Adhikarana 1 (1-3) · Śloka 3
அதாதஃ ஶ்வாஸப்ரதிஷேதஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ ||௧||
யதோவாச பகவாந் தந்வந்தரிஃ ||௨||
யைரேவ காரணைர்ஹிக்கா பஹுபிஃ ஸம்ப்ரவர்ததே |
தைரேவ காரணைஃ ஶ்வாஸோ கோரோ பவதி தேஹிநாம் ||௩||
View original
अथातः श्वासप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः ||१||
यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
यैरेव कारणैर्हिक्का बहुभिः सम्प्रवर्तते |
तैरेव कारणैः श्वासो घोरो भवति देहिनाम् ||३||
ஹிக்காப்ரதிஷேதாநந்தரஂ துல்யஹேத்வாதிஸாம்யாத் ஶ்வாஸப்ரதிஷேதாரம்பஃ; அத ஏவ வேகவதூர்த்வாகதவாதயோகித்வஸாதர்ம்யாத் ஹிக்காஶ்வாஸசிகித்ஸிதமேகமேவோக்தஂ சரகே| ஶ்வாஸநிதாநமாஹ- யைரேவேத்யாதி| யைரேவேதி விதாஹ்யாதிபிஃ| காரணைஃ ஹேதுபிஃ| பஹுபிஃ அநேகைஃ, பஹுபிரிதி கதநஂ ஶ்வாஸஸ்ய பஹுப்ரகாரத்வஸூசநார்தம்| ஹிக்கா ஸம்ப்ரவர்ததே ஜாயதே, தைரேவ காரணைஃ ஶ்வாஸோ தேஹிநாஂ ப்ராணிநஂ பவதி| கிஂவிஶிஷ்டஃ? கோரஃ| கார்திககுண்டஸ்து அமுஂ பாடமயுக்தஂ வததி, ஹிக்காப்ரதிஷேத ஏவ ஹிக்காஶ்வாஸயோஸ்துல்யஹேதுத்வப்ரதிபாதிதத்வாத்; மயா புநஃ ஶ்ரீஜேஜ்ஜடபடிதத்வாத் படிதஃ||௧-௩||
Adhikarana 2 (4) · Śloka 4
விஹாய ப்ரகதிஂ வாயுஃ ப்ராணோऽத கபஸஂயுதஃ |
ஶ்வாஸயத்யூர்த்வகோ பூத்வா தஂ ஶ்வாஸஂ பரிசக்ஷதே ||௪||
View original
विहाय प्रकृतिं वायुः प्राणोऽथ कफसंयुतः |
श्वासयत्यूर्ध्वगो भूत्वा तं श्वासं परिचक्षते ||४||
இதாநீஂ ஶ்வாஸஸம்ப்ராப்திமாஹ- விஹாயேத்யாதி| ப்ராணோ வாயுஃ, ப்ரகதிஂ விஹாய விகுணோ பூத்வேத்யர்தஃ, ஊர்த்வகோ பூத்வா ததா கபஸஂயுதஃ ஸந் யதா ஶ்வாஸயதி தஂ புதாஃ ஶ்வாஸஂ பரிசக்ஷதே கதயந்தி| ப்ராணோ வாயுஃ கபஸஂயுத இத்யுக்தேऽபி தத்ராந்யேऽபி தோஷாஃ ஸமுச்சீயந்தே; யதுக்தஂ தந்த்ராந்தரே- “க்ஷுத்ரகோ வாதிகஃ ஶ்லேஷ்மபூயிஷ்டஸ்தமகஃ ஸ்மதஃ| சிந்நஃ பித்தப்ரதாநஃ ஸ்யாதந்யௌ மாருதகோபஜௌ”- இதி||௪||
Adhikarana 3 (5) · Śloka 5
க்ஷுத்ரகஸ்தமகஶ்சிந்நோ மஹாநூர்த்வஶ்ச பஞ்சதா |
பித்யதே ஸ மஹாவ்யாதிஃ ஶ்வாஸ ஏகோ விஶேஷதஃ ||௫||
View original
क्षुद्रकस्तमकश्छिन्नो महानूर्ध्वश्च पञ्चधा |
भिद्यते स महाव्याधिः श्वास एको विशेषतः ||५||
ஶ்வாஸபேதாநாஹ- க்ஷுத்ரக இத்யாதி| ஸ ஶ்வாஸ ஏகோऽபி க்ஷுத்ரகாதிபேதாத் பஞ்சதா பித்யதே| ஸங்க்யேயநிர்தேஶாதேவ பஞ்சப்ரகாரத்வே ஸித்தே பஞ்சவசநஂ தமகபேதஸ்ய ப்ரதமகஸ்ய பதக்ஸங்க்யாநிஷேதார்தம்||௫||
Adhikarana 4 (6) · Śloka 6
ப்ராக்ரூபஂ தஸ்ய ஹத்பீடா பக்தத்வேஷோऽரதிஃ பரா |
ஆநாஹஃ பார்ஶ்வயோஃ ஶூலஂ வைரஸ்யஂ வதநஸ்ய ச ||௬||
View original
प्राग्रूपं तस्य हृत्पीडा भक्तद्वेषोऽरतिः परा |
आनाहः पार्श्वयोः शूलं वैरस्यं वदनस्य च ||६||
பூர்வரூபமாஹ- ப்ராக்ரூபஂ தஸ்யேத்யாதி| தஸ்ய ஶ்வாஸஸ்ய ஹத்பீடாதிகஂ ப்ராக்ரூபஂ பவதி||௬||
Adhikarana 5 (7) · Śloka 7
கிஞ்சிதாரபமாணஸ்ய யஸ்ய ஶ்வாஸஃ ப்ரவர்ததே |
நிஷண்ணஸ்யைதி ஶாந்திஂ ச ஸ க்ஷுத்ர இதி ஸஞ்ஜ்ஞிதஃ ||௭||
View original
किञ्चिदारभमाणस्य यस्य श्वासः प्रवर्तते |
निषण्णस्यैति शान्तिं च स क्षुद्र इति सञ्ज्ञितः ||७||
க்ஷுத்ரஶ்வாஸஂ லக்ஷயதி- கிஞ்சிதாரபமாணஸ்யேத்யாதி| யஸ்ய கிஞ்சித் கர்ம ஆரபமாணஸ்ய புருஷஸ்ய யஃ ஶ்வாஸஃ ப்ரவர்ததே நிஷண்ணஸ்ய ச ஶாந்திமேதி ஸ க்ஷுத்ரஃ ஶ்வாஸ இதி ஸஞ்ஜ்ஞிதஃ||௭||
Adhikarana 6 (8-10) · Śloka 10
தட்ஸ்வேதவமதுப்ராயஃ கண்டகுர்குரிகாந்விதஃ |
விஶேஷாத்துர்திநே தாம்யேச்ச்வாஸஃ ஸ தமகோ மதஃ ||௮||
கோஷேண மஹதாऽऽவிஷ்டஃ ஸகாஸஃ ஸகபோ நரஃ |
யஃ ஶ்வஸித்யபலோऽந்நத்விட் ஸுப்தஸ்தமகபீடிதஃ ||௯||
ஸ ஶாம்யதி கபே ஹீநே ஸ்வபதஶ்ச விவர்ததே |
மூர்ச்சாஜ்வராபிபூதஸ்ய ஜ்ஞேயஃ ப்ரதமகஸ்து ஸஃ ||௧௦||
View original
तृट्स्वेदवमथुप्रायः कण्ठघुर्घुरिकान्वितः |
विशेषाद्दुर्दिने ताम्येच्छ्वासः स तमको मतः ||८||
घोषेण महताऽऽविष्टः सकासः सकफो नरः |
यः श्वसित्यबलोऽन्नद्विट् सुप्तस्तमकपीडितः ||९||
स शाम्यति कफे हीने स्वपतश्च विवर्धते |
मूर्च्छाज्वराभिभूतस्य ज्ञेयः प्रतमकस्तु सः ||१०||
தமகலக்ஷணமாஹ- தட்ஸ்வேதேத்யாதி| ஸஃ தமகஃ ஶ்வாஸோ மதஃ| கிஂவிஶிஷ்டஃ? தட்ஸ்வேதவமதுப்ராயஃ| தட் தஷ்ணா, ஸ்வேதஃ ப்ரஸ்வேதஃ, வமதுஃ தூத்கதிஃ, கண்டே குர்குரிகயா அந்விதோ யுக்தஃ| ப்ரதமகலக்ஷணமாஹ- மூர்ச்சேத்யாதி||௮-௧௦||
Adhikarana 7 (11) · Śloka 11
ஆத்மாதோ தஹ்யமாநேந பஸ்திநா ஸருஜஂ நரஃ |
ஸர்வப்ராணேந விச்சிந்நஂ ஶ்வஸ்யாச்சிந்நஂ தமாதிஶேத் ||௧௧||
View original
आध्मातो दह्यमानेन बस्तिना सरुजं नरः |
सर्वप्राणेन विच्छिन्नं श्वस्याच्छिन्नं तमादिशेत् ||११||
சிந்நலக்ஷணமாஹ- ஆத்மாதோ தஹ்யமாநேநேத்யாதி||௧௧||
Adhikarana 8 (12) · Śloka 12
நிஃஸஞ்ஜ்ஞஃ பார்ஶ்வஶூலார்தஃ ஶுஷ்ககண்டோऽதிகோஷவாந் |
ஸஂரப்தநேத்ரஸ்த்வாயம்ய யஃ ஶ்வஸ்யாத் ஸ மஹாந் ஸ்மதஃ ||௧௨||
View original
निःसञ्ज्ञः पार्श्वशूलार्तः शुष्ककण्ठोऽतिघोषवान् |
संरब्धनेत्रस्त्वायम्य यः श्वस्यात् स महान् स्मृतः ||१२||
மஹாஶ்வாஸலக்ஷணமாஹ- நிஃஸஞ்ஜ்ஞ இத்யாதி| நிஃஸஞ்ஜ்ஞஃ சேதநாரஹிதஃ, ஸஂரப்தநேத்ரஃ ஸஶோதலோசநஃ, ஆயம்ய த்விதீபூயேவ, ஶ்வஸ்யாத் ஶ்வாஸஂ குர்யாத், ஸ மஹாந் மஹாஶ்வாஸஃ| அத்ர ஆஶ்ரயாஶ்ரயிணோரபேதாத் மஹாஶ்வாஸ ஏவ ‘மஹாந்’ ஶப்தேநோச்யதே; ஏவஂ ஸர்வத்ர||௧௨||
Adhikarana 9 (13) · Śloka 13
மர்மஸ்வாயம்யமாநேஷு ஶ்வஸந்மூடோ முஹுஶ்ச யஃ |
ஊர்த்வப்ரேக்ஷீ ஹதரவஸ்தமூர்த்வஶ்வாஸமாதிஶேத் ||௧௩||
View original
मर्मस्वायम्यमानेषु श्वसन्मूढो मुहुश्च यः |
ऊर्ध्वप्रेक्षी हतरवस्तमूर्ध्वश्वासमादिशेत् ||१३||
ஊர்த்வஶ்வாஸலக்ஷணமாஹ- மர்மஸ்வித்யாதி| மர்மஸு ஹத்பஸ்திஶிரஃஸு| ஆயம்யமாநேஷு ஆகஷ்யமாணேஷு| மூடோ நிஶ்சேஷ்டஃ| முஹுஃ அநவரதம்| ஊர்த்வப்ரேக்ஷீ ஊர்த்வப்ரேக்ஷணஶீலஃ| ஹதரவோ ஹதஸ்வநஃ||௧௩||
Adhikarana 10 (14) · Śloka 14
க்ஷுத்ரஃ ஸாத்யதமஸ்தேஷாஂ தமகஃ கச்ச்ர உச்யதே |
த்ரயஃ ஶ்வாஸா ந ஸித்யந்தி தமகோ துர்பலஸ்ய ச ||௧௪||
View original
क्षुद्रः साध्यतमस्तेषां तमकः कृच्छ्र उच्यते |
त्रयः श्वासा न सिध्यन्ति तमको दुर्बलस्य च ||१४||
இதாநீஂ ஶ்வாஸாநாஂ ஸாத்யாஸாத்யத்வமாஹ- க்ஷுத்ர இத்யாதி| கச்ச்ரஃ கச்ச்ரஸாத்யஃ| த்ரயஃ ஶ்வாஸாஃ சிந்நஶ்வாஸமஹாஶ்வாஸோர்த்வஶ்வாஸாஃ| தமகோ துர்பலஸ்ய சேதி துர்பலஸ்ய புஂஸஸ்தமகஶ்வாஸோ ந ஸித்யதீத்யர்தஃ; சகாராத் தந்த்ராந்தரோக்தஂ ‘ஜ்வரமூர்ச்சாதியுக்தஸ்ய’ இத்யபி லப்யதே||௧௪||
Adhikarana 11 (15) · Śloka 15
ஸ்நேஹபஸ்திஂ விநா கேசிதூர்த்வஂ சாதஶ்ச ஶோதநம் |
மது ப்ராணவதாஂ ஶ்ரேஷ்டஂ ஶ்வாஸிநாமாதிஶந்தி ஹி ||௧௫||
View original
स्नेहबस्तिं विना केचिदूर्ध्वं चाधश्च शोधनम् |
मृदु प्राणवतां श्रेष्ठं श्वासिनामादिशन्ति हि ||१५||
இதாநீஂ சிகித்ஸாமாஹ- ஸ்நேஹபஸ்திஂ விநேத்யாதி| யத்யபி ஶ்வாஸே ஸ்நேஹபஸ்திஃ ப்ராங்நிஷித்தஃ, ததாऽப்யத்ர புநர்நிஷேதகரணஂ ஶ்வாஸேऽவஸ்தாவஶேநாபி தஸ்யாப்ரயோகார்தம்| விநா தே| ஊர்த்வஂ ஶோதநஂ வமநம், அதஃ ஶோதநஂ விரேகஃ; மது அபீடாகரம், ஏதத்வமநவிரேகயோர்விஶேஷணம்| ப்ராணவதாஂ பலவதாம்| ஆதிஶந்தி கதயந்தி| பரமதமப்ரதிஷித்தமநுமதமேவ||௧௫||
Adhikarana 12 (16) · Śloka 16
ஶ்வாஸே காஸே ச ஹிக்காயாஂ ஹத்ரோகே சாபி பூஜிதம் |
கதஂ புராணஂ ஸஂஸித்தமபயாவிடராமடைஃ ||௧௬||
View original
श्वासे कासे च हिक्कायां हृद्रोगे चापि पूजितम् |
घृतं पुराणं संसिद्धमभयाविडरामठैः ||१६||
ஶ்வாஸே நித்யோபயோகிகஂ கதமாஹ- ஶ்வாஸே இத்யாதி| அபயாதிபிஃ ஸஂஸித்தஂ புராணஂ கதஂ ஶ்வாஸாதிஷு பூஜிதமிதி ஸம்பந்தஃ| புராணஂ தஶவர்ஷஸ்திதம்| ராமடஂ ஹிங்கு||௧௬||
Adhikarana 13 (17) · Śloka 18
ஸௌவர்சலாபயாபில்வைஃ ஸஂஸ்கதஂ வாऽநவஂ கதம் |
பிப்பல்யாதிப்ரதீவாபஂ ஸித்தஂ வா ப்ரதமே கணே ||௧௭||
ஸபஞ்சலவணஂ ஸர்பிஃ ஶ்வாஸகாஸௌ வ்யபோஹதி |௧௮|
View original
सौवर्चलाभयाबिल्वैः संस्कृतं वाऽनवं घृतम् |
पिप्पल्यादिप्रतीवापं सिद्धं वा प्रथमे गणे ||१७||
सपञ्चलवणं सर्पिः श्वासकासौ व्यपोहति |१८|
ஸௌவர்சலாபயாபில்வைரித்யாதி| ஸௌவர்சலாதிபிஃ ஸித்தமநவஂ புராணஂ கதஂ ஶ்வாஸாதிஷு ஸஂயோஜ்யமிதி ஸம்பந்தஃ| பிப்பல்யாதிப்ரதீவாபமித்யாதி|- பிப்பல்யாதிப்ரதீவாபஂ பிப்பல்யாதிகல்கே ஸித்தம்| ப்ரதமோ கணோ விதாரிகந்தாதிஃ, தஸ்ய க்வாதேந ஸித்தம்| ஸபஞ்சலவணமிதி ஸித்தஂ ஸத் பஞ்சலவணப்ரக்ஷேபஂ பாதவ்யமித்யர்தஃ| விகல்பாபிதாநஂ பூர்வயோகாபேக்ஷயா| கேசித் பஞ்சலவணேந ஸஹ ஸித்தமிதி மந்யந்தே; தந்நேச்சந்தி நிபந்தகாராஃ, ஸமாநதந்த்ரவிரோதாத்||௧௭||-
Adhikarana 14 (18-20) · Śloka 21
ஹிஂஸ்ராவிடங்கபூதீகத்ரிபலாவ்யோஷசித்ரகைஃ ||௧௮||
த்விக்ஷீரஂ ஸாதிதஂ ஸர்பிஶ்சதுர்குணஜலாப்லுதம் |
கோலமாத்ரைஃ பிபேத்தத்தி ஶ்வாஸகாஸௌ வ்யபோஹதி ||௧௯||
அர்ஶாஂஸ்யரோசகஂ குல்மஂ ஶகத்பேதஂ க்ஷயஂ ததா |
கத்ஸ்நே வஷகஷாயே வா பசேத் ஸர்பிஶ்சதுர்குணே ||௨௦||
தந்மூலகுஸுமாவாபஂ ஶீதஂ க்ஷௌத்ரேண யோஜயேத் |௨௧|
View original
हिंस्राविडङ्गपूतीकत्रिफलाव्योषचित्रकैः ||१८||
द्विक्षीरं साधितं सर्पिश्चतुर्गुणजलाप्लुतम् |
कोलमात्रैः पिबेत्तद्धि श्वासकासौ व्यपोहति ||१९||
अर्शांस्यरोचकं गुल्मं शकृद्भेदं क्षयं तथा |
कृत्स्ने वृषकषाये वा पचेत् सर्पिश्चतुर्गुणे ||२०||
तन्मूलकुसुमावापं शीतं क्षौद्रेण योजयेत् |२१|
ஹிஂஸ்ராவிடங்கேத்யாதி| ஹிஂஸ்ரா பஹதஹிஂஸ்ரா, பூதீகஃ சிரபில்வஃ| த்விக்ஷீரஂ த்விகுணக்ஷீரம்| ஸர்பிஃ ப்ரஸ்தப்ரமாணம்| கோலமாத்ரைஃ அர்தகர்ஷப்ரமாணைஃ; அந்யே கல்கஸ்யால்பீயஸ்த்வாத் கோலஶப்தேந கர்ஷமிச்சந்தி| கேசிதஸ்யாக்ரே ‘கத்ஸ்நே வஷகஷாயே வா பசேத்’ இத்யாதி படந்தி; தந்நேச்சதி ஶ்ரீஜேஜ்ஜடஃ, ‘வாஸாகதஂ ஷட்பலஂ ச கதஂ சாத்ர ஹிதஂ பவேத்’ இதி வக்ஷ்யமாணவசநேந வாஸாகதஸ்ய கதநாத்||௧௮-௨௦||-
Adhikarana 15 (21-22) · Śloka 23
ஶங்கீமதூலிகாபார்கீஶுண்டீதார்க்ஷ்யஸிதாம்புதைஃ ||௨௧||
ஸஹரித்ரைஃ ஸயஷ்ட்யாஹ்வைஃ ஸமைராவாப்ய யோகதஃ |
கதப்ரஸ்தஂ பசேத்தீமாந் ஶீததோயே சதுர்குணே ||௨௨||
ஶ்வாஸஂ காஸஂ ததா ஹிக்காஂ ஸர்பிரேதந்நியச்சதி |௨௩|
View original
शृङ्गीमधूलिकाभार्गीशुण्ठीतार्क्ष्यसिताम्बुदैः ||२१||
सहरिद्रैः सयष्ट्याह्वैः समैरावाप्य योगतः |
घृतप्रस्थं पचेद्धीमान् शीततोये चतुर्गुणे ||२२||
श्वासं कासं तथा हिक्कां सर्पिरेतन्नियच्छति |२३|
ஶங்கீத்யாதி| ஶங்கீ கர்கடஶங்கீ| மதூலிகா தணஜாதிஃ ‘மர்கட’ இதி லோகே| தார்க்ஷ்யஂ ரஸாஞ்ஜநம்| அம்புதோ முஸ்தா| ஆவாப்ய ப்ரக்ஷிப்ய| யோகதஃ யுக்திதஃ, யாவத்ப்ரமாணேந கல்கேந உத்கடகந்தாதிகஂ ந ஸ்யாத்தாவத்ப்ரமாணஃ கல்கோ தேயோ ந து ஸ்நேஹசதுர்தாஂஶேந, யோகத இத்யபிதாநமந்தரேணைவ ததா ஸித்தேஃ| யத்யபி ஸ்நேஹாச்சதுர்குணோ த்ரவ இதி ஸாமாந்யபரிபாஷாவஶாதேவ ஜலசாதுர்குண்யஂ ஸித்தஂ, ததாऽபி சதுர்குணே இதி கரணஂ ஸாஹசர்யாத்வக்ஷ்யமாணஸுவஹாதியோகோக்தஜலத்வைகுண்யமத்ராபி மா பூதிதி தர்ஶநார்தம்| நியச்சதி நிவாரயதி||௨௧-௨௨||-
Adhikarana 16 (23-24) · Śloka 25
ஸுவஹா காலிகா பார்கீ ஶுகாக்யா நைசுலஂ பலம் ||௨௩||
காகாதநீ ஶங்கவேரஂ வர்ஷாபூர்பஹதீத்வயம் |
கோலமாத்ரைர்கதப்ரஸ்தஂ பசேதேபிர்ஜலத்விகம் ||௨௪||
கடூஷ்ணஂ பீதமேதத்தி ஶ்வாஸாமயவிநாஶநம் |௨௫|
View original
सुवहा कालिका भार्गी शुकाख्या नैचुलं फलम् ||२३||
काकादनी शृङ्गवेरं वर्षाभूर्बृहतीद्वयम् |
कोलमात्रैर्घृतप्रस्थं पचेदेभिर्जलद्विकम् ||२४||
कटूष्णं पीतमेतद्धि श्वासामयविनाशनम् |२५|
ஸுவஹா காலிகா பார்கீத்யாதி| ஸுவஹா கோதாபதீ, காலிகா காலேயகஂ, ஶுகாக்யா சர்மகாரவடஃ, ஶுகஶிம்பாமபரே, நைசுலஂ பலஂ ஜலவேதஸபலஂ, காகாதநீ வாயஸதிந்துகஃ, வர்ஷாபூஃ ஶ்வேதபுநர்நவா, பஹதீத்வயஂ ஸ்தூலபலா சணகபலா ச, கோலமாத்ரைஃ அர்தகர்ஷப்ரமாணைஃ ஸுவஹாதிபிரித்யர்தஃ; அந்யே கர்ஷப்ரமாணைரிதி மந்யந்தே; தந்ந, ஸமாநதந்த்ரவிரோதாத்| ஜலத்விகஂ த்விகுணஜலமித்யர்தஃ||௨௩-௨௪||-
Adhikarana 17 (25-26) · Śloka 26
ஸௌவர்சலயவக்ஷாரகடுகாவ்யோஷசித்ரகைஃ ||௨௫||
வசாபயாவிடங்கைஶ்ச ஸாதிதஂ ஶ்வாஸஶாந்தயே |
கோபவல்ல்யுதகே ஸித்தஂ ஸ்யாதந்யத்த்விகுணே கதம் ||௨௬||
View original
सौवर्चलयवक्षारकटुकाव्योषचित्रकैः ||२५||
वचाभयाविडङ्गैश्च साधितं श्वासशान्तये |
गोपवल्ल्युदके सिद्धं स्यादन्यद्द्विगुणे घृतम् ||२६||
ஸௌவர்சலயவக்ஷாரேத்யாதி| வ்யோஷஂ த்ரிகடுகம்| ஸௌவர்சலாதீநாஂ விடங்காந்தாநாஂ கல்கேந த்ரவேண வா அநுக்தேநாபி ஜலேந ஸாதிதஂ கதஂ பீதஂ ஸத் ஶ்வாஸஶாந்தயே பவதீதி யோஜ்யம்| கோபவல்ல்யுதகே ஸித்தமித்யாதி| கோபவல்ல்யுதகே ஸாரிவாக்வாதே| அந்யதிதி கதவிஶேஷணம்| த்விகுணே கதத்விகுணே கோபவல்லீக்வாதே||௨௫-௨௬||
Adhikarana 18 (27) · Śloka 27
பஞ்சைதாநி ஹவீஂஷ்யாஹுர்பிஷஜஃ ஶ்வாஸகாஸயோஃ |௨௭|
View original
पञ्चैतानि हवींष्याहुर्भिषजः श्वासकासयोः |२७|
இதாநீஂ ஹிஂஸ்ராதிபஞ்சகதாநாமத்யர்தஂ ஶ்வாஸஹிததமத்வப்ரதிபாதநார்தமுபஸஂஹாரமாஹ- பஞ்சைதாநி ஹவீஂஷ்யாஹுரித்யாதி| பஞ்சைதாநீதி ஹிஂஸ்ராதிஶங்க்யாதிஸுவஹாதிஸௌவர்சலாதிகோபவல்ல்யாதீநி|௨௭|-
Adhikarana 19 (27-29) · Śloka 29
தாலீஶதாமலக்யுக்ராஜீவந்தீகுஷ்டஸைந்தவைஃ ||௨௭||
பில்வபுஷ்கரபூதீகஸௌவர்சலகணாக்நிபிஃ |
பத்யாதேஜோவதீயுக்தைஃ ஸர்பிர்ஜலசதுர்குணம் ||௨௮||
ஹிங்குபாதயுதஂ ஸித்தஂ ஸர்வஶ்வாஸஹரஂ பரம் |
வாஸாகதஂ ஷட்பலஂ வா கதஂ சாத்ர ஹிதஂ பவேத் ||௨௯||
View original
तालीशतामलक्युग्राजीवन्तीकुष्ठसैन्धवैः ||२७||
बिल्वपुष्करभूतीकसौवर्चलकणाग्निभिः |
पथ्यातेजोवतीयुक्तैः सर्पिर्जलचतुर्गुणम् ||२८||
हिङ्गुपादयुतं सिद्धं सर्वश्वासहरं परम् |
वासाघृतं षट्पलं वा घृतं चात्र हितं भवेत् ||२९||
தாலீஶதாமலகீத்யாதி| தாமலகீ தலபலிகா, உக்ரா வசா, ஜீவந்தீ படோலஸமாநபத்ரா கந்தவதீ பஶ்சிமதேஶே ப்ரஸித்தா, லாடதேஶே ஸ்தூலவல்லீ விலக்ஷணைவ, புஷ்கரஂ புஷ்கரமூலஂ, பூதீகஂ ரோஹிஷஂ, கணா பிப்பலீ, அக்நிஃ சித்ரகஃ, தேஜோவதீ காகமர்தநிகா| ஹிங்குபாதயுதமிதி ஏகத்ரவ்யசதுர்தாஂஶேந ஹிங்க்வித்யர்தஃ| கேசிதமுஂ பாடமந்யதா படந்தி, ஸ சாபாவாந்ந லிகிதஃ| வாஸாகதஂ ஷட்பலஂ சேத்யாதி வாஸாகதஂ ‘கத்ஸ்நே வஷே தத்குஸுமைஃ’ இத்யாதிநா ரக்தபித்தோக்தஂ, பித்தப்ரதாநே ஶ்வாஸே ஹிதஂ; ஷட்பலஂ வாதவ்யாத்யுக்தஂ, தச்ச வாதப்ரதாநே ஶ்வாஸே||௨௭-௨௯||
Adhikarana 20 (30) · Śloka 30
தைலஂ தஶகுணே ஸித்தஂ பங்கராஜரஸே ஶுபே |
ஸேவ்யமாநஂ யதாந்யாயஂ ஶ்வாஸகாஸௌ வ்யபோஹதி ||௩௦||
View original
तैलं दशगुणे सिद्धं भृङ्गराजरसे शुभे |
सेव्यमानं यथान्यायं श्वासकासौ व्यपोहति ||३०||
பித்தவாதப்ரதாநயோஃ ஶ்வாஸயோஃ ஸ்நேஹமபிதாயேதாநீஂ கபப்ரதாநே ஸ்நேஹமாஹ- தைலமித்யாதி| யதாந்யாயஂ யோ யோ யதா ந்யாய்யஸ்ததா; ஏதேந யதாயோக்யதயா விசாரணாத்ஸ்நேஹமச்சபாநஂ வா யோஜ்யமித்யுக்தம்| அந்யே யதாந்யாயஂ யதாவ்யாதீத்யாஹுஃ| வ்யபோஹதி நாஶயதி||௩௦||
Adhikarana 21 (31) · Śloka 32
பலாம்லா விஷ்கிரரஸாஃ ஸ்நிக்தாஃ ப்ரவ்யக்தஸைந்தவாஃ |
ஏணாதீநாஂ ஶிரோபிர்வா கௌலத்தா வா ஸுஸஂஸ்கதாஃ ||௩௧||
ஹந்யுஃ ஶ்வாஸஂ ச காஸஂ ச ஸஂஸ்கதாநி பயாஂஸி ச |௩௨|
View original
फलाम्ला विष्किररसाः स्निग्धाः प्रव्यक्तसैन्धवाः |
एणादीनां शिरोभिर्वा कौलत्था वा सुसंस्कृताः ||३१||
हन्युः श्वासं च कासं च संस्कृतानि पयांसि च |३२|
பலாம்லா விஷ்கிரரஸா இத்யாதி| பலாம்லா தாடிமபீஜபூராதிநா அம்லீகதாஃ| விஷ்கிரரஸா லாவாதிமாஂஸரஸாஃ| ப்ரவ்யக்தஸைந்தவா உத்கடஸைந்தவாஃ| ஏணாதீநாஂ ஶிரோபிர்வேதி கஷ்ணஹரிணாதிமஸ்தகைர்வா கதா மாஂஸரஸா வாதஹரா இத்யர்தஃ| ஆதிஶப்தாத் கௌரஹரிணாதயஃ| கௌலத்தா வா ஸுஸஂஸ்கதாஃ குலத்தஸஂஸ்கதா யூஷாஃ| ஸஂஸ்கதாநி பயாஂஸி ‘வாதஹரைஃ பஞ்சமூலப்ரபதிபிஃ’ இதி ஶேஷஃ||௩௧||-
Adhikarana 22 (32-35) · Śloka 35
திமிரஸ்ய ச பீஜாநி கர்கடாக்யா ச சூர்ணிதா ||௩௨||
துராலபாऽத பிப்பல்யஃ கடுகாக்யா ஹரீதகீ |
ஶ்வாவிந்மயூரரோமாணி கோலா மாகதிகாகணாஃ ||௩௩||
பார்கீத்வக் ஶங்கவேரஂ ச ஶர்கரா ஶல்லகாங்கஜம் |
நத்தகௌண்டகபீஜாநி சூர்ணிதாநி து கேவலம் ||௩௪||
பஞ்ச ஶ்லோகார்திகாஸ்த்வேதே லேஹா யே ஸம்யகீரிதாஃ |
ஸர்பிர்மதுப்யாஂ தே லேஹ்யாஃ காஸஶ்வாஸார்திதைர்நரைஃ ||௩௫||
View original
तिमिरस्य च बीजानि कर्कटाख्या च चूर्णिता ||३२||
दुरालभाऽथ पिप्पल्यः कटुकाख्या हरीतकी |
श्वाविन्मयूररोमाणि कोला मागधिकाकणाः ||३३||
भार्गीत्वक् शृङ्गवेरं च शर्करा शल्लकाङ्गजम् |
नृत्तकौण्डकबीजानि चूर्णितानि तु केवलम् ||३४||
पञ्च श्लोकार्धिकास्त्वेते लेहा ये सम्यगीरिताः |
सर्पिर्मधुभ्यां ते लेह्याः कासश्वासार्दितैर्नरैः ||३५||
திமிரஸ்யேத்யாதி|திமிரோ நகராகிபத்ரஃ ‘திவரியா’ இதி ப்ரஸித்தஃ, கர்கடாக்யஃ கர்கடஶங்கீஃ, கேசித் ‘கர்கடாக்யா’ இத்யத்ர ‘கர்கடாக்யஶ்ச’ இதி படந்தி, தத்ர கர்கடாக்யஃ தணஜாதிஃ| ஶ்வாவித் ஸேடிகா, தஸ்யாஃ ஸூசய ஏவ ரோமாணி| கோலா சவ்யம்| மாகதிகாகணா பிப்பலீதண்டுலாஃ| ஶல்லகாங்கஜஂ ஶல்லகஶகலஂ; அந்யே ‘ஶல்லகா கஜஂ’ இதி படந்தி, தத்ர ஶல்லகா ஶல்லகீ, கஜஂ நாககேஶரம்| நத்தகௌண்டகோ மர்கடகஃ; கேசித் ‘நத்தகௌண்டகபீஜாநி’ இத்யத்ர ‘நீசைஃகதம்பபீஜாநி’ இதி படந்தி, தத்ர நீசைஃகதம்பபீஜாநி லகுகதம்பபீஜாநி| ஶ்லோகார்திகா அர்தஶ்லோகநிர்திஷ்டாஃ||௩௨-௩௫||
Adhikarana 23 (36) · Śloka 36
ஸப்தச்சதஸ்ய புஷ்பாணி பிப்பலீஶ்சாபி மஸ்துநா |
பிபேத் ஸஞ்சூர்ண்ய மதுநா தாநாஶ்சாப்யத பக்ஷயேத் ||௩௬||
View original
सप्तच्छदस्य पुष्पाणि पिप्पलीश्चापि मस्तुना |
पिबेत् सञ्चूर्ण्य मधुना धानाश्चाप्यथ भक्षयेत् ||३६||
ஸப்தச்சதஸ்யேத்யாதி| ஸப்தச்சதஸ்ய புஷ்பாணி பிப்பலீஶ்ச ஸஞ்சூர்ண்ய மஸ்துநா ஸஹ பிபேதிதி யோஜ்யம்| ஸப்தச்சதஃ ஸப்தபர்ணஃ| தாநா பஷ்டயவாஃ| கேசித் மதுநேதி பதஂ தாநாஶ்சாப்யத பக்ஷயேதித்யத்ர ஸம்பத்நந்தி||௩௬||
Adhikarana 24 (37-38) · Śloka 38
அர்காங்குரைர்பாவிதாநாஂ யவாநாஂ ஸாத்வநேகஶஃ |
தர்பணஂ வா பிபேதேஷாஂ ஸக்ஷௌத்ரஂ ஶ்வாஸபீடிதஃ ||௩௭||
ஶிரீஷகதலீகுந்தபுஷ்பஂ மாகதிகாயுதம் |
தண்டுலாம்புயுதஂ பீத்வா ஜயேச்ச்வாஸாநஶேஷதஃ ||௩௮||
View original
अर्काङ्कुरैर्भावितानां यवानां साध्वनेकशः |
तर्पणं वा पिबेदेषां सक्षौद्रं श्वासपीडितः ||३७||
शिरीषकदलीकुन्दपुष्पं मागधिकायुतम् |
तण्डुलाम्बुयुतं पीत्वा जयेच्छ्वासानशेषतः ||३८||
யாதஶாநாஂ யவாநாஂ தாநா பக்ஷயேத்தாதஶாநாஹ- அர்காங்குரைர்பாவிதாநாமித்யாதி| அர்காங்குரைஃ அர்கபல்லவபுஷ்பகதைஃ க்வாதைஃ| ஸாது ஶோபநஂ யதா பவதீத்யர்தஃ| அநேகஶ இதி பாவிதாநாமித்யத்ர யோஜ்யம்| தர்பணஂ வா பிபேதேஷாமித்யாதி| தர்பணஂ ஸக்தவஃ| ஏஷாஂ பூர்வோக்தாநாமர்காங்குரைர்பாவிதயவாநாமித்யர்தஃ| ஶிரீஷேத்யாதி| ஶிரீஷாதிபுஷ்பஂ பிப்பலீயுதஂ தண்டுலாம்புநா பீத்வா அஶேஷதோ நிஃஶேஷாந் ஶ்வாஸாந் ஜயேதிதி ஸம்பந்தஃ| குந்தோ நிர்கந்தஂ ஶ்வேதபுஷ்பம்| தண்டுலாம்பு தண்டுலப்ரக்ஷாலநோதகம்||௩௭-௩௮||
Adhikarana 25 (39) · Śloka 40
கோலமஜ்ஜாஂ தாலமூலமஷ்யசர்மமஸீமபி |
லிஹ்யாத் க்ஷௌத்ரேண பார்கீஂ வா ஸர்பிர்மதுஸமாயுதாம் ||௩௯||
நீசைஃகதம்பபீஜஂ வா ஸக்ஷௌத்ரஂ தண்டுலாம்புநா |௪௦|
View original
कोलमज्जां तालमूलमृष्यचर्ममसीमपि |
लिह्यात् क्षौद्रेण भार्गीं वा सर्पिर्मधुसमायुताम् ||३९||
नीचैःकदम्बबीजं वा सक्षौद्रं तण्डुलाम्बुना |४०|
கோலமஜ்ஜாமித்யாதி| கோலமஜ்ஜா பதரமஜ்ஜா, மஜ்ஜாஶப்த ஆகாராந்தோऽப்யஸ்தி, தேந மஜ்ஜாமிதி ஸாதுபாடஃ| ‘தாலமூலம்’ இத்யத்ர ‘தாலமூலீம்’ இதி கேசித் படந்தி; தத்ர தாலமூலீமுஷலீ| நீசைஃகதம்பபீஜமித்யாதி| நீசைஃகதம்பபீஜஂ லகுகதம்பபீஜம்| ‘தண்டுலாம்புநா’ இத்யத்ர ‘பேயம்’ இத்யத்யாஹார்யம்| கேசித் ‘நீபஂ கதம்பஂ ரக்தஂ ச தத் பீதஂ தண்டுலாம்புநா’ இதி படந்தி, வ்யாக்யாநயந்தி ச- நீபஂ பஹத்கதம்பபலஂ, கதம்பஂ லகுகதம்பவக்ஷபலஂ, ரக்தமிதி விஶேஷணாதநயோஃ பக்வயோர்க்ரஹணஂ யதஃ பரிபக்வஂ ரக்தஂ பவதி, பிஷ்டஂ பாநே தேயமிதி யாவத்| அபரே து தண்டுலாம்புநா பீதஂ ஸுதாருணாந் ஶ்வாஸாந் ஹந்தீதி யோஜயந்தி| யே பூர்வஂ பஞ்சலேஹப்ரஸ்தாவே ‘நீசைஃகதம்பபீஜாநி’ இதி படந்தி தந்மதேऽப்யத்ர ந புநருக்ததா, யதஃ பூர்வஂ மதுஸர்பிர்ப்யாஂ விலிஹந் ஶ்வாஸாந் ஹந்தீதி லேஹஃ, அத்ர து தண்டுலாம்புநா பாநம்||௩௯||-
Adhikarana 26 (40) · Śloka 41
த்ராக்ஷாஂ ஹரீதகீஂ கஷ்ணாஂ கர்கடாக்யாஂ துராலபாம் ||௪௦||
ஸர்பிர்மதுப்யாஂ விலிஹந் ஹந்தி ஶ்வாஸாந் ஸுதாருணாந் |௪௧|
View original
द्राक्षां हरीतकीं कृष्णां कर्कटाख्यां दुरालभाम् ||४०||
सर्पिर्मधुभ्यां विलिहन् हन्ति श्वासान् सुदारुणान् |४१|
த்ராக்ஷாஂ ஹரீதகீமித்யாதி| கஷ்ணா பிப்பலீ| கர்கடாக்யா கர்கடஶங்கீ||௪௦||-
Adhikarana 27 (41) · Śloka 42
ஹரித்ராஂ மரிசஂ த்ராக்ஷாஂ குடஂ ராஸ்நாஂ கணாஂ ஶடீம் ||௪௧||
லிஹ்யாத்தைலேந துல்யாநி ஶ்வாஸார்தோ ஹிதபோஜநஃ |௪௨|
View original
हरिद्रां मरिचं द्राक्षां गुडं रास्नां कणां शटीम् ||४१||
लिह्यात्तैलेन तुल्यानि श्वासार्तो हितभोजनः |४२|
ஹரித்ராமித்யாதி| கணா பிப்பலீ| கேசிதமுஂ பாடமந்யதா படந்தி, ஸ சாபாவாந்ந தர்ஶிதஃ||௪௧||-
Adhikarana 28 (42) · Śloka 43
கவாஂ புரீஷஸ்வரஸஂ மதுஸர்பிஃகணாயுதம் ||௪௨||
லிஹ்யாச்ச்வாஸேஷு காஸேஷு வாஜிநாஂ வா ஶகத்ரஸம் |௪௩|
View original
गवां पुरीषस्वरसं मधुसर्पिःकणायुतम् ||४२||
लिह्याच्छ्वासेषु कासेषु वाजिनां वा शकृद्रसम् |४३|
கவாஂ புரீஷஸ்வரஸமித்யாதி| கோஶகத்ரஸபிப்பல்யௌ மதுகதாப்யாஂ லிஹ்யாத், அஶ்வஶகத்ரஸபிப்பல்யௌ வா மதுகதாப்யாஂ லிஹ்யாத்||௪௨||-
Adhikarana 29 (43) · Śloka 44
பாண்டுரோகேஷு ஶோதேஷு யே யோகாஃ ஸம்ப்ரகீர்திதாஃ ||௪௩||
ஶ்வாஸகாஸாபஹாஸ்தேऽபி காஸக்நா யே ச கீர்திதாஃ |௪௪|
View original
पाण्डुरोगेषु शोथेषु ये योगाः सम्प्रकीर्तिताः ||४३||
श्वासकासापहास्तेऽपि कासघ्ना ये च कीर्तिताः |४४|
இதாநீஂ பாண்டுரோகாத்யுக்தயோகாநத்ராப்யதிதிஶந்நாஹ- பாண்டுரோகேஷ்வித்யாதி பாண்டுரோகாதிப்ரதிஷேதேஷு யே யோகாஃ கதிதாஸ்தேऽபி ஶ்வாஸகாஸாபஹாஃ, காஸக்நா யே ச கீர்திதாஸ்தேऽபி| கேசிதமுஂ பாடஂ ந படந்தி||௪௩||-
Adhikarana 30 (44) · Śloka 45
பார்கீத்வக் த்ர்யூஷணஂ தைலஂ ஹரித்ராஂ கடுரோஹிணீம் ||௪௪||
பிப்பலீஂ மரிசஂ சண்டாஂ கோஶகத்ரஸமேவ ச |௪௫|
View original
भार्गीत्वक् त्र्यूषणं तैलं हरिद्रां कटुरोहिणीम् ||४४||
पिप्पलीं मरिचं चण्डां गोशकृद्रसमेव च |४५|
பார்கீத்வகித்யாதி| அத்ர லிஹ்யாதிதி ஸம்பந்தநீயம்||௪௪||-
Adhikarana 31 (45) · Śloka 46
தலகோடஸ்ய பீஜேஷு பசேதுத்காரிகாஂ ஶுபாம் ||௪௫||
ஸேவ்யமாநா நிஹந்த்யேஷா ஶ்வாஸாநாஶு ஸுதுஸ்தராந் |௪௬|
View original
तलकोटस्य बीजेषु पचेदुत्कारिकां शुभाम् ||४५||
सेव्यमाना निहन्त्येषा श्वासानाशु सुदुस्तरान् |४६|
தலகோடஸ்யேத்யாதி| தலகோடஃ அங்கோடஃ| உத்காரிகா லப்ஸிகா| கேசித் ‘பார்கீத்வக்’ இத்யாதிகஂ ‘தலகோடஸ்ய பீஜேஷு’ இதிபர்யந்தமுத்காரிகார்யஂ மந்யந்தே||௪௫||-
Adhikarana 32 (46-47) · Śloka 47
புராணஸர்பிஃ பிப்பல்யஃ கௌலத்தா ஜாங்கலா ரஸாஃ ||௪௬||
ஸுரா ஸௌவீரகஂ ஹிங்குஃ மாதுலுங்கரஸோ மது |
த்ராக்ஷாமலகபில்வாநி ஶஸ்தாநி ஶ்வாஸிஹிக்கிநாம் ||௪௭||
View original
पुराणसर्पिः पिप्पल्यः कौलत्था जाङ्गला रसाः ||४६||
सुरा सौवीरकं हिङ्गुः मातुलुङ्गरसो मधु |
द्राक्षामलकबिल्वानि शस्तानि श्वासिहिक्किनाम् ||४७||
இதாநீஂ ஶ்வாஸே ஹிக்காயாஂ சாந்யதபி யத்திதஂ ததாஹ- புராணஸர்பிரித்யாதி| கௌலத்தாஃ குலத்தைஃ ஸஂஸ்கதாஃ| ஜாங்கலா ரஸா ஏணாதீநாமேவ மாஂஸரஸாஃ| ஸௌவீரகஂ விரேசநகல்போக்தம்||௪௬-௪௭||
Adhikarana 33 (48) · Śloka 49
ஶ்வாஸஹிக்காபரிகதஂ ஸ்நிக்தைஃ ஸ்வேதைருபாசரேத் |
ஆக்தஂ லவணதைலாப்யாஂ தைரஸ்ய க்ரதிதஃ கபஃ ||௪௮||
கஸ்தோ விலயநஂ யாதி மாருதஶ்ச ப்ரஶாம்யதி |௪௯|
View original
श्वासहिक्कापरिगतं स्निग्धैः स्वेदैरुपाचरेत् |
आक्तं लवणतैलाभ्यां तैरस्य ग्रथितः कफः ||४८||
खस्थो विलयनं याति मारुतश्च प्रशाम्यति |४९|
ஶ்வாஸே தத்ப்ரஸங்கேந ச ஹிக்காயாமபி துல்யஂ ப்ரதீகாரமாஹ- ஶ்வாஸஹிக்காபரிகதமித்யாதி| ஶ்வாஸஹிக்காபரிகதஂ ஶ்வாஸஹிக்காவ்யாப்தம்| ஸ்நிக்தைஃ ஸ்வேதைஃ ஸால்வணப்ரபதிபிஃ| ஆக்தஂ லவணதைலாப்யாஂ ஸைந்தவதிலதைலாப்யாஂ சுப்படிதம் ஆதுரமித்யர்தஃ| தைஃ ஸ்நிக்தஸ்வைதேஃ| க்ரதிதஃ கநீபூதஃ| கஸ்தஃ ஸ்ரோதஃஸ்திதஃ| விலயநஂ த்ரவபாவம்||௪௮||-
Adhikarana 34 (49-50) · Śloka 51
ஸ்விந்நஂ ஜ்ஞாத்வா ததஶ்சைவ போஜயித்வா ரஸௌதநம் ||௪௯||
வாதஶ்லேஷ்மவிபந்தே வா பிஷக் தூமஂ ப்ரயோஜயேத் |
மநஃஶிலாதேவதாருஹரித்ராச்சதநாமிஷைஃ ||௫௦||
லாக்ஷோருபூகமூலைஶ்ச கத்வா வர்தீர்விதாநதஃ |௫௧|
View original
स्विन्नं ज्ञात्वा ततश्चैव भोजयित्वा रसौदनम् ||४९||
वातश्लेष्मविबन्धे वा भिषग् धूमं प्रयोजयेत् |
मनःशिलादेवदारुहरिद्राच्छदनामिषैः ||५०||
लाक्षोरुबूकमूलैश्च कृत्वा वर्तीर्विधानतः |५१|
ஸ்வேதே கதேऽபி யதா வாதகபாநுபந்தோ நோபஶாம்யதி ததா கிஂ கர்தவ்யமித்யாஹ- ஸ்விந்நமித்யாதி| ஸ்விந்நஂ ஜ்ஞாத்வா ரஸௌதநஂ போஜயித்வா வாதகபாநுபந்தே ஸதி யுக்தஂ தூமஂ ப்ரயோஜயேதிதி பிண்டார்தஃ| கேஷாஂ தூமஂ ப்ரயோஜயேதித்யாஹ- மநஃஶிலேத்யாதி| சதநஂ பத்ரகம், ஆமிஷஂ குக்குலுஃ| உருபூகமூலஂ ரக்தைரண்டமூலம்| விதாநதஃ தூமநஸ்யகவலக்ரஹசிகித்ஸிதோக்தவிதாநேந||௪௯-௫௦||-
Adhikarana 35 (51) · Śloka 51
ஸர்பிர்யவமதுச்சிஷ்டஶாலநிர்யாஸஜஂ ததா ||௫௧||
View original
सर्पिर्यवमधुच्छिष्टशालनिर्यासजं तथा ||५१||
அபரமபி தூமமாஹ- ஸர்பிரித்யாதி| மதூச்சிஷ்டஂ மதநம்| ஶாலநிர்யாஸோ ராலா| ஸர்பிர்யவாதிஜஂ தூமஂ ததா தேநைவ ப்ரகாரேண ப்ரயோஜயேதிதி பிண்டார்தஃ||௫௧||
Adhikarana 36 (52) · Śloka 52
ஶங்கபாலகுரஸ்நாயுத்வக் ஸமஸ்தஂ கவாமபி |௫௨|
View original
शृङ्गबालखुरस्नायुत्वक् समस्तं गवामपि |५२|
அபராண்யபி தூமத்ரவ்யாண்யாஹ- ஶங்கபாலகுரேத்யாதி| கவாஂ ஶங்காதிகஂ த்வக்பர்யந்தஂ ஸமஸ்தமபி தூமார்தஂ ப்ரயோஜயேத்| ஸ்நாயுஃ தநுர்ஜ்யாபந்தநார்தஂ த்ரவ்யஂ ‘நஹாரு’ இதி லோகே|௫௨|-
Adhikarana 37 (52) · Śloka 52
துருஷ்கஶல்லகீநாஂ ச குக்குலோஃ பத்மகஸ்ய ச ||௫௨||
View original
तुरुष्कशल्लकीनां च गुग्गुलोः पद्मकस्य च ||५२||
துருஷ்கேத்யாதி| துருஷ்கஃ ஸிஹ்லகஃ| துருஷ்காதிபத்மகாந்தாநாஂ வா தூமஂ ப்ரயோஜயேத்||௫௨||
Adhikarana 38 (53) · Śloka 53
ஏதே ஸர்வே ஸஸர்பிஷ்கா தூமாஃ கார்யா விஜாநதா |௫௩|
View original
एते सर्वे ससर्पिष्का धूमाः कार्या विजानता |५३|
பூர்வோக்ததூமாநாமுபஸஂஹாரமாஹ- ஏத இத்யாதி| ஏதே பூர்வோக்தா தூமாஃ ஸஸர்பிஷ்காஃ ஸகதா விஜாநதா வைத்யேந கார்யாஃ|௫௩|-
Adhikarana 39 (53) · Śloka 53
பலீயஸி கபக்ரஸ்தே வமநஂ ஸவிரேசநம் ||௫௩||
View original
बलीयसि कफग्रस्ते वमनं सविरेचनम् ||५३||
ஶ்வாஸிஹிக்கிநாமவஸ்தாயாஂ விரேசநமாஹ- பலீயஸீத்யாதி| பலீயஸி பலயுக்தே புருஷே, வமநஂ ஸவிரேசநஂ ‘மது ஹிதம்’ இத்யத்ராத்யாஹார்யம்||௫௩||
Adhikarana 40 (54) · Śloka 54
துர்பலே சைவ ரூக்ஷே ச தர்பணஂ ஹிதமுச்யதே |
ஜாங்கலோரப்ரஜைர்மாஂஸைராநூபைர்வா ஸுஸஂஸ்கதைஃ ||௫௪||
View original
दुर्बले चैव रूक्षे च तर्पणं हितमुच्यते |
जाङ्गलोरभ्रजैर्मांसैरानूपैर्वा सुसंस्कृतैः ||५४||
துர்பலே இத்யாதி| தர்பணஂ ஸந்தர்பணம்| கைஸ்தர்பணஂ ப்ரயோக்தவ்யமித்யாஹ- ஜாங்கலோரப்ரஜைரித்யாதி| ஜாங்கலா ஏணாதயோ லாவாதயஶ்ச| உரப்ரோ மேஷஃ| ஆநூபாஃ கச்சபாதயஃ| ஸுஸஂஸ்கதைஃ ஸூதஶாஸ்த்ரோக்தவிதிநா||௫௪||
Adhikarana 41 (55) · Śloka 55
நிதிக்திகாஂ சாமலகப்ரமாணாஂ ஹிங்க்வர்தயுக்தாஂ மதுநா ஸுயுக்தாம் |
லிஹந்நரஃ ஶ்வாஸநிபீடிதோ ஹி ஶ்வாஸஂ ஜயத்யேவ பலாத்ர்யஹேண ||௫௫||
View original
निदिग्धिकां चामलकप्रमाणां हिङ्ग्वर्धयुक्तां मधुना सुयुक्ताम् |
लिहन्नरः श्वासनिपीडितो हि श्वासं जयत्येव बलात्र्यहेण ||५५||
இதாநீஂ ஶ்வாஸே ஸித்ததமஂ யோகமாஹ- நிதிக்திகாமித்யாதி| நிதிக்திகா கண்டகாரீ, தாஂ கல்கீகதாமாமலகப்ரமாணாஂ ததர்தப்ரமாணேந ஹிங்குநா மதுநா ச யுக்தாஂ ஶ்வாஸபீடிதோ நரஃ புருஷோ லிஹந் பலாத் ஶ்வாஸமாஶு த்ர்யஹாஜ்ஜயேதிதி ஸம்பந்தஃ| ஏதத் ஸர்வஶ்வாஸசிகித்ஸிதஂ ஸாமாந்யமபி த்ரவ்யஸ்வரூபமபிஸமீக்ஷ்ய விஶேஷாதூஹ்யமிதி||௫௫||
Adhikarana 42 (56) · Śloka 56
யதாऽக்நிரித்தஃ பவநாநுவித்தோ வஜ்ரஂ யதா வா ஸுரராஜமுக்தம் |
ரோகாஸ்ததைதே கலு துர்நிவாராஃ ஶ்வாஸஶ்ச காஸஶ்ச விலம்பிகா ச ||௫௬||
View original
यथाऽग्निरिद्धः पवनानुविद्धो वज्रं यथा वा सुरराजमुक्तम् |
रोगास्तथैते खलु दुर्निवाराः श्वासश्च कासश्च विलम्बिका च ||५६||
ஶ்வாஸஸ்ய தத்ப்ரஸங்கேந ச காஸாதீநாமபி துஃகோபசர்யத்வக்யாபநார்தமாஹ- யதாऽக்நிரித்த இத்யாதி| இத்தஃ தீப்தஃ| பவநாநுவித்தோ வாதஸஹிதஃ||௫௬||
Adhikarana puShpikA · Śloka 51
இதி ஸுஶ்ருதஸஂஹிதாயாமுத்தரதந்த்ராந்தர்கதே காயசிகித்ஸாதந்த்ரே ஹிக்காஶ்வாஸப்ரதிஷேதோ நாம (த்ரயோதஶோऽத்யாயஃ, ஆதிதஃ) ஏகபஞ்சாஶத்தமோऽத்யாயஃ ||௫௧||
View original
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते कायचिकित्सातन्त्रे हिक्काश्वासप्रतिषेधो नाम (त्रयोदशोऽध्यायः, आदितः) एकपञ्चाशत्तमोऽध्यायः ||५१||
இதி ஶ்ரீடல்ஹ(ஹ்ல)ணவிரசிதாயாஂ நிபந்தஸங்க்ரஹாக்யாயாஂ ஸுஶ்ருதவ்யாக்யாயாமுத்தரதந்த்ரே ஹிக்காஶ்வாஸப்ரதிஷேதோ நாமைகபஞ்சாஶத்தமோऽத்யாயஃ||௫௧||