Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

30. śakunīpratiṣēdhādhyāyaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

అథాతః శకునీప్రతిషేధం వ్యాఖ్యాస్యామః ||1|| యథోవాచ భగవాన్ ధన్వంతరిః ||2||

View original

अथातः शकुनीप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||

🔊 Audio coming soon

స్కందాపస్మారప్రతిషేధానంతరం శకునీప్రతిషేధారంభః, స్కందాదిగ్రహప్రతిపాదకసూత్రేఽస్యా ఏవానంతరోక్తత్వాదిత్యాహ- అథాత ఇత్యాది||1-2||

Adhikarana 2 (3) · Śloka 3

శకున్యభిపరీతస్య కార్యో వైద్యేన జానతా | వేతసామ్రకపిత్థానాం నిష్క్వాథః పరిషేచనే ||3||

View original

शकुन्यभिपरीतस्य कार्यो वैद्येन जानता | वेतसाम्रकपित्थानां निष्क्वाथः परिषेचने ||३||

🔊 Audio coming soon

శకునీత్యాది| అభిపరీతస్య వ్యాప్తస్య, ‘బాలస్య’ ఇతి శేషః| జానతా బుద్ధిమతా| నిష్క్వాథః పరిషేచనే కార్య ఇతి సంబంధః||3||

Adhikarana 3 (4) · Śloka 4

కషాయమధురౌస్తైలం కార్యమభ్యంజనే శిశోః |4|

View original

कषायमधुरौस्तैलं कार्यमभ्यञ्जने शिशोः |४|

🔊 Audio coming soon

కషాయేత్యాది| కషాయా వటాదయః, మధురాణి కాకోల్యాదీని; తత్ర వటాదీనాం కషాయః, కాకోల్యాదీనాం చ కల్కః, తాభ్యాం తైలం సాధ్యం; ప్రత్యేకం వటాదీనాం కాకోల్యాదీనాం చ కల్కకషాయౌ కల్పనీయావిత్యన్యే|4|-

Adhikarana 4 (4) · Śloka 5

మధుకోశీరహ్రీబేరసారివోత్పలపద్మకైః ||4|| రోధ్రప్రియంగుమంజిష్ఠాగైరికైః ప్రదిహేచ్ఛిశుం |5|

View original

मधुकोशीरह्रीबेरसारिवोत्पलपद्मकैः ||४|| रोध्रप्रियङ्गुमञ्जिष्ठागैरिकैः प्रदिहेच्छिशुम् |५|

🔊 Audio coming soon

మధుకేత్యాది| ఉత్పలం నీలోత్పలం| ప్రదిహేత్ లింపేత్||4||-

Adhikarana 5 (5) · Śloka 5

వ్రణేషూక్తాని చూర్ణాని పథ్యాని వివిధాని చ ||5||

View original

व्रणेषूक्तानि चूर्णानि पथ्यानि विविधानि च ||५||

🔊 Audio coming soon

వ్రణేష్విత్యాది| వ్రణేషు శకునీజుష్టబాలకవ్రణేషు| ఉక్తాని చూర్ణాని ద్వివ్రణీయాధ్యాయే కీర్తితాని మిశ్రకోక్తాని చ శోధనరోపణాని| పథ్యాని వ్రణితోపాసనీయోక్తాని శాలిముద్గదాడిమసైంధవయవపటోలాదీని; అన్యే తు పథ్యానీతి చూర్ణానీత్యస్య విశేషణం కుర్వంతి, తత్ర శకునీజుష్టబాలకవ్రణానాం సదాహపాకరక్తస్రావహరాణి చూర్ణాని ప్రయోక్తవ్యానీతి సంబంధనీయం||5||

Adhikarana 6 (6) · Śloka 6

స్కందగ్రహే ధూపనాని తానీహాపి ప్రయోజయేత్ |6|

View original

स्कन्दग्रहे धूपनानि तानीहापि प्रयोजयेत् |६|

🔊 Audio coming soon

స్కందేత్యాది| ధూపనాని సర్షపా ఇత్యాదీని స్కందగ్రహోక్తాని, తానీహాపి శకున్యమపి ప్రయోజయేత్|6|-

Adhikarana 7 (6) · Śloka 7

శతావరీమృగైర్వారునాగదంతీనిదిగ్ధికాః ||6|| లక్ష్మణాం సహదేవాం చ బృహతీం చాపి ధారయేత్ |7|

View original

शतावरीमृगैर्वारुनागदन्तीनिदिग्धिकाः ||६|| लक्ष्मणां सहदेवां च बृहतीं चापि धारयेत् |७|

🔊 Audio coming soon

శతావరీత్యాది| మృగైర్వారుః ఇంద్రవారుణీ, నాగదంతీ దంతినీ, సహదేవా పీతపుష్పా బలా, బృహతీ స్థూలఫలా||6||-

Adhikarana 8 (7) · Śloka 8

తిలతండులకం మాల్యం హరితాలం మనఃశిలా ||7|| బలిరేష కరంజేషు నివేద్యో నియతాత్మనా |8|

View original

तिलतण्डुलकं माल्यं हरितालं मनःशिला ||७|| बलिरेष करञ्जेषु निवेद्यो नियतात्मना |८|

🔊 Audio coming soon

తిలేత్యాది| ఏష తిలతండులకమిత్యాదికో బలిః| కరంజేషు నక్తమాలేషు| నియతాత్మనా సంయతేంద్రియేణ ‘కరంజేషు’ ఇత్యత్రాన్యే ‘నికుంజేషు’ ఇతి పఠంతి, నికుంజేషు వనేషు||7||-

Adhikarana 9 (8) · Śloka 8

నిష్కుటే చ ప్రయోక్తవ్యం స్నానమస్య యథావిధి ||8||

View original

निष्कुटे च प्रयोक्तव्यं स्नानमस्य यथाविधि ||८||

🔊 Audio coming soon

నిష్కుటే ఇత్యాది| నిష్కుటే గృహోపవనే, అన్యే నిష్కుటం వనగహనమాహుః| యథావిధీతి స్కందగ్రహోక్తో విధిః; తేన శాలియవరచితమండలే గాయత్ర్యభిమంత్రతేన జలేన స్నానమితి లభ్యతే||8||

Adhikarana 10 (9) · Śloka 9

స్కందాపస్మారశమనం ఘృతం చాపీహ పూజితం |9|

View original

स्कन्दापस्मारशमनं घृतं चापीह पूजितम् |९|

🔊 Audio coming soon

స్కందేత్యాది| ఘృతం దేవదారుణి రాస్నాయామిత్యాదికం, చకారోఽత్ర సోమవల్లయాదీనామపి ధారణం సముచ్చినోతి| జేజ్జటస్తు స్కందగ్రహే ధూపనానీత్యాదికధూపనపాఠాంతే ఇదం ఘృతం పఠతి|9|-

Adhikarana 11 (9) · Śloka 9

కుర్యాచ్చ వివిధాం పూజాం శకున్యాః కుసుమైః శుభైః ||9||

View original

कुर्याच्च विविधां पूजां शकुन्याः कुसुमैः शुभैः ||९||

🔊 Audio coming soon

కుర్యాదిత్యాది| కుసుమైః శుభైరితి జాతీపుష్పనీలోత్పలాదిభిః||9||

Adhikarana 12 (10-11) · Śloka 11

అంతరీక్షచరా దేవీ సర్వాలంకారభూషితా | అయోముఖీ తీక్ష్ణతుండా శకునీ తే ప్రసీదతు ||10|| దుర్దర్శనా మహాకాయా పింగాక్షీ భైరవస్వరా | లంబోదరీ శంకుకర్ణీ శకునీ తే ప్రసీదతు ||11||

View original

अन्तरीक्षचरा देवी सर्वालङ्कारभूषिता | अयोमुखी तीक्ष्णतुण्डा शकुनी ते प्रसीदतु ||१०|| दुर्दर्शना महाकाया पिङ्गाक्षी भैरवस्वरा | लम्बोदरी शङ्कुकर्णी शकुनी ते प्रसीदतु ||११||

🔊 Audio coming soon

బాలకరక్షామాహ- అంతరీక్షేత్యాది||10-11||

Adhikarana puShpikA · Śloka 30

ఇతి సుశ్రుతసంహితాయాముత్తరతంత్రాంతర్గతే కుమారతంత్రే శకునీప్రతిషేధో నామ (చతుర్థోఽధ్యాయః, ఆదితః) త్రింశోఽధ్యాయః ||30||

View original

इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते कुमारतन्त्रे शकुनीप्रतिषेधो नाम (चतुर्थोऽध्यायः, आदितः) त्रिंशोऽध्यायः ||३०||

🔊 Audio coming soon

ఇతి శ్రీడల్హ(హ్ల)ణవిరచితాయాం నిబంధసంగ్రహాఖ్యాయాం సుశ్రుతవ్యాఖ్యాయాముత్తరతంత్రాంతర్గతే కౌమారభృత్యతంత్రే శకునీప్రతిషేధో నామ త్రింశత్తమోఽధ్యాయః||30||