Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
athātaḥ skandhagrahapratiṣēdhaṁ vyākhyāsyāmaḥ ||1|| yathōvāca bhagavān dhanvantariḥ ||2||
अथातः स्कन्धग्रहप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
navagrahākr̥tivijñānīyānantaraṁ vijñātanavagrahākr̥tēścikitsitamucitaṁ; tatrāpi skandagrahasya prathamatvāttapratiṣēdhādhyāya ārabhyatē- athāta ityādi||1-2||
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
skandagrahōpasr̥ṣṭānāṁ kumārāṇāṁ praśasyatē | vātaghnadrumapatrāṇāṁ niṣkvāthaḥ pariṣēcanē ||3||
स्कन्दग्रहोपसृष्टानां कुमाराणां प्रशस्यते | वातघ्नद्रुमपत्राणां निष्क्वाथः परिषेचने ||३||
🔊 Audio coming soon
skandētyādi| upasr̥ṣṭānāṁ gr̥hītānām| drumagrahaṇaṁ viṭapaniṣēdhārtham| skandagrahaprabhāvēṇa tēnāviṣṭē bālē vāyuḥ kupyatīti vātaharaiḥ sēkādayaḥ kāryōḥ; athavā vātaghnadrumāḥ svaprabhāvēṇa grahāvēśamapi nivartayanti, acintyaśaktitvāt||3||
Adhikarana 3 (4) · Śloka 4
tēṣāṁ mūlēṣu siddhaṁ ca tailamabhyañjanē hitam | sarvagandhasurāmaṇḍakaiḍaryāvāpamiṣyatē ||4||
तेषां मूलेषु सिद्धं च तैलमभ्यञ्जने हितम् | सर्वगन्धसुरामण्डकैडर्यावापमिष्यते ||४||
🔊 Audio coming soon
tēṣāmityādi| tēṣāṁ vātaghnadrumāṇāṁ bilvādīnām| sarvagandhā ēlādipaṭhitāḥ, surāmaṇḍaḥ surāyā uparyacchō bhāgaḥ, kaiḍaryō mahānimbaḥ| ētēna bilvādimūlakvāthēna ēlādīnāṁ kalkēna siddhaṁ tailamabhyañjanē hitamiṣyata iti siddham||4||
Adhikarana 4 (5) · Śloka 5
dēvadāruṇi rāsnāyāṁ madhurēṣu drumēṣu ca | siddhaṁ sarpiśca sakṣīraṁ pānamasmai prayōjayēt ||5||
देवदारुणि रास्नायां मधुरेषु द्रुमेषु च | सिद्धं सर्पिश्च सक्षीरं पानमस्मै प्रयोजयेत् ||५||
🔊 Audio coming soon
dēvadāruṇītyādi| madhuradrumā madhuravr̥kṣāḥ, madhu(dhū)karājādanādayaḥ| pānam annādasya bālasya||5||
Adhikarana 5 (6) · Śloka 6
sarṣapāḥ sarpanirmōkō vacā kākādanī ghr̥tam | uṣṭrājāvigavāṁ caiva rōmāṇyuddhūpanaṁ śiśōḥ ||6||
सर्षपाः सर्पनिर्मोको वचा काकादनी घृतम् | उष्ट्राजाविगवां चैव रोमाण्युद्धूपनं शिशोः ||६||
🔊 Audio coming soon
kākādanī kākajaṅghā||6||
Adhikarana 6 (7) · Śloka 7
sōmavallīmindravallīṁ śamīṁ bilvasya kaṇṭakān | mr̥gādanyāśca mūlāni grathitānyēva dhārayēt ||7||
सोमवल्लीमिन्द्रवल्लीं शमीं बिल्वस्य कण्टकान् | मृगादन्याश्च मूलानि ग्रथितान्येव धारयेत् ||७||
🔊 Audio coming soon
sōmavallītyādi| sōmavallī guḍūcī, indravallī matsāṇḍakaḥ gaṇḍadūrvēti lōkē, mr̥gādanī indravāruṇī||7||
Adhikarana 7 (8) · Śloka 8
raktāni mālyāni tathā patākā raktāśca gandhā vividhāśca bhakṣyāḥ | ghaṇṭā ca dēvāya balirnivēdyaḥ sukukkuṭaḥ skandagrahē hitāya ||8||
रक्तानि माल्यानि तथा पताका रक्ताश्च गन्धा विविधाश्च भक्ष्याः | घण्टा च देवाय बलिर्निवेद्यः सुकुक्कुटः स्कन्दग्रहे हिताय ||८||
🔊 Audio coming soon
baliṁ nirdiśannāha- raktānītyādi| tathā patākā raktētyarthaḥ| raktāśca gandhāḥ kuṅkumādikāḥ| bhakṣyāḥ svastikamōdakādayaḥ| dēvāya skandanāmnē, skandagrahē vakṣyamāṇē catvārākhyē| hitāya hitārthaṁ bālakasya| baliśca śucinā vaidyēna kr̥tasnānēna śastrahastēna rātrau dātavyaḥ||8||
Adhikarana 8 (9) · Śloka 9
snānaṁ trirātraṁ niśi catvarēṣu kuryāt puraṁ śāliyavairnavaistu | adbhiśca gāyatryabhimantritābhiḥ prajvālanaṁ vyāhr̥tibhiśca vahnēḥ ||9||
स्नानं त्रिरात्रं निशि चत्वरेषु कुर्यात् पुरं शालियवैर्नवैस्तु | अद्भिश्च गायत्र्यभिमन्त्रिताभिः प्रज्वालनं व्याहृतिभिश्च वह्नेः ||९||
🔊 Audio coming soon
snānamityādi| catvarēṣu catuṣpathēṣu, aparē catvaraśabdēna tripathaṁ kathāsthānaṁ cētyāhuḥ| puraṁ maṇḍalam| adbhiśca gāyatryabhimantritābhiḥ snānamiti sambandhanīyam| vyāhr̥tibhistisr̥bhiḥ saptabhirdaśabhirvā svāhāntābhiḥ| skandagrahē catvarākhyē śāliyavairviracitamaṇḍalābhyantarasadmani purābhidhānē, trirātraṁ rātrau balisnānahōmāḥ kāryāḥ||9||
Adhikarana 9 (10-14) · Śloka 14
rakṣāmataḥ pravakṣyāmi bālānāṁ pāpanāśinīm | ahanyahani kartavyā yā bhiṣagbhiratandritaiḥ ||10|| tapasāṁ tējasāṁ caiva yaśasāṁ vapuṣāṁ tathā | nidhānaṁ yō'vyayō dēvaḥ sa tē skandaḥ prasīdatu ||11|| grahasēnāpatirdēvō dēvasēnāpatirvibhuḥ | dēvasēnāripuharaḥ pātu tvāṁ bhagavān guhaḥ ||12|| dēvadēvasya mahataḥ pāvakasya ca yaḥ sutaḥ | gaṅgōmākr̥ttikānāṁ ca sa tē śarma prayacchatu ||13|| raktamālyāmbaraḥ śrīmān raktacandanabhūṣitaḥ | raktadivyavapurdēvaḥ pātu tvāṁ krauñcasūdanaḥ ||14||
रक्षामतः प्रवक्ष्यामि बालानां पापनाशिनीम् | अहन्यहनि कर्तव्या या भिषग्भिरतन्द्रितैः ||१०|| तपसां तेजसां चैव यशसां वपुषां तथा | निधानं योऽव्ययो देवः स ते स्कन्दः प्रसीदतु ||११|| ग्रहसेनापतिर्देवो देवसेनापतिर्विभुः | देवसेनारिपुहरः पातु त्वां भगवान् गुहः ||१२|| देवदेवस्य महतः पावकस्य च यः सुतः | गङ्गोमाकृत्तिकानां च स ते शर्म प्रयच्छतु ||१३|| रक्तमाल्याम्बरः श्रीमान् रक्तचन्दनभूषितः | रक्तदिव्यवपुर्देवः पातु त्वां क्रौञ्चसूदनः ||१४||
🔊 Audio coming soon
rakṣamityādi| rakṣā svastyayanaṁ; mantrāṇāmacintyaśaktitvānmantramayī rakṣā pāpanāśinī| tapasāmityādi| vapuṣāmiti vapuṣāṁ nidhānaṁ sthānamityanēna kāmarūpatvamuktam| avyayō nityaḥ| grahāḥ skandagrahādikāḥ, tēṣāṁ sēnā tasyāḥ patiḥ dēvasēnāpatiḥ| dēvasēnāripavō daityāḥ| dēvadēvasya rudrasya, umā pārvatī, kr̥ttikāḥ ṣaṭsaṅkhyōpētāḥ saptarṣibhāryāḥ| śarma sukham| krauñcanāmā parvataḥ taṁ sūdayati nihantīti krauñcasūdanaḥ||10-14||
Adhikarana puShpikA · Śloka 28
iti suśrutasaṁhitāyāmuttaratantrāntargatē kumāratantrē skandapratiṣēdhō nāmā(dvitīyō'dhyāyaḥ, āditō')ṣṭāviṁśō'dhyāyaḥ ||28||
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते कुमारतन्त्रे स्कन्दप्रतिषेधो नामा(द्वितीयोऽध्यायः, आदितोऽ)ष्टाविंशोऽध्यायः ||२८||
🔊 Audio coming soon
iti śrīḍalha(hla)ṇaviracitāyāṁ nibandhasaṅgrahākhyāyāṁ suśrutavyākhyāyāmuttaratantrāntargatē kaumārabhr̥tyatantrē skandagrahapratiṣēdhō nāmā'ṣṭāviṁśatitamō'dhyāyaḥ||28||