Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
അഥാതഃ ശീതപൂതനാപ്രതിഷേധം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ ||൧||
യഥോവാച ഭഗവാന് ധന്വന്തരിഃ ||൨||
View original
अथातः शीतपूतनाप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः ||१||
यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
അന്ധപൂതനാപ്രതിഷേധാനന്തരം പൂതനാസാമാന്യാച്ഛീതപൂതനാപ്രതിഷേധാരമ്ഭോ യുജ്യത ഇത്യാഹ- അഥാത ഇത്യാദി||൧-൨||
Adhikarana 2 (3-6) · Śloka 7
കപിത്ഥം സുവഹാം ബിമ്ബീം തഥാ ബില്വം പ്രചീബലമ് |
നന്ദീം ഭല്ലാതകം ചാപി പരിഷേകേ പ്രയോജയേത് ||൩||
ബസ്തമൂത്രം ഗവാം മൂത്രം മുസ്തം ച സുരദാരു ച |
കുഷ്ഠം ച സര്വഗന്ധാംശ്ച തൈലാര്ഥമവചാരയേത് ||൪||
രോഹിണീസര്ജഖദിരപലാശകകുഭത്വചഃ |
നിഷ്ക്വാഥ്യ തസ്മിന്നിഷ്ക്വാഥേ സക്ഷീരം വിപചേദ്ഘൃതമ് ||൫||
ഗൃധ്രോലൂകപുരീഷാണി ബസ്തഗന്ധാമഹേസ്ത്വചഃ |
നിമ്ബപത്രാണി മധുകം ധൂപനാര്ഥം പ്രയോജയേത് ||൬||
ധാരയേദപി ലമ്ബാം ച ഗുഞ്ജാം കാകാദനീം തഥാ |൭|
View original
कपित्थं सुवहां बिम्बीं तथा बिल्वं प्रचीबलम् |
नन्दीं भल्लातकं चापि परिषेके प्रयोजयेत् ||३||
बस्तमूत्रं गवां मूत्रं मुस्तं च सुरदारु च |
कुष्ठं च सर्वगन्धांश्च तैलार्थमवचारयेत् ||४||
रोहिणीसर्जखदिरपलाशककुभत्वचः |
निष्क्वाथ्य तस्मिन्निष्क्वाथे सक्षीरं विपचेद्घृतम् ||५||
गृध्रोलूकपुरीषाणि बस्तगन्धामहेस्त्वचः |
निम्बपत्राणि मधुकं धूपनार्थं प्रयोजयेत् ||६||
धारयेदपि लम्बां च गुञ्जां काकादनीं तथा |७|
കപിത്ഥമിത്യാദി| സുവഹാ ഗോധാപദീ| പ്രചീബലോ മത്സ്യാക്ഷകഃ, കാകജങ്ഘേത്യന്യേ| നദീഭല്ലാതകം നദീപിപ്പലികാ ഗണ്ഡോപലീതി പര്യായാ| സര്വഗന്ധാ ഏലാദികാഃ| അത്ര തൈലേ കുഷ്ഠദ്വയസ്യ പാഠോ ഭാഗദ്വയാര്ഥഃ| രോഹിണീ കട്ഫലഃ| രോഹിണ്യാദിക്വാഥേ ത്രിഗുണേ ക്ഷീരൈകഭാഗേ ഘൃതം പചേത്| ബസ്തഗന്ധാ ബോഥയികാ| അഹേസ്ത്വചഃ സര്പസ്യ കഞ്ചുകാഃ| ലമ്ബാ തിക്താലാബൂഃ| കാകാദനീ കാകതിന്ദുകാ||൩-൬||-
Adhikarana 3 (7-8) · Śloka 8
നദ്യാം മുദ്ഗകൃതൈശ്ചാന്നൈസ്തര്പയേച്ഛീതപൂതനാമ് ||൭||
ദേവ്യൈ ദേയശ്ചോപഹാരോ വാരുണീ രുധിരം തഥാ |
ജലാശയാന്തേ ബാലസ്യ സ്നപനം ചോപദിശ്യതേ ||൮||
View original
नद्यां मुद्गकृतैश्चान्नैस्तर्पयेच्छीतपूतनाम् ||७||
देव्यै देयश्चोपहारो वारुणी रुधिरं तथा |
जलाशयान्ते बालस्य स्नपनं चोपदिश्यते ||८||
നദ്യാമിത്യാദി| മുദ്ഗകൃതൈരന്നൈഃ മുദ്ഗകൃതൈര്ഭക്ഷ്യൈഃ, മുദ്ഗോദനേനേതി ഗയീ| ഉപഹാരോ ബലിഃ| ജലാശയാന്തേ നദ്യാഃ സമീപേ||൭-൮||
Adhikarana 4 (9) · Śloka 9
മുദ്ഗൌദനാശനാ ദേവീ സുരാശോണിതപായിനീ |
ജലാശയാലയാ ദേവീ പാതു ത്വാം ശീതപൂതനാ ||൯||
View original
मुद्गौदनाशना देवी सुराशोणितपायिनी |
जलाशयालया देवी पातु त्वां शीतपूतना ||९||
രക്ഷാമാഹ- മുദ്ഗേത്യാദി||൯||
Adhikarana puShpikA · Śloka 34
ഇതി സുശ്രുതസംഹിതായാമുത്തരതന്ത്രാന്തര്ഗതേ കുമാരതന്ത്രേ ശീതപൂതനാപ്രതിഷേധോ നാമ(അഷ്ടമോऽധ്യായഃ, ആദിതഃ) ചതുസ്ത്രിംശോऽധ്യായഃ ||൩൪||
View original
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते कुमारतन्त्रे शीतपूतनाप्रतिषेधो नाम(अष्टमोऽध्यायः, आदितः) चतुस्त्रिंशोऽध्यायः ||३४||
ഇതി ശ്രീഡല്ഹ(ഹ്ല)ണവിരചിതായാം നിബന്ധസങ്ഗ്രഹാഖ്യായാം സുശ്രുതവ്യാഖ്യായാമുത്തരതന്ത്രാന്തര്ഗതേ കൌമാരഭൃത്യതന്ത്രേ ശീതപൂതനാപ്രതിഷേധാധ്യായശ്ചതുസ്ത്രിംശത്തമഃ||൩൪||