Adhikarana 1 (1-3) · Śloka 3
ਅਥਾਤਃ ਸ੍ਕਨ੍ਦਾਪਸ੍ਮਾਰਪ੍ਰਤਿਸੇਧਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ ||੧||
ਯਥੋਵਾਚ ਭਗਵਾਨ੍ ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਃ ||੨||
ਬਿਲ੍ਵਃ ਸ਼ਿਰੀਸੋ ਗੋਲੋਮੀ ਸੁਰਸਾਦਿਸ਼੍ਚ ਯੋ ਗਣਃ |
ਪਰਿਸੇਕੇ ਪ੍ਰਯੋਕ੍ਤਵ੍ਯਃ ਸ੍ਕਨ੍ਦਾਪਸ੍ਮਾਰਸ਼ਾਨ੍ਤਯੇ ||੩||
View original
अथातः स्कन्दापस्मारप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः ||१||
यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
बिल्वः शिरीषो गोलोमी सुरसादिश्च यो गणः |
परिषेके प्रयोक्तव्यः स्कन्दापस्मारशान्तये ||३||
ਸ੍ਕਨ੍ਦਪ੍ਰਤਿਸੇਧਾਨਨ੍ਤਰਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਸਤ੍ਤ੍ਯਾ ਸ੍ਕਨ੍ਦਾਪਸ੍ਮਾਰਪ੍ਰਤਿਸੇਧਾਰਮ੍ਭੋ ਯੁਜ੍ਯਤ ਇਤ੍ਯਾਹ- ਬਿਲ੍ਵ ਇਤ੍ਯਾਦਿ| ਗੋਲੋਮੀ ਦੂਰ੍ਵਾ||੧-੩||
Adhikarana 2 (4) · Śloka 5
ਸਰ੍ਵਗਨ੍ਧਵਿਪਕ੍ਵਂ ਤੁ ਤੈਲਮਭ੍ਯਞ੍ਜਨੇ ਹਿਤਮ੍ |
ਕ੍ਸੀਰਵਕ੍ਸਕਸਾਯੇ ਚ ਕਾਕੋਲ੍ਯਾਦੌ ਗਣੇ ਤਥਾ ||੪||
ਵਿਪਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਘਤਂ ਚਾਪਿ ਪਾਨੀਯਂ ਪਯਸਾ ਸਹ |੫|
View original
सर्वगन्धविपक्वं तु तैलमभ्यञ्जने हितम् |
क्षीरवृक्षकषाये च काकोल्यादौ गणे तथा ||४||
विपक्तव्यं घृतं चापि पानीयं पयसा सह |५|
ਸਰ੍ਵੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਸਰ੍ਵਗਨ੍ਧਾ ਏਲਾਦਿਕਾਃ, ਯਥਾਲਾਭਮੇਲਾਦਿਕਤ੍ਵੇਨ ਬਿਲ੍ਵਸ਼ਿਰੀਸਾਦੀਨਾਂ ਕ੍ਵਾਥੇਨ ਤੈਲਂ ਪਕ੍ਤਵ੍ਯਮ੍| ਅਨ੍ਯੇ ਤੁ ‘ਗਨ੍ਧਮੂਤ੍ਰਵਿਪਕ੍ਵਮ੍’ ਇਤਿ ਪਠਨ੍ਤਿ; ਗਨ੍ਧਾਃ ਸਰ੍ਵਗਨ੍ਧਾਃ ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਾਃ, ਮੂਤ੍ਰਂ ਗੋਮੂਤ੍ਰਮ੍| ਕ੍ਸੀਰੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਕ੍ਸੀਰਵਕ੍ਸਕਸਾਯੇ ਚਤੁਰ੍ਗੁਣੇ, ਪਯਸਾ ਦੁਗ੍ਧੇਨ ਚਤੁਰ੍ਗੁਣੇਨ, ਕਾਕੋਲ੍ਯਾਦੌ ਗਣੇ ਕਲ੍ਕੀਕਤੇ ਸ੍ਨੇਹਚਤੁਰ੍ਥਾਂਸ਼ੇ ਘਤਂ ਵਿਪਕ੍ਤਵ੍ਯਮ੍| ਤਦ੍ਘਤਂ ਕਿਂ ਕਾਰ੍ਯਮਿਤ੍ਯਾਹ,- ਪਾਨੀਯਂ ਪਾਤਵ੍ਯਮ੍, ‘ਅਨ੍ਨਾਦੇਨ’ ਇਤਿ ਸ਼ੇਸਃ| ਅਨ੍ਯੇ ਤੁ ਪਾਨੀਯਂ ਚਤੁਰ੍ਗੁਣਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਘਤਂ ਪਕ੍ਤਵ੍ਯਮਿਤਿ ਮਨ੍ਯਨ੍ਤੇ, ਸ਼ੇਸਂ ਪੂਰ੍ਵਵਤ੍||੪||-
Adhikarana 3 (5-6) · Śloka 6
ਉਤ੍ਸਾਦਨਂ ਵਚਾਹਿਙ੍ਗੁਯੁਕ੍ਤਂ ਸ੍ਕਨ੍ਦਗ੍ਰਹੇ ਹਿਤਮ੍ ||੫||
ਗਧ੍ਰੋਲੂਕਪੁਰੀਸਾਣਿ ਕੇਸ਼ਾ ਹਸ੍ਤਿਨਖਾ ਘਤਮ੍ |
ਵਸਭਸ੍ਯ ਚ ਰੋਮਾਣਿ ਯੋਜ੍ਯਾਨ੍ਯੁਦ੍ਧੂਪਨੇਪਿ ਚ ||੬||
View original
उत्सादनं वचाहिङ्गुयुक्तं स्कन्दग्रहे हितम् ||५||
गृध्रोलूकपुरीषाणि केशा हस्तिनखा घृतम् |
वृषभस्य च रोमाणि योज्यान्युद्धूपनेऽपि च ||६||
ਉਤ੍ਸਾਦਨਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਉਤ੍ਸਾਦਨਮ੍ ਉਦ੍ਵਰ੍ਤਨਮ੍| ਸ੍ਕਨ੍ਦਗ੍ਰਹੇ ਹਿਤਮਿਤ੍ਯਤ੍ਰ ਚਕਾਰੋ ਲੁਪ੍ਤੋ ਜ੍ਞੇਯਃ, ਤੇਨ ਸ੍ਕਨ੍ਦਗ੍ਰਹੇ ਸ੍ਕਨ੍ਦਾਪਸ੍ਮਾਰੇ ਚ ਹਿਤਮ੍| (‘ਏਤਦੁਦ੍ਵਰ੍ਤਨਂ ਹਿਤਮ੍’ ਇਤ੍ਯਤ੍ਰਾਨ੍ਯੇ ‘ਏਤਦੁਦ੍ਵਰ੍ਤਨੇਰਿਤਮ੍’ ਇਤਿ ਪਠਨ੍ਤਿ; ਤਨ੍ਨ, ਉਤ੍ਸਾਦਨਸ੍ਯਾਨੁਕ੍ਤਤ੍ਵਾਤ੍)||੫-੬||
Adhikarana 4 (7) · Śloka 7
ਅਨਨ੍ਤਾਂ ਕੁਕ੍ਕੁਟੀਂ ਬਿਮ੍ਬੀਂ ਮਰ੍ਕਟੀਂ ਚਾਪਿ ਧਾਰਯੇਤ੍ |੭|
View original
अनन्तां कुक्कुटीं बिम्बीं मर्कटीं चापि धारयेत् |७|
ਅਨਨ੍ਤੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਅਨਨ੍ਤਾ ਉਤ੍ਪਲਸਾਰਿਵਾ, ਕੁਕ੍ਕੁਟੀ ਕੁਕ੍ਕੁਟੀਸ਼ਰੀਰਵਤ੍ ਕੁਸੁਮਚਿਤ੍ਰਾ ਵਲ੍ਲੀ ਸ੍ਫਟਿਕਰਚਿਤਕੁਕ੍ਕੁਟਾਣ੍ਡਤੁਲ੍ਯਕਨ੍ਦਾ, ਮਰ੍ਕਟੀ ਕਪਿਕਚ੍ਛੁਃ| ਧਾਰਯੇਤ੍ ਸ਼ਰੀਰੇ ਇਤਿ ਬੋਦ੍ਧਵ੍ਯਮ੍|੭|-
Adhikarana 5 (7) · Śloka 8
ਪਕ੍ਵਾਪਕ੍ਵਾਨਿ ਮਾਂਸਾਨਿ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾ ਰੁਧਿਰਂ ਪਯਃ ||੭||
ਭੂਤੌਦਨੋ ਨਿਵੇਦ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸ੍ਕਨ੍ਦਾਪਸ੍ਮਾਰਿਣੇਵਟੇ |੮|
View original
पक्वापक्वानि मांसानि प्रसन्ना रुधिरं पयः ||७||
भूतौदनो निवेद्यश्च स्कन्दापस्मारिणेऽवटे |८|
ਪਕ੍ਵੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾ ਸੁਰਾ, ਰੁਧਿਰਂ ਛਾਗਲਸ੍ਯ, ਪਯੋ ਦੁਗ੍ਧਮ੍| ਭੂਤੌਦਨਃ ਭੂਤਾਨਾਮੋਦਨਃ ਸੋਪਹਾਰੋ ਬਲਿਃ, ਉਤ੍ਸ੍ਵਿਨ੍ਨਾ ਮਾਸਵਿਕਤਿਰ੍ਬਲਿਰਿਤ੍ਯਨ੍ਯੇ| ਅਵਟੇ ਗਰ੍ਤਾਯਾਮ੍||੭||-
Adhikarana 6 (8) · Śloka 8
ਚਤੁਸ੍ਪਥੇ ਚ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਸ੍ਨਾਨਮਸ੍ਯ ਯਤਾਤ੍ਮਨਾ ||੮||
View original
चतुष्पथे च कर्तव्यं स्नानमस्य यतात्मना ||८||
ਚਤੁਸ੍ਪਥੇ ਇਤ੍ਯਾਦਿ| ਅਸ੍ਯ ਬਾਲਕਸ੍ਯ| ਯਤਾਤ੍ਮਨਾ ਉਪਵਾਸਾਦਿਯੁਤੇਨ| ‘ਯਤਾਤ੍ਮਨਾ’ ਇਤ੍ਯਤ੍ਰ ਕੇਚਿਤ੍ ‘ਯਥਾਵਿਧਿ’ ਇਤਿ ਪਠਨ੍ਤਿ; ਸ੍ਕਨ੍ਦਪ੍ਰਤਿਸੇਧੋਕ੍ਤਸ੍ਨਾਨਵਿਧਾਨੇਨੇਤਿ ਚ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨਯਨ੍ਤਿ||੮||
Adhikarana 7 (9) · Śloka 9
ਸ੍ਕਨ੍ਦਾਪਸ੍ਮਾਰਸਞ੍ਜ੍ਞੋ ਯਃ ਸ੍ਕਨ੍ਦਸ੍ਯ ਦਯਿਤਃ ਸਖਾ |
ਵਿਸ਼ਾਖਸਞ੍ਜ੍ਞਸ਼੍ਚ ਸ਼ਿਸ਼ੋਃ ਸ਼ਿਵੋਸ੍ਤੁ ਵਿਕਤਾਨਨਃ ||੯||
View original
स्कन्दापस्मारसञ्ज्ञो यः स्कन्दस्य दयितः सखा |
विशाखसञ्ज्ञश्च शिशोः शिवोऽस्तु विकृताननः ||९||
ਰਕ੍ਸਾਮਨ੍ਤ੍ਰਮਾਹ- ਸ੍ਕਨ੍ਦੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਸ੍ਕਨ੍ਦਸ੍ਯ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇਯਸ੍ਯ, ਦਯਿਤਃ ਅਭੀਸ੍ਟਃ, ਸਖਾ ਮਿਤ੍ਰਂ, ਵਿਸ਼ਾਖਸਞ੍ਜ੍ਞ ਇਤਿ ਸ੍ਕਨ੍ਦਾਪਸ੍ਮਾਰਸ੍ਯ ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਨਾਮ| ਸ਼ਿਸ਼ੋਃ ਬਾਲਕਸ੍ਯ, ਸ਼ਿਵੋਸ੍ਤੁ ਕਲ੍ਯਾਣਕਦ੍ਭਵਤੁ, ਵਿਕਤਾਨਨੋ ਵਿਕਤਮੁਖਃ| ‘ਵਿਸ਼ਾਖਸਞ੍ਜ੍ਞਸ੍ਯ’ ਇਤਿ ਕੇਚਿਤ੍ ਪਠਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਕਨ੍ਦਸ੍ਯ ਵਿਸ਼ੇਸਣਮ੍||੯||
Adhikarana puShpikA · Śloka 29
ਇਤਿ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤਸਂਹਿਤਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਤਨ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ਤਰ੍ਗਤੇ ਕੁਮਾਰਤਨ੍ਤ੍ਰੇ ਸ੍ਕਨ੍ਦਾਪਸ੍ਮਾਰਪ੍ਰਤਿਸੇਧੋ ਨਾਮ (ਤਤੀਯੋਧ੍ਯਾਯਃ, ਆਦਿਤਃ) ਏਕੋਨਤ੍ਰਿਂਸ਼ੋਧ੍ਯਾਯਃ ||੨੯||
View original
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते कुमारतन्त्रे स्कन्दापस्मारप्रतिषेधो नाम (तृतीयोऽध्यायः, आदितः) एकोनत्रिंशोऽध्यायः ||२९||
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਡਲ੍ਹ(ਹ੍ਲ)ਣਵਿਰਚਿਤਾਯਾਂ ਨਿਬਨ੍ਧਸਙ੍ਗ੍ਰਹਾਖ੍ਯਾਯਾਂ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਤਨ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ਤਰ੍ਗਤੇ ਕੌਮਾਰਭਤ੍ਯਤਨ੍ਤ੍ਰੇ ਸ੍ਕਨ੍ਦਾਪਸ੍ਮਾਰਪ੍ਰਤਿਸੇਧੋ ਨਾਮੈਕੋਨਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ਤਮੋਧ੍ਯਾਯਃ||੨੯||