Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ಅಥಾತಃ ಸನ್ಧಿಗತರೋಗವಿಜ್ಞಾನೀಯಮಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ ||೧|| ಯಥೋವಾಚ ಭಗವಾನ್ ಧನ್ವನ್ತರಿಃ ||೨||
अथातः सन्धिगतरोगविज्ञानीयमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
ಪೂರ್ವಸ್ಮಿನ್ನಧ್ಯಾಯೇ ಸನ್ಧ್ಯಾದಿಕ್ರಮೇಣ ನಯನಗತರೋಗಾ ಅಭಿಹಿತಾಃ, ಅತ ಔಪದ್ರವಿಕಾನನ್ತರಂ ಪ್ರಾಕ್ ಸನ್ಧಿಗತಾ ರೋಗಾಃ ಪ್ರತಿಪಾದ್ಯಾ ಭವನ್ತೀತ್ಯತ ಆಹ- ಅಥಾತ ಇತ್ಯಾದಿ| ಗತಶಬ್ದ ಆಶ್ರಯವಚನಃ||೧-೨||
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
ಪೂಯಾಲಸಃ ಸೋಪನಾಹಃ ಸ್ರಾವಾಃ ಪರ್ವಣಿಕಾಽಲಜೀ | ಕ್ರಿಮಿಗ್ರನ್ಥಿಶ್ಚ ವಿಜ್ಞೇಯಾ ರೋಗಾಃ ಸನ್ಧಿಗತಾ ನವ ||೩||
पूयालसः सोपनाहः स्रावाः पर्वणिकाऽलजी | क्रिमिग्रन्थिश्च विज्ञेया रोगाः सन्धिगता नव ||३||
🔊 Audio coming soon
ಸ್ರಾವಾಃ ಚತ್ವಾರಃ ಪೂಯಾಸ್ರಾವ ಇತ್ಯಾದಯಃ||೩||
Adhikarana 3 (4) · Śloka 4
ಪಕ್ವಃ ಶೋಫಃ ಸನ್ಧಿಜಃ ಸಂಸ್ರವೇದ್ಯಃ ಸಾನ್ದ್ರಂ ಪೂಯಂ ಪೂತಿ ಪೂಯಾಲಸಃ ಸಃ |೪|
पक्वः शोफः सन्धिजः संस्रवेद्यः सान्द्रं पूयं पूति पूयालसः सः |४|
🔊 Audio coming soon
ಇದಾನೀಂ ತೇಷಾಂ ನವಾನಾಮಪಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಂ ಲಕ್ಷಣಮಾಹ- ಪಕ್ವ ಇತ್ಯಾದಿ| ಸನ್ಧಿಜಃ ಕನೀನಸನ್ಧಿಜಃ| ಪೂತಿ ದುರ್ಗನ್ಧಮ್| ಅಯಂ ಸನ್ನಿಪಾತಜಃ ಸಾಧ್ಯಶ್ಚ|೪|-
Adhikarana 4 (4) · Śloka 4
ಗ್ರನ್ಥಿರ್ನಾಲ್ಪೋ ದೃಷ್ಟಿಸನ್ಧಾವಪಾಕಃ ಕಣ್ಡೂಪ್ರಾಯೋ ನೀರುಜಸ್ತೂಪನಾಹಃ ||೪||
ग्रन्थिर्नाल्पो दृष्टिसन्धावपाकः कण्डूप्रायो नीरुजस्तूपनाहः ||४||
🔊 Audio coming soon
ಗ್ರನ್ಥಿರಿತ್ಯಾದಿ| ನಾಲ್ಪೋ ಮಹಾನಿತ್ಯರ್ಥಃ| ಅಪಾಕ ಈಷತ್ಪಾಕಃ| ಉಪನಾಹಃ ಶ್ಲೇಷ್ಮೋಪನಾಹಃ| ಕಫಜೋಽಯಂ ಸಾಧ್ಯಶ್ಚ||೪||
Adhikarana 5 (5-7) · Śloka 7
ಗತ್ವಾ ಸನ್ಧೀನಶ್ರುಮಾರ್ಗೇಣ ದೋಷಾಃ ಕುರ್ಯುಃ ಸ್ರಾವಾನ್ ರುಗ್ವಿಹೀನಾನ್ ಕನೀನಾತ್ | ತಾನ್ ವೈ ಸ್ರಾವಾನ್ ನೇತ್ರನಾಡೀಮಥೈಕೇ ತಸ್ಯಾ ಲಿಙ್ಗಂ ಕೀರ್ತಯಿಷ್ಯೇ ಚತುರ್ಧಾ ||೫|| ಪಾಕಃ ಸನ್ಧೌ ಸಂಸ್ರವೇದ್ಯಶ್ಚ ಪೂಯಂ ಪೂಯಾಸ್ರಾವೋ ನೈಕರೂಪಃ ಪ್ರದಿಷ್ಟಃ | ಶ್ವೇತಂ ಸಾನ್ದ್ರಂ ಪಿಚ್ಛಿಲಂ ಸಂಸ್ರವೇದ್ಯಃ ಶ್ಲೇಷ್ಮಾಸ್ರಾವೋ ನೀರುಜಃ ಸ ಪ್ರದಿಷ್ಟಃ ||೬|| ರಕ್ತಾಸ್ರಾವಃ ಶೋಣಿತೋತ್ಥಃ ಸರಕ್ತಮುಷ್ಣಂ ನಾಲ್ಪಂ ಸಂಸ್ರವೇನ್ನಾತಿಸಾನ್ದ್ರಮ್ | ಪೀತಾಭಾಸಂ ನೀಲಮುಷ್ಣಂ ಜಲಾಭಂ ಪಿತ್ತಾಸ್ರಾವಃ ಸಂಸ್ರವೇತ್ ಸನ್ಧಿಮಧ್ಯಾತ್ ||೭||
गत्वा सन्धीनश्रुमार्गेण दोषाः कुर्युः स्रावान् रुग्विहीनान् कनीनात् | तान् वै स्रावान् नेत्रनाडीमथैके तस्या लिङ्गं कीर्तयिष्ये चतुर्धा ||५|| पाकः सन्धौ संस्रवेद्यश्च पूयं पूयास्रावो नैकरूपः प्रदिष्टः | श्वेतं सान्द्रं पिच्छिलं संस्रवेद्यः श्लेष्मास्रावो नीरुजः स प्रदिष्टः ||६|| रक्तास्रावः शोणितोत्थः सरक्तमुष्णं नाल्पं संस्रवेन्नातिसान्द्रम् | पीताभासं नीलमुष्णं जलाभं पित्तास्रावः संस्रवेत् सन्धिमध्यात् ||७||
🔊 Audio coming soon
ಸನ್ಧಯೋ ನೇತ್ರಾನ್ತರ್ಗತಾಶ್ಚತ್ವಾರಃ| ಅಶ್ರುಮಾರ್ಗಶಬ್ದೇನಾತ್ರ ಸಿರಾ ಅಭಿಪ್ರೇತಾಃ| ತಥಾಚ ವಿದೇಹಃ,- “ಅಶ್ರುಸ್ರಾವಃ ಸಿರಾ ಗತ್ವಾ ನೇತ್ರಸನ್ಧಿಷು ತಿಷ್ಠತಿ| ತತಃ ಕನೀನಕಂ ಗತ್ವಾ ಚಾಶ್ರು ಕೃತ್ವಾ ಕನೀನಕೇ|| ತತಃ ಸ್ರವತ್ಯಥಾಸ್ರಾವಂ ಯಥಾದೋಷಮವೇದನಮ್”- ಇತಿ| ಅಶ್ರುಸ್ರಾವಶಬ್ದೇನಾತ್ರ ತತ್ಸಹಿತೋ ದೋಷೋಽಭಿಧೀಯತೇ| ಕಥಂ ಚತುರ್ಧೇತ್ಯಾಹ- ಪಾಕ ಇತ್ಯಾದಿ|- ನೈಕರೂಪ ಇತಿ ಅಸ್ಯ ಸನ್ನಿಪಾತಜತ್ವಾದ್ಬಹುರೂಪತ್ವಮ್| ಸನ್ಧಿರತ್ರ ಕನೀನಕಸನ್ಧಿಃ| ಅಸಾಧ್ಯೋಽಯಮ್| ಶ್ವೇತ ಇತ್ಯಾದಿ|- ಅಯಮಪ್ಯಸಾಧ್ಯಃ| ರಕ್ತೇತ್ಯಾದಿ|- ಅಸಾವಪ್ಯಸಾಧ್ಯಃ| ಪೀತೇತ್ಯಾದಿ|- ಕನೀನಕಸನ್ಧಿಮಧ್ಯಾದಿತ್ಯರ್ಥಃ| ವ್ಯಾಧಿಸ್ವಭಾವತೋ ವಾತಾಸ್ರಾವೋ ನಾಸ್ತಿ, ಪಿತ್ತಜಗಲಗಣ್ಡಚಾತುರ್ಥಿಕವತ್| ಏಷೋಽಪ್ಯಸಾಧ್ಯಃ||೫-೭||
Adhikarana 6 (8) · Śloka 8
ತಾಮ್ರಾ ತನ್ವೀ ದಾಹಶೂಲೋಪಪನ್ನಾ ರಕ್ತಾಜ್ಜ್ಞೇಯಾ ಪರ್ವಣೀ ವೃತ್ತಶೋಫಾ | ಜಾತಾ ಸನ್ಧೌ ಕೃಷ್ಣಶುಕ್ಲೇಽಲಜೀ ಸ್ಯಾತ್ತಸ್ಮಿನ್ನೇವ ಖ್ಯಾಪಿತಾ ಪೂರ್ವಲಿಙ್ಗೈಃ ||೮||
ताम्रा तन्वी दाहशूलोपपन्ना रक्ताज्ज्ञेया पर्वणी वृत्तशोफा | जाता सन्धौ कृष्णशुक्लेऽलजी स्यात्तस्मिन्नेव ख्यापिता पूर्वलिङ्गैः ||८||
🔊 Audio coming soon
ತಾಮ್ರೇತ್ಯಾದಿ| ಅಸಾಧ್ಯೋಽಯಮ್| ಅಲಜೀತ್ಯಾದಿ| ತಸ್ಮಿನ್ನೇವ ಕೃಷ್ಣಶುಕ್ಲಸನ್ಧಾವೇವ| ಪೂರ್ವಲಿಙ್ಗೈಃ ಪರ್ವಣೀಲಿಙ್ಗೈರಿತ್ಯರ್ಥಃ| ಪರ್ವಣ್ಯಲಜ್ಯೋಃ ಸ್ಥಾನಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಸ್ಯ ಚೈಕ್ಯೇಽಪಿ ತನುತ್ವಸ್ಥೂಲತ್ವಾಭ್ಯಾಂ ಭೇದಃ| ತನ್ವೀ ಪರ್ವಣೀ, ತತಃ ಸ್ಥೂಲಾ ಪುನರಲಜೀ| ಇಯಂ ಸನ್ನಿಪಾತಜಾ ಅಸಾಧ್ಯಾ ಚ||೮||
Adhikarana 7 (9) · Śloka 9
ಕ್ರಿಮಿಗ್ರನ್ಥಿರ್ವರ್ತ್ಮನಃ ಪಕ್ಷ್ಮಣಶ್ಚ ಕಣ್ಡೂಂ ಕುರ್ಯುಃ ಕ್ರಿಮಯಃ ಸನ್ಧಿಜಾತಾಃ | ನಾನಾರೂಪಾ ವರ್ತ್ಮಶುಕ್ಲಸ್ಯ ಸನ್ಧೌ ಚರನ್ತೋಽನ್ತರ್ನಯನಂ ದೂಷಯನ್ತಿ ||೯||
क्रिमिग्रन्थिर्वर्त्मनः पक्ष्मणश्च कण्डूं कुर्युः क्रिमयः सन्धिजाताः | नानारूपा वर्त्मशुक्लस्य सन्धौ चरन्तोऽन्तर्नयनं दूषयन्ति ||९||
🔊 Audio coming soon
ಕ್ರಿಮೀತ್ಯಾದಿ| ಕ್ರಿಮೀಗ್ರನ್ಥಿರ್ವರ್ತ್ಮಶುಕ್ಲಯೋಃ ಸನ್ಧೌ ಭವತಿ| ತತ್ರೈವ ನಾನಾರೂಪಾಃ ಕ್ರಿಮಯೋ ವರ್ತ್ಮನಃ ಪಕ್ಷ್ಮಣಶ್ಚ ಸನ್ಧಿಂ ಪ್ರಾಪ್ತಾಃ ಕಣ್ಡೂಂ ಜನಯನ್ತಿ, ಅನ್ತಶ್ಚರನ್ತೋ ಭಕ್ಷಯನ್ತೋ ನಯನಂ ದೂಷಯನ್ತಿ| ಅಸೌ ಕಫಜಃ ಸಾಧ್ಯಶ್ಚ||೯||
Adhikarana puShpikA · Śloka 2
ಇತಿ ಸುಶ್ರುತಸಂಹಿತಾಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರೇ ಸನ್ಧಿಗತರೋಗವಿಜ್ಞಾನೀಯೋ ನಾಮ ದ್ವಿತೀಯೋಽಧ್ಯಯಃ ||೨||
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रे सन्धिगतरोगविज्ञानीयो नाम द्वितीयोऽध्ययः ||२||
🔊 Audio coming soon
ಇತಿ ಶ್ರೀಡಲ್ಹ(ಹ್ಲ)ಣವಿರಚಿತಾಯಾಂ ನಿಬನ್ಧಸಙ್ಗ್ರಹಾಖ್ಯಾಯಾಂ ಸುಶ್ರುತವ್ಯಾಖ್ಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರಾನ್ತರ್ಗತೇ ಶಾಲಾಕ್ಯತನ್ತ್ರೇ ದ್ವಿತೀಯೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೨||