयमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
அதாத இத்யாதி| கதஶப்த ஆஶ்ரயவசநஃ, தேந நாஸாஶ்ரிதரோகவிஜ்ஞாநமதிகத்ய கதோऽத்யாயோ நாஸாகதரோகவிஜ்ஞாநீயாத்யாயஃ||௧-௨||
Adhikarana 2 (3-5) · Śloka 5
அபீநஸஃ பூதிநஸ்யஂ நாஸாபாகஸ்ததைவ ச | ததா ஶோணிதபித்தஂ ச பூயஶோணிதமேவ ச ||௩|| க்ஷவதுர்ப்ரஂஶதுர்தீப்தோ நாஸாநாஹஃ பரிஸ்ரவஃ | நாஸாஶோஷேண ஸஹிதா தஶைகாஶ்சேரிதா கதாஃ ||௪|| சத்வார்யர்ஶாஂஸி சத்வாரஃ ஶோபாஃ ஸப்தார்புதாநி ச | ப்ரதிஶ்யாயாஶ்ச யே பஞ்ச வக்ஷ்யந்தே ஸசிகித்ஸிதாஃ | ஏகத்ரிஂஶந்மிதாஸ்தே து நாஸாரோகாஃ ப்ரகீர்திதாஃ ||௫||
अपीनसः पूतिनस्यं नासापाकस्तथैव च | तथा शोणितपित्तं च पूयशोणितमेव च ||३|| क्षवथुर्भ्रंशथुर्दीप्तो नासानाहः परिस्रवः | नासाशोषेण सहिता दशैकाश्चेरिता गदाः ||४|| चत्वार्यर्शांसि चत्वारः शोफाः सप्तार्बुदानि च | प्रतिश्यायाश्च ये पञ्च वक्ष्यन्ते सचिकित्सिताः | एकत्रिंशन्मितास्ते तु नासारोगाः प्रकीर्तिताः ||५||
🔊 Audio coming soon
நாஸாரோகாந் நாமபிஃ ஸங்க்யயா சாஹ- அபீநஸ இத்யாதி| ஸங்க்யேயநிர்தேஶாதேவ ஸங்க்யாயாஂ லப்தாயாஂ பூயஃ ஸங்க்யாகரணஂ நியமார்தஂ; தேந விதேஹோக்தஸங்க்யயா அதிகத்வஂ மா பூத்| ‘அபீநஸஃ பூதிபாகௌ பித்தாஸக் பூயஶோணிதம்’ இதி கேசித் படந்தி||௩-௫||
Adhikarana 3 (6) · Śloka 7
ஆநஹ்யதே யஸ்ய விதூப்யதே ச ப்ரக்லித்யதே ஶுஷ்யதி சாபி நாஸா | ந வேத்தி யோ கந்தரஸாஂஶ்ச ஜந்துர்ஜுஷ்டஂ வ்யவஸ்யேத்தமபீநஸேந ||௬|| தஂ சாநிலஶ்லேஷ்மபவஂ விகாரஂ ப்ரூயாத் ப்ரதிஶ்யாயஸமாநலிங்கம் |௭|
आनह्यते यस्य विधूप्यते च प्रक्लिद्यते शुष्यति चापि नासा | न वेत्ति यो गन्धरसांश्च जन्तुर्जुष्टं व्यवस्येत्तमपीनसेन ||६|| तं चानिलश्लेष्मभवं विकारं ब्रूयात् प्रतिश्यायसमानलिङ्गम् |७|
🔊 Audio coming soon
அபீநஸலக்ஷணமாஹ- ஆநஹ்யத இத்யாதி| ஆநஹ்யதே கபேந பித்தஶோஷிதேந ஆநஹ்யத இவ| விதூப்யதே தூமாயத இவ, பித்தாத்; ப்ரக்லித்யதே ஆர்த்ரீபவதி கபாத்; ஶுஷ்யதி பித்தாத்| கந்தரஸாந் கந்தாந் ரஸாஂஶ்சேத்யர்தஃ; அந்யே து கந்தஸ்ய ரஸா கந்தரஸாஃ, ரஸதேர்கத்யர்தத்வாத்; யாதாதத்யேந கந்தஂ ஜாநாதீத்யர்தஃ| வ்யவஸ்யேத் ஜாநீயாத்| கேசிதமுஂ பாடமந்யதா படந்தி, ஸ சாதர்ஶநாந்ந லிகிதஃ||௬||-
Adhikarana 4 (7) · Śloka 8
தோஷைர்விதக்தைர்கலதாலுமூலே ஸஂவாஸிதோ யஸ்ய ஸமீரணஸ்து ||௭|| நிரேதி பூதிர்முகநாஸிகாப்யாஂ தஂ பூதிநாஸஂ ப்ரவதந்தி ரோகம் |௮|
दोषैर्विदग्धैर्गलतालुमूले संवासितो यस्य समीरणस्तु ||७|| निरेति पूतिर्मुखनासिकाभ्यां तं पूतिनासं प्रवदन्ति रोगम् |८|
🔊 Audio coming soon
பூதிநாஸஸ்ய லக்ஷணமாஹ- தோஷைரித்யாதி| ரக்தமபி தோஷத்வேந விவக்ஷிதஂ, தேந தோஷைரிதி பஹுவசநம்| விதக்தைஃ மூர்ச்சிதைஃ ஸ்வரூபப்ரச்யுதைர்வா| ஸஂவாஸிதஃ பித்தஶ்லேஷ்மரக்தைராத்மவிகதிகந்தேந மிஶ்ரீகதஃ| நிரேதி நிர்கச்சதி, பூதிஃ ஶடிதகந்தோ வாயுஃ||௭||-
Adhikarana 5 (8) · Śloka 9
க்ராணாஶ்ரிதஂ பித்தமரூஂஷி குர்யாத்யஸ்மிந் விகாரே பலவாஂஶ்ச பாகஃ ||௮|| தஂ நாஸிகாபாகமிதி வ்யவஸ்யேத்விக்லேதகோதாவபி யத்ர தஷ்டௌ |௯|
घ्राणाश्रितं पित्तमरूंषि कुर्याद्यस्मिन् विकारे बलवांश्च पाकः ||८|| तं नासिकापाकमिति व्यवस्येद्विक्लेदकोथावपि यत्र दृष्टौ |९|
🔊 Audio coming soon
நாஸாபாகஸ்ய லக்ஷணமாஹ- க்ராணாஶ்ரிதமித்யாதி| அரூஂஷி வ்ரணாந்| விக்லேத ஆர்த்ரபாவஃ, கோதஃ பூதிபாவஃ, ஏதௌ யத்ர யஸ்மிந் விகாரே, தஷ்டௌ தர்ஶநஂ கதௌ||௮||-
Adhikarana 6 (9) · Śloka 9
சதுர்விதஂ த்விப்ரபவஂ த்விமார்கஂ வக்ஷ்யாமி பூயஃ கலு ரக்தபித்தம் ||௯||
चतुर्विधं द्विप्रभवं द्विमार्गं वक्ष्यामि भूयः खलु रक्तपित्तम् ||९||
🔊 Audio coming soon
ரக்தபித்தலக்ஷணமநாகதாவேக்ஷணேந நிர்திஶந்நாஹ- சதுர்விதமித்யாதி| சதுர்விதஂ வாதபித்தகபஸந்நிபாதாத்மகம்| த்விப்ரபவஂ த்வௌ ப்ரபவௌ யகத்ப்லீஹாநௌ யஸ்ய தஂ ததா; அந்யே து ஸ்நிக்தரூக்ஷோஷ்ணபேதேந த்விருத்பத்திகாரணஂ மந்யந்தே; அபரே து த்விப்ரபவமாமாஶயபக்வாஶயப்ரபவமாஹுஃ| த்விமார்கம் அதரோத்தரமார்கத்வயம்||௯||
Adhikarana 7 (10) · Śloka 10
தோஷைர்விதக்தைரதவாऽபி ஜந்தோர்லலாடதேஶேऽபிஹதஸ்ய தைஸ்து | நாஸா ஸ்ரவேத் பூயமஸக்விமிஶ்ரஂ தஂ பூயரக்தஂ ப்ரவதந்தி ரோகம் ||௧௦||
दोषैर्विदग्धैरथवाऽपि जन्तोर्ललाटदेशेऽभिहतस्य तैस्तु | नासा स्रवेत् पूयमसृग्विमिश्रं तं पूयरक्तं प्रवदन्ति रोगम् ||१०||
🔊 Audio coming soon
பூயரக்தஂ தோஷாகந்துநிமித்தஂ தர்ஶயந்நாஹ- தோஷைரித்யாதி| விதக்தைஃ பித்தரக்தாதிக்யாத்விருத்தாஂ பரிணதிஂ ப்ராப்தைஃ| லலாடாபிகாதோऽபி விருத்தபாகஂ ப்ராப்தோ மந்தவ்யஃ||௧௦||
Adhikarana 8 (11) · Śloka 12
க்ராணாஶ்ரிதே மர்மணி ஸம்ப்ரதுஷ்டே யஸ்யாநிலோ நாஸிகயா நிரேதி ||௧௧|| கபாநுயாதோ பஹுஶஃ ஸஶப்தஸ்தஂ ரோகமாஹுஃ க்ஷவதுஂ விதிஜ்ஞாஃ |௧௨|
घ्राणाश्रिते मर्मणि सम्प्रदुष्टे यस्यानिलो नासिकया निरेति ||११|| कफानुयातो बहुशः सशब्दस्तं रोगमाहुः क्षवथुं विधिज्ञाः |१२|
🔊 Audio coming soon
க்ஷவதுரபி தோஷஜஶ்சாகந்துஜஶ்ச, தத்ர பூர்வஂ தோஷஜமேவ நிர்திஶந்நாஹ- க்ராணேத்யாதி| க்ராணாஶ்ரிதே மர்மணி ஶங்காடகாக்யே; ‘க்ராணாஶ்ரிதே மர்மணி’ இத்யத்ர ‘க்ராணாஶ்ரிதே ஶ்லேஷ்மணி’ இதி கேசித் படந்தி||௧௧||-
Adhikarana 9 (12) · Śloka 13
தீக்ஷ்ணோபயோகாததிஜிக்ரதோ வா பாவாந் கடூநர்கநிரீக்ஷணாத்வா ||௧௨|| ஸூத்ராதிபிர்வா தருணாஸ்திமர்மண்யுத்காடிதேऽந்யஃ க்ஷவதுர்நிரேதி |௧௩|
तीक्ष्णोपयोगादतिजिघ्रतो वा भावान् कटूनर्कनिरीक्षणाद्वा ||१२|| सूत्रादिभिर्वा तरुणास्थिमर्मण्युद्घाटितेऽन्यः क्षवथुर्निरेति |१३|
🔊 Audio coming soon
ஆகந்துஜஂ க்ஷவதுமாஹ- தீக்ஷ்ணோபயோகாதித்யாதி| அதிஜிக்ரதஃ ஆக்ராயதஃ| பாவாந் த்ரவ்யாணி| தருணாஸ்திமர்ம நாஸாவஂஶாஸ்திமர்ம ஶங்காடகஸஞ்ஜ்ஞம்| உத்காடிதே ஊர்த்வஂ சாலிதே||௧௨||-
Adhikarana 10 (13) · Śloka 14
ப்ரப்ரஶ்யதே நாஸிகயைவ யஶ்ச ஸாந்த்ரோ விதக்தோ லவணஃ கபஸ்து ||௧௩|| ப்ராக் ஸஞ்சிதோ மூர்தநி பித்ததப்தஸ்தஂ ப்ரஂஶதுஂ வ்யாதிமுதாஹரந்தி |௧௪|
प्रभ्रश्यते नासिकयैव यश्च सान्द्रो विदग्धो लवणः कफस्तु ||१३|| प्राक् सञ्चितो मूर्धनि पित्ततप्तस्तं भ्रंशथुं व्याधिमुदाहरन्ति |१४|
🔊 Audio coming soon
ப்ரஂஶதோர்லக்ஷணமாஹ- ப்ரப்ரஶ்யத இத்யாதி| ப்ரப்ரஶ்யதே அத்யர்தமதஃ பததி நாஸிகயைவ, ந முகேந||௧௩||-
Adhikarana 11 (14) · Śloka 15
க்ராணே பஶஂ தாஹஸமந்விதே து விநிஃஸரேத்தூம இவேஹ வாயுஃ ||௧௪|| நாஸா ப்ரதீப்தேவ ச யஸ்ய ஜந்தோர்வ்யாதிஂ து தஂ தீப்தமுதாஹரந்தி |௧௫|
घ्राणे भृशं दाहसमन्विते तु विनिःसरेद्धूम इवेह वायुः ||१४|| नासा प्रदीप्तेव च यस्य जन्तोर्व्याधिं तु तं दीप्तमुदाहरन्ति |१५|
🔊 Audio coming soon
தீப்தலக்ஷணமாஹ- க்ராணே பஶமித்யாதி| விநிஃஸரேத் நிர்யாதி| வாயுஃ நிஶ்வாஸஃ| ப்ரதீப்தேவ ஜ்வலிதேவ நாஸா ஸ்யாத்||௧௪||-
Adhikarana 12 (15) · Śloka 16
கபாவதோ வாயுருதாநஸஞ்ஜ்ஞோ யதா ஸ்வமார்கே விகுணஃ ஸ்திதஃ ஸ்யாத் ||௧௫|| க்ராணஂ வணோதீவ ததா ஸ ரோகோ நாஸாப்ரதீநாஹ இதி ப்ரதிஷ்டஃ |௧௬|
कफावृतो वायुरुदानसञ्ज्ञो यदा स्वमार्गे विगुणः स्थितः स्यात् ||१५|| घ्राणं वृणोतीव तदा स रोगो नासाप्रतीनाह इति प्रदिष्टः |१६|
🔊 Audio coming soon
நாஸாப்ரதீநாஹலக்ஷணமாஹ- கபாவத இத்யாதி| நாஸா ப்ரதிநஹ்யதே பத்யத இவ வாதேநேதி நாஸாப்ரதீநாஹஃ||௧௫||-
Adhikarana 13 (16) · Śloka 17
அஜஸ்ரமச்சஂ ஸலிலப்ரகாஶஂ யஸ்யாவிவர்ணஂ ஸ்ரவதீஹ நாஸா ||௧௬|| ராத்ரௌ விஶேஷேண ஹி தஂ விகாரஂ நாஸாபரிஸ்ராவமிதி வ்யவஸ்யேத் |௧௭|
अजस्रमच्छं सलिलप्रकाशं यस्याविवर्णं स्रवतीह नासा ||१६|| रात्रौ विशेषेण हि तं विकारं नासापरिस्रावमिति व्यवस्येत् |१७|
🔊 Audio coming soon
நாஸாபரிஸ்ராவமாஹ- அஜஸ்ரமச்சமித்யாதி| அஜஸ்ரம் அநவரதம்| அவிவர்ணம் அவிஶிஷ்டவர்ணம்| அத்ர ரோகே ஸ்ராவஃ ஶங்காடகாக்யஸ்ரோதஸி ப்ரவிலாயிதாத் கபாத்| வ்யவஸ்யேத் ஜாநீயாத்||௧௬||-
Adhikarana 14 (17) · Śloka 18
க்ராணாஶ்ரிதே ஶ்லேஷ்மணி மாருதேந பித்தேந காடஂ பரிஶோஷிதே ச ||௧௭|| ஸமுச்ச்வஸித்யூர்த்வமதஶ்ச கச்ச்ராத்யஸ்தஸ்ய நாஸாபரிஶோஷ உக்தஃ |௧௮|
घ्राणाश्रिते श्लेष्मणि मारुतेन पित्तेन गाढं परिशोषिते च ||१७|| समुच्छ्वसित्यूर्ध्वमधश्च कृच्छ्राद्यस्तस्य नासापरिशोष उक्तः |१८|
🔊 Audio coming soon
நாஸாஶோஷலக்ஷணமாஹ- க்ராணாஶ்ரிதே இத்யாதி| காடம் அதிஶயேந||௧௭||-
Adhikarana 15 (18) · Śloka 19
தோஷைஸ்த்ரிபிஸ்தைஃ பதகேகஶஶ்ச ப்ரூயாத்ததாऽர்ஶாஂஸி ததைவ ஶோபாந் ||௧௮|| ஶாலாக்யஸித்தாந்தமவேக்ஷ்ய சாபி ஸர்வாத்மகஂ ஸப்தமமர்புதஂ து |௧௯|
दोषैस्त्रिभिस्तैः पृथगेकशश्च ब्रूयात्तथाऽर्शांसि तथैव शोफान् ||१८|| शालाक्यसिद्धान्तमवेक्ष्य चापि सर्वात्मकं सप्तममर्बुदं तु |१९|
🔊 Audio coming soon
இதாநீமுக்தாநாமர்ஶஆதீநாஂ ஸாமாந்யேந லக்ஷணமாஹ- தோஷைரித்யாதி| பதக்தோஷைஃ த்ரீண்யர்ஶாஂஸி, ஸந்நிபாதேநைகஂ, ஏவஂ சத்வார்யர்ஶாஂஸி| ததைவ ஶோபாநிதி ஶோபா அபி சத்வார இத்யர்தஃ| ஶாலாக்யஸித்தாந்தமவேக்ஷ்யேதி ‘வாதேந பித்தேந கபேந சாபி’ இத்யாதிநா நிதாநஸ்தாநே ஷடர்புதாநி நிர்திஷ்டாநி, ஸப்தமஂ ஸர்வாத்மகஂ ஶாலாக்யதந்த்ரே||௧௮||-
Adhikarana 16 (19) · Śloka 19
ரோகஃ ப்ரதிஶ்யாய இஹோபதிஷ்டஃ ஸ வக்ஷ்யதே பஞ்சவிதஃ புரஸ்தாத் ||௧௯||
रोगः प्रतिश्याय इहोपदिष्टः स वक्ष्यते पञ्चविधः पुरस्तात् ||१९||
🔊 Audio coming soon
ப்ரதிஶ்யாயஸ்யாநாகதாவேக்ஷணேந ஸங்க்ஷேபார்தஂ லக்ஷணஂ நிர்திஶந்நாஹ- ரோக இத்யாதி||௧௯||
Adhikarana 17 (20) · Śloka 20
(நாஸாஸ்ரோதோகதா ரோகாஸ்த்ரிஂஶதேகஶ்ச கீர்திதாஃ |௨௦|
(नासास्रोतोगता रोगास्त्रिंशदेकश्च कीर्तिताः |२०|
🔊 Audio coming soon
நநு, ஸர்வாங்ககதாநாஂ குஷ்டாதீநாமப்யத்ர நாஸாயாஂ ஸம்பவோऽஸ்தீதி நாஸாரோகாணஂ ஸங்க்யாதிரேகமாஶங்க்யாஹ- நாஸாஸ்ரோதோகதா ரோகா இத்யாதி| நாஸாஸ்ரோதஸி கதா ஏவ யே ரோகாஸ்த ஏவ மயைகத்ரிஂஶதுக்தாஃ, ந புநரத்ர நாஸாயாஂ யே பவந்தி|௨௦|-
Adhikarana 18 (20) · Śloka 20
ஸ்ரோதஃபதே யத்விபுலஂ கோஶவச்சார்புதஂ பவேத் ) ||௨௦||
स्रोतःपथे यद्विपुलं कोशवच्चार्बुदं भवेत् ) ||२०||
🔊 Audio coming soon
நாஸாகதஶோபாந் நாஸார்புதலக்ஷணேந பதக்குர்வந்நாஹ- ஸ்ரோத இத்யாதி| கோஶஃ அந்தஃபூரணவஸ்து, யாதஶமஸ்யாந்தஃபூரணவஸ்து தாதஶமந்தஃபூரணகரஂ வஸ்து ஶோதஸ்ய நாஸ்தீத்யர்தஃ||௨௦||
Adhikarana 19 (21) · Śloka 21
ஶோபாஸ்து ஶோபவிஜ்ஞாநா நாஸாஸ்ரோதோவ்யவஸ்திதாஃ | நிதாநேऽர்ஶாஂஸி நிர்திஷ்டாந்யேவஂ தாநி விபாவயேத் ||௨௧||
शोफास्तु शोफविज्ञाना नासास्रोतोव्यवस्थिताः | निदानेऽर्शांसि निर्दिष्टान्येवं तानि विभावयेत् ||२१||
🔊 Audio coming soon
ஶோபாஃ புநஃ கீதஶா இத்யாஹ- ஶோபா இத்யாதி| ஶோபோ விஜ்ஞாநஂ யேஷாஂ தே ஶோபவிஜ்ஞாநாஃ; அதவா ப்ராகுக்தஶோபாநாமிவ விஜ்ஞாநஂ யேஷாமிதி| நிதாநேऽர்ஶாஂஸீத்யாதி| ஏஷ பாடோ த்விருக்திபயாந்நிபந்தகாரைர்ந படிதஃ||௨௧||
Adhikarana puShpikA · Śloka 22
இதி ஸுஶ்ருதஸஂஹிதாயாமுத்தரதந்த்ராந்தர்கதே ஶாலாக்யதந்த்ரே நாஸாகதரோகவிஜ்ஞாநீயோ நாம த்வாவிஂஶோऽத்யாயஃ ||௨௨||
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते शालाक्यतन्त्रे नासागतरोगविज्ञानीयो नाम द्वाविंशोऽध्यायः ||२२||
🔊 Audio coming soon
இதி ஶ்ரீடல்ஹ(ஹ்ல)ணவிரசிதாயாஂ நிபந்தஸங்க்ரஹாக்யாயாஂ ஸுஶ்ருதவ்யாக்யாயாமுத்தரதந்த்ராந்தர்கதே ஶாலாக்யதந்த்ரே த்வாவிஂஶோऽத்யாயஃ||௨௨||