Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
అథాతః పూతనాప్రతిషేధం వ్యాఖ్యాస్యామః ||1|| యథోవాచ భగవాన్ ధన్వంతరిః ||2||
अथातः पूतनाप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
రేవతీప్రతిషేధానంతరం స్త్రీగ్రహసామాన్యాత్ పూతనాప్రతిషేధారంభో యుజ్యత ఇత్యాహ- అథాత ఇత్యాది||1-2||
Adhikarana 2 (3-4) · Śloka 4
కపోతవంకాఽరలుకో వరుణః పారిభద్రకః | ఆస్ఫోతా చైవ యోజ్యాః స్యుర్బాలానాం పరిషేచనే ||3|| వచా వయఃస్థా గోలోమీ హరితాలం మనఃశిలా | కుష్ఠం సర్జరసశ్చైవ తైలర్థే వర్గ ఇష్యతే ||4||
कपोतवङ्काऽरलुको वरुणः पारिभद्रकः | आस्फोता चैव योज्याः स्युर्बालानां परिषेचने ||३|| वचा वयःस्था गोलोमी हरितालं मनःशिला | कुष्ठं सर्जरसश्चैव तैलर्थे वर्ग इष्यते ||४||
🔊 Audio coming soon
కపోతవంకేత్యాది| కపోతవంకా కబడవంకేతి లోకే ప్రసిద్ధా బ్రహ్మసువర్చలాపరపర్యాయా| ఆస్ఫోతా సారివా| వయస్థా బ్రాహ్మీ, అన్యే గుడూచీమాహుః| గోలోమీ దూర్వా| వర్గ ఇష్యతే ఇతి వర్గగ్రహణం యథాలాభం ప్రక్షేపార్థం| వచాదీనాం కల్కకషాయాభ్యాం తైలసాధ్యం||3-4||
Adhikarana 3 (5-7) · Śloka 7
హితం ఘృతం తుగాక్షీర్యాం సిద్ధం మధురకేషు చ | కుష్ఠతాలీశఖదిరచందనస్యందనే తథా ||5|| దేవదారువచాహింగుకుష్ఠం గిరికదంబకః | ఏలా హరేణవశ్చాపి యోజ్యా ఉద్ధూపనే సదా ||6|| గంధనాకులికుంభీకే మజ్జానో బదరస్య చ | కర్కటాస్థి ఘృతం చాపి ధూపనం సర్షపైః సహ ||7||
हितं घृतं तुगाक्षीर्यां सिद्धं मधुरकेषु च | कुष्ठतालीशखदिरचन्दनस्यन्दने तथा ||५|| देवदारुवचाहिङ्गुकुष्ठं गिरिकदम्बकः | एला हरेणवश्चापि योज्या उद्धूपने सदा ||६|| गन्धनाकुलिकुम्भीके मज्जानो बदरस्य च | कर्कटास्थि घृतं चापि धूपनं सर्षपैः सह ||७||
🔊 Audio coming soon
హితమిత్యాది| తుగాక్షీరీ వంశలోచనా, మధురకేషు కాకోల్యాదిషు; కాకోల్యాదిపాఠాత్తుగాక్షీరీ ప్రాప్తా, పృథక్పాఠో భాగద్వయార్థం కుష్ఠతాలీశాదీనాం యథాలాభనిషేధార్థో వా, యే తుగాక్షీరీం వంశరోచనానుకారిపార్థివద్రవ్యం మన్యంతే తన్మతే ద్విరుక్తిర్నాస్తి| కల్కకషాయాభ్యాం సిద్ధం ఘృతం హితమితి సంబంధః| గిరికదంబకో మహాకదంబః| గంధనాకులీ సుగంధా రాస్నా| కుంభికా జలజా| జేజ్జటాచార్యస్తు న పఠత్యేతద్దేవదార్వాదియోగద్వయమపి, గయీ తు పఠతి||5-7||
Adhikarana 4 (8) · Śloka 8
కాకాదనీం చిత్రఫలాం బింబీం గుంజాం చ ధారయేత్ | మత్స్యౌదనం చ కుర్వీత కృశరాం పలలం తథా | శరావసంపుటే కృత్వా బలిం శూన్యగృహే హరేత్ ||8||
काकादनीं चित्रफलां बिम्बीं गुञ्जां च धारयेत् | मत्स्यौदनं च कुर्वीत कृशरां पललं तथा | शरावसम्पुटे कृत्वा बलिं शून्यगृहे हरेत् ||८||
🔊 Audio coming soon
కాకాదనీమిత్యాది| కాకాదనీ కాకతిందుకః, ‘కాలా’ ఇత్యన్యే; చిత్రఫలా ఇంద్రవారుణీ, చిత్రాండికేత్యన్యే| మత్స్యౌదనం మత్స్యభక్తం; పలలం తిలపిష్టం| ‘శూన్యగృహే హరేత్’ ఇత్యత్ర ‘శూన్యగృహేతరే’ ఇత్యన్యే, తత్రేతరే ఖండగృహే| కేచిదత్రేదృశం పఠంతి ‘హరేద్బలిం చోత్కురటే’ ఇత్యాది; తత్రోత్కురటః శూన్యాగారః, శూన్యారామ ఇత్యన్యే||8||
Adhikarana 5 (9-11) · Śloka 11
ఉచ్ఛిష్టేనాభిషేకేణ శిశోః స్నపనమిష్యతే | పూజ్యా చ పూతనా దేవీ బలిభిః సోపహారకైః ||9|| మలినాంబరసంవీతా మలినా రూక్షమూర్ధజా | శూన్యాగారాశ్రితా దేవీ దారకం పాతు పూతనా ||10|| దుర్దర్శనా సుదుర్గంధా కరాలా మేఘకాలికా | భిన్నగారాశ్రయా దేవీ దారకం పాతు పూతనా ||11||
उच्छिष्टेनाभिषेकेण शिशोः स्नपनमिष्यते | पूज्या च पूतना देवी बलिभिः सोपहारकैः ||९|| मलिनाम्बरसंवीता मलिना रूक्षमूर्धजा | शून्यागाराश्रिता देवी दारकं पातु पूतना ||१०|| दुर्दर्शना सुदुर्गन्धा कराला मेघकालिका | भिन्नगाराश्रया देवी दारकं पातु पूतना ||११||
🔊 Audio coming soon
ఉచ్ఛిష్టేనేత్యాది| ఉచ్ఛిష్టేనాభిషేకేణ ఆచమనోదకేనేత్యర్థః| పూర్వకల్పేన స్నానం| రక్షామంత్రః- మలినేత్యాది||9-11||
Adhikarana puShpikA · Śloka 32
ఇతి సుశ్రుతసంహితాయాముత్తరతంత్రాంతర్గతే కుమారతంత్రే (షష్ఠోఽధ్యాయః, ఆదితః) ద్వాత్రింశోఽధ్యాయః ||32||
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते कुमारतन्त्रे (षष्ठोऽध्यायः, आदितः) द्वात्रिंशोऽध्यायः ||३२||
🔊 Audio coming soon
ఇతి శ్రీడల్హ(హ్ల)ణవిరచితాయాం నిబంధసంగ్రహాఖ్యాయాం సుశ్రుతవ్యాఖ్యాయాముత్తరతంత్రాంతర్గతే కౌమారభృత్యతంత్రే పూతనాప్రతిషేధో నామ ద్వాత్రింశత్తమోఽధ్యాయః||32||