Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

30. śakunīpratiṣēdhādhyāyaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

അഥാതഃ ശകുനീപ്രതിഷേധം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ ||൧|| യഥോവാച ഭഗവാന് ധന്വന്തരിഃ ||൨||

View original

अथातः शकुनीप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||

🔊 Audio coming soon

സ്കന്ദാപസ്മാരപ്രതിഷേധാനന്തരം ശകുനീപ്രതിഷേധാരമ്ഭഃ, സ്കന്ദാദിഗ്രഹപ്രതിപാദകസൂത്രേऽസ്യാ ഏവാനന്തരോക്തത്വാദിത്യാഹ- അഥാത ഇത്യാദി||൧-൨||

Adhikarana 2 (3) · Śloka 3

ശകുന്യഭിപരീതസ്യ കാര്യോ വൈദ്യേന ജാനതാ | വേതസാമ്രകപിത്ഥാനാം നിഷ്ക്വാഥഃ പരിഷേചനേ ||൩||

View original

शकुन्यभिपरीतस्य कार्यो वैद्येन जानता | वेतसाम्रकपित्थानां निष्क्वाथः परिषेचने ||३||

🔊 Audio coming soon

ശകുനീത്യാദി| അഭിപരീതസ്യ വ്യാപ്തസ്യ, ‘ബാലസ്യ’ ഇതി ശേഷഃ| ജാനതാ ബുദ്ധിമതാ| നിഷ്ക്വാഥഃ പരിഷേചനേ കാര്യ ഇതി സമ്ബന്ധഃ||൩||

Adhikarana 3 (4) · Śloka 4

കഷായമധുരൌസ്തൈലം കാര്യമഭ്യഞ്ജനേ ശിശോഃ |൪|

View original

कषायमधुरौस्तैलं कार्यमभ्यञ्जने शिशोः |४|

🔊 Audio coming soon

കഷായേത്യാദി| കഷായാ വടാദയഃ, മധുരാണി കാകോല്യാദീനി; തത്ര വടാദീനാം കഷായഃ, കാകോല്യാദീനാം ച കല്കഃ, താഭ്യാം തൈലം സാധ്യം; പ്രത്യേകം വടാദീനാം കാകോല്യാദീനാം ച കല്കകഷായൌ കല്പനീയാവിത്യന്യേ|൪|-

Adhikarana 4 (4) · Śloka 5

മധുകോശീരഹ്രീബേരസാരിവോത്പലപദ്മകൈഃ ||൪|| രോധ്രപ്രിയങ്ഗുമഞ്ജിഷ്ഠാഗൈരികൈഃ പ്രദിഹേച്ഛിശുമ് |൫|

View original

मधुकोशीरह्रीबेरसारिवोत्पलपद्मकैः ||४|| रोध्रप्रियङ्गुमञ्जिष्ठागैरिकैः प्रदिहेच्छिशुम् |५|

🔊 Audio coming soon

മധുകേത്യാദി| ഉത്പലം നീലോത്പലമ്| പ്രദിഹേത് ലിമ്പേത്||൪||-

Adhikarana 5 (5) · Śloka 5

വ്രണേഷൂക്താനി ചൂര്ണാനി പഥ്യാനി വിവിധാനി ച ||൫||

View original

व्रणेषूक्तानि चूर्णानि पथ्यानि विविधानि च ||५||

🔊 Audio coming soon

വ്രണേഷ്വിത്യാദി| വ്രണേഷു ശകുനീജുഷ്ടബാലകവ്രണേഷു| ഉക്താനി ചൂര്ണാനി ദ്വിവ്രണീയാധ്യായേ കീര്തിതാനി മിശ്രകോക്താനി ച ശോധനരോപണാനി| പഥ്യാനി വ്രണിതോപാസനീയോക്താനി ശാലിമുദ്ഗദാഡിമസൈന്ധവയവപടോലാദീനി; അന്യേ തു പഥ്യാനീതി ചൂര്ണാനീത്യസ്യ വിശേഷണം കുര്വന്തി, തത്ര ശകുനീജുഷ്ടബാലകവ്രണാനാം സദാഹപാകരക്തസ്രാവഹരാണി ചൂര്ണാനി പ്രയോക്തവ്യാനീതി സമ്ബന്ധനീയമ്||൫||

Adhikarana 6 (6) · Śloka 6

സ്കന്ദഗ്രഹേ ധൂപനാനി താനീഹാപി പ്രയോജയേത് |൬|

View original

स्कन्दग्रहे धूपनानि तानीहापि प्रयोजयेत् |६|

🔊 Audio coming soon

സ്കന്ദേത്യാദി| ധൂപനാനി സര്ഷപാ ഇത്യാദീനി സ്കന്ദഗ്രഹോക്താനി, താനീഹാപി ശകുന്യമപി പ്രയോജയേത്|൬|-

Adhikarana 7 (6) · Śloka 7

ശതാവരീമൃഗൈര്വാരുനാഗദന്തീനിദിഗ്ധികാഃ ||൬|| ലക്ഷ്മണാം സഹദേവാം ച ബൃഹതീം ചാപി ധാരയേത് |൭|

View original

शतावरीमृगैर्वारुनागदन्तीनिदिग्धिकाः ||६|| लक्ष्मणां सहदेवां च बृहतीं चापि धारयेत् |७|

🔊 Audio coming soon

ശതാവരീത്യാദി| മൃഗൈര്വാരുഃ ഇന്ദ്രവാരുണീ, നാഗദന്തീ ദന്തിനീ, സഹദേവാ പീതപുഷ്പാ ബലാ, ബൃഹതീ സ്ഥൂലഫലാ||൬||-

Adhikarana 8 (7) · Śloka 8

തിലതണ്ഡുലകം മാല്യം ഹരിതാലം മനഃശിലാ ||൭|| ബലിരേഷ കരഞ്ജേഷു നിവേദ്യോ നിയതാത്മനാ |൮|

View original

तिलतण्डुलकं माल्यं हरितालं मनःशिला ||७|| बलिरेष करञ्जेषु निवेद्यो नियतात्मना |८|

🔊 Audio coming soon

തിലേത്യാദി| ഏഷ തിലതണ്ഡുലകമിത്യാദികോ ബലിഃ| കരഞ്ജേഷു നക്തമാലേഷു| നിയതാത്മനാ സംയതേന്ദ്രിയേണ ‘കരഞ്ജേഷു’ ഇത്യത്രാന്യേ ‘നികുഞ്ജേഷു’ ഇതി പഠന്തി, നികുഞ്ജേഷു വനേഷു||൭||-

Adhikarana 9 (8) · Śloka 8

നിഷ്കുടേ ച പ്രയോക്തവ്യം സ്നാനമസ്യ യഥാവിധി ||൮||

View original

निष्कुटे च प्रयोक्तव्यं स्नानमस्य यथाविधि ||८||

🔊 Audio coming soon

നിഷ്കുടേ ഇത്യാദി| നിഷ്കുടേ ഗൃഹോപവനേ, അന്യേ നിഷ്കുടം വനഗഹനമാഹുഃ| യഥാവിധീതി സ്കന്ദഗ്രഹോക്തോ വിധിഃ; തേന ശാലിയവരചിതമണ്ഡലേ ഗായത്ര്യഭിമന്ത്രതേന ജലേന സ്നാനമിതി ലഭ്യതേ||൮||

Adhikarana 10 (9) · Śloka 9

സ്കന്ദാപസ്മാരശമനം ഘൃതം ചാപീഹ പൂജിതമ് |൯|

View original

स्कन्दापस्मारशमनं घृतं चापीह पूजितम् |९|

🔊 Audio coming soon

സ്കന്ദേത്യാദി| ഘൃതം ദേവദാരുണി രാസ്നായാമിത്യാദികം, ചകാരോऽത്ര സോമവല്ലയാദീനാമപി ധാരണം സമുച്ചിനോതി| ജേജ്ജടസ്തു സ്കന്ദഗ്രഹേ ധൂപനാനീത്യാദികധൂപനപാഠാന്തേ ഇദം ഘൃതം പഠതി|൯|-

Adhikarana 11 (9) · Śloka 9

കുര്യാച്ച വിവിധാം പൂജാം ശകുന്യാഃ കുസുമൈഃ ശുഭൈഃ ||൯||

View original

कुर्याच्च विविधां पूजां शकुन्याः कुसुमैः शुभैः ||९||

🔊 Audio coming soon

കുര്യാദിത്യാദി| കുസുമൈഃ ശുഭൈരിതി ജാതീപുഷ്പനീലോത്പലാദിഭിഃ||൯||

Adhikarana 12 (10-11) · Śloka 11

അന്തരീക്ഷചരാ ദേവീ സര്വാലങ്കാരഭൂഷിതാ | അയോമുഖീ തീക്ഷ്ണതുണ്ഡാ ശകുനീ തേ പ്രസീദതു ||൧൦|| ദുര്ദര്ശനാ മഹാകായാ പിങ്ഗാക്ഷീ ഭൈരവസ്വരാ | ലമ്ബോദരീ ശങ്കുകര്ണീ ശകുനീ തേ പ്രസീദതു ||൧൧||

View original

अन्तरीक्षचरा देवी सर्वालङ्कारभूषिता | अयोमुखी तीक्ष्णतुण्डा शकुनी ते प्रसीदतु ||१०|| दुर्दर्शना महाकाया पिङ्गाक्षी भैरवस्वरा | लम्बोदरी शङ्कुकर्णी शकुनी ते प्रसीदतु ||११||

🔊 Audio coming soon

ബാലകരക്ഷാമാഹ- അന്തരീക്ഷേത്യാദി||൧൦-൧൧||

Adhikarana puShpikA · Śloka 30

ഇതി സുശ്രുതസംഹിതായാമുത്തരതന്ത്രാന്തര്ഗതേ കുമാരതന്ത്രേ ശകുനീപ്രതിഷേധോ നാമ (ചതുര്ഥോऽധ്യായഃ, ആദിതഃ) ത്രിംശോऽധ്യായഃ ||൩൦||

View original

इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते कुमारतन्त्रे शकुनीप्रतिषेधो नाम (चतुर्थोऽध्यायः, आदितः) त्रिंशोऽध्यायः ||३०||

🔊 Audio coming soon

ഇതി ശ്രീഡല്ഹ(ഹ്ല)ണവിരചിതായാം നിബന്ധസങ്ഗ്രഹാഖ്യായാം സുശ്രുതവ്യാഖ്യായാമുത്തരതന്ത്രാന്തര്ഗതേ കൌമാരഭൃത്യതന്ത്രേ ശകുനീപ്രതിഷേധോ നാമ ത്രിംശത്തമോऽധ്യായഃ||൩൦||