30. śakunīpratiṣēdhādhyāyaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

ಅಥಾತಃ ಶಕುನೀಪ್ರತಿಷೇಧಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ ||೧|| ಯಥೋವಾಚ ಭಗವಾನ್ ಧನ್ವನ್ತರಿಃ ||೨||

ಸ್ಕನ್ದಾಪಸ್ಮಾರಪ್ರತಿಷೇಧಾನನ್ತರಂ ಶಕುನೀಪ್ರತಿಷೇಧಾರಮ್ಭಃ, ಸ್ಕನ್ದಾದಿಗ್ರಹಪ್ರತಿಪಾದಕಸೂತ್ರೇಽಸ್ಯಾ ಏವಾನನ್ತರೋಕ್ತತ್ವಾದಿತ್ಯಾಹ- ಅಥಾತ ಇತ್ಯಾದಿ||೧-೨||

Adhikarana 2 (3) · Śloka 3

ಶಕುನ್ಯಭಿಪರೀತಸ್ಯ ಕಾರ್ಯೋ ವೈದ್ಯೇನ ಜಾನತಾ | ವೇತಸಾಮ್ರಕಪಿತ್ಥಾನಾಂ ನಿಷ್ಕ್ವಾಥಃ ಪರಿಷೇಚನೇ ||೩||

ಶಕುನೀತ್ಯಾದಿ| ಅಭಿಪರೀತಸ್ಯ ವ್ಯಾಪ್ತಸ್ಯ, ‘ಬಾಲಸ್ಯ’ ಇತಿ ಶೇಷಃ| ಜಾನತಾ ಬುದ್ಧಿಮತಾ| ನಿಷ್ಕ್ವಾಥಃ ಪರಿಷೇಚನೇ ಕಾರ್ಯ ಇತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧಃ||೩||

Adhikarana 3 (4) · Śloka 4

ಕಷಾಯಮಧುರೌಸ್ತೈಲಂ ಕಾರ್ಯಮಭ್ಯಞ್ಜನೇ ಶಿಶೋಃ |೪|

ಕಷಾಯೇತ್ಯಾದಿ| ಕಷಾಯಾ ವಟಾದಯಃ, ಮಧುರಾಣಿ ಕಾಕೋಲ್ಯಾದೀನಿ; ತತ್ರ ವಟಾದೀನಾಂ ಕಷಾಯಃ, ಕಾಕೋಲ್ಯಾದೀನಾಂ ಚ ಕಲ್ಕಃ, ತಾಭ್ಯಾಂ ತೈಲಂ ಸಾಧ್ಯಂ; ಪ್ರತ್ಯೇಕಂ ವಟಾದೀನಾಂ ಕಾಕೋಲ್ಯಾದೀನಾಂ ಚ ಕಲ್ಕಕಷಾಯೌ ಕಲ್ಪನೀಯಾವಿತ್ಯನ್ಯೇ|೪|-

Adhikarana 4 (4) · Śloka 5

ಮಧುಕೋಶೀರಹ್ರೀಬೇರಸಾರಿವೋತ್ಪಲಪದ್ಮಕೈಃ ||೪|| ರೋಧ್ರಪ್ರಿಯಙ್ಗುಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾಗೈರಿಕೈಃ ಪ್ರದಿಹೇಚ್ಛಿಶುಮ್ |೫|

ಮಧುಕೇತ್ಯಾದಿ| ಉತ್ಪಲಂ ನೀಲೋತ್ಪಲಮ್| ಪ್ರದಿಹೇತ್ ಲಿಮ್ಪೇತ್||೪||-

Adhikarana 5 (5) · Śloka 5

ವ್ರಣೇಷೂಕ್ತಾನಿ ಚೂರ್ಣಾನಿ ಪಥ್ಯಾನಿ ವಿವಿಧಾನಿ ಚ ||೫||

ವ್ರಣೇಷ್ವಿತ್ಯಾದಿ| ವ್ರಣೇಷು ಶಕುನೀಜುಷ್ಟಬಾಲಕವ್ರಣೇಷು| ಉಕ್ತಾನಿ ಚೂರ್ಣಾನಿ ದ್ವಿವ್ರಣೀಯಾಧ್ಯಾಯೇ ಕೀರ್ತಿತಾನಿ ಮಿಶ್ರಕೋಕ್ತಾನಿ ಚ ಶೋಧನರೋಪಣಾನಿ| ಪಥ್ಯಾನಿ ವ್ರಣಿತೋಪಾಸನೀಯೋಕ್ತಾನಿ ಶಾಲಿಮುದ್ಗದಾಡಿಮಸೈನ್ಧವಯವಪಟೋಲಾದೀನಿ; ಅನ್ಯೇ ತು ಪಥ್ಯಾನೀತಿ ಚೂರ್ಣಾನೀತ್ಯಸ್ಯ ವಿಶೇಷಣಂ ಕುರ್ವನ್ತಿ, ತತ್ರ ಶಕುನೀಜುಷ್ಟಬಾಲಕವ್ರಣಾನಾಂ ಸದಾಹಪಾಕರಕ್ತಸ್ರಾವಹರಾಣಿ ಚೂರ್ಣಾನಿ ಪ್ರಯೋಕ್ತವ್ಯಾನೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧನೀಯಮ್||೫||

Adhikarana 6 (6) · Śloka 6

ಸ್ಕನ್ದಗ್ರಹೇ ಧೂಪನಾನಿ ತಾನೀಹಾಪಿ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್ |೬|

ಸ್ಕನ್ದೇತ್ಯಾದಿ| ಧೂಪನಾನಿ ಸರ್ಷಪಾ ಇತ್ಯಾದೀನಿ ಸ್ಕನ್ದಗ್ರಹೋಕ್ತಾನಿ, ತಾನೀಹಾಪಿ ಶಕುನ್ಯಮಪಿ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್|೬|-

Adhikarana 7 (6) · Śloka 7

ಶತಾವರೀಮೃಗೈರ್ವಾರುನಾಗದನ್ತೀನಿದಿಗ್ಧಿಕಾಃ ||೬|| ಲಕ್ಷ್ಮಣಾಂ ಸಹದೇವಾಂ ಚ ಬೃಹತೀಂ ಚಾಪಿ ಧಾರಯೇತ್ |೭|

ಶತಾವರೀತ್ಯಾದಿ| ಮೃಗೈರ್ವಾರುಃ ಇನ್ದ್ರವಾರುಣೀ, ನಾಗದನ್ತೀ ದನ್ತಿನೀ, ಸಹದೇವಾ ಪೀತಪುಷ್ಪಾ ಬಲಾ, ಬೃಹತೀ ಸ್ಥೂಲಫಲಾ||೬||-

Adhikarana 8 (7) · Śloka 8

ತಿಲತಣ್ಡುಲಕಂ ಮಾಲ್ಯಂ ಹರಿತಾಲಂ ಮನಃಶಿಲಾ ||೭|| ಬಲಿರೇಷ ಕರಞ್ಜೇಷು ನಿವೇದ್ಯೋ ನಿಯತಾತ್ಮನಾ |೮|

ತಿಲೇತ್ಯಾದಿ| ಏಷ ತಿಲತಣ್ಡುಲಕಮಿತ್ಯಾದಿಕೋ ಬಲಿಃ| ಕರಞ್ಜೇಷು ನಕ್ತಮಾಲೇಷು| ನಿಯತಾತ್ಮನಾ ಸಂಯತೇನ್ದ್ರಿಯೇಣ ‘ಕರಞ್ಜೇಷು’ ಇತ್ಯತ್ರಾನ್ಯೇ ‘ನಿಕುಞ್ಜೇಷು’ ಇತಿ ಪಠನ್ತಿ, ನಿಕುಞ್ಜೇಷು ವನೇಷು||೭||-

Adhikarana 9 (8) · Śloka 8

ನಿಷ್ಕುಟೇ ಚ ಪ್ರಯೋಕ್ತವ್ಯಂ ಸ್ನಾನಮಸ್ಯ ಯಥಾವಿಧಿ ||೮||

ನಿಷ್ಕುಟೇ ಇತ್ಯಾದಿ| ನಿಷ್ಕುಟೇ ಗೃಹೋಪವನೇ, ಅನ್ಯೇ ನಿಷ್ಕುಟಂ ವನಗಹನಮಾಹುಃ| ಯಥಾವಿಧೀತಿ ಸ್ಕನ್ದಗ್ರಹೋಕ್ತೋ ವಿಧಿಃ; ತೇನ ಶಾಲಿಯವರಚಿತಮಣ್ಡಲೇ ಗಾಯತ್ರ್ಯಭಿಮನ್ತ್ರತೇನ ಜಲೇನ ಸ್ನಾನಮಿತಿ ಲಭ್ಯತೇ||೮||

Adhikarana 10 (9) · Śloka 9

ಸ್ಕನ್ದಾಪಸ್ಮಾರಶಮನಂ ಘೃತಂ ಚಾಪೀಹ ಪೂಜಿತಮ್ |೯|

ಸ್ಕನ್ದೇತ್ಯಾದಿ| ಘೃತಂ ದೇವದಾರುಣಿ ರಾಸ್ನಾಯಾಮಿತ್ಯಾದಿಕಂ, ಚಕಾರೋಽತ್ರ ಸೋಮವಲ್ಲಯಾದೀನಾಮಪಿ ಧಾರಣಂ ಸಮುಚ್ಚಿನೋತಿ| ಜೇಜ್ಜಟಸ್ತು ಸ್ಕನ್ದಗ್ರಹೇ ಧೂಪನಾನೀತ್ಯಾದಿಕಧೂಪನಪಾಠಾನ್ತೇ ಇದಂ ಘೃತಂ ಪಠತಿ|೯|-

Adhikarana 11 (9) · Śloka 9

ಕುರ್ಯಾಚ್ಚ ವಿವಿಧಾಂ ಪೂಜಾಂ ಶಕುನ್ಯಾಃ ಕುಸುಮೈಃ ಶುಭೈಃ ||೯||

ಕುರ್ಯಾದಿತ್ಯಾದಿ| ಕುಸುಮೈಃ ಶುಭೈರಿತಿ ಜಾತೀಪುಷ್ಪನೀಲೋತ್ಪಲಾದಿಭಿಃ||೯||

Adhikarana 12 (10-11) · Śloka 11

ಅನ್ತರೀಕ್ಷಚರಾ ದೇವೀ ಸರ್ವಾಲಙ್ಕಾರಭೂಷಿತಾ | ಅಯೋಮುಖೀ ತೀಕ್ಷ್ಣತುಣ್ಡಾ ಶಕುನೀ ತೇ ಪ್ರಸೀದತು ||೧೦|| ದುರ್ದರ್ಶನಾ ಮಹಾಕಾಯಾ ಪಿಙ್ಗಾಕ್ಷೀ ಭೈರವಸ್ವರಾ | ಲಮ್ಬೋದರೀ ಶಙ್ಕುಕರ್ಣೀ ಶಕುನೀ ತೇ ಪ್ರಸೀದತು ||೧೧||

ಬಾಲಕರಕ್ಷಾಮಾಹ- ಅನ್ತರೀಕ್ಷೇತ್ಯಾದಿ||೧೦-೧೧||

Adhikarana puShpikA · Śloka 30

ಇತಿ ಸುಶ್ರುತಸಂಹಿತಾಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರಾನ್ತರ್ಗತೇ ಕುಮಾರತನ್ತ್ರೇ ಶಕುನೀಪ್ರತಿಷೇಧೋ ನಾಮ (ಚತುರ್ಥೋಽಧ್ಯಾಯಃ, ಆದಿತಃ) ತ್ರಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ||೩೦||

ಇತಿ ಶ್ರೀಡಲ್ಹ(ಹ್ಲ)ಣವಿರಚಿತಾಯಾಂ ನಿಬನ್ಧಸಙ್ಗ್ರಹಾಖ್ಯಾಯಾಂ ಸುಶ್ರುತವ್ಯಾಖ್ಯಾಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರಾನ್ತರ್ಗತೇ ಕೌಮಾರಭೃತ್ಯತನ್ತ್ರೇ ಶಕುನೀಪ್ರತಿಷೇಧೋ ನಾಮ ತ್ರಿಂಶತ್ತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೩೦||