Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

31. rēvatīpratiṣēdhādhyāyaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

అథాతో రేవతీప్రతిషేధం వ్యాఖ్యాస్యామః ||1|| యథోవాచ భగవాన్ ధన్వంతరిః ||2||

View original

अथातो रेवतीप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||

🔊 Audio coming soon

శకునీప్రతిషేధానంతరం రేవత్యామపి ముఖపాకవచనాత్ సవ్రణత్వేనైకధర్మత్వాచ్చ రేవతీప్రతిషేధాధ్యాయో యుజ్యత ఇత్యాహ- అథాత ఇత్యాది||1-2||

Adhikarana 2 (3) · Śloka 3

అశ్వగంధా చ శృంగీ చ సారివా సపునర్నవా | సహే తథా విదారీ చ కషాయాః సేచనే హితాః ||3||

View original

अश्वगन्धा च शृङ्गी च सारिवा सपुनर्नवा | सहे तथा विदारी च कषायाः सेचने हिताः ||३||

🔊 Audio coming soon

అశ్వగంధేత్యాది| అజశృంగీ కర్కటశృంగీ, ఉత్తమారణీత్యన్యే| సహే ముద్గమాషపర్ణ్యౌ| సేచనే హితాః ప్రత్యేకం సముదితాశ్చ||3||

Adhikarana 3 (4) · Śloka 4

తైలమభ్యంజనే కార్యం కుష్ఠే సర్జరసేఽపి చ | పలంకషాయాం నలదే తథా గిరికదంబకే ||4||

View original

तैलमभ्यञ्जने कार्यं कुष्ठे सर्जरसेऽपि च | पलङ्कषायां नलदे तथा गिरिकदम्बके ||४||

🔊 Audio coming soon

తైలమిత్యాది| సర్జరసో రాలః, పలంకషా గుగ్గులుః, నలదం జటామాంసీ, గిరిః గిరికర్ణికా; అన్యే గిరికదంబో మహాకదంబః స్వనామఖ్యాతః; ఏతైః కుష్ఠాదిభిః కల్కీకృతైస్తైలం కార్యం||4||

Adhikarana 4 (5) · Śloka 5

ధవాశ్వకర్ణకకుభధాతకీతిందుకీషు చ | కాకోల్యాదిగణే చైవ పానీయం సర్పిరిష్యతే ||5||

View original

धवाश्वकर्णककुभधातकीतिन्दुकीषु च | काकोल्यादिगणे चैव पानीयं सर्पिरिष्यते ||५||

🔊 Audio coming soon

ధవేత్యాది| అశ్వకర్ణో గర్దభాండః, కకుభః అర్జునః| తత్ర ధవాదికషాయే కాకోల్యాదికల్కే చ పానీయం సర్పిః పాతవ్యం ఘృతమిష్యతే| అన్యే తు కాకోల్యాదిగణేనైవ పానీయం ఘృతమిచ్ఛంతి, ధవాశ్వకర్ణాదీని పశ్చాత్తైలే సంబంధంతి||5||

Adhikarana 5 (6-8) · Śloka 9

కులత్థాః శంఖచూర్ణం చ ప్రదేహః సార్వగంధికః | గృధ్రోలూకపురీషాణి యవా యవఫలో ఘృతం ||6|| సంధ్యయోరుభయోః కార్యమేతదుద్ధూపనం శిశోః | వరుణారిష్టకమయం రుచకం సైందుకం తథా ||7|| సతతం ధారయేచ్చాపి కృతం వా పౌత్రజీవికం | శుక్లాః సుమనసో లాజాః పయః శాల్యోదనం తథా ||8|| బలిర్నివేద్యో గోతీర్థే రేవత్యై ప్రయతాత్మనా |9|

View original

कुलत्थाः शङ्खचूर्णं च प्रदेहः सार्वगन्धिकः | गृध्रोलूकपुरीषाणि यवा यवफलो घृतम् ||६|| सन्ध्ययोरुभयोः कार्यमेतदुद्धूपनं शिशोः | वरुणारिष्टकमयं रुचकं सैन्दुकं तथा ||७|| सततं धारयेच्चापि कृतं वा पौत्रजीविकम् | शुक्लाः सुमनसो लाजाः पयः शाल्योदनं तथा ||८|| बलिर्निवेद्यो गोतीर्थे रेवत्यै प्रयतात्मना |९|

🔊 Audio coming soon

కులత్థా ఇత్యాది| శంఖచూర్ణం సుదగ్ధశంఖచూర్ణం| సర్వగంధా ఏలాదికాః, తైః కృతో లేపః సార్వగంధికః| గృధ్రేత్యాది| యవాః ప్రసిద్ధాః, యవఫలో వంశః, అన్యే యవఫలా దుగ్ధికేత్యాహుః| వరుణారిష్టకమయం వరుణనింబకాష్ఠఘటితం, రుచకం గ్రీవాభరణం మణికసంజ్ఞం ధారయేత్| బ్రహ్మదేవస్త్వరిష్టం ఫేనిలమాహ| సైందుకమితి సిందుకో నిర్గుండీ, తత్కాష్ఠకృతం రుచకం; తత్ఫలకృతమిత్యన్యే| పుత్రంజీవో మధ్యవర్తులతీక్ష్ణాగ్రఫలో జంబీరపత్రో వృక్షస్తత్కాష్ఠకృతం రుచకం, తత్ఫలకృతమిత్యన్యే| కేచిదత్రారగ్వధం పఠంతి| శుక్లేత్యాది శుక్లాః సుమనసః శ్వేతకుసుమాని| నివేద్యో దాతవ్యః| గోతీర్థే సలిలగోపథే| ప్రయతాత్మనా ఉపవాసాదిపవిత్రేణ| తదుక్తం,- “సోపవాసః శుచిర్నక్తం సశస్త్రో నిర్హరేద్బలిం” ఇతి||6-8||-

Adhikarana 6 (9-11) · Śloka 11

సంగమే చ భిషక్ స్నానం కుర్యాద్ధాత్రీకుమారయోః ||9|| నానావస్త్రధరా దేవీ చిత్రమాల్యానులేపనా | చలత్కుండలినీ శ్యామా రేవతీ తే ప్రసీదతు ||10|| ఉపాసతే యాం సతతం దేవ్యో వివిధభూషణాః | లంబా కరాలా వినతా తథైవ బహుపుత్రికా | రేవతీ శుష్కనామా యా సా తే దేవీ ప్రసీదతు ||11||

View original

सङ्गमे च भिषक् स्नानं कुर्याद्धात्रीकुमारयोः ||९|| नानावस्त्रधरा देवी चित्रमाल्यानुलेपना | चलत्कुण्डलिनी श्यामा रेवती ते प्रसीदतु ||१०|| उपासते यां सततं देव्यो विविधभूषणाः | लम्बा कराला विनता तथैव बहुपुत्रिका | रेवती शुष्कनामा या सा ते देवी प्रसीदतु ||११||

🔊 Audio coming soon

సంగమ ఇత్యాది| సంగమే నదీద్వయమేలకే| రక్షామంత్రమాహ- నానేత్యాది| అపరా దేవ్యో వివిధభూషణా యాం రేవతీముపాసతే సేవంతే సా దేవీ భో బాలక తే తవ ప్రసాదం కరోతు లోకే ప్రసాదకరా భవతు| రేవతీ శుష్కనామా శుష్కరేవతీత్యర్థః||9-11||

Adhikarana puShpikA · Śloka 31

ఇతి సుశ్రుతసంహితాయాముత్తరతంత్రాంతర్గతే కుమారతంత్రే రేవతీప్రతిషేధో నామ (పంచమోఽధ్యాయః, ఆదితః) ఏకత్రింశోఽధ్యాయః ||31||

View original

इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते कुमारतन्त्रे रेवतीप्रतिषेधो नाम (पञ्चमोऽध्यायः, आदितः) एकत्रिंशोऽध्यायः ||३१||

🔊 Audio coming soon

ఇతి శ్రీడల్హ(హ్ల)ణవిరచితాయాం నిబంధసంగ్రహాఖ్యాయాం సుశ్రుతవ్యాఖ్యాయాముత్తరతంత్రాంతర్గతే కౌమారభృత్యతంత్రే రేవతీప్రతిషేధో నామైకత్రింశత్తమోఽధ్యాయః||31||