Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
அதாதோ ரக்தபித்தப்ரதிஷேதஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ ||௧|| யதோவாச பகவாந் தந்வந்தரிஃ ||௨||
अथातो रक्तपित्तप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
பாண்டுரோகப்ரதிஷேதாநந்தரஂ தூஷ்யஸாம்யாத்ரக்தபித்தப்ரதிஷேதாரம்போ யுக்த இத்யத ஆஹ- அதாத இத்யாதி||௧-௨||
Adhikarana 2 (3-4) · Śloka 5
க்ரோதஶோகபயாயாஸவிருத்தாந்நாதபாநலாந் | கட்வம்லலவணக்ஷாரதீக்ஷ்ணோஷ்ணாதிவிதாஹிநஃ ||௩|| நித்யமப்யஸதோ துஷ்டோ ரஸஃ பித்தஂ ப்ரகோபயேத் | விதக்தஂ ஸ்வகுணைஃ பித்தஂ விதஹத்யாஶு ஶோணிதம் ||௪|| ததஃ ப்ரவர்ததே ரக்தமூர்த்வஂ சாதோ த்விதாऽபி வா |௫|
क्रोधशोकभयायासविरुद्धान्नातपानलान् | कट्वम्ललवणक्षारतीक्ष्णोष्णातिविदाहिनः ||३|| नित्यमभ्यसतो दुष्टो रसः पित्तं प्रकोपयेत् | विदग्धं स्वगुणैः पित्तं विदहत्याशु शोणितम् ||४|| ततः प्रवर्तते रक्तमूर्ध्वं चाधो द्विधाऽपि वा |५|
🔊 Audio coming soon
நிதாநாநந்தரீயகத்வாத் ப்ரதிஷேதஸ்யாதௌ ரக்தபித்தநிதாநபூதே ஹேதுஸம்ப்ராப்தீ ஆஹ- க்ரோதஶோகபயாயாஸேத்யாதி| க்ரோதாதீநி நித்யமப்யஸ்யதோ நிஷேவமாணஸ்ய புருஷஸ்ய துஷ்டிஂ கதோ ரஸஃ பித்தஂ ப்ரகோபயேத், ததஶ்ச விதக்தஂ துஷ்டஂ பித்தஂ ஸ்வகுணைஃ தீக்ஷ்ணோஷ்ணாதிபிஃ ஶோணிதஂ விதஹதி ப்ரதூஷயதி, தத ஊர்த்வமதோ வா ரக்தஂ ப்ரவர்தத இதி பிண்டார்தஃ| தீக்ஷ்ணமுஷ்ணகட்வம்லலவணக்ஷாரவ்யதிரிக்தஂ ஜ்யோதிஷ்மத்யபாமார்கபலாதிகம்| ஆயாஸஃ ஶ்ரமஃ| விருத்தாந்நஂ ஹிதாஹிதீயோக்தம்| க்ரோதஶோகேத்யாதிஃ ஹேதுஃ, நித்யமப்யஸ்யத இத்யாதிஃ ஸம்ப்ராப்திஃ| ‘கட்வம்லலவண’- இத்யத்ர கேசித் ‘தீக்ஷ்ணமுஷ்ணாம்லலவணஂ திவாஸ்வப்நஂ விதாஹி யத்’ இதி படந்தி||௩-௪||-
Adhikarana 3 (5-6) · Śloka 6
ஆமாஶயாத்வ்ரஜேதூர்த்வமதஃ பக்வாஶயாத்வ்ரஜேத் ||௫|| விதக்தயோர்த்வயோஶ்சாபி த்விதாபாகஂ ப்ரவர்ததே | கேசித் ஸயகதஃ ப்லீஹ்நஃ ப்ரவதந்த்யஸஜோ கதிம் ||௬||
आमाशयाद्व्रजेदूर्ध्वमधः पक्वाशयाद्व्रजेत् ||५|| विदग्धयोर्द्वयोश्चापि द्विधाभागं प्रवर्तते | केचित् सयकृतः प्लीह्नः प्रवदन्त्यसृजो गतिम् ||६||
🔊 Audio coming soon
தத்ரக்தஂ யதோர்த்வமதோ வா த்விதாऽபி வா ப்ரவர்ததே ததா தர்ஶயந்நாஹ- ஆமாஶயாதித்யாதி| யத்யபி ரக்தஸ்ய யகத்ப்லீஹஸ்தாநத்வாதாமாஶயபக்வாஶயாப்யாஂ ப்ரவர்தநஂ ந ஸம்பவதி, ததாऽபி ப்ரகுபிதரக்தஸ்ய தத்ராபி கமநாத் ப்ரவர்தநஂ தாப்யாஂ ஸம்பவத்யேவ| விதக்தயோஶ்சாப்யுபயோரிதி துஷ்டயோராமபக்வாஶயயோரித்யர்தஃ| தயோஶ்ச துஷ்டிஃ துஷ்டருதிரஸஂயோகாத்| ஏகீயமதமாஹ- கேசிதித்யாதி| ஸயகதஃ காலகண்டஸஹிதாத்| ஏததப்யநுமதம், அப்ரதிஷேதாத்| அஸ்மிந் பாடே அங்கீகதேऽபி பூர்வவாக்யேந ஸஹ ந விரோதஃ, யதோ யகத்ப்லீஹாப்யாமேவ ரக்தஂ ப்ரவர்ததே பரமாமபக்வாஶயமதிஷ்டாய||௫-௬||
Adhikarana 4 (7) · Śloka 7
ஊர்த்வஂ ஸாத்யமதோயாப்யமஸாத்யஂ யுகபத்கதம் |௭|
ऊर्ध्वं साध्यमधोयाप्यमसाध्यं युगपद्गतम् |७|
🔊 Audio coming soon
த்ரிப்ரகாரஸ்ய ரக்தபித்தஸ்ய ஸாத்யயாப்யாஸாத்யத்வமாஹ- ஊர்த்வமித்யாதி| ஊர்த்வஂ ஸாத்யமிதி யதா தௌர்பல்யாத்யுபத்ரவஹீநஂ மாஂஸப்ரக்ஷாலநாபமித்யாத்யஸாத்யலக்ஷணரஹிதமேகதோஷாநுகஂ பவதி ததா ஸாத்யஂ, யதா து ததேவ ஶாந்திஂ கத்வா புநர்பவதி மார்காந்தரஂ வா யாதி அல்போபத்ரவம் அல்பாஸாத்யலக்ஷணயுக்தஂ த்விதோஷாநுகஂ ச பவதி ததா யாப்யஂ, யதா ச பஹூபத்ரவயுக்தஂ பஹ்வஸாத்யலக்ஷணயுக்தஂ த்ரிதோஷாநுகதஂ ச பவதி ததா அஸாத்யம்| அதோ யாப்யமிதி அல்போபத்ரவமஸாத்யலக்ஷணஹீநஂ த்விதோஷாநுகஂ ச பவதி ததா அதோகஂ யாப்யஂ; யதா ச த்ரிதோஷாநுகமஸாத்யலக்ஷணயுக்தஂ ததா வர்ஜ்யஂ, யதா சைகதோஷாநுகஂ நிருபத்ரவஂ வர்ஜ்யலக்ஷணாஸஂயுக்தஂ ததா ஸாத்யம்| அஸாத்யஂ யுகபத்கதமிதி யதா த்ரிதோஷாநுகஂ பஹூபத்ரவமஸாத்யலக்ஷணயுக்தஂ பவதி ததா அஸாத்யஂ, யதா சாந்யதா ததா யாப்யமித்யர்தஃ| யுகபத்கதம் உபயமார்கப்ரவத்தமித்யர்தஃ|௭|-
Adhikarana 5 (7) · Śloka 8
ஸதநஂ ஶீதகாமித்வஂ கண்டதூமாயநஂ வமிஃ ||௭|| லோஹகந்திஶ்ச நிஃஶ்வாஸோ பவத்யஸ்மிந் பவிஷ்யதி |௮|
सदनं शीतकामित्वं कण्ठधूमायनं वमिः ||७|| लोहगन्धिश्च निःश्वासो भवत्यस्मिन् भविष्यति |८|
🔊 Audio coming soon
அத பூர்வரூபமாஹ- ஸதநமித்யாதி| ஸதநம் அங்கம்லாநிஃ| கண்டதூமாயநஂ கண்டே தூமோத்வமநமிவ வேதநேத்யர்தஃ| அஸ்மிந் ரக்தபித்தே||௭||-
Adhikarana 6 (8) · Śloka 8
பாஹ்யாஸக்லக்ஷணைஸ்தஸ்ய ஸங்க்யாதோஷோச்ச்ரிதீர்விதுஃ ||௮||
बाह्यासृग्लक्षणैस्तस्य सङ्ख्यादोषोच्छ्रितीर्विदुः ||८||
🔊 Audio coming soon
ரக்தபித்தஸ்ய ஸங்க்யாஂ தோஷோச்ச்ரயஂ சாதிதேஶேநாஹ- பாஹ்யாஸக்லக்ஷணைஸ்தஸ்யேத்யாதி| பாஹ்யாஸக்லக்ஷணைரிதி ஶோணிதவர்ணநீயோக்தைஃ ‘பேநிலமருணம்’ இத்யாதிபிஃ, தஸ்ய ரக்தபித்தஸ்ய, ஸங்க்யா ஸப்தவிதா| நநு, பித்தேந வி தக்தேந விதக்தஂ ரக்தஂ ரக்தபித்தமுச்யதே, தத் கதஂ பித்தாதபி பதகுத்திஶ்யதே? உச்யதே, தத்ரக்தாந்தரேண ஸஂஸர்காத்| தோஷோச்ச்ரிதிஃ தோஷாதிக்யம்||௮||
Adhikarana 7 (9) · Śloka 9
தௌர்பல்யஶ்வாஸகாஸஜ்வரவமதுமதாஸ்தந்த்ரிதாதாஹமூர்ச்சா புக்தே சாந்நே விதாஹஸ்த்வததிரபி ஸதா ஹத்யதுல்யா ச பீடா | தஷ்ணா கண்டஸ்ய பேதஃ ஶிரஸி ச தவநஂ பூதிநிஷ்டீவநஂ ச த்வேஷோ பக்தேऽவிபாகோ விரதிரபி ரதே ரக்தபித்தோபஸர்காஃ ||௯||
दौर्बल्यश्वासकासज्वरवमथुमदास्तन्द्रितादाहमूर्च्छा भुक्ते चान्ने विदाहस्त्वधृतिरपि सदा हृद्यतुल्या च पीडा | तृष्णा कण्ठस्य भेदः शिरसि च दवनं पूतिनिष्ठीवनं च द्वेषो भक्तेऽविपाको विरतिरपि रते रक्तपित्तोपसर्गाः ||९||
🔊 Audio coming soon
இதாநீஂ ரக்தபித்தோபத்ரவாநாஹ- தௌர்பல்யஶ்வாஸகாஸேத்யாதி| வமதுஃ சர்திஃ| மதஃ பூகபலேநேவ மத்ததா| அததிஃ அஸந்தோஷஃ| அதுல்யா அஸாதாரணா| கண்டஸ்ய பேதஃ கண்டக்ஷணநம்| ஶிரஸி ச தவநஂ ஸந்தாபஃ| விரதிரபி ரதேஃ ஸுகஸ்யாபி விநாஶோ பவதீத்யர்தஃ| உபஸர்கா உபத்ரவாஃ| ‘புக்தே சாந்நே விதாஹ’ இத்யத்ர ‘புக்தே கோரோ விதாஹ’ இத்யந்யே படந்தி| தத்ர ஸப்தமீ ஷஷ்ட்யர்தே, தேந புக்தஸ்ய ஆஹாரஸ்ய கோரோ மஹாந் விதாஹ இத்யர்தஃ| ‘கண்டஸ்ய பேத’ இத்யத்ர ‘கோஷ்டஸ்ய பேத’ இத்யபரே படந்தி; கோஷ்டஶப்தேந கோஷ்டஸ்தோ மலஸ்தஸ்ய பேத இதி ச வ்யாக்யாநயந்தி| ததேதத் பாடத்வயமூர்த்வாதஃப்ரவத்திரூபஂ யதாஸம்பவஂ போத்தவ்யஂ, ஏகத்ர த்வயோரப்யநௌபயிகத்வாத்| ஶிரஸி ச தவநமித்யத்ர ‘ப்ரவிததஸிரதா’ இதி கேசித் படந்தி, ஸிராததகாத்ரதேதி வ்யாக்யாநயந்தி| ‘விரதிரபி ரதேஃ’ இத்யத்ர அபரே ‘விநதிரபி பவேத்’ இதி படந்தி; விநதிஃ ஶரீரஸ்ய விநமநம்| அபரே ‘விகதிரபி பவேத்’ இதி படந்தி, தத்ராபி காயஸ்யாகுஞ்சநாத்மிகா விகதிரித்யர்தஃ||௯||
Adhikarana 8 (10) · Śloka 10
மாஂஸப்ரக்ஷாலநாபஂ க்வதிதமிவ ச யத் கர்தமாம்போநிபஂ வா மேதஃபூயாஸ்ரகல்பஂ யகதிவ யதி வா பக்வஜம்பூபலாபம் | யத் கஷ்ணஂ யச்ச நீலஂ பஶமதிகுணபஂ யத்ர சோக்தா விகாராஸ்தத்வர்ஜ்யஂ ரக்தபித்தஂ ஸுரபதிதநுஷா யச்ச துல்யஂ விபாதி ||௧௦||
मांसप्रक्षालनाभं क्वथितमिव च यत् कर्दमाम्भोनिभं वा मेदःपूयास्रकल्पं यकृदिव यदि वा पक्वजम्बूफलाभम् | यत् कृष्णं यच्च नीलं भृशमतिकुणपं यत्र चोक्ता विकारास्तद्वर्ज्यं रक्तपित्तं सुरपतिधनुषा यच्च तुल्यं विभाति ||१०||
🔊 Audio coming soon
அஸாத்யரக்தபித்தலக்ஷணமாஹ- மாஂஸப்ரக்ஷாலநாபமித்யாதி| மாஂஸப்ரக்ஷாலநாபஂ மாஂஸதாவநதோயாபம்| கர்தமாம்போநிபஂ கர்தமேந மிஶ்ரிதஂ யதம்பஸ்தோயஂ தந்நிபம்| மேதஃபூயாஸ்ரகல்பஂ மேதஃபூயரக்தஸதஶமித்யர்தஃ| அதிகுணபஂ ஶடிதஶவகந்தி| உக்தா விகாரா தௌர்பல்யஶ்வாஸாதயஃ, ‘ப்ரபூதா’ இதி வாக்யஶேஷஃ| தத்வர்ஜ்யமிதி ஊர்த்வதோமார்கத்வேந ஸாத்யஂ யாப்யஂ ச யதுக்தஂ பவதி ததப்யேவஂவிதம் அஸாத்யம்| ஸுரபதிதநுஃ இந்த்ரதநுஃ| ‘க்வதிதமிவ ச யத்’ இத்யத்ர ‘க்வதிதமிவ யகத்’ இதி படித்வா பக்வகாலகண்டதுல்யமிதி வ்யாக்யாநயந்தி||௧௦||
Adhikarana 9 (11) · Śloka 11
நாதௌ ஸங்க்ராஹ்யமுத்ரிக்தஂ யதஸக்பலிநோऽஶ்நதஃ | தத் பாண்டுக்ரஹணீகுஷ்டப்லீஹகுல்மஜ்வராவஹம் ||௧௧||
नादौ सङ्ग्राह्यमुद्रिक्तं यदसृग्बलिनोऽश्नतः | तत् पाण्डुग्रहणीकुष्ठप्लीहगुल्मज्वरावहम् ||११||
🔊 Audio coming soon
ஆதௌ பலவதி ரக்தபித்தே ஸங்க்ரஹணநிஷேதமாஹ- நாதௌ ஸங்க்ராஹ்யமுத்ரிக்தமித்யாதி| யத் ரக்தபித்தம், உத்ரிக்தம் அதிஶயேந வத்திஂ கதஂ, தத்பலயுக்தஸ்யாஶ்நதஶ்ச புருஷஸ்யாதௌ ந ஸங்க்ராஹ்யஂ; யஸ்மாத்ததாதௌ ஸங்கஹீதஂ ஸத் பாண்ட்வாதிரோகாவஹஂ பவதி||௧௧||
Adhikarana 10 (12) · Śloka 12
அதஃப்ரவத்தஂ வமநைரூர்த்வகஂ ச விரேசநைஃ | ஜயேதந்யதரத்வாऽபி க்ஷீணஸ்ய ஶமநைரஸக் ||௧௨||
अधःप्रवृत्तं वमनैरूर्ध्वगं च विरेचनैः | जयेदन्यतरद्वाऽपि क्षीणस्य शमनैरसृक् ||१२||
🔊 Audio coming soon
தர்ஹி தத்ர கிஂ குர்யாதித்யாஹ- அதஃப்ரவத்தஂ வமநைரித்யாதி| ஸஂஶோதநார்ஹஸ்ய பலவதோ நரஸ்யாதோகஂ ரக்தபித்தஂ பஹுதோஷஂ வமநைர்ஜயேத், ஏவஂவிதஸ்யோர்த்வகஂ விரேசநைரித்யர்தஃ| நநு, அதோகஂ வாதாநுகஂ பவதி, ஊர்த்வகஂ ச கபாநுகஂ, தத் கதஂ தயோர்வமநவிரேசநே யுஜ்யேதே? ஸத்யஂ, வ்யாதிப்ரத்யநீகத்வாத்யுஜ்யேதே ஏவ; ததா ச தந்த்ராந்தரஂ- “அதோகஂ வமநைர்தீமாநூர்த்வகஂ ரேசநைர்ஜயேத்”- இதி| அந்யதரத்வேதி ஊர்த்வகமதோகஂ வா க்ஷீணஸ்ய புருஷஸ்ய ஶமநைர்ஜயேதிதி ந வமநவிரேகைஃ; ததா ச தந்த்ராந்தரம்- “ஊர்த்வகஂ வாऽப்யதோகஂ வா க்ஷீணஸ்ய ஶமநைர்ஜயேத்”- இதி||௧௨||
Adhikarana 11 (13) · Śloka 13
அதிப்ரவத்ததோஷஸ்ய பூர்வஂ லோஹிதபித்திநஃ | அக்ஷீணபலமாஂஸாக்நேஃ கர்தவ்யமபதர்பணம் ||௧௩||
अतिप्रवृद्धदोषस्य पूर्वं लोहितपित्तिनः | अक्षीणबलमांसाग्नेः कर्तव्यमपतर्पणम् ||१३||
🔊 Audio coming soon
இதாநீஂ ஸஂஶோதநார்ஹஸ்ய லங்கநமபி ஹிதமிதி தர்ஶயந்நாஹ- அதிப்ரவத்ததோஷஸ்யேத்யாதி| அபதர்பணஂ லங்கநம்||௧௩||
Adhikarana 12 (14) · Śloka 14
லங்கிதஸ்ய ததஃ பேயாஂ விதத்யாத் ஸ்வல்பதண்டுலாம் | ரஸயூஷௌ ப்ரதாதவ்யௌ ஸுராபிஸ்நேஹஸஂஸ்கதௌ | தர்பணஂ பாசநஂ லேஹாந் ஸர்பீஂஷி விவிதாநி ச ||௧௪||
लङ्घितस्य ततः पेयां विदध्यात् स्वल्पतण्डुलाम् | रसयूषौ प्रदातव्यौ सुराभिस्नेहसंस्कृतौ | तर्पणं पाचनं लेहान् सर्पींषि विविधानि च ||१४||
🔊 Audio coming soon
லங்கநாதநந்தரஂ கிஂ குர்யாதித்யாஹ- லங்கிதஸ்யேத்யாதி விதத்யாத் குர்யாத்| கிஂ ரக்தபித்தே பேயாமேவ விதத்யாதுதாந்யதபீத்யாஹ- தர்பணமித்யாதி| தர்பணமிதி மத்வீகாமதுகாதிஸாதிதஜலேந ஸஶர்கரேணாலோடிதாஃ ஸகதக்ஷௌத்ரா லாஜஶக்தவஃ| பாசநஂ ஹ்ரீபேரசந்தநோஶீரபர்படமுஸ்தஸாதிதஜலபாநம்| லேஹாநிதி வக்ஷ்யமாணாந் மதுகஶோபாஞ்ஜநகாதிபுஷ்பைஃ கதாந் ஸகதக்ஷௌத்ராந்| விவிதாநி ஸர்பீஂஷி வாஸாகதாதீநி| தத்ராதோகே பேயா ஹிதா யதி மாருதோ பலீ ந ஸ்யாத், மாருதஶ்சேத்பலீ பவதி ததா மாஂஸரஸ ஏவ; ஊர்த்வகே ச தர்பணஂ ஹிதம்| ததா ச தந்த்ராந்தரம்- “அதோவஹே யவாக்வாதி ந சேத் ஸ்யாந்மாருதோ பலீ| ஊர்த்வகே தர்பணஂ ஶஸ்தஂ யதாதோஷமதாபி வா”- இதி| கேசித் ‘லங்கிதஸ்ய ததோ யுக்த்யா லக்வந்நமவசாரயேத்’ இதி படந்தி, வ்யாக்யாநயந்தி ச- யுக்த்யா மாத்ரயா ப்ரத்யநீகஂ சேத்யர்தஃ||௧௪||
Adhikarana 13 (15) · Śloka 15
த்ரக்ஷாமதுககாஶ்மர்யஸிதாயுக்தஂ விரேசநம் | யஷ்டீமதுகயுக்தஂ ச ஸக்ஷௌத்ரஂ வமநஂ ஹிதம் ||௧௫||
द्रक्षामधुककाश्मर्यसितायुक्तं विरेचनम् | यष्टीमधुकयुक्तं च सक्षौद्रं वमनं हितम् ||१५||
🔊 Audio coming soon
பூர்வமுத்திஷ்டஂ யத்வமநவிரேசநஂ தயோர்த்ரவ்யாண்யாஹ- த்ராக்ஷாமதுககாஶ்மர்யேத்யாதி| த்ராக்ஷாதியுக்தஂ விரேசநத்ரவ்யகல்போக்தஂ மது விரேசநஂ, யஷ்டீமதுகக்ஷௌத்ரயுக்தஂ வமநத்ரவ்யவிகல்போக்தஂ மது வமநஂ ஹிதம்||௧௫||
Adhikarana 14 (16-18) · Śloka 18
பயாஂஸி ஶீதாநி ரஸாஶ்ச ஜாங்கலாஃ ஸதீநயூஷாஶ்ச ஸஶாலிஷஷ்டிகாஃ | படோலஶேலூஸுநிஷண்ணயூதிகாவடாதிமுக்தாங்குரஸிந்துவாரஜம் ||௧௬|| ஹிதஂ ச ஶாகஂ கதஸஂஸ்கதஂ ஸதா ததைவ தாத்ரீபலதாடிமாந்விதம் | ரஸாஶ்ச பாராவதஶங்ககூர்மஜாஸ்ததா யவாக்வோ விஹிதா கதோத்தராஃ ||௧௭|| ஸந்தாநிகாஶ்சோத்பலவர்கஸாதிதே க்ஷீரே ப்ரஶஸ்தா மதுஶர்கரோத்தராஃ | ஹிமாஃ ப்ரதேஹா மதுரா கணாஶ்ச யே கதாநி பத்யாநி ரக்தபித்திநாம் ||௧௮||
पयांसि शीतानि रसाश्च जाङ्गलाः सतीनयूषाश्च सशालिषष्टिकाः | पटोलशेलूसुनिषण्णयूथिकावटातिमुक्ताङ्कुरसिन्दुवारजम् ||१६|| हितं च शाकं घृतसंस्कृतं सदा तथैव धात्रीफलदाडिमान्वितम् | रसाश्च पारावतशङ्खकूर्मजास्तथा यवाग्वो विहिता घृतोत्तराः ||१७|| सन्तानिकाश्चोत्पलवर्गसाधिते क्षीरे प्रशस्ता मधुशर्करोत्तराः | हिमाः प्रदेहा मधुरा गणाश्च ये घृतानि पथ्यानि रक्तपित्तिनाम् ||१८||
🔊 Audio coming soon
வமநவிரேசநத்ரவ்யாண்யபிதாய போஜநத்ரவ்யாணி ப்ரதிபாதயதி- பயாஂஸீத்யாதி| ஶீதாநி உத்பலாதித்ரவ்யக்வதிதஶீதாநி, தாநி து பித்தப்ராயே| ஜாங்கலரஸா ஏணாதிலாவாதிகதாஃ, தே ச வாதாநுபந்தே| ஸதீநயூஷா வர்துலகலாயயூஷாஃ, தே ச கபாநுகே ரக்தபித்தே ஹிதாஃ| படோலேத்யாதி| ஶேலூஃ தக்ஷிணாபதஜஂ ஶாகஂ, ஶ்லேஷ்மாந்தகமபரே| ஸுநிஷண்ணகஃ ஶிரவாலிகா, சதுஷ்பர்ணீத்யபரே| அதிமுக்த ஆவந்தகஃ| அங்குராஃ கோமலபல்லவாஃ படோலாதீநாம்| ஸிந்துவாரஃ நிர்குண்டீ| ஏதாந்யபி ஶாகாநி கபாநுகே ஶஸ்தாநீதி| படோலேத்யத்ர கேசித் ஜீவந்தீதி படந்தி| ரஸாஶ்சேத்யாதி| ஜாங்கலரஸாபிதாநேநைவ பாராவதரஸஸ்யாபி பரிக்ரஹே ததபிதாநஂ விஶேஷேண ரக்தபித்தே ஹிதத்வாபாதநார்தம்| தாத்ரீதாடிமே ஸஂஸ்காரார்தம்| யவாக்வஃ அபிஹிதாஃ| ஸந்தாநிகா கதஸ்யோபரிதநஃ ஸ்த்யாநோ பாகஃ| கதோத்தரா கதப்ரதாநாஃ| ஹிமாஃ ப்ரதேஹா இத்யாதி| ஹிமாஃ ப்ரதேஹாஃ ஶீதா லேபாஃ; தே ச ந்யக்ரோதாதிப்ரபதிஶீதலகணகதாஃ| மதுரா கணாஃ காகோல்யாதயஃ| தே ச பாநாதிநா யோஜ்யாஃ| கதாநி மதுரகணஸாதிதாநி தந்த்ராந்தரஸஂவாதாத்| பத்யாநி ஹிதாநி||௧௬-௧௮||
Adhikarana 15 (19-20) · Śloka 20
மதூகஶோபாஞ்ஜநகோவிதாரஜைஃ ப்ரியங்குகாயாஃ குஸுமைஶ்ச சூர்ணிதைஃ | பிஷக்விதத்யாச்சதுரஃ ஸமாக்ஷிகாந் ஹிதாய லேஹாநஸஜஃ ப்ரஶாந்தயே ||௧௯|| லிஹ்யாச்ச தூர்வாவடஜாஂஶ்ச பல்லவாந் மதுத்விதீயாந் ஸிதகர்ணிகஸ்ய ச | ஹிதஂ ச கர்ஜூரபலஂ ஸமாக்ஷிகஂ பலாநி சாந்யாந்யபி தத்குணாந்யத ||௨௦||
मधूकशोभाञ्जनकोविदारजैः प्रियङ्गुकायाः कुसुमैश्च चूर्णितैः | भिषग्विदध्याच्चतुरः समाक्षिकान् हिताय लेहानसृजः प्रशान्तये ||१९|| लिह्याच्च दूर्वावटजांश्च पल्लवान् मधुद्वितीयान् सितकर्णिकस्य च | हितं च खर्जूरफलं समाक्षिकं फलानि चान्यान्यपि तद्गुणान्यथ ||२०||
🔊 Audio coming soon
மதூகேத்யாதி| மதூகாதிபுஷ்பைரேகைகைஶ்சூர்ணிதைஸ்த்ரயோ லேஹாஃ, ப்ரியங்குகாயாஃ குஸுமைஶ்சதுர்தோ லேஹஃ| அபராநபி லேஹாநாஹ- லிஹ்யாதித்யாதி| தூர்வாவடபல்லவாந் மதுத்விதீயாந் லிஹ்யாதித்யேகோ யோகஃ| ஸிதகர்ணிகஃ ஶ்வேதகர்ணிகாரஃ, தஸ்யாபி பல்லவாந் மதுத்விதீயாந் லிஹ்யாதிதி த்விதீயோ யோகஃ| கேசித் ஸமுதிதமேகஂ யோகஂ மந்யந்தே; தந்நேச்சந்தி நிபந்தகாராஃ, ஸமாநதந்த்ரஸஂவாதாத்| ‘தூர்வாவடஜாஂஶ்ச பல்லவாந்’ இத்யத்ராபரே ‘துக்தத்ருமபல்லவாந்’ இதி படித்வா வடாதிபல்லவாநிதி வ்யாசக்ஷதே| கிஂ ரக்தபித்தே ஏததேவ ஹிதமுதாந்யதபீத்யாஹ- ஹிதமித்யாதி| ஸமாக்ஷிகஂ ஸமது| அநுக்தஸங்க்ரஹாயாஹ- பலாநி சாந்யாந்யபீத்யாதி| அந்யாநி பலாநி காஶ்மர்யாதீநி| தத்குணாநி கர்ஜூரபலதுல்யகுணாநி||௧௯-௨௦||
Adhikarana 16 (21) · Śloka 21
ரக்தாதிஸாரப்ரோக்தாஂஶ்ச யோகாநத்ராபி யோஜயேத் |௨௧|
रक्तातिसारप्रोक्तांश्च योगानत्रापि योजयेत् |२१|
🔊 Audio coming soon
இதாநீஂ ரக்தபித்தேऽதிதேஶேந சிகித்ஸாமாஹ- ரக்தாதீஸாரப்ரோக்தாஂஶ்சேத்யாதி| ரக்தாதீஸாரப்ரோக்தாந் யோகாந் ‘ப்ரியாலமல்லிகா’ இத்யாதீந்| அஸ்யாக்ரே கார்திககுண்டஃ ‘நீலோத்பலாநாஂ மதுநா பஸ்ம வாऽபி பரிஸ்ருதம்’ இத்யாதியோகஂ படதி, ஸ ச ஜேஜ்ஜடாசார்யேண ‘ஸக்ஷௌத்ரமிந்தீவரபஸ்ம’ இத்யாதிநா அக்ரே படிதஃ|௨௧|-
Adhikarana 17 (21-22) · Śloka 22
ஶுத்தேக்ஷுகாண்டமாபோத்ய நவே கும்பே ஹிமாம்பஸா ||௨௧|| யோஜாயித்வா க்ஷிபேத்ராத்ராவாகாஶே ஸோத்பலஂ து தத் | ப்ராதஃ ஸ்ருதஂ க்ஷௌத்ரயுதஂ பிபேச்சோணிதபித்தவாந் ||௨௨||
शुद्धेक्षुकाण्डमापोथ्य नवे कुम्भे हिमाम्भसा ||२१|| योजायित्वा क्षिपेद्रात्रावाकाशे सोत्पलं तु तत् | प्रातः स्रुतं क्षौद्रयुतं पिबेच्छोणितपित्तवान् ||२२||
🔊 Audio coming soon
ஶுத்தேக்ஷுகாண்டமாபோத்யேத்யாதி| ஶுத்தேக்ஷுகாண்டாநி நிர்வல்கலேக்ஷுகாண்டாநி, ஆபோத்ய அவக்ஷுத்ய| ஹிமாம்பஸா யோஜயித்வேத்யாதி ஶீதலஜலேந யோஜயித்வா நவே கடே ராத்ராவாகாஶே நிராவரணஸ்தாநே க்ஷிபேத் தாரயேத், ததஶ்ச ப்ராதஃகாலே ஸ்ருதஂ காலிதஂ நீலோத்பலசூர்ணமதுப்யாஂ யுதஂ ஶோணிதபித்தவாந் நரஃ பிபேத்||௨௧-௨௨||
Adhikarana 18 (23) · Śloka 23
பிபேச்சீதகஷாயஂ வா ஜம்ப்வாம்ரார்ஜுநஸம்பவம் | உதும்பரபலஂ பிஷ்ட்வா பிபேத்தத்ரஸமேவ வா ||௨௩||
पिबेच्छीतकषायं वा जम्ब्वाम्रार्जुनसम्भवम् | उदुम्बरफलं पिष्ट्वा पिबेत्तद्रसमेव वा ||२३||
🔊 Audio coming soon
பிபேதித்யாதி| பிபேதித்யத்ர மதுயுதமித்யநுக்தமபி ஸம்பத்யதே, ஸமாநதந்த்ரஸஂவாதாத்| உதும்பரபலமித்யாதி| உதும்பரபலஂ பிஷ்ட்வா தத்ரஸஂ கஹீத்வா மதுயுதஂ பிபேத்||௨௩||
Adhikarana 19 (24-27) · Śloka 27
த்ரபுஷீமூலகல்கஂ வா ஸக்ஷௌத்ரஂ தண்டுலாம்புநா | பிபேதக்ஷஸமஂ கல்கஂ யஷ்டீமதுகமேவ வா ||௨௪|| சந்தநஂ மதுகஂ ரோத்ரமேவமேவ ஸமஂ பிபேத் | கரஞ்ஜபீஜமேவஂ வா ஸிதாக்ஷௌத்ரயுதஂ பிபேத் ||௨௫|| மஜ்ஜாநமிங்குதயஸ்யைவஂ பிபேந்மதுகஸஂயுதம் | ஸுகோஷ்ணஂ லவணஂ பீஜஂ காரஞ்ஜஂ ததிமஸ்துநா ||௨௬|| பிபேத்வாऽபி த்ர்யஹஂ மர்த்யோ ரக்தபித்தாபிபீடிதஃ | ரக்தபித்தஹராஃ ஶஸ்தாஃ ஷடேதே யோகஸத்தமாஃ ||௨௭||
त्रपुषीमूलकल्कं वा सक्षौद्रं तण्डुलाम्बुना | पिबेदक्षसमं कल्कं यष्टीमधुकमेव वा ||२४|| चन्दनं मधुकं रोध्रमेवमेव समं पिबेत् | करञ्जबीजमेवं वा सिताक्षौद्रयुतं पिबेत् ||२५|| मज्जानमिङ्गुदयस्यैवं पिबेन्मधुकसंयुतम् | सुखोष्णं लवणं बीजं कारञ्जं दधिमस्तुना ||२६|| पिबेद्वाऽपि त्र्यहं मर्त्यो रक्तपित्ताभिपीडितः | रक्तपित्तहराः शस्ताः षडेते योगसत्तमाः ||२७||
🔊 Audio coming soon
இதாநீஂ ரக்தபித்தே ஸித்ததமாந் ஷட்யோகாநாஹ- த்ரபுஸீமூலகல்கமித்யாதி| ஸக்ஷௌத்ரஂ கர்ஷோந்மிதமதுஸஹிதஂ, தண்டுலாம்புநா கல்காச்சதுர்குணேநேத்யர்தஃ| அக்ஷஸமஂ கர்ஷப்ரமாணஂ, ஏவமேவேதி ஸக்ஷௌத்ரஂ தண்டுலாம்புநேத்யர்தஃ| கரஞ்ஜபீஜாதியோகத்வயஂ கபாநுபந்தே ஊர்த்வகே ஶஸ்தம்| மஜ்ஜாநமிங்குதஸ்யேத்யாதி ஸிதாமதுயுதமேவ(க)மேவ பிபேதித்யர்தஃ||௨௪-௨௭||
Adhikarana 20 (28) · Śloka 28
பத்யாஶ்சைவாவபீடேஷு க்ராணதஃ ப்ரஸ்ருதேऽஸஜி |௨௮|
पथ्याश्चैवावपीडेषु घ्राणतः प्रस्रुतेऽसृजि |२८|
🔊 Audio coming soon
அநந்தரோக்தாஃ ஷட்யோகா க்ராணகே ரக்தேऽவபீடநேऽபி யோஜ்யா இத்யாஹ- பத்யா இத்யாதி| பத்யா ஹிதாஃ, அநந்தரோக்தாஃ த்ரபுஸீமூலகல்கமித்யாதி ஷட்யோகாஃ இதி ஶேஷஃ|௨௮|-
Adhikarana 21 (28) · Śloka 28
அதிநிஸ்ருதரக்தோ வா க்ஷௌத்ரயுக்தஂ பிபேதஸக் | யகத்வா பக்ஷயேதாஜமாமஂ பித்தஸமாயுதம் ||௨௮||
अतिनिस्रुतरक्तो वा क्षौद्रयुक्तं पिबेदसृक् | यकृद्वा भक्षयेदाजमामं पित्तसमायुतम् ||२८||
🔊 Audio coming soon
அஸகிதி ஶரீரதாதுஸாமாந்யாத் ஏணாதீநாமித்யர்தஃ| யகத் காலகண்டம்||௨௮||
Adhikarana 22 (29-32) · Śloka 33
பலாஶவக்ஷஸ்வரஸே விபக்வஂ ஸர்பிஃ பிபேத் க்ஷௌத்ரயுதஂ ஸுஶீதம் | வநஸ்பதீநாஂ ஸ்வரஸைஃ கதஂ வா ஸஶர்கரஂ க்ஷீரகதஂ பிபேத்வா ||௨௯|| த்ராக்ஷாமுஶீராண்யத பத்மகஂ ஸிதா பதக்பலாஂஶாந்யுதகே ஸமாவபேத் | ஸ்திதஂ நிஶாஂ தத்ருதிராமயஂ ஜயேத் பீதஂ பயோ வாऽம்புஸமஂ ஹிதாஶிநஃ ||௩௦|| துரங்கவர்சஃஸ்வரஸஂ ஸமாக்ஷிகஂ பிபேத் ஸிதாக்ஷௌத்ரயுதஂ வஷஸ்ய வா | லிஹேத்ததா வாஸ்துகபீஜசூர்ணஂ க்ஷௌத்ராந்விதஂ தண்டுலஸாஹ்வயஂ வா ||௩௧|| லிஹ்யாச்ச லாஜாஞ்ஜநசூர்ணமேகமேவஂ ஸிதாக்ஷௌத்ரயுதாஂ துகாக்யாம் | த்ராக்ஷாஂ ஸிதாஂ திக்தகரோஹிணீஂ ச ஹிமாம்புநா வா மதுகேந யுக்தாம் ||௩௨|| பத்யாமஹிஂஸ்ராஂ ரஜநீஂ கதஂ ச லிஹ்யாத்ததா ஶோணிதபித்தரோகீ |௩௩|
पलाशवृक्षस्वरसे विपक्वं सर्पिः पिबेत् क्षौद्रयुतं सुशीतम् | वनस्पतीनां स्वरसैः कृतं वा सशर्करं क्षीरघृतं पिबेद्वा ||२९|| द्राक्षामुशीराण्यथ पद्मकं सिता पृथक्पलांशान्युदके समावपेत् | स्थितं निशां तद्रुधिरामयं जयेत् पीतं पयो वाऽम्बुसमं हिताशिनः ||३०|| तुरङ्गवर्चःस्वरसं समाक्षिकं पिबेत् सिताक्षौद्रयुतं वृषस्य वा | लिहेत्तथा वास्तुकबीजचूर्णं क्षौद्रान्वितं तण्डुलसाह्वयं वा ||३१|| लिह्याच्च लाजाञ्जनचूर्णमेकमेवं सिताक्षौद्रयुतां तुगाख्याम् | द्राक्षां सितां तिक्तकरोहिणीं च हिमाम्बुना वा मधुकेन युक्ताम् ||३२|| पथ्यामहिंस्रां रजनीं घृतं च लिह्यात्तथा शोणितपित्तरोगी |३३|
🔊 Audio coming soon
வநஸ்பதீநாஂ வடாதீநாம்| க்ஷீரகதஂ க்ஷீரோத்தஂ கதம்| பயோ வாऽம்புஸமமிதி துக்தஂ ஜலஂ ச துல்யமித்யர்தஃ| கேசிதேவஂ படந்தி- ‘வாஸாகஷாயஂ ஸஸிதஂ பிபேத்வா துரங்கவர்சஃஸ்வரஸஂ ஸமாக்ஷிகம்’ இதி| லிஹேத்ததா வாஸ்துகபீஜசூர்ணமித்யாதி|- வாஸ்துகபீஜசூர்ணஂ டங்கவாஸ்துகபீஜசூர்ணஂ க்ஷௌத்ராந்விதஂ லிஹேத்| தண்டுலஸாஹ்வயஂ வேதி தண்டுலீயஂ க்ஷௌத்ராந்விதஂ வா லிஹ்யாதித்யர்தஃ| கேசிதேவஂ படந்தி- ‘ஸதண்டுலீயஂ மதுநாऽவலேஹயேத் ஸிதாயுதஂ வாஸ்துகமூலமேவ வா’ இதி| லிஹ்யாச்சேத்யாதி| லாஜா பஷ்டதாந்யாநி| அஞ்ஜநஂ ரஸாஞ்ஜநம்| ஏகஂ ப்ரதாநஂ, ஏவஂ க்ஷாத்ரேணேத்யர்தஃ| ‘லாஜாஞ்ஜநசூர்ணம்’ இத்யத்ர ‘காலாஞ்ஜநசூர்ணம்’ இதி கேசித் படந்தி; தத்ர காலாஞ்ஜநஂ ஸௌவீராஞ்ஜநம்| ஸிதாக்ஷௌத்ரயுதமித்யாதி| துகாக்யா வஂஶரோசநாநுகாரி பார்திவஂ த்ரவ்யஂ, அந்யே வஂஶரோசநாமாஹுஃ; தாஂ ச ஶர்கராக்ஷௌத்ரயுதாஂ லிஹ்யாத்| த்ராக்ஷாஂ ஸிதாமித்யாதி| த்ராக்ஷாதீநி த்ரீணி த்ரவ்யாணி யஷ்டீமதுகேந யுதாநி ஶீதோதகேந வா லிஹ்யாத்| பத்யாமித்யாதி| பத்யா ஹரீதகீ, ரஜநீ ஹரித்ரா, ஏதாநி ஹரீதகீப்ரபதீநி த்ரவ்யாணி கதேந ஸஹ லிஹ்யாத்| அயஂ யோகஃ கண்டகே ப்ரஸதே ச ரக்தபித்தே யோஜ்யஃ| கேசித் ‘ரஜநீஂ கதஂ ச’ இத்யத்ர ‘ரஜநீத்வயஂ ச’ இதி படந்தி, தே ச ஶீதோதகேநைவ லேஹ்யமிச்சந்தி; அயஂ பாடஃ ஸமாநதந்த்ரவிரோதாதந்யாய்யஃ||௨௯-௩௨||-
Adhikarana 23 (33) · Śloka 34
வாஸாகஷாயோத்பலமத்ப்ரியங்குரோத்ராஞ்ஜநாம்போருஹகேஶராணி ||௩௩|| பீத்வா ஸிதாக்ஷௌத்ரயுதாநி ஜஹ்யாத் பித்தாஸஜோ வேகமுதீர்ணமாஶு |௩௪|
वासाकषायोत्पलमृत्प्रियङ्गुरोध्राञ्जनाम्भोरुहकेशराणि ||३३|| पीत्वा सिताक्षौद्रयुतानि जह्यात् पित्तासृजो वेगमुदीर्णमाशु |३४|
🔊 Audio coming soon
இதாநீஂ வேகவதி ரக்தபித்தே ஸித்ததமஂ யோகமாஹ- வாஸாகஷாயோத்பலேத்யாதி| உத்பலஂ நீலோத்பலஂ மத் கேதாரமத்திகா, அம்போருஹகேஶரஂ பத்மகேஶரம்| கல்பநாமாஹ- பீத்வா ஸிதாக்ஷௌத்ரயுதாநி ஜஹ்யாதித்யாதி| வாஸாகஷாயமுத்பலமதாதிசூர்ணப்ரக்ஷேபஂ ஸிதாக்ஷௌத்ரயுதஂ பீத்வா நரோ ரக்தபித்தஸ்யோதீர்ணமுத்ரிக்தஂ வேகமாஶு ஜஹ்யாத் ஶீக்ரஂ பரித்யஜேத்||௩௩||-
Adhikarana 24 (34) · Śloka 35
காயத்ரிஜம்ப்வர்ஜுநகோவிதாரஶிரீஷரோத்ராஶநஶால்மலீநாம் ||௩௪|| புஷ்பாணி ஶிக்ரோஶ்ச விசூர்ண்ய லேஹோ மத்வந்விதஃ ஶோணிதபித்தரோகே |௩௫|
गायत्रिजम्ब्वर्जुनकोविदारशिरीषरोध्राशनशाल्मलीनाम् ||३४|| पुष्पाणि शिग्रोश्च विचूर्ण्य लेहो मध्वन्वितः शोणितपित्तरोगे |३५|
🔊 Audio coming soon
காயத்ரிஜம்ப்வர்ஜுநகோவிதாரேத்யாதி| காயத்ரீ கதிரஃ, அர்ஜுநஃ ககுபஃ, கோவிதாரஃ காஞ்சநாரஃ, அஶநோ பீஜகஃ| ஶிக்ருஃ ஶோபாஞ்ஜநகஃ||௩௪||-
Adhikarana 25 (35) · Śloka 36
ஸக்ஷௌத்ரமிந்தீவரபஸ்மவாரி கரஞ்ஜபீஜஂ மதுஸர்பிஷீ ச ||௩௫|| ஜம்ப்வர்ஜுநாம்ரக்வதிதஂ ச தோயஂ க்நந்தி த்ரயஃ பித்தமஸக் ச யோகாஃ |௩௬|
सक्षौद्रमिन्दीवरभस्मवारि करञ्जबीजं मधुसर्पिषी च ||३५|| जम्ब्वर्जुनाम्रक्वथितं च तोयं घ्नन्ति त्रयः पित्तमसृक् च योगाः |३६|
🔊 Audio coming soon
இதாநீஂ ரக்தபித்தே த்ரீந் யோகாநாஹ- ஸக்ஷௌத்ரமிந்தீவரபஸ்மேத்யாதி| இந்தீவரபஸ்மவாரி இந்தீவரக்ஷாரோதகஂ ஸக்ஷௌத்ரஂ பிபேதித்யேகோ யோகஃ| கரஞ்ஜபீஜஂ மதுஸர்பிஷா சேதி கரஞ்ஜபீஜஂ மதுஸர்பிஷா வா லிஹ்யாதிதி த்விதீயோ யோகஃ| ஜம்ப்வர்ஜுநாம்ரக்வதிதஂ தோயமித்யாதி|- ஜம்ப்வாதிக்வதிதஂ தோயஂ ஸக்ஷௌத்ரஂ பிபேதிதி ததீயோ யோகஃ| ஏஷு மத்யே அந்த்யௌ யோகௌ கண்டாந்தஃஸ்திதே ரக்தபித்தே யோஜ்யௌ||௩௫||-
Adhikarana 26 (36) · Śloka 37
மூலாநி புஷ்பாணி ச மாதுலுங்க்யாஃ பிஷ்ட்வா பிபேத்தண்டுலதாவநேந ||௩௬|| க்ராணப்ரவத்தே ஜலமாஶு தேயஂ ஸஶர்கரஂ நாஸிகயா பயோ வா |௩௭|
मूलानि पुष्पाणि च मातुलुङ्ग्याः पिष्ट्वा पिबेत्तण्डुलधावनेन ||३६|| घ्राणप्रवृत्ते जलमाशु देयं सशर्करं नासिकया पयो वा |३७|
🔊 Audio coming soon
மூலாநீத்யாதி| மாதுலுங்கோ பீஜபூரகஃ, ‘மதுகர்கடீ’ இதி அந்யே| க்ராணப்ரவத்தே ஜலமாஶு தேயமித்யாதி| க்ராணப்ரவத்தே ரக்தபித்தே ஸஶர்கரஂ பாநீயஂ துக்தஂ வா ஸஶர்கரஂ நாஸிகயா தேயம்| கேசித் ‘நாஸிகயா’ இத்யத்ர ‘நாஸிகயோஃ’ இதி படந்தி||௩௬||-
Adhikarana 27 (37) · Śloka 37
த்ராக்ஷாரஸஂ க்ஷீரகதஂ பிபேத்வா ஸஶர்கரஂ சேக்ஷுரஸஂ ஹிமஂ வா ||௩௭||
द्राक्षारसं क्षीरघृतं पिबेद्वा सशर्करं चेक्षुरसं हिमं वा ||३७||
🔊 Audio coming soon
க்ராணப்ரவத்தேऽபரமபி நஸ்யயோகமாஹ- த்ராக்ஷாரஸமித்யாதி| த்ராக்ஷாரஸஂ ஸஶர்கரஂ நாஸிகயா பிபேத், க்ஷீரகதஂ க்ஷீரமதநோத்பூதஂ தத்வா ஸஶர்கரஂ நாஸிகயா பிபேத், இக்ஷுரஸஂ ஹிமஂ வா ததைவ பிபேத், இத்தஂ த்ரயோ யோகாஃ கல்பநீயாஃ| ததா ச தந்த்ராந்தரஂ- “த்ராக்ஷாரஸஸ்ய நஸ்யஂ நஸ்யஂ வா க்ஷீரஸர்பிஷஃ ஸபதி| இக்ஷோ ரஸஸ்ய நஸ்யஂ ஸஶர்கரஂ ரக்தநுத்பவதி”- இதி||௩௭||
Adhikarana 28 (38) · Śloka 38
ஶீதோபசாரஂ மதுரஂ ச குர்யாத்விஶேஷதஃ ஶோணிதபித்தரோகே |௩௮|
शीतोपचारं मधुरं च कुर्याद्विशेषतः शोणितपित्तरोगे |३८|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வதந்த்ரோக்தசிகித்ஸாஸங்க்ரஹார்தமாஹ- ஶீதோபசாரமித்யாதி| ஶீதோபசாரஂ தாஹாதிஷு பாஹ்யேऽபி குர்யாதிதி|௩௮|-
Adhikarana 29 (38) · Śloka 39
த்ராக்ஷாகதக்ஷௌத்ரஸிதாயுதேந விதாரிகந்தாதிவிபாசிதேந ||௩௮|| க்ஷீரேண சாஸ்தாபநமக்ர்யமுக்தஂ ஹிதஂ கதஂ சாப்யநுவாஸநார்தம் |௩௯|
द्राक्षाघृतक्षौद्रसितायुतेन विदारिगन्धादिविपाचितेन ||३८|| क्षीरेण चास्थापनमग्र्यमुक्तं हितं घृतं चाप्यनुवासनार्थम् |३९|
🔊 Audio coming soon
ரக்தபித்தே ஆஸ்தாபநார்தஂ க்ஷீரமநுவாஸநார்தஂ ச கதமாஹ- த்ராக்ஷேத்யாதி| விதாரிகந்தாதிகணஸாதிதேந க்ஷீரேண கதக்ஷௌத்ரஸிதாயுதேநாஸ்தாபநஂ ரக்தபித்தேऽக்ர்யமுக்தஂ, ததா சாநுவாஸநார்தஂ கதஂ ஹிதம்| தச்ச கதஂ யஷ்டீமதுகஸாதிதஂ, அபக்வஸ்ய ஸ்நேஹஸ்ய வ்யாபத்கரத்வாத்| அந்யே விதாரிகந்தாதிஸாதிதக்ஷீரேண கதபாகமிச்சந்தி||௩௮||-
Adhikarana 30 (39-41) · Śloka 42
ப்ரியங்குரோத்ராஞ்ஜநகைரிகோத்பலைஃ ஸுவர்ணகாலீயகரக்தசந்தநைஃ ||௩௯|| ஸிதாஶ்வகந்தாம்புதயஷ்டிகாஹ்வயைர்மணாலஸௌகந்திகதுல்யபேஷிதைஃ | நிரூஹ்ய சைநஂ பயஸா ஸமாக்ஷிகைர்கதப்லுதைஃ ஶீதஜலாவஸேசிதம் ||௪௦|| க்ஷீரௌதநஂ புக்தமதாநுவாஸயேத்கதேந யஷ்டீமதுஸாதிதேந ச | அதோவஹஂ ஶோணிதமேஷ நாஶயேத்ததாऽதிஸாரஂ ருதிரஸ்ய துஸ்தரம் ||௪௧|| விரேகயோகே த்வதி சைவ ஶஸ்யதே... |௪௨|
प्रियङ्गुरोध्राञ्जनगैरिकोत्पलैः सुवर्णकालीयकरक्तचन्दनैः ||३९|| सिताश्वगन्धाम्बुदयष्टिकाह्वयैर्मृणालसौगन्धिकतुल्यपेषितैः | निरूह्य चैनं पयसा समाक्षिकैर्घृतप्लुतैः शीतजलावसेचितम् ||४०|| क्षीरौदनं भुक्तमथानुवासयेद्घृतेन यष्टीमधुसाधितेन च | अधोवहं शोणितमेष नाशयेत्तथाऽतिसारं रुधिरस्य दुस्तरम् ||४१|| विरेकयोगे त्वति चैव शस्यते... |४२|
🔊 Audio coming soon
அபரேऽபி ரக்தபித்தே ஆஸ்தாபநாநுவாஸநே ஆஹ- ப்ரியங்குரோத்ராஞ்ஜநகைரிகோத்பலைரித்யாதி| அஞ்ஜநஂ ஸௌவீராஞ்ஜநம்| கைரிகஂ ஸாமாந்யகைரிகம்| உத்பலஂ நீலோத்பலஂ; நாககேஶரமபரே| ஸுவர்ணஂ ஸுவர்ணகைரிகம், அந்தலோபாத்| காலீயகஂ தாருஹரித்ராநுகாரி த்ரவ்யம்| அம்புதோ முஸ்தா| யஷ்டிகாஹ்வயோ மதுயஷ்டிகா| மணாலஂ பத்மகேஶரம்| ஸௌகந்திகஂ குமுதபேதஃ| ப்ரியங்க்வாதிபிஃ ஸௌகந்திகாந்தைஸ்துல்யைஃ பேஷிதைஃ கல்கீகதைஃ ஸமகதைஃ பயஸா ஸஹைநஂ ரக்தபித்திநஂ நிரூஹயேத்| ததஶ்ச ஶீதலஜலாவஸேசிதஂ க்ஷீரௌதநஂ புக்தஂ புருஷஂ யஷ்டீமதுகஸாதிதேந கதேநாநுவாஸயேத்| அதோவஹஂ ஶோணிதமதோகஂ ரக்தபித்தம்| ஏஷ ஆஸ்தாபநாநுவாஸநப்ரயோகஃ| அதிஸாரஂ ருதிரஸ்யேதி ரக்தாதிஸாரமித்யர்தஃ| விரேகயோகே த்வதீதி விரேகாதியோகே||௩௯-௪௧||-
Adhikarana 31 (42) · Śloka 42
... வாம்யஶ்ச ரக்தே விஜிதே பலாந்விதஃ ||௪௨||
... वाम्यश्च रक्ते विजिते बलान्वितः ||४२||
🔊 Audio coming soon
வாம்யஶ்ச ரக்தே இத்யாதி| நிரூஹநாநுவாஸநாப்யாஂ விஜிதே ரக்தபித்தே ஸதி பலாந்விதஃ புருஷோ வாம்யோ வாமநீயஃ, அதோமார்கப்ரவத்திநிவாரணார்தம்| அத்ர கார்திககுண்டேந பஹூக்தஂ, தச்ச க்ரந்தகௌரவபயாத் பரிஹதம்||௪௨||
Adhikarana 32 (43) · Śloka 43
ஏவஂவிதா உத்தரபஸ்தயஶ்ச மூத்ராஶயஸ்தே ருதிரே விதேயாஃ |௪௩|
एवंविधा उत्तरबस्तयश्च मूत्राशयस्थे रुधिरे विधेयाः |४३|
🔊 Audio coming soon
விஶிஷ்டஸ்தாநகே ரக்தபித்தே விஶிஷ்டசிகித்ஸாமாஹ- ஏவஂவிதா உத்தரதபஸ்தயஶ்சேத்யாதி| ஏவஂவிதா அநந்தரோக்தாஸ்தாபநாநுவாஸநதுல்யாஃ| மூத்ராஶயஸ்தே பஸ்திஸ்தே மூத்ரஸ்ரோதஃப்ரவத்தே ச|௪௩|-
Adhikarana 33 (43) · Śloka 43
ப்ரவத்தரக்தேஷு ச பாயுஜேஷு குர்யாத்விதாநஂ கலு ரக்தபைத்தம் ||௪௩||
प्रवृत्तरक्तेषु च पायुजेषु कुर्याद्विधानं खलु रक्तपैत्तम् ||४३||
🔊 Audio coming soon
அர்ஶஸஃ அதிப்ரவத்தௌ ச ரக்தபித்தசிகித்ஸிதமதிதிஶந்நாஹ- ப்ரவத்தரக்தேஷ்வித்யாதி| பாயுஜேஷு அர்ஶஃஸு||௪௩||
Adhikarana 34 (44) · Śloka 44
விதிஶ்சாஸக்தரேऽப்யேஷ ஸ்த்ரீணாஂ கார்யோ விஜாநதா | ஶஸ்த்ரகர்மணி ரக்தஂ ச யஸ்யாதீவ ப்ரவர்ததே ||௪௪||
विधिश्चासृग्दरेऽप्येष स्त्रीणां कार्यो विजानता | शस्त्रकर्मणि रक्तं च यस्यातीव प्रवर्तते ||४४||
🔊 Audio coming soon
விதிஶ்சாஸக்தரேऽப்யேஷ இத்யாதி| ஏஷ விதிஃ அதோகரக்தபித்தக்நோ விதிஃ| விஜாநதா வைத்யேந அஸக்தரே கார்யஃ| ந கேவலமஸக்தரே ஏவ ஏஷ விதிஃ கார்யஃ கிந்து யஸ்ய ஶஸ்த்ரகர்மணி கதே அதிரக்தஂ ப்ரவர்ததே தஸ்யாப்யேஷ ஏவ விதிஃ கார்யஃ| கேசிதத்ரைவாஸக்தரலக்ஷணஂ படந்தி| தத்யதா- ‘தஹேததோ வங்க்ஷணதேஶமஸ்யாஃ ஶ்ரோணீஂ ச பஷ்டஂ ச ததைவ வக்கௌ | அஸக்தரஂ சாபி கரோதி நார்யா கர்பாஶயார்திஂ த்வசிரேண கோராம்’- இதி| யே த்வத்ர படந்தி தே ஶுக்ரஶோணிதஶுத்தாவஸக்தரலக்ஷணஂ ந படந்தி||௪௪||
Adhikarana 35 (45) · Śloka 45
த்ரயாணாமபி தோஷாணாஂ ஶோணிதேऽபி ச ஸர்வஶஃ | லிங்காந்யாலோக்ய கர்தவ்யஂ சிகித்ஸிதமநந்தரம் ||௪௫||
त्रयाणामपि दोषाणां शोणितेऽपि च सर्वशः | लिङ्गान्यालोक्य कर्तव्यं चिकित्सितमनन्तरम् ||४५||
🔊 Audio coming soon
கிஂ ரக்தபித்தக்நோ விதிஃ ரக்தபித்தாக்யே ரோகேऽஸக்தரே ஶஸ்த்ரகர்மண்யதிரக்தப்ரவத்தௌ சாவிஶேஷேணைவ கார்ய உத கிஞ்சிதபேக்ஷ்யேத்யாஹ- த்ரயாணாமபி தோஷாணாமித்யாதி| த்ரயாணாமபி தோஷாணாஂ பதக்த்வந்த்வஸமஸ்தாநாஂ லிங்காநி ஶோணிதவர்ணநீயோக்தாநி ஶோணிதே ஸர்வஶ ஆலோக்யாநந்தரஂ சிகித்ஸிதஂ கர்தவ்யஂ, அஸக்தரே வா ஶஸ்த்ரகர்மணி ரக்தாதிப்ரவத்தௌ ரக்தபித்தக்நோ விதிஃ கார்ய இத்யர்தஃ| அத்ராதோவஹஸ்ய நாஶநஂ யாபநஂ வாऽபிப்ரேதஂ, தேந ஸாந்நிபாதிகஸ்யாக்ஷீணமாஂஸாக்நேர்யாப்யத்வமபிப்ரேதம்| அத்ர கார்திககுண்ட ஆபாதநிகாபூர்வஂ கர்பிணீத்யாதிபாடஂ படதி, ஸ சாபாவாந்ந லிகிதஃ||௪௫||
Adhikarana puShpikA · Śloka 45
இதி ஸுஶ்ருதஸஂஹிதாயாமுத்தரதந்த்ராந்தர்கதே காயசிகித்ஸாதந்த்ரே ரக்தபித்தப்ரதிஷேதோ நாம (ஸப்தமோऽத்யாயஃ, ஆதிதஃ) பஞ்சசத்வாரிஂஶத்தமோऽத்யாயஃ ||௪௫||
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते कायचिकित्सातन्त्रे रक्तपित्तप्रतिषेधो नाम (सप्तमोऽध्यायः, आदितः) पञ्चचत्वारिंशत्तमोऽध्यायः ||४५||
🔊 Audio coming soon
இதி ஶ்ரீடல்ஹ(ஹ்ல)ணவிரசிதாயாஂ நிபந்தஸங்க்ரஹாக்யாயாஂ ஸுஶ்ருதவ்யாக்யாயாமுத்தரதந்த்ரே காயசிகித்ஸாயாஂ பஞ்சசத்வாரிஂஶத்தமோऽத்யாயஃ||௪௫||