Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
అథాతః స్కంధగ్రహప్రతిషేధం వ్యాఖ్యాస్యామః ||1||
యథోవాచ భగవాన్ ధన్వంతరిః ||2||
View original
अथातः स्कन्धग्रहप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः ||१||
यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
నవగ్రహాకృతివిజ్ఞానీయానంతరం విజ్ఞాతనవగ్రహాకృతేశ్చికిత్సితముచితం; తత్రాపి స్కందగ్రహస్య ప్రథమత్వాత్తప్రతిషేధాధ్యాయ ఆరభ్యతే- అథాత ఇత్యాది||1-2||
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
స్కందగ్రహోపసృష్టానాం కుమారాణాం ప్రశస్యతే |
వాతఘ్నద్రుమపత్రాణాం నిష్క్వాథః పరిషేచనే ||3||
View original
स्कन्दग्रहोपसृष्टानां कुमाराणां प्रशस्यते |
वातघ्नद्रुमपत्राणां निष्क्वाथः परिषेचने ||३||
స్కందేత్యాది| ఉపసృష్టానాం గృహీతానాం| ద్రుమగ్రహణం విటపనిషేధార్థం| స్కందగ్రహప్రభావేణ తేనావిష్టే బాలే వాయుః కుప్యతీతి వాతహరైః సేకాదయః కార్యోః; అథవా వాతఘ్నద్రుమాః స్వప్రభావేణ గ్రహావేశమపి నివర్తయంతి, అచింత్యశక్తిత్వాత్||3||
Adhikarana 3 (4) · Śloka 4
తేషాం మూలేషు సిద్ధం చ తైలమభ్యంజనే హితం |
సర్వగంధసురామండకైడర్యావాపమిష్యతే ||4||
View original
तेषां मूलेषु सिद्धं च तैलमभ्यञ्जने हितम् |
सर्वगन्धसुरामण्डकैडर्यावापमिष्यते ||४||
తేషామిత్యాది| తేషాం వాతఘ్నద్రుమాణాం బిల్వాదీనాం| సర్వగంధా ఏలాదిపఠితాః, సురామండః సురాయా ఉపర్యచ్ఛో భాగః, కైడర్యో మహానింబః| ఏతేన బిల్వాదిమూలక్వాథేన ఏలాదీనాం కల్కేన సిద్ధం తైలమభ్యంజనే హితమిష్యత ఇతి సిద్ధం||4||
Adhikarana 4 (5) · Śloka 5
దేవదారుణి రాస్నాయాం మధురేషు ద్రుమేషు చ |
సిద్ధం సర్పిశ్చ సక్షీరం పానమస్మై ప్రయోజయేత్ ||5||
View original
देवदारुणि रास्नायां मधुरेषु द्रुमेषु च |
सिद्धं सर्पिश्च सक्षीरं पानमस्मै प्रयोजयेत् ||५||
దేవదారుణీత్యాది| మధురద్రుమా మధురవృక్షాః, మధు(ధూ)కరాజాదనాదయః| పానం అన్నాదస్య బాలస్య||5||
Adhikarana 5 (6) · Śloka 6
సర్షపాః సర్పనిర్మోకో వచా కాకాదనీ ఘృతం |
ఉష్ట్రాజావిగవాం చైవ రోమాణ్యుద్ధూపనం శిశోః ||6||
View original
सर्षपाः सर्पनिर्मोको वचा काकादनी घृतम् |
उष्ट्राजाविगवां चैव रोमाण्युद्धूपनं शिशोः ||६||
కాకాదనీ కాకజంఘా||6||
Adhikarana 6 (7) · Śloka 7
సోమవల్లీమింద్రవల్లీం శమీం బిల్వస్య కంటకాన్ |
మృగాదన్యాశ్చ మూలాని గ్రథితాన్యేవ ధారయేత్ ||7||
View original
सोमवल्लीमिन्द्रवल्लीं शमीं बिल्वस्य कण्टकान् |
मृगादन्याश्च मूलानि ग्रथितान्येव धारयेत् ||७||
సోమవల్లీత్యాది| సోమవల్లీ గుడూచీ, ఇంద్రవల్లీ మత్సాండకః గండదూర్వేతి లోకే, మృగాదనీ ఇంద్రవారుణీ||7||
Adhikarana 7 (8) · Śloka 8
రక్తాని మాల్యాని తథా పతాకా రక్తాశ్చ గంధా వివిధాశ్చ భక్ష్యాః |
ఘంటా చ దేవాయ బలిర్నివేద్యః సుకుక్కుటః స్కందగ్రహే హితాయ ||8||
View original
रक्तानि माल्यानि तथा पताका रक्ताश्च गन्धा विविधाश्च भक्ष्याः |
घण्टा च देवाय बलिर्निवेद्यः सुकुक्कुटः स्कन्दग्रहे हिताय ||८||
బలిం నిర్దిశన్నాహ- రక్తానీత్యాది| తథా పతాకా రక్తేత్యర్థః| రక్తాశ్చ గంధాః కుంకుమాదికాః| భక్ష్యాః స్వస్తికమోదకాదయః| దేవాయ స్కందనామ్నే, స్కందగ్రహే వక్ష్యమాణే చత్వారాఖ్యే| హితాయ హితార్థం బాలకస్య| బలిశ్చ శుచినా వైద్యేన కృతస్నానేన శస్త్రహస్తేన రాత్రౌ దాతవ్యః||8||
Adhikarana 8 (9) · Śloka 9
స్నానం త్రిరాత్రం నిశి చత్వరేషు కుర్యాత్ పురం శాలియవైర్నవైస్తు |
అద్భిశ్చ గాయత్ర్యభిమంత్రితాభిః ప్రజ్వాలనం వ్యాహృతిభిశ్చ వహ్నేః ||9||
View original
स्नानं त्रिरात्रं निशि चत्वरेषु कुर्यात् पुरं शालियवैर्नवैस्तु |
अद्भिश्च गायत्र्यभिमन्त्रिताभिः प्रज्वालनं व्याहृतिभिश्च वह्नेः ||९||
స్నానమిత్యాది| చత్వరేషు చతుష్పథేషు, అపరే చత్వరశబ్దేన త్రిపథం కథాస్థానం చేత్యాహుః| పురం మండలం| అద్భిశ్చ గాయత్ర్యభిమంత్రితాభిః స్నానమితి సంబంధనీయం| వ్యాహృతిభిస్తిసృభిః సప్తభిర్దశభిర్వా స్వాహాంతాభిః| స్కందగ్రహే చత్వరాఖ్యే శాలియవైర్విరచితమండలాభ్యంతరసద్మని పురాభిధానే, త్రిరాత్రం రాత్రౌ బలిస్నానహోమాః కార్యాః||9||
Adhikarana 9 (10-14) · Śloka 14
రక్షామతః ప్రవక్ష్యామి బాలానాం పాపనాశినీం |
అహన్యహని కర్తవ్యా యా భిషగ్భిరతంద్రితైః ||10||
తపసాం తేజసాం చైవ యశసాం వపుషాం తథా |
నిధానం యోఽవ్యయో దేవః స తే స్కందః ప్రసీదతు ||11||
గ్రహసేనాపతిర్దేవో దేవసేనాపతిర్విభుః |
దేవసేనారిపుహరః పాతు త్వాం భగవాన్ గుహః ||12||
దేవదేవస్య మహతః పావకస్య చ యః సుతః |
గంగోమాకృత్తికానాం చ స తే శర్మ ప్రయచ్ఛతు ||13||
రక్తమాల్యాంబరః శ్రీమాన్ రక్తచందనభూషితః |
రక్తదివ్యవపుర్దేవః పాతు త్వాం క్రౌంచసూదనః ||14||
View original
रक्षामतः प्रवक्ष्यामि बालानां पापनाशिनीम् |
अहन्यहनि कर्तव्या या भिषग्भिरतन्द्रितैः ||१०||
तपसां तेजसां चैव यशसां वपुषां तथा |
निधानं योऽव्ययो देवः स ते स्कन्दः प्रसीदतु ||११||
ग्रहसेनापतिर्देवो देवसेनापतिर्विभुः |
देवसेनारिपुहरः पातु त्वां भगवान् गुहः ||१२||
देवदेवस्य महतः पावकस्य च यः सुतः |
गङ्गोमाकृत्तिकानां च स ते शर्म प्रयच्छतु ||१३||
रक्तमाल्याम्बरः श्रीमान् रक्तचन्दनभूषितः |
रक्तदिव्यवपुर्देवः पातु त्वां क्रौञ्चसूदनः ||१४||
రక్షమిత్యాది| రక్షా స్వస్త్యయనం; మంత్రాణామచింత్యశక్తిత్వాన్మంత్రమయీ రక్షా పాపనాశినీ| తపసామిత్యాది| వపుషామితి వపుషాం నిధానం స్థానమిత్యనేన కామరూపత్వముక్తం| అవ్యయో నిత్యః| గ్రహాః స్కందగ్రహాదికాః, తేషాం సేనా తస్యాః పతిః దేవసేనాపతిః| దేవసేనారిపవో దైత్యాః| దేవదేవస్య రుద్రస్య, ఉమా పార్వతీ, కృత్తికాః షట్సంఖ్యోపేతాః సప్తర్షిభార్యాః| శర్మ సుఖం| క్రౌంచనామా పర్వతః తం సూదయతి నిహంతీతి క్రౌంచసూదనః||10-14||
Adhikarana puShpikA · Śloka 28
ఇతి సుశ్రుతసంహితాయాముత్తరతంత్రాంతర్గతే కుమారతంత్రే స్కందప్రతిషేధో నామా(ద్వితీయోఽధ్యాయః, ఆదితోఽ)ష్టావింశోఽధ్యాయః ||28||
View original
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते कुमारतन्त्रे स्कन्दप्रतिषेधो नामा(द्वितीयोऽध्यायः, आदितोऽ)ष्टाविंशोऽध्यायः ||२८||
ఇతి శ్రీడల్హ(హ్ల)ణవిరచితాయాం నిబంధసంగ్రహాఖ్యాయాం సుశ్రుతవ్యాఖ్యాయాముత్తరతంత్రాంతర్గతే కౌమారభృత్యతంత్రే స్కందగ్రహప్రతిషేధో నామాఽష్టావింశతితమోఽధ్యాయః||28||