Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
అథాతః సంధిగతరోగవిజ్ఞానీయమధ్యాయం వ్యాఖ్యాస్యామః ||1|| యథోవాచ భగవాన్ ధన్వంతరిః ||2||
अथातः सन्धिगतरोगविज्ञानीयमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
పూర్వస్మిన్నధ్యాయే సంధ్యాదిక్రమేణ నయనగతరోగా అభిహితాః, అత ఔపద్రవికానంతరం ప్రాక్ సంధిగతా రోగాః ప్రతిపాద్యా భవంతీత్యత ఆహ- అథాత ఇత్యాది| గతశబ్ద ఆశ్రయవచనః||1-2||
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
పూయాలసః సోపనాహః స్రావాః పర్వణికాఽలజీ | క్రిమిగ్రంథిశ్చ విజ్ఞేయా రోగాః సంధిగతా నవ ||3||
पूयालसः सोपनाहः स्रावाः पर्वणिकाऽलजी | क्रिमिग्रन्थिश्च विज्ञेया रोगाः सन्धिगता नव ||३||
🔊 Audio coming soon
స్రావాః చత్వారః పూయాస్రావ ఇత్యాదయః||3||
Adhikarana 3 (4) · Śloka 4
పక్వః శోఫః సంధిజః సంస్రవేద్యః సాంద్రం పూయం పూతి పూయాలసః సః |4|
पक्वः शोफः सन्धिजः संस्रवेद्यः सान्द्रं पूयं पूति पूयालसः सः |४|
🔊 Audio coming soon
ఇదానీం తేషాం నవానామపి ప్రత్యేకం లక్షణమాహ- పక్వ ఇత్యాది| సంధిజః కనీనసంధిజః| పూతి దుర్గంధం| అయం సన్నిపాతజః సాధ్యశ్చ|4|-
Adhikarana 4 (4) · Śloka 4
గ్రంథిర్నాల్పో దృష్టిసంధావపాకః కండూప్రాయో నీరుజస్తూపనాహః ||4||
ग्रन्थिर्नाल्पो दृष्टिसन्धावपाकः कण्डूप्रायो नीरुजस्तूपनाहः ||४||
🔊 Audio coming soon
గ్రంథిరిత్యాది| నాల్పో మహానిత్యర్థః| అపాక ఈషత్పాకః| ఉపనాహః శ్లేష్మోపనాహః| కఫజోఽయం సాధ్యశ్చ||4||
Adhikarana 5 (5-7) · Śloka 7
గత్వా సంధీనశ్రుమార్గేణ దోషాః కుర్యుః స్రావాన్ రుగ్విహీనాన్ కనీనాత్ | తాన్ వై స్రావాన్ నేత్రనాడీమథైకే తస్యా లింగం కీర్తయిష్యే చతుర్ధా ||5|| పాకః సంధౌ సంస్రవేద్యశ్చ పూయం పూయాస్రావో నైకరూపః ప్రదిష్టః | శ్వేతం సాంద్రం పిచ్ఛిలం సంస్రవేద్యః శ్లేష్మాస్రావో నీరుజః స ప్రదిష్టః ||6|| రక్తాస్రావః శోణితోత్థః సరక్తముష్ణం నాల్పం సంస్రవేన్నాతిసాంద్రం | పీతాభాసం నీలముష్ణం జలాభం పిత్తాస్రావః సంస్రవేత్ సంధిమధ్యాత్ ||7||
गत्वा सन्धीनश्रुमार्गेण दोषाः कुर्युः स्रावान् रुग्विहीनान् कनीनात् | तान् वै स्रावान् नेत्रनाडीमथैके तस्या लिङ्गं कीर्तयिष्ये चतुर्धा ||५|| पाकः सन्धौ संस्रवेद्यश्च पूयं पूयास्रावो नैकरूपः प्रदिष्टः | श्वेतं सान्द्रं पिच्छिलं संस्रवेद्यः श्लेष्मास्रावो नीरुजः स प्रदिष्टः ||६|| रक्तास्रावः शोणितोत्थः सरक्तमुष्णं नाल्पं संस्रवेन्नातिसान्द्रम् | पीताभासं नीलमुष्णं जलाभं पित्तास्रावः संस्रवेत् सन्धिमध्यात् ||७||
🔊 Audio coming soon
సంధయో నేత్రాంతర్గతాశ్చత్వారః| అశ్రుమార్గశబ్దేనాత్ర సిరా అభిప్రేతాః| తథాచ విదేహః,- “అశ్రుస్రావః సిరా గత్వా నేత్రసంధిషు తిష్ఠతి| తతః కనీనకం గత్వా చాశ్రు కృత్వా కనీనకే|| తతః స్రవత్యథాస్రావం యథాదోషమవేదనం”- ఇతి| అశ్రుస్రావశబ్దేనాత్ర తత్సహితో దోషోఽభిధీయతే| కథం చతుర్ధేత్యాహ- పాక ఇత్యాది|- నైకరూప ఇతి అస్య సన్నిపాతజత్వాద్బహురూపత్వం| సంధిరత్ర కనీనకసంధిః| అసాధ్యోఽయం| శ్వేత ఇత్యాది|- అయమప్యసాధ్యః| రక్తేత్యాది|- అసావప్యసాధ్యః| పీతేత్యాది|- కనీనకసంధిమధ్యాదిత్యర్థః| వ్యాధిస్వభావతో వాతాస్రావో నాస్తి, పిత్తజగలగండచాతుర్థికవత్| ఏషోఽప్యసాధ్యః||5-7||
Adhikarana 6 (8) · Śloka 8
తామ్రా తన్వీ దాహశూలోపపన్నా రక్తాజ్జ్ఞేయా పర్వణీ వృత్తశోఫా | జాతా సంధౌ కృష్ణశుక్లేఽలజీ స్యాత్తస్మిన్నేవ ఖ్యాపితా పూర్వలింగైః ||8||
ताम्रा तन्वी दाहशूलोपपन्ना रक्ताज्ज्ञेया पर्वणी वृत्तशोफा | जाता सन्धौ कृष्णशुक्लेऽलजी स्यात्तस्मिन्नेव ख्यापिता पूर्वलिङ्गैः ||८||
🔊 Audio coming soon
తామ్రేత్యాది| అసాధ్యోఽయం| అలజీత్యాది| తస్మిన్నేవ కృష్ణశుక్లసంధావేవ| పూర్వలింగైః పర్వణీలింగైరిత్యర్థః| పర్వణ్యలజ్యోః స్థానస్య లక్షణస్య చైక్యేఽపి తనుత్వస్థూలత్వాభ్యాం భేదః| తన్వీ పర్వణీ, తతః స్థూలా పునరలజీ| ఇయం సన్నిపాతజా అసాధ్యా చ||8||
Adhikarana 7 (9) · Śloka 9
క్రిమిగ్రంథిర్వర్త్మనః పక్ష్మణశ్చ కండూం కుర్యుః క్రిమయః సంధిజాతాః | నానారూపా వర్త్మశుక్లస్య సంధౌ చరంతోఽంతర్నయనం దూషయంతి ||9||
क्रिमिग्रन्थिर्वर्त्मनः पक्ष्मणश्च कण्डूं कुर्युः क्रिमयः सन्धिजाताः | नानारूपा वर्त्मशुक्लस्य सन्धौ चरन्तोऽन्तर्नयनं दूषयन्ति ||९||
🔊 Audio coming soon
క్రిమీత్యాది| క్రిమీగ్రంథిర్వర్త్మశుక్లయోః సంధౌ భవతి| తత్రైవ నానారూపాః క్రిమయో వర్త్మనః పక్ష్మణశ్చ సంధిం ప్రాప్తాః కండూం జనయంతి, అంతశ్చరంతో భక్షయంతో నయనం దూషయంతి| అసౌ కఫజః సాధ్యశ్చ||9||
Adhikarana puShpikA · Śloka 2
ఇతి సుశ్రుతసంహితాయాముత్తరతంత్రే సంధిగతరోగవిజ్ఞానీయో నామ ద్వితీయోఽధ్యయః ||2||
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रे सन्धिगतरोगविज्ञानीयो नाम द्वितीयोऽध्ययः ||२||
🔊 Audio coming soon
ఇతి శ్రీడల్హ(హ్ల)ణవిరచితాయాం నిబంధసంగ్రహాఖ్యాయాం సుశ్రుతవ్యాఖ్యాముత్తరతంత్రాంతర్గతే శాలాక్యతంత్రే ద్వితీయోఽధ్యాయః||2||