34. śītapūtanāpratiṣēdhādhyāyaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

અથાતઃ શીતપૂતનાપ્રતિષેધં વ્યાખ્યાસ્યામઃ ||૧|| યથોવાચ ભગવાન્ ધન્વન્તરિઃ ||૨||

અન્ધપૂતનાપ્રતિષેધાનન્તરં પૂતનાસામાન્યાચ્છીતપૂતનાપ્રતિષેધારમ્ભો યુજ્યત ઇત્યાહ- અથાત ઇત્યાદિ||૧-૨||

Adhikarana 2 (3-6) · Śloka 7

કપિત્થં સુવહાં બિમ્બીં તથા બિલ્વં પ્રચીબલમ્ | નન્દીં ભલ્લાતકં ચાપિ પરિષેકે પ્રયોજયેત્ ||૩|| બસ્તમૂત્રં ગવાં મૂત્રં મુસ્તં ચ સુરદારુ ચ | કુષ્ઠં ચ સર્વગન્ધાંશ્ચ તૈલાર્થમવચારયેત્ ||૪|| રોહિણીસર્જખદિરપલાશકકુભત્વચઃ | નિષ્ક્વાથ્ય તસ્મિન્નિષ્ક્વાથે સક્ષીરં વિપચેદ્ઘૃતમ્ ||૫|| ગૃધ્રોલૂકપુરીષાણિ બસ્તગન્ધામહેસ્ત્વચઃ | નિમ્બપત્રાણિ મધુકં ધૂપનાર્થં પ્રયોજયેત્ ||૬|| ધારયેદપિ લમ્બાં ચ ગુઞ્જાં કાકાદનીં તથા |૭|

કપિત્થમિત્યાદિ| સુવહા ગોધાપદી| પ્રચીબલો મત્સ્યાક્ષકઃ, કાકજઙ્ઘેત્યન્યે| નદીભલ્લાતકં નદીપિપ્પલિકા ગણ્ડોપલીતિ પર્યાયા| સર્વગન્ધા એલાદિકાઃ| અત્ર તૈલે કુષ્ઠદ્વયસ્ય પાઠો ભાગદ્વયાર્થઃ| રોહિણી કટ્ફલઃ| રોહિણ્યાદિક્વાથે ત્રિગુણે ક્ષીરૈકભાગે ઘૃતં પચેત્| બસ્તગન્ધા બોથયિકા| અહેસ્ત્વચઃ સર્પસ્ય કઞ્ચુકાઃ| લમ્બા તિક્તાલાબૂઃ| કાકાદની કાકતિન્દુકા||૩-૬||-

Adhikarana 3 (7-8) · Śloka 8

નદ્યાં મુદ્ગકૃતૈશ્ચાન્નૈસ્તર્પયેચ્છીતપૂતનામ્ ||૭|| દેવ્યૈ દેયશ્ચોપહારો વારુણી રુધિરં તથા | જલાશયાન્તે બાલસ્ય સ્નપનં ચોપદિશ્યતે ||૮||

નદ્યામિત્યાદિ| મુદ્ગકૃતૈરન્નૈઃ મુદ્ગકૃતૈર્ભક્ષ્યૈઃ, મુદ્ગોદનેનેતિ ગયી| ઉપહારો બલિઃ| જલાશયાન્તે નદ્યાઃ સમીપે||૭-૮||

Adhikarana 4 (9) · Śloka 9

મુદ્ગૌદનાશના દેવી સુરાશોણિતપાયિની | જલાશયાલયા દેવી પાતુ ત્વાં શીતપૂતના ||૯||

રક્ષામાહ- મુદ્ગેત્યાદિ||૯||

Adhikarana puShpikA · Śloka 34

ઇતિ સુશ્રુતસંહિતાયામુત્તરતન્ત્રાન્તર્ગતે કુમારતન્ત્રે શીતપૂતનાપ્રતિષેધો નામ(અષ્ટમોઽધ્યાયઃ, આદિતઃ) ચતુસ્ત્રિંશોઽધ્યાયઃ ||૩૪||

ઇતિ શ્રીડલ્હ(હ્લ)ણવિરચિતાયાં નિબન્ધસઙ્ગ્રહાખ્યાયાં સુશ્રુતવ્યાખ્યાયામુત્તરતન્ત્રાન્તર્ગતે કૌમારભૃત્યતન્ત્રે શીતપૂતનાપ્રતિષેધાધ્યાયશ્ચતુસ્ત્રિંશત્તમઃ||૩૪||