Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ಅಥಾತಸ್ತೃಷ್ಣಾಪ್ರತಿಷೇಧಮಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ ||೧|| ಯಥೋವಾಚ ಭಗವಾನ್ ಧನ್ವನ್ತರಿಃ ||೨||
अथातस्तृष्णाप्रतिषेधमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
ಪಾನಾತ್ಯಯಪ್ರತಿಷೇಧಾನನ್ತರಂ ಮದ್ಯಹೇತುತ್ವಾತ್ತುಲ್ಯಚಿಕಿತ್ಸಿತತ್ವಾಚ್ಚ ತೃಷ್ಣಾಪ್ರತಿಷೇಧಾರಮ್ಭೋ ಯುಕ್ತ ಇತ್ಯತ ಆಹ- ಅಥಾತ ಇತ್ಯಾದಿ||೧-೨||
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
ಸತತಂ ಯಃ ಪಿಬೇದ್ವಾರಿ ನ ತೃಪ್ತಿಮಧಿಗಚ್ಛತಿ | ಪುನಃ ಕಾಙ್ಕ್ಷತಿ ತೋಯಂ ಚ ತಂ ತೃಷ್ಣಾರ್ದಿತಮಾದಿಶೇತ್ ||೩||
सततं यः पिबेद्वारि न तृप्तिमधिगच्छति | पुनः काङ्क्षति तोयं च तं तृष्णार्दितमादिशेत् ||३||
🔊 Audio coming soon
ತೃಷ್ಣಾರೋಗಸ್ವರೂಪಕಥನಾಯ ಯಾದೃಶಸ್ತೃಷ್ಣಾರ್ದಿತೋ ಭವತಿ ತಾದೃಶಮಾಹ- ಸತತಂ ಯ ಇತ್ಯಾದಿ| ನಾಧಿಗಚ್ಛತಿ ನ ಪ್ರಾಪ್ನೋತಿ||೩||
Adhikarana 3 (4-5) · Śloka 5
ಸಙ್ಕ್ಷೋಭಶೋಕಶ್ರಮಮದ್ಯಪಾನಾದ್ರೂಕ್ಷಾಮ್ಲಶುಷ್ಕೋಷ್ಣಕಟೂಪಯೋಗಾತ್ | ಧಾತುಕ್ಷಯಾಲ್ಲಙ್ಘನಸೂರ್ಯತಾಪಾತ್ ಪಿತ್ತಂ ಚ ವಾತಶ್ಚ ಭೃಶಂ ಪ್ರವೃದ್ಧೌ ||೪|| ಸ್ರೋತಾಂಸಿ ಸನ್ದೂಷಯತಃ ಸಮೇತೌ ಯಾನ್ಯಮ್ಬುವಾಹೀನಿ ಶರೀರಿಣಾಂ ಹಿ | ಸ್ರೋತಃಸ್ವಪಾಂವಾಹಿಷು ದೂಷಿತೇಷು ಜಾಯೇತ ತೃಷ್ಣಾಽತಿಬಲಾ ತತಸ್ತು ||೫||
सङ्क्षोभशोकश्रममद्यपानाद्रूक्षाम्लशुष्कोष्णकटूपयोगात् | धातुक्षयाल्लङ्घनसूर्यतापात् पित्तं च वातश्च भृशं प्रवृद्धौ ||४|| स्रोतांसि सन्दूषयतः समेतौ यान्यम्बुवाहीनि शरीरिणां हि | स्रोतःस्वपांवाहिषु दूषितेषु जायेत तृष्णाऽतिबला ततस्तु ||५||
🔊 Audio coming soon
ತೃಷ್ಣಾಯಾ ಹೇತುಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತೀ ಆಹ- ಸಙ್ಕ್ಷೋಭಶೋಕಶ್ರಮೇತ್ಯಾದಿ| ಸಙ್ಕ್ಷೋಭಃ ಅತ್ಯರ್ಥಚಲನಮ್| ಶ್ರಮ ಆಯಾಸಜಃ ಸ್ವೇ(ಖೇ)ದಃ| ಸಮೇತೌ ಮಿಲಿತೌ| ಅಮ್ಬುವಾಹೀನಿ ಸ್ರೋತಾಂಸಿ ಜಿಹ್ವಾಗಲತಾಲುಕ್ಲೋಮಜಾನಿ ರಸವಾಹಿನ್ಯಶ್ಚ ಧಮನ್ಯಃ| ಅತಿಬಲಾ ಅತಿಶಯೇನ ಬಲಯುಕ್ತಾ ತೃಷ್ಣಾ| ಸಙ್ಕ್ಷೋಭೇತ್ಯಾದಿಕಃ ಸೂರ್ಯತಾಪಾನ್ತೋ ಹೇತುಃ, ‘ಪಿತ್ತಂ ಚ ವಾತಶ್ಚ ಭೃಶಮ್’ ಇತ್ಯಾದಿಕಾ ‘ಜಾಯೇತ ತೃಷ್ಣಾಽತಿಬಲಾ ತತಸ್ತು’ ಇತ್ಯನ್ತಾ ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತಿಃ||೪-೫||
Adhikarana 4 (6) · Śloka 6
ತಿಸ್ರಃ ಸ್ಮೃತಾಸ್ತಾಃ ಕ್ಷತಜಾ ಚತುರ್ಥೀ ಕ್ಷಯಾತ್ತಥಾಽನ್ಯಾಽಽಮಸಮುದ್ಭವಾ ಚ | ಸ್ಯಾತ್ ಸಪ್ತಮೀ ಭಕ್ತನಿಮಿತ್ತಜಾ ತು ನಿಬೋಧ ಲಿಙ್ಗಾನ್ಯನುಪೂರ್ವಶಸ್ತು ||೬||
तिस्रः स्मृतास्ताः क्षतजा चतुर्थी क्षयात्तथाऽन्याऽऽमसमुद्भवा च | स्यात् सप्तमी भक्तनिमित्तजा तु निबोध लिङ्गान्यनुपूर्वशस्तु ||६||
🔊 Audio coming soon
ತೃಷ್ಣಾಸಙ್ಖ್ಯಾಮಾಹ- ತಿಸ್ರ ಇತ್ಯಾದಿ| ತಿಸ್ರ ಇತಿ ವಾತಪಿತ್ತಕಫೈಃ| ಯದ್ಯಪಿ ಕಫಸ್ಯ ಸ್ತೈಮಿತ್ಯಾತ್ತೃಷ್ಣಾಜನಕತ್ವಂ ನ ಸಮ್ಭವತಿ, ತಥಾಽಪಿ ವೃದ್ಧಃ ಶ್ಲೇಷ್ಮಾ ಯದಾ ವಾತಂ ಪಿತ್ತೇನ ಸಹ ಆವೃಣೋತಿ ತದಾ ತಾಭ್ಯಾಂ ಸಂಶೋಷ್ಯಮಾಣಸ್ತೃಷ್ಣಾಂ ಜನಯತಿ| ತಾ ಇತಿ ತೃಷ್ಣಾಃ| ಕ್ಷತಜಾ ವ್ರಣನಿಮಿತ್ತಾ| ಚತುರ್ಥೀತಿ ಚತುರ್ಥಗ್ರಹಣಾದಾದ್ಯಾನಾಂ ಚತಸೃಣಾಂ ತೃಷ್ಣಾನಾಂ ಸುಖಸಾಧ್ಯತ್ವಂ ರಸಕ್ಷಯಾಮಸಮುದ್ಭವಯೋರ್ದುಃಸಾಧ್ಯತ್ವಂ ಚ ಬೋಧಯತಿ| ಕ್ಷಯಾತ್ ರಸಕ್ಷಯಾತ್, ‘ರಸಕ್ಷಯಾದ್ಯಾ ಕ್ಷಯಸಮ್ಭವಾ ಸಾ’ ಇತಿ ವಕ್ಷ್ಯಮಾಣವಚನಾತ್| ಅನ್ಯಾ ಅಪರಾ| ಆಮಸಮುದ್ಭವಾ ಅಜೀರ್ಣಜಾ| ಭುಕ್ತನಿಮಿತ್ತಜಾ ಚೇತಿ ಸ್ನಿಗ್ಧಾದಿಭೋಜನನಿಮಿತ್ತಾ| ಯದ್ಯಪಿ ತನ್ತ್ರಾನ್ತರೇ ಪಞ್ಚೈವ ತೃಷ್ಣಾ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಾಃ, ತಥಾಽಪ್ಯತ್ರ ನಿದಾನಭೇದೇನ ಚಿಕಿತ್ಸಾಭೇದಾತ್ ಸಪ್ತ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಾಃ| ಯಾ ಚ ಸ್ವಭಾವಜಾ ತಸ್ಯಾ ಅತ್ರಾನಧಿಕಾರಃ, ಸ್ವಸ್ಥೋಜಸ್ಕರಚಿಕಿತ್ಸಿತವಿಷಯತ್ವಾತ್; ಯಾ ಚ ಬುಭುಕ್ಷಾಪ್ರಭವಾ ಸಾ ಜ್ವರಾಧಿಕಾರೇ ಸಮ್ಯಗ್ಲಙ್ಘನಲಕ್ಷಣತ್ವೇನೋಕ್ತಾ, ತಸ್ಯಾ ಅಪ್ಯನಧಿಕಾರತ್ವೇನಾಗಣನಂ; ಯಾ ಚ ಪಿತ್ತಜ್ವರಲಿಙ್ಗತ್ವೇನ ಕಥಿತಾ ಸಾ ಪೈತ್ತಿಕಾಯಾಮವರುದ್ಧಾ ಯಾ ಚ ಪಾನಜಾ ಸಾ ಕ್ಷಯಜಾಯಾಮವರುದ್ಧೇತಿ; ಅತೋ ನ ಸಙ್ಖ್ಯಾತಿರೇಕಃ| ನಿಬೋಧ ಜಾನೀಹಿ| ಅನುಪೂರ್ವಶಃ ಯಥಾಕ್ರಮೇಣ| ಕೇಚಿತ್ ‘ಲಿಙ್ಗಾನಿ ತಾಸಾಂ ಶೃಣು ಸೌಷಧಾನಿ’ ಇತಿ ಪಠನ್ತಿ||೬||
Adhikarana 5 (7) · Śloka 7
ತಾಲ್ವೋಷ್ಠಕಣ್ಠಾಸ್ಯವಿಶೋಷದಾಹಾಃ ಸನ್ತಾಪಮೋಹಭ್ರಮವಿಪ್ರಲಾಪಾಃ | ಪೂರ್ವಾಣಿ ರೂಪಾಣಿ ಭವನ್ತಿ ತಾಸಾಮುತ್ಪತ್ತಿಕಾಲೇಷು ವಿಶೇಷತಸ್ತು ||೭||
ताल्वोष्ठकण्ठास्यविशोषदाहाः सन्तापमोहभ्रमविप्रलापाः | पूर्वाणि रूपाणि भवन्ति तासामुत्पत्तिकालेषु विशेषतस्तु ||७||
🔊 Audio coming soon
ತೃಷ್ಣಾಯಾಃ ಪೂರ್ವರೂಪಮಾಹ- ತಾಲ್ವೋಷ್ಠಕಣ್ಠಾಸ್ಯೇತ್ಯಾದಿ| ವಿಶೋಷದಾಹಾ ಇತಿ ತಾಲ್ವಾದಿಭಿಃ ಸಹ ಪ್ರತ್ಯೇಕಂ ಸಮ್ಬಧ್ಯತೇ| ವಿಶೋಷೋ ವಿಶೇಷೇಣ ಶೋಷಃ| ಸನ್ತಾಪೋ ಘರ್ಮಾದಿಭಿರಿವ| ಮೋಹೋ ವೈಚಿತ್ತ್ಯಮ್| ವಿಪ್ರಲಾಪೋ ವಿವಿಧಪ್ರಕಾರೇಣ ಭಾಷಣಮ್| ತಾಸಾಂ ತೃಷ್ಣಾನಾಮ್| ಉತ್ಪತ್ತಿಕಾಲೇಷು ವಿಶೇಷತಸ್ತ್ವಿತಿ ತಾನಿ ಪೂರ್ವರೂಪಾಣಿ ಅತ್ತಿಶಯೇನೋತ್ಪತ್ತಿಕಾಲೇಷು ಸಮ್ಭವನ್ತೀತ್ಯರ್ಥಃ||೭||
Adhikarana 6 (8) · Śloka 8
ಶುಷ್ಕಾಸ್ಯತಾ ಮಾರುತಸಮ್ಭವಾಯಾಂ ತೋದಸ್ತಥಾ ಶಙ್ಖಶಿರಃಸು ಚಾಪಿ | ಸ್ರೋತೋನಿರೋಧೋ ವಿರಸಂ ಚ ವಕ್ತ್ರಂ ಶೀತಾಭಿರದ್ಭಿಶ್ಚ ವಿವೃದ್ಧಿಮೇತಿ ||೮||
शुष्कास्यता मारुतसम्भवायां तोदस्तथा शङ्खशिरःसु चापि | स्रोतोनिरोधो विरसं च वक्त्रं शीताभिरद्भिश्च विवृद्धिमेति ||८||
🔊 Audio coming soon
ವಾತಜತೃಷ್ಣಾಲಕ್ಷಣಮಾಹ- ಶುಷ್ಕಾಸ್ಯತಾ ಮಾರುತಸಮ್ಭವಾಯಾಮಿತ್ಯಾದಿ| ಶುಷ್ಕಾಸ್ಯತಾ ಮುಖಶೋಷಃ| ಶಙ್ಖಶಿರಃಸು ಶಙ್ಖಯೋಃ ಶಿರಸಿ ಚೇತ್ಯರ್ಥಃ| ಸ್ರೋತೋನಿರೋಧಃ ಕರ್ಣಸ್ರೋತೋನಿರೋಧಃ | ವಿರಸಂ ವಿರುದ್ಧರಸಮ್| ಏತಿ ಪ್ರಾಪ್ನೋತಿ| ಕೇಚಿತ್ ‘ಶುಷ್ಕಾಸ್ಯತಾ’ ಇತ್ಯತ್ರ ‘ಕ್ಷಾಮಾಸ್ಯತಾ’ ಇತಿ ಪಠಿತ್ವಾ ವಕ್ತುಂ ಚರ್ವಯಿತುಂ ಚಾಸಾಮರ್ಥ್ಯಮಿತಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಯನ್ತಿ| ‘ಶಙ್ಖಶಿರಃಸು ಚಾಪಿ’ ಇತ್ಯತ್ರ ‘ಶಙ್ಖಶಿರೋಗಲೇಷು’ ಇತಿ ಕೇಚಿತ್ ಪಠನ್ತಿ||೮||
Adhikarana 7 (9) · Śloka 9
ಮೂರ್ಚ್ಛಾಪ್ರಲಾಪಾರುಚಿವಕ್ತ್ರಶೋಷಾಃ ಪೀತೇಕ್ಷಣತ್ವಂ ಪ್ರತತಶ್ಚ ದಾಹಃ | ಶೀತಾಭಿಕಾಙ್ಕ್ಷಾ ಮುಖತಿಕ್ತತಾ ಚ ಪಿತ್ತಾತ್ಮಿಕಾಯಾಂ ಪರಿಧೂಪನಂ ಚ ||೯||
मूर्च्छाप्रलापारुचिवक्त्रशोषाः पीतेक्षणत्वं प्रततश्च दाहः | शीताभिकाङ्क्षा मुखतिक्तता च पित्तात्मिकायां परिधूपनं च ||९||
🔊 Audio coming soon
ಪಿತ್ತಜತೃಷ್ಣಾಲಕ್ಷಣಮಾಹ- ಮೂರ್ಚ್ಛೇತ್ಯಾದಿ| ಮೂರ್ಚ್ಛಾ ಚೇತನಾಚ್ಯುತಿಃ| ಪೀತೇಕ್ಷಣತ್ವಂ ಪೀತನೇತ್ರತಾ| ಪ್ರತತಃ ಸನ್ತತಃ| ಶೀತಾಭಿಕಾಙ್ಕ್ಷಾ ಶೀತೇಚ್ಛಾ| ಪರಿಧೂಪನಂ ಧೂಮೋದ್ವಮ(ಹ)ನಮಿವ||೯||
Adhikarana 8 (10-11) · Śloka 11
ಕಫಾವೃತಾಭ್ಯಾಮನಿಲಾನಲಾಭ್ಯಾಂ ಕಫೋಽಪಿ ಶುಷ್ಕಃ ಪ್ರಕರೋತಿ ತೃಷ್ಣಾಮ್ | ನಿದ್ರಾ ಗುರುತ್ವಂ ಮಧುರಾಸ್ಯತಾ ಚ ತಯಾಽರ್ದಿತಃ ಶುಷ್ಯತಿ ಚಾತಿಮಾತ್ರಮ್ ||೧೦|| ಕಣ್ಠೋಪಲೇಪೋ ಮುಖಪಿಚ್ಛಿಲತ್ವಂ ಶೀತಜ್ವರಶ್ಛರ್ದಿರರೋಚಕಶ್ಚ | ಕಫಾತ್ಮಿಕಾಯಾಂ ಗುರುಗಾತ್ರತಾ ಚ ಶಾಖಾಸು ಶೋಫಸ್ತ್ವವಿಪಾಕ ಏವ | ಏತಾನಿ ರೂಪಾಣಿ ಭವನ್ತಿ ತಸ್ಯಾಂ ತಯಾಽರ್ದಿತಃ ಕಾಙ್ಕ್ಷತಿ ನಾತಿ ಚಾಮ್ಭಃ ||೧೧||
कफावृताभ्यामनिलानलाभ्यां कफोऽपि शुष्कः प्रकरोति तृष्णाम् | निद्रा गुरुत्वं मधुरास्यता च तयाऽर्दितः शुष्यति चातिमात्रम् ||१०|| कण्ठोपलेपो मुखपिच्छिलत्वं शीतज्वरश्छर्दिररोचकश्च | कफात्मिकायां गुरुगात्रता च शाखासु शोफस्त्वविपाक एव | एतानि रूपाणि भवन्ति तस्यां तयाऽर्दितः काङ्क्षति नाति चाम्भः ||११||
🔊 Audio coming soon
ಕಫಜತೃಷ್ಣಾಲಕ್ಷಣಮಾಹ- ಕಫಾವೃತಾಭ್ಯಾಮಿತ್ಯಾದಿ| ಅನಿಲಾನಲಾಭ್ಯಾಂ ವಾತಪಿತ್ತಾಭ್ಯಾಮ್| ಗುರುತ್ವಮುದರೇ ಬೋದ್ಧವ್ಯಮ್| ತಯಾಽರ್ದಿತಃ ಕಫತೃಷ್ಣಯಾ ಪೀಡಿತಃ| ಕಣ್ಠೋಪಲೇಪಃ ಕಣ್ಠೇ ಮಲವೃದ್ಧಿಃ| ಮುಖಪಿಚ್ಛಿಲತ್ವಂ ಶ್ಲೇಷ್ಮಣಾ ಲಿಪ್ತಮುಖತ್ವಮ್| ಶೀತಜ್ವರಃ ಶೀತಪೂರ್ವೋ ಜ್ವರಃ| ಗುರುಗಾತ್ರತಾ ಹಸ್ತಪಾದಶಿರೋಗುರುತ್ವಮ್| ಶಾಖಾಸು ಬಾಹುಪಾದೇಷು| ಶೋಫಃ ಶ್ವಯಥುಃ| ಅವಿಪಾಕ ಆಹಾರಸ್ಯಾಪಚನಮ್| ನಾತಿಕಾಙ್ಕ್ಷತಿ ನಾತ್ಯಭಿಲಷತೀತ್ಯರ್ಥಃ| ಕೇಚಿದಮುಂ ಪಾಠಮನ್ಯಥಾ ಪಠನ್ತಿ- ‘ಬಾಷ್ಪಾವರೋಧಾತ್ ಕಫಸಂವೃತೇಽಗ್ನೌ ತೃಷ್ಣಾ ಬಲಾಸೇನ ಭವೇತ್ತಥಾ ಚ’ ಇತಿ; ಶೇಷಂ ನಿದ್ರೇತ್ಯಾದಿ ಸಮಮ್||೧೦-೧೧||
Adhikarana 9 (12) · Śloka 12
ಕ್ಷತಸ್ಯ ರುಕ್ಶೋಣಿತನಿರ್ಗಮಾಭ್ಯಾಂ ತೃಷ್ಣಾ ಚತುರ್ಥೀ ಕ್ಷತಜಾ ಮತಾ ತು | ತಯಾಽಭಿಭೂತಸ್ಯ ನಿಶಾದಿನಾನಿ ಗಚ್ಛನ್ತಿ ದುಃಖಂ ಪಿಬತೋಽಪಿ ತೋಯಮ್ ||೧೨||
क्षतस्य रुक्शोणितनिर्गमाभ्यां तृष्णा चतुर्थी क्षतजा मता तु | तयाऽभिभूतस्य निशादिनानि गच्छन्ति दुःखं पिबतोऽपि तोयम् ||१२||
🔊 Audio coming soon
ಕ್ಷತಜತೃಷ್ಣಾಲಕ್ಷಣಮಾಹ- ಕ್ಷತಸ್ಯೇತ್ಯಾದಿ| ಕ್ಷತಸ್ಯ ವ್ರಣಿನಃ ಪುರುಷಸ್ಯ ಯಾ ತೃಷ್ಣಾ ಭವೇತ್ ಸಾ ಚತುರ್ಥೀ ಕ್ಷತಜಾ| ತಯಾ ಚ ಪೀಡಿತಸ್ಯ ಪುಂಸಃ ತೋಯಂ ಪಿಬತೋಽಪಿ ನಿಶಾದಿನಾನಿ ದುಃಖಂ ಗಚ್ಛನ್ತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧಃ||೧೨||
Adhikarana 10 (13) · Śloka 14
ರಸಕ್ಷಯಾದ್ಯಾ ಕ್ಷಯಜಾ ಮತಾ ಸಾ ತಯಾಽರ್ದಿತಃ ಶುಷ್ಯತಿ ದಹ್ಯತೇ ಚ | ಅತ್ಯರ್ಥಮಾಕಾಙ್ಕ್ಷತಿ ಚಾಪಿ ತೋಯಂ ತಾಂ ಸನ್ನಿಪಾತಾದಿತಿ ಕೇಚಿದಾಹುಃ ||೧೩|| ರಸಕ್ಷಯೋಕ್ತಾನಿ ಚ ಲಕ್ಷಣಾನಿ ತಸ್ಯಾಮಶೇಷೇಣ ಭಿಷಗ್ವ್ಯವಸ್ಯೇತ್ |೧೪|
रसक्षयाद्या क्षयजा मता सा तयाऽर्दितः शुष्यति दह्यते च | अत्यर्थमाकाङ्क्षति चापि तोयं तां सन्निपातादिति केचिदाहुः ||१३|| रसक्षयोक्तानि च लक्षणानि तस्यामशेषेण भिषग्व्यवस्येत् |१४|
🔊 Audio coming soon
ರಸಕ್ಷಯಾಚ್ಚ ಕ್ಷಯಜೇತ್ಯಾದಿ| ಮತಾ ಕಥಿತಾ| ಆಕಾಙ್ಕ್ಷತಿ ಅಭಿಲಷತಿ| ತಾಂ ಸನ್ನಿಪಾತಾದಿತಿ ಕೇಚಿದಾಹುರಿತಿ ರಾತ್ರ್ಯಹ್ನೋಃ ಷಟ್ಸು ಕಾಲೇಷ್ವತ್ಯರ್ಥಂ ಪಾನೀಯಪಾನೇನಾಪಿ ತದನುಪಶಮಾತ್| ಪರಮತಮಪ್ರತಿಷಿದ್ಧಮ್ ಅನುಮತಮ್| ರಸಕ್ಷಯೋಕ್ತಾನಿ ಲಕ್ಷಣಾನಿ ‘ರಸಕ್ಷಯೇ ಹೃತ್ಪೀಡಾ ಕಮ್ಪಃ’ ಇತ್ಯಾದೀನಿ| ‘ರಸಕ್ಷಯೋತ್ಥಾನಿ’ ಇತಿ ಕೇಚಿತ್ ಪಠನ್ತಿ| ತಸ್ಯಾಂ ಕ್ಷಯಜತೃಷ್ಣಾಯಾಮ್| ವ್ಯವಸ್ಯೇತ್ ಜಾನೀಯಾತ್||೧೩||-
Adhikarana 11 (14) · Śloka 14
ತ್ರಿದೋಷಲಿಙ್ಗಾಽಽಮಸಮುದ್ಭವಾ ಚ ಹೃಚ್ಛೂಲನಿಷ್ಠೀವನಸಾದಯುಕ್ತಾ ||೧೪||
त्रिदोषलिङ्गाऽऽमसमुद्भवा च हृच्छूलनिष्ठीवनसादयुक्ता ||१४||
🔊 Audio coming soon
ಆಮಜತೃಷ್ಣಾಲಕ್ಷಣಮಾಹ- ತ್ರಿದೋಷಲಿಙ್ಗಾಮಸಮುದ್ಭವೇತ್ಯಾದಿ| ತ್ರಿದೋಷಲಿಙ್ಗಾ ದೋಷತ್ರಯಲಿಙ್ಗಯುಕ್ತಾ, ಅಜೀರ್ಣತೋ ದೋಷತ್ರಯಕೋಪಾತ್| ನಿಷ್ಠೀವನಂ ಥುಗ್ಥುಗಿಕಾ| ಸಾದಃ ಅಙ್ಗಗ್ಲಾನಿಃ||೧೪||
Adhikarana 12 (15) · Śloka 15
ಸ್ನಿಗ್ಧಂ ತಥಾಽಮ್ಲಂ ಲವಣಂ ಚ ಭುಕ್ತಂ ಗುರ್ವನ್ನಮೇವಾತಿತೃಷಾಂ ಕರೋತಿ |೧೫|
स्निग्धं तथाऽम्लं लवणं च भुक्तं गुर्वन्नमेवातितृषां करोति |१५|
🔊 Audio coming soon
ಭಕ್ತಜತೃಷ್ಣಾಲಕ್ಷಣಮಾಹ- ಸ್ನಿಗ್ಧಂ ತಥಾಽಮ್ಲಮಿತ್ಯಾದಿ| ತೃಷಾಂ ತೃಷ್ಣಾಮ್| ಏಷಾ ಕಫಾತ್, ವಾತಪಿತ್ತೇ ತು ಸರ್ವಾಸ್ವಪಿ ಕಾರಣೇ(?)|೧೫|-
Adhikarana 13 (15) · Śloka 15
ಕ್ಷೀಣಂ ವಿಚಿತ್ತಂ ಬಧಿರಂ ತೃಷಾರ್ತಂ ವಿವರ್ಜಯೇನ್ನಿರ್ಗತಜಿಹ್ವಮಾಶು ||೧೫||
क्षीणं विचित्तं बधिरं तृषार्तं विवर्जयेन्निर्गतजिह्वमाशु ||१५||
🔊 Audio coming soon
ಇದಾನೀಮವಸ್ಥಾಯಾಂ ಸರ್ವಾಸಾಂ ವರ್ಜನಮಾಹ- ಕ್ಷೀಣಂ ವಿಚಿತ್ತಮಿತ್ಯಾದಿ| ವಿಚಿತ್ತಂ ನಷ್ಟಮನಸ್ಕಮ್| ತೃಷಾರ್ತಂ ತೃಷ್ಣಾಪೀಡಿತಂ ಮನುಷ್ಯಮ್||೧೫||
Adhikarana 14 (16) · Śloka 17
ತೃಷ್ಣಾಭಿವೃದ್ಧಾವುದರೇ ಚ ಪೂರ್ಣೇ ತಂ ವಾಮಯೇನ್ಮಾಗಧಿಕೋದಕೇನ | ವಿಲೋಭನಂ ಚಾತ್ರ ಹಿತಂ ವಿಧೇಯಂ ಸ್ಯಾದ್ದಾಡಿಮಾಮ್ರಾತಕಮಾತುಲುಙ್ಗೈಃ ||೧೬|| ತಿಸ್ರಃ ಪ್ರಯೋಗೈರಿಹ ಸನ್ನಿವಾರ್ಯಾಃ ಶೀತೈಶ್ಚ ಸಮ್ಯಗ್ರಸವೀರ್ಯಜಾತೈಃ |೧೭|
तृष्णाभिवृद्धावुदरे च पूर्णे तं वामयेन्मागधिकोदकेन | विलोभनं चात्र हितं विधेयं स्याद्दाडिमाम्रातकमातुलुङ्गैः ||१६|| तिस्रः प्रयोगैरिह सन्निवार्याः शीतैश्च सम्यग्रसवीर्यजातैः |१७|
🔊 Audio coming soon
ಇದಾನೀಂ ಚಿಕಿತ್ಸಾವಸರಃ- ತೃಷ್ಣಾಭಿವೃದ್ಧಾವಿತ್ಯಾದಿ| ವಾಮಯೇತ್ ಛರ್ದಯೇತ್, ಪರಂ ಕ್ಷಯಜಾಂ ವಿಹಾಯ; ತತ್ರ ಹಿ ಕ್ಷೀಣಧಾತುತ್ವಾದ್ವಮನಮನುಚಿತಮ್| ತಥಾ ಚ ತನ್ತ್ರಾನ್ತರಮ್,- “ಉಲ್ಲೇಖನಂ ತು ತೃಷ್ಣಾಸು ಕ್ಷಯಾದನ್ಯತ್ರ ಯುಜ್ಯತೇ”- ಇತಿ| ಮಾಗಧಿಕೋದಕೇನ ಪಿಪ್ಪಲೀಮಿಶ್ರಿತಜಲೇನ| ವಿಲೋಭನಂ ವಿಶಿಷ್ಟೋ ಲೋಭಃ| ಕೈರ್ವಿಲೋಭನಂ ವಿಧೇಯಂ ಸ್ಯಾದಿತ್ಯಾಹ- ದಾಡಿಮಾಮ್ರಾತಕೇತ್ಯಾದಿ| ಏತೇನ ತಲ್ಲಾಲಾಸ್ರಾವಾಯ ತಸ್ಯ ಪುರತೋ ದಾಡಿಮಾದ್ಯಮ್ಲಫಲಮನ್ಯೇ ಖಾದೇಯುರಿತ್ಯುಕ್ತಂ, ಅನ್ಯೇ ನಾನಾಪ್ರಕಾರಾಭಿಃ ಕಥಾಭಿರಪಿ ವಿಲೋಭನಮಿಚ್ಛನ್ತಿ| ಕೇಚಿದ್ವಿಲೋಭನಮಿತ್ಯತ್ರ ವಿಲಙ್ಘನಮಿತಿ ಪಠನ್ತಿ; ವಿಲಙ್ಘನಂ ಲಘುಭೋಜನಂ ನತು ಲಙ್ಘನಂ, ತಸ್ಯ ಪಿತ್ತಕರತ್ವಾದಿತಿ ಚ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಯನ್ತಿ| ತಿಸ್ರಃ ವಾತಪಿತ್ತಕಫಜಾಸ್ತೃಷ್ಣಾಃ| ಸನ್ನಿವಾರ್ಯಾ ನಿವಾರಣೀಯಾಃ| ಪ್ರಯೋಗೈಃ ವಕ್ಷ್ಯಮಾಣೈಃ| ಸಮ್ಯಗ್ರಸವೀರ್ಯಜಾತೈರಿತಿ ಸಮ್ಪೂರ್ಣರಸವೀರ್ಯೈರಿತ್ಯರ್ಥಃ||೧೬||-
Adhikarana 15 (17) · Śloka 17
ಗಣ್ಡೂಷಮಮ್ಲೈರ್ವಿರಸೇ ಚ ವಕ್ತ್ರೇ ಕುರ್ಯಾಚ್ಛುಭೈರಾಮಲಕಸ್ಯ ಚೂರ್ಣೈಃ ||೧೭||
गण्डूषमम्लैर्विरसे च वक्त्रे कुर्याच्छुभैरामलकस्य चूर्णैः ||१७||
🔊 Audio coming soon
ಗಣ್ಡೂಷಮಮ್ಲೈರಿತ್ಯಾದಿ| ಅಮ್ಲೈಃ ಮದ್ಯಾರನಾಲಮಾತುಲುಙ್ಗಾದಿಭಿಃ| ವಿರಸೇ ಚೇತಿ ಚಕಾರ ಆಮಲಕಸ್ಯ ಚೂರ್ಣೈರಿತ್ಯತ್ರ ದ್ರಷ್ಟವ್ಯಃ| ತೇನ ನ ಕೇವಲಮಮ್ಲೈರ್ಗಣ್ಡೂಷಂ ಕುರ್ಯಾತ್ ಆಮಲಕಸ್ಯ ಚೂರ್ಣೈರಪೀತ್ಯರ್ಥಃ||೧೭||
Adhikarana 16 (18) · Śloka 18
ಸುವರ್ಣರೂಪ್ಯಾದಿಭಿರಗ್ನಿತಪ್ತೈರ್ಲೋಷ್ಟೈಃ ಕೃತಂ ವಾ ಸಿಕತಾದಿಭಿರ್ವಾ | ಜಲಂ ಸುಖೋಷ್ಣಂ ಶಮಯೇತ್ತು ತೃಷ್ಣಾಂ ಸಶರ್ಕರಂ ಕ್ಷೌದ್ರಯುತಂ ಹಿಮಂ ವಾ ||೧೮||
सुवर्णरूप्यादिभिरग्नितप्तैर्लोष्टैः कृतं वा सिकतादिभिर्वा | जलं सुखोष्णं शमयेत्तु तृष्णां सशर्करं क्षौद्रयुतं हिमं वा ||१८||
🔊 Audio coming soon
ಸುವರ್ಣರೂಪ್ಯಾದಿಭಿರಿತ್ಯಾದಿ| ಸುವರ್ಣಾದಿಭಿರ್ಲೋಷ್ಟೈಃ ಸಿಕತಾದಿಭಿರ್ವಾ ಅಗ್ನಿತಪ್ತೈಃ ಕೃತಂ ಸಂಸ್ಕೃತಂ ಜಲಂ ಸುಖೋಷ್ಣಂ ಪೀತಂ ಸತ್ ತೃಷ್ಣಾಂ ಶಮಯೇತ್, ತದೇವ ವಾ ಹಿಮೀಕೃತಂ ಶರ್ಕರಾಮಧುಯುಕ್ತಂ ಪೀತಂ ಸ್ತ್ ತೃಷ್ಣಾಂ ಶಮಯೇದಿತಿ ಪಿಣ್ಡಾರ್ಥಃ||೧೮||
Adhikarana 17 (19) · Śloka 19
ಪಞ್ಚಾಙ್ಗಿಕಾಃ ಪಞ್ಚಗಣಾ ಯ ಉಕ್ತಾಸ್ತೇಷ್ವಮ್ಬು ಸಿದ್ಧಂ ಪ್ರಥಮೇ ಗಣೇ ವಾ | ಪಿಬೇತ್ ಸುಖೋಷ್ಣಂ ಮನುಜೋಽಚಿರೇಣ ತೃಷೋ ವಿಮುಚ್ಯೇತ ಹಿ ವಾತಜಾಯಾಃ ||೧೯||
पञ्चाङ्गिकाः पञ्चगणा य उक्तास्तेष्वम्बु सिद्धं प्रथमे गणे वा | पिबेत् सुखोष्णं मनुजोऽचिरेण तृषो विमुच्येत हि वातजायाः ||१९||
🔊 Audio coming soon
ಸಾಮಾನ್ಯಚಿಕಿತ್ಸಿತಮಭಿಧಾಯೇದಾನೀಂ ವಿಶಿಷ್ಟಚಿಕಿತ್ಸಿತಮಾಹ- ಪಞ್ಚಾಙ್ಗಿಕಾಃ ಪಞ್ಚಗಣಾ ಇತ್ಯಾದಿ| ಪಞ್ಚಾಙ್ಗಿಕಾಃ ಪಞ್ಚಗಣಾ ಯೇ ಉಕ್ತಾಃ ಪಞ್ಚಮೂಲಾನಿ| ಪ್ರಥಮೇ ಗಣೇ ವಿದಾರಿಗನ್ಧಾದೌ||೧೯||
Adhikarana 18 (20) · Śloka 20
ಪಿತ್ತಘ್ನವರ್ಗೈಸ್ತು ಕೃತಃ ಕಷಾಯಃ ಸಶರ್ಕರಃ ಕ್ಷೌದ್ರಯುತಃ ಸುಶೀತಃ | ಪೀತಸ್ತೃಷಾಂ ಪಿತ್ತಕೃತಾಂ ನಿಹನ್ತಿ ಕ್ಷೀರಂ ಶೃತಂ ವಾಽಪ್ಯಥ ಜೀವನೀಯೈಃ ||೨೦||
पित्तघ्नवर्गैस्तु कृतः कषायः सशर्करः क्षौद्रयुतः सुशीतः | पीतस्तृषां पित्तकृतां निहन्ति क्षीरं शृतं वाऽप्यथ जीवनीयैः ||२०||
🔊 Audio coming soon
ಪಿತ್ತಜತೃಷ್ಣಾಚಿಕಿತ್ಸಿತಮಾಹ- ಪಿತ್ತಘ್ನವರ್ಗೈಸ್ತ್ವಿತ್ಯಾದಿ| ಪಿತ್ತಘ್ನವರ್ಗೈಃ ಉತ್ಪಲಸಾರಿವಾದಿಕಾಕೋಲ್ಯಾದಿಭಿಃ| ಕೃತಃ ಸಂಸ್ಕೃತಃ| ಜೀವನೀಯೈಃ ಕಾಕೋಲ್ಯಾದಿಭಿಃ||೨೦||
Adhikarana 19 (21) · Śloka 21
ಬಿಲ್ವಾಢಕೀಕನ್ಯಕಪಞ್ಚಮೂಲೀದರ್ಭೇಷು ಸಿದ್ಧಂ ಕಫಜಾಂ ನಿಹನ್ತಿ | ಹಿತಂ ಭವೇಚ್ಛರ್ದನಮೇವ ಚಾತ್ರ ತಪ್ತೇನ ನಿಮ್ಬಪ್ರಸವೋದಕೇನ ||೨೧||
बिल्वाढकीकन्यकपञ्चमूलीदर्भेषु सिद्धं कफजां निहन्ति | हितं भवेच्छर्दनमेव चात्र तप्तेन निम्बप्रसवोदकेन ||२१||
🔊 Audio coming soon
ಕಫಜತೃಷ್ಣಾಚಿಕಿತ್ಸಿತಮಾಹ- ಬಿಲ್ವಾಢಕೀಕನ್ಯಕಪಞ್ಚಮೂಲೀತ್ಯಾದಿ| ಕನ್ಯಕಪಞ್ಚಮೂಲೀ ಲಘುಪಞ್ಚಮೂಲಮ್| ಅತ್ರ ಕಫಜತೃಷ್ಣಾಯಾಮ್| ನಿಮ್ಬಪ್ರಸವೋದಕೇನ ನಿಮ್ಬಪಲ್ಲವೋದಕೇನ| ಕೇಚಿತ್ ‘ಬಿಲ್ವಾಢಕೀಕಣ್ಟಕಪಞ್ಚಮೂಲೀದರ್ಭೇಷು’ ಇತಿ ಪಠನ್ತಿ| ಕಣ್ಟಕಿಪಞ್ಚಮೂಲಂ ಕರಮರ್ದಕತ್ರಿಕಣ್ಟಕೇತ್ಯಾದಿನೋಕ್ತಮ್| ಅಪರೇ ‘ಬಿಲ್ವಾಢಕೀಕಣ್ಟಕಪಞ್ಚಕೋಲದರ್ಭೇಷು ’ ಇತಿ ಪಠನ್ತಿ| ತಂ ಚ ಪಾಠಂ ಕಾರ್ತಿಕಕುಣ್ಡೋ ನೇಚ್ಛತಿ, ಸರ್ವತೃಷ್ಣಾಸು ಪಿತ್ತಸದ್ಭಾವೇನ ಪಞ್ಚಕೋಲಸ್ಯಾನುಚಿತತ್ವಾತ್||೨೧||
Adhikarana 20 (22) · Śloka 22
ಸರ್ವಾಸು ತೃಷ್ಣಾಸ್ವಥವಾಽಪಿ ಪೈತ್ತಂ ಕುರ್ಯಾದ್ವಿಧಿಂ ತೇನ ಹಿ ತಾ ನ ಸನ್ತಿ |೨೨|
सर्वासु तृष्णास्वथवाऽपि पैत्तं कुर्याद्विधिं तेन हि ता न सन्ति |२२|
🔊 Audio coming soon
ಇದಾನೀಂ ಸರ್ವತೃಷ್ಣಾಸು ಪಿತ್ತಘ್ನೋ ವಿಧಿಃ ಕಾರ್ಯ ಇತಿ ದರ್ಶಯನ್ನಾಹ- ಸರ್ವಾಸು ತೃಷ್ಣಾಸ್ವಥವೇತ್ಯಾದಿ| ಪೈತ್ತಂ ವಿಧಿಂ ವಕ್ಷ್ಯಮಾಣಂ ಮಧುರಶೀತಾದಿಭಿಃ ಪಾನಾಲೇಪನಪರಿಷೇಕಾದಿಕಮ್| ತೇನ ಪೈತ್ತೇನ ವಿಧಿನಾ, ಹಿ ಯಸ್ಮಾತ್ ತಾಃ ತೃಷ್ಣಾಃ, ನ ಸನ್ತಿ ನ ಭವನ್ತಿ|೨೨|-
Adhikarana 21 (22) · Śloka 23
ಪರ್ಯಾಗತೋದುಮ್ಬರಜೋ ರಸಸ್ತು ಸಶರ್ಕರಸ್ತತ್ಕ್ವಥಿತೋದಕಂ ವಾ ||೨೨|| ವರ್ಗಸ್ಯ ಸಿದ್ಧಸ್ಯ ಚ ಸಾರಿವಾದೇಃ ಪಾತವ್ಯಮಮ್ಭಃ ಶಿಶಿರಂ ತೃಷಾರ್ತೈಃ |೨೩|
पर्यागतोदुम्बरजो रसस्तु सशर्करस्तत्क्वथितोदकं वा ||२२|| वर्गस्य सिद्धस्य च सारिवादेः पातव्यमम्भः शिशिरं तृषार्तैः |२३|
🔊 Audio coming soon
ಅಪರಮಪಿ ಸರ್ವತೃಷ್ಣಾಸು ವಿಧಿಮಾಹ- ಪರ್ಯಾಗತೋದುಮ್ಬರಜ ಇತ್ಯಾದಿ| ಪರ್ಯಾಗತೋದುಮ್ಬರಜೋ ರಸ ಇತಿ ಪಕ್ವೋದುಮ್ಬರಸ್ವರಸಃ| ತತ್ಕ್ವಥಿತೋದಕಂ ಪಕ್ವೋದುಮ್ಬರಕ್ವಥಿತಜಲಮ್| ಸುದ್ಧಸ್ಯ ಕ್ವಾಥಪಾನಪರಿಭಾಷಯಾ| ಶಿಶಿರಂ ಶೀತಲಮ್||೨೨||-
Adhikarana 22 (23) · Śloka 23
ಕಶೇರುಶೃಙ್ಗಾಟಕಪದ್ಮಮೋಚಬಿಸೇಕ್ಷುಸಿದ್ಧಂ ಕ್ಷತಜಾಂ ನಿಹನ್ತಿ ||೨೩||
कशेरुशृङ्गाटकपद्ममोचबिसेक्षुसिद्धं क्षतजां निहन्ति ||२३||
🔊 Audio coming soon
ಕ್ಷತಜತೃಷ್ಣಾಚಿಕಿತ್ಸಿತಮಾಹ- ಕಶೇರುಶೃಙ್ಗಾಟಕೇತ್ಯಾದಿ| ಮೋಚಾ ಕದಲೀ| ಬಿಸಂ ಪದ್ಮಮೂಲಮ್| ಸಿದ್ಧಮಿತ್ಯತ್ರ ‘ತೋಯಂ’ ಇತಿ ಶೇಷಃ||೨೩||
Adhikarana 23 (24) · Śloka 25
ಲಾಜೋತ್ಪಲೋಶೀರಕುಚನ್ದನಾನಿ ದತ್ತ್ವಾ ಪ್ರವಾತೇ ನಿಶಿ ವಾಸಯೇತ್ತು | ತದುತ್ತಮಂ ತೋಯಮುದಾರಗನ್ಧಿ ಸಿತಾಯುತಂ ಕ್ಷೌದ್ರಯುತಂ ವದನ್ತಿ ||೨೪|| ದ್ರಾಕ್ಷಾಪ್ರಗಾಢಂ ಚ ಹಿತಾಯ ವೈದ್ಯಸ್ತೃಷ್ಣಾರ್ದಿತೇಭ್ಯೋ ವಿತರೇನ್ನರೇಭ್ಯಃ |೨೫|
लाजोत्पलोशीरकुचन्दनानि दत्त्वा प्रवाते निशि वासयेत्तु | तदुत्तमं तोयमुदारगन्धि सितायुतं क्षौद्रयुतं वदन्ति ||२४|| द्राक्षाप्रगाढं च हिताय वैद्यस्तृष्णार्दितेभ्यो वितरेन्नरेभ्यः |२५|
🔊 Audio coming soon
ಇದಾನೀಂ ಕ್ಷತಜತೃಷ್ಣಾಯಾಂ ಯೋಗಾನ್ತರಮಾಹ- ಲಾಜೋತ್ಪಲೋಶೀರಕುಚನ್ದನಾನೀತ್ಯಾದಿ| ಏತಾನಿ ಲಾಜೋತ್ಪಲಾದೀನಿ ದತ್ತ್ವಾ ತೋಯಂ ಜಲಂ ಪ್ರವಾತೇ ನಿಶಿ ವಾಸಯೇತ್, ತತಶ್ಚ ತದುದಕಮುದಾರಗನ್ಧಿ ಸುಗನ್ಧಿಪುಷ್ಪಾಧಿವಾಸಿತಂ ಸಿತಾಕ್ಷೌದ್ರಯುತಂ ಕ್ಷತಜತೃಷ್ಣಾಯಾಮುತ್ತಮಂ ವದನ್ತಿ| ತದುದಕಂ ಯಥಾ ಪ್ರಯುಜ್ಯತೇ ತದಾ(ಥಾ)ಹ- ದ್ರಾಕ್ಷಾಪ್ರಗಾಢಮಿತ್ಯಾದಿ| ಕೇಚಿದನನ್ತರೋಕ್ತಂ ‘ಕಶೇರುಶೃಙ್ಗಾಟಕ’- ಇತ್ಯಾದಿಕಂ ತಥಾ ‘ಲಾಜೋತ್ಪಲೋಶೀರಕುಚನ್ದನಾನಿ’ ಇತ್ಯಾದಿಕಂ ಚೈಕತ್ರ ಕೃತ್ವಾಽನ್ಯಥಾ ಪಠನ್ತಿ, ತೇ ಚ ಕಶೇರ್ವಾದಿಸಿದ್ಧೇ ತೋಯೇ ಲಾಜೋತ್ಪಲಾದೀನಿ ದತ್ತ್ವಾ ನಿಶಿ ವಾಸಯೇದಿತಿ ಯೋಜಯನ್ತಿ; ತೇ ಚ ಕಶೇರ್ವಾದಿಕಂ ‘ಕುರ್ಯಾತ್ ಕಷಾಯಾಣಿ ಯಥೇರಿತಾನಿ’ ಇತಿ ಪರ್ಯನ್ತಂ ಸಾಮಾನ್ಯತೃಷ್ಣಾಚಿಕಿತ್ಸಿತಮಿತಿ ಮನ್ಯನ್ತೇ, ಸ ಚ ಪಾಠೋಽಭಾವಾನ್ನ ದರ್ಶಿತಃ||೨೪||-
Adhikarana 24 (25) · Śloka 26
ಸಸಾರಿವಾದೌ ತೃಣಪಞ್ಚಮೂಲೇ ತಥೋತ್ಪಲಾದೌ ಪ್ರಥಮೇ ಗಣೇ ಚ ||೨೫|| ಕುರ್ಯಾತ್ ಕಷಾಯಂ ಚ ಯಥೇರಿತೇನ ... |೨೬|
ससारिवादौ तृणपञ्चमूले तथोत्पलादौ प्रथमे गणे च ||२५|| कुर्यात् कषायं च यथेरितेन ... |२६|
🔊 Audio coming soon
ಕ್ಷತಜತೃಷ್ಣಾಯಾಮಪರಾಣ್ಯಪಿ ಯೋಗಾನ್ತರಾಣ್ಯಾಹ- ಸಸಾರಿವಾದೌ ತೃಣಪಞ್ಚಮೂಲೇ ಇತ್ಯಾದಿ| ಸಸಾರಿವಾದೌ ಸಾರಿವಾದಿಗಣಸಹಿತೇ| ಏತದ್ವಿಶೇಷಣಂ ತೃಣಪಞ್ಚಮೂಲೋತ್ಪಲಾದೀನಾಮ್| ತೃಣಪಞ್ಚಮೂಲೇ ಕುಶಕಾಶನಲದರ್ಭೇತ್ಯಾದಿಕೇ| ಉತ್ಪಲಾದೌ ಉತ್ಪಲರಕ್ತೋತ್ಪಲೇತ್ಯಾದಿಕೇ| ಪ್ರಥಮೋ ಗಣೋ ವಿದಾರಿಗನ್ಧಾದಿಃ| ಯಥೇರಿತೇನೇತಿ ಪೂರ್ವೋಕ್ತವಿಧಾನೇನ| ಏತೇನ ಲಾಜಾದಿ ದತ್ತ್ವಾ ಪ್ರವಾತೇ ನಿಶಿ ವಾಸನಂ ಶರ್ಕರಾದಿಪ್ರಕ್ಷೇಪಶ್ಚ ಲಭ್ಯತೇ| ‘ಯಥೇರಿತೇನ’ ಇತ್ಯತ್ರ ಕೇಚಿತ್ ‘ಯಥೈತದುಕ್ತಮ್’ ಇತಿ ಪಠನ್ತಿ; ತತ್ರಾಪಿ ಸ ಏವಾರ್ಥಃ||೨೫||-
Adhikarana 25 (26) · Śloka 26
... ಮಧೂಕಪುಷ್ಪಾದಿಷು ಚಾಪರೇಷು | ರಾಜಾದನಕ್ಷೀರಿಕಪೀತನೇಷು ಷಟ್ ಪಾನಕಾನ್ಯತ್ರ ಹಿತಾನಿ ಚ ಸ್ಯುಃ ||೨೬||
... मधूकपुष्पादिषु चापरेषु | राजादनक्षीरिकपीतनेषु षट् पानकान्यत्र हितानि च स्युः ||२६||
🔊 Audio coming soon
ಕ್ಷತಜತೃಷ್ಣಾಯಾಂ ಷಟ್ಪಾನಕಾನ್ಯಾಹ- ಮಧೂಕಪುಷ್ಪಾದಿಷ್ವಿತ್ಯಾದಿ| ಮಧೂಕಪುಷ್ಪಾದಿಷು ಮಧೂಕಶೋಭಾಞ್ಜನಕೋವಿದಾರಪ್ರಿಯಙ್ಗುಪುಷ್ಪೇಷು ಚತುರ್ಷು ರಕ್ತಪಿತ್ತಘ್ನಗಣಪಠಿತೇಷು; ಅನ್ಯೇ ಮಧೂಕಪುಷ್ಪದ್ರಾಕ್ಷಾಕಾಶ್ಮರ್ಯಖರ್ಜೂರೇಷು ಚತುರ್ಷು ರಕ್ತಪಿತ್ತಪಠಿತೇಷ್ವಿತಿ ವದನ್ತಿ| ರಾಜಾದನಃ ಚಾರಃ, ಅನ್ಯೇ ಕ್ಷೀರಿಕಾಮಾಹುಃ| ಕ್ಷೀರಿಕಪೀತನ ಆರ್ದ್ರಶಿರೀಷಃ, ಅನ್ಯೇ ಕ್ಷೀರೀತಿ ದ್ರವ್ಯಾನ್ತರಮಿಚ್ಛನ್ತಿ; ತಥಾ ಸತಿ ಸಪ್ತದ್ರವ್ಯತ್ವೇನ ಸಙ್ಖ್ಯಾತಿರೇಕಃ ಸ್ಯಾತ್| ಪಾನಕಾನಿ ಕಷಾಯಾಣಿ| ಅತ್ರಾಪಿ ಯಥೇರಿತೇನೇತಿ ಯೋಜ್ಯಂ; ತೇನ ಲಾಜಾದಿ ದತ್ತ್ವಾ ಪ್ರವಾತೇ ನಿಶಿ ವಾಸನಂ ಶರ್ಕರಾದಿಪ್ರಕ್ಷೇಪಶ್ಚ ಗೃಹ್ಯತೇ| ಅತ್ರ ಕ್ಷತಜತೃಷ್ಣಾಯಾಮ್| ಕೇಚಿತ್ ‘ಸಸಾರಿವಾದೌ’ ಇತ್ಯಾದಿನಾ ‘ಕ್ಷೀರಿಕಪೀತನೇಷು’ ಇತಿ ಪರ್ಯನ್ತೇನ ಷಟ್ಪಾನಕಾನಿ ವದನ್ತಿ; ತನ್ನ, ಸಾರಿವಾದೇಸ್ತೃಣಪಞ್ಚಮೂಲಾದೀನಾಂ ವಿಶೇಷಣತ್ವೇನೋಕ್ತತ್ವಾತ್ ಪಞ್ಚ ಪಾನಕಾನಿ ಸ್ಯುಃ| ಅಪರೇ ತು ಕುಶೇರ್ವಾದಿಮಾರಭ್ಯ ಷಟ್ಪಾನಕಾನೀಚ್ಛನ್ತಿ; ತದಪಿ ನ, ತಸ್ಯ ಪೃಥಗ್ದರ್ಶಿತತ್ವಾತ್||೨೬||
Adhikarana 26 (27) · Śloka 27
ಸತುಣ್ಡಿಕೇರಾಣ್ಯಥವಾ ಪಿಬೇತ್ತು ಪಿಷ್ಟಾನಿ ಕಾರ್ಪಾಸಸಮುದ್ಭವಾನಿ |೨೭|
सतुण्डिकेराण्यथवा पिबेत्तु पिष्टानि कार्पाससमुद्भवानि |२७|
🔊 Audio coming soon
ಕ್ಷತಜತೃಷ್ಣಾಯಾಮಪರಮಪಿ ಯೋಗಾನ್ತರಮಾಹ- ಸತುಣ್ಡಿಕೇರಾಣ್ಯಥವೇತ್ಯಾದಿ| ತುಣ್ಡಿಕೇರೀ ವನಕಾರ್ಪಾಸೀ| ಕಾರ್ಪಾಸಸಮುದ್ಭವಾನಿ ಕಾರ್ಪಾಸಫಲಾನಿ| ಏತೇನ ವನಗ್ರಾಮ್ಯಕಾರ್ಪಾಸೀಫಲಾನಿ ಪಿಷ್ಟಾನಿ ಪಾತವ್ಯಾನಿ| ಕಾರ್ತಿಕಕುಣ್ಡಸ್ತು ‘ಸರ್ವಾಸು ತೃಷ್ಣಾಸ್ವಥವಾ’ ಇತ್ಯಾದಿಕಂ’ ‘ಕಾರ್ಪಾಸಸಮುದ್ಭವಾನಿ’ ಇತ್ಯನ್ತಂ ಸರ್ವಾಸು ತೃಷ್ಣಾಸು ಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ಮನ್ಯತೇ|೨೭|-
Adhikarana 27 (27) · Śloka 27
ಕ್ಷತೋದ್ಭವಾಂ ರುಗ್ವಿನಿವಾರಣೇನ ಜಯೇದ್ರಸಾನಾಮಸೃಜಶ್ಚ ಪಾನೈಃ ||೨೭||
क्षतोद्भवां रुग्विनिवारणेन जयेद्रसानामसृजश्च पानैः ||२७||
🔊 Audio coming soon
ಕ್ಷತಜತೃಷ್ಣಾಯಾಮಪರಮಪಿ ಚಿಕಿತ್ಸಾವಿಶೇಷಮಾಹ- ಕ್ಷತೋದ್ಭವಾಮಿತ್ಯಾದಿ| ರುಗ್ವಿನಿವಾರಣೇನ ಕ್ಷತೋದ್ಭವರುಗಪನಯನೇನ| ರಸಾನಾಂ ಮಾಂಸರಸಾನಾಮ್| ಅಸೃಜ ಇತಿ ಏಣಾದಿಶೋಣಿತಸ್ಯೇತ್ಯರ್ಥಃ||೨೭||
Adhikarana 28 (28) · Śloka 28
ಕ್ಷಯೋತ್ಥಿತಾಂ ಕ್ಷೀರಘೃತಂ ನಿಹನ್ಯಾನ್ಮಾಂಸೋದಕಂ ವಾ ಮಧುಕೋದಕಂ ವಾ |೨೮|
क्षयोत्थितां क्षीरघृतं निहन्यान्मांसोदकं वा मधुकोदकं वा |२८|
🔊 Audio coming soon
ಕ್ಷಯಜಾಯಾಸ್ತೃಷ್ಣಾಯಾಶ್ಚಿಕಿತ್ಸಿತಮಾಹ- ಕ್ಷಯೋತ್ಥಿತಾಂ ಕ್ಷೀರಘೃತಮಿತ್ಯಾದಿ| ಕ್ಷೀರಘೃತಂ ಕ್ಷೀರಮಥನೋದ್ಭೂತಂ ಘೃತಂ ಕ್ಷೀರಮಿಶ್ರಿತಂ ಘೃತಂ ವಾ| ಮಾಂಸೋದಕಂ ಮಾಂಸರಸಸ್ಯಾಚ್ಛೋ ಭಾಗಃ ಸೌರಾವಾಖ್ಯಃ| ಮಧುಕೋದಕಂ ಯಷ್ಟೀಮಧುಕೋದಕಮ್| ಕೇಚಿದತ್ರ ಮಾಷೋದಕಮಿತಿ ಪಠಿತ್ವಾ ಮಾಷಯೂಷಮಿತಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಯನ್ತಿ|೨೮|-
Adhikarana 29 (28) · Śloka 29
ಆಮೋದ್ಭವಾಂ ಬಿಲ್ವವಚಾಯುತೈಸ್ತು ಜಯೇತ್ ಕಷಾಯೈರಥ ದೀಪನೀಯೈಃ ||೨೮|| ಆಮ್ರಾತಭಲ್ಲಾತಬಲಾಯುತಾನಿ ಪಿಬೇತ್ ಕಷಾಯಾಣ್ಯಥ ದೀಪನಾನಿ |೨೯|
आमोद्भवां बिल्ववचायुतैस्तु जयेत् कषायैरथ दीपनीयैः ||२८|| आम्रातभल्लातबलायुतानि पिबेत् कषायाण्यथ दीपनानि |२९|
🔊 Audio coming soon
ಆಮಜಾಯಾಶ್ಚಿಕಿತ್ಸಾಮಾಹ- ಆಮೋದ್ಭವಾಮಿತ್ಯಾದಿ| ದೀಪನೀಯೈಃ ಪಿಪ್ಪಲ್ಯಾದಿದ್ರವ್ಯಕೃತೈಃ| ಆಮ್ರಾತೇತ್ಯಾದಿ| ಆಮ್ರಾತಕಾದಿಯುತಾನಿ ದೀಪನಾನಿ ಕಷಾಯಾಣಿ ಆಮಜತೃಷ್ಣಾಯಾಂ ಪಿಬೇದಿತ್ಯರ್ಥಃ||೨೮||-
Adhikarana 30 (29) · Śloka 29
ಗುರ್ವನ್ನಜಾತಾಂ ವಮನೈರ್ಜಯೇಚ್ಚ ಕ್ಷಯಾದೃತೇ ಸರ್ವಕೃತಾಂ ಚ ತೃಷ್ಣಾಮ್ ||೨೯||
गुर्वन्नजातां वमनैर्जयेच्च क्षयादृते सर्वकृतां च तृष्णाम् ||२९||
🔊 Audio coming soon
ಭಕ್ತಜತೃಷ್ಣಾಚಿಕಿತ್ಸಾಮಾಹ- ಗುರ್ವನ್ನಜಾತಾಮಿತ್ಯಾದಿ| ಗುರ್ವನ್ನಜಾತಾಂ ತೃಷ್ಣಾಂ ವಮನೈರ್ಜಯೇದಿತ್ಯರ್ಥಃ| ಕಿಂ ಗುರ್ವನ್ನಜಾತಾಮೇವ ವಮನೈರ್ಜಯೇದುತಾನ್ಯಾಮಪೀತ್ಯಾಹ- ಕ್ಷಯಾದಿತ್ಯಾದಿ| ಕ್ಷಯಾದೃತೇ ಇತಿ ಕ್ಷಯಜಾಂ ವಿಹಾಯ, ಸರ್ವದೋಷಾರಬ್ಧಾಂ ತೃಷ್ಣಾಮಪಿ ವಮನೈರ್ಜಯೇದಿತಿ ಪಿಣ್ಡಾರ್ಥಃ| ಕ್ಷಯಜಾಽಪಿ ಸರ್ವದೋಷಾರಬ್ಧಾ, ತಸ್ಯಾಂ ಕ್ಷೀಣಧಾತುತ್ವಾದ್ವಮನಂ ನ ಕಾರ್ಯಮಿತಿ ದ್ಯೋತನಾರ್ಥಂ ಕ್ಷಯಾದೃತೇ ಇತಿ ಕೃತಮ್| ಸರ್ವಕೃತಾಮ್ ಆಮಜಾಮಿತ್ಯರ್ಥಃ, ತಸ್ಯಾ ಅಪಿ ದೋಷತ್ರಯೋತ್ಪನ್ನತ್ವಾತ್| ಅನ್ಯೇ ತು ‘ಕ್ಷಯಾದೃತೇ ಸರ್ವಕೃತಾಶ್ಚ ತೃಷ್ಣಾ’ ಇತಿ ಪಠನ್ತಿ, ಕ್ಷಯಜಾಂ ವಿಹಾಯ ಅನ್ಯಾಃ ಸರ್ವಾ ಅಪಿ ತೃಷ್ಣಾ ವಮನೈರ್ಜಯೇದಿತಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಯನ್ತಿ||೨೯||
Adhikarana 31 (30) · Śloka 30
ಶ್ರಮೋದ್ಭವಾಂ ಮಾಂಸರಸೋ ನಿಹನ್ತಿ ಗುಡೋದಕಂ ವಾಽಪ್ಯಥವಾಽಪಿ ಮನ್ಥಃ |೩೦|
श्रमोद्भवां मांसरसो निहन्ति गुडोदकं वाऽप्यथवाऽपि मन्थः |३०|
🔊 Audio coming soon
ತೃಷ್ಣಾಪ್ರಸಙ್ಗೇನ ಶ್ರಮಾದಿಜಾತಾನಾಮಪಿ ತೃಷ್ಣಾನಾಂ ಪ್ರತೀಕಾರಮಾಹ- ಶ್ರಮೋದ್ಭವಾಮಿತ್ಯಾದಿ| ಮನ್ಥಃ ‘ಸಕ್ತವಃ ಸರ್ಪಿಷಾಽಭ್ಯಕ್ತಾ’ ಇತ್ಯಾದ್ಯುಕ್ತಃ| ಯದಾ ಶ್ರಮಜತೃಷ್ಣಾ ವಾತೋಲ್ಬಣಾ ಭವತಿ ತದಾ ತಾಂ ಮಾಂಸರಸೋ ನಿಹನ್ತಿ, ಯದಾ ಪಿತ್ತೋಲ್ಬಣಾ ತದಾ ಮನ್ಥ ಇತಿ ತಾತ್ಪರ್ಯಾರ್ಥಃ|೩೦|-
Adhikarana 32 (30) · Śloka 30
ಭಕ್ತೋಪರೋಧಾತ್ತೃಷಿತೋ ಯವಾಗೂಮುಷ್ಣಾಂ ಪಿಬೇನ್ಮನ್ಥಮಥೋ ಹಿಮಂ ಚ ||೩೦||
भक्तोपरोधात्तृषितो यवागूमुष्णां पिबेन्मन्थमथो हिमं च ||३०||
🔊 Audio coming soon
ಭಕ್ತೋಪರೋಧಾದಿತ್ಯಾದಿ| ಭಕ್ತೋಪರೋಧಾತ್ ಆಹಾರನಿರೋಧಾತ್| ಉಷ್ಣಾಂ ಯವಾಗೂಂ ವಾತೋತ್ಕಟಾಯಾಂ, ಹಿಮಂ ಮನ್ಥಂ ಚ ಪಿತ್ತೋತ್ಕಟಾಯಾಂ, ಪಿಬೇದಿತಿ ಪರ್ಯವಸಿತೋಽರ್ಥಃ||೩೦||
Adhikarana 33 (31) · Śloka 31
ಯಾ ಸ್ನೇಹಪೀತಸ್ಯ ಭವೇಚ್ಚ ತೃಷ್ಣಾ ತತ್ರೋಷ್ಣಮಮ್ಭಃ ಪ್ರಪಿಬೇನ್ಮನುಷ್ಯಃ |೩೧|
या स्नेहपीतस्य भवेच्च तृष्णा तत्रोष्णमम्भः प्रपिबेन्मनुष्यः |३१|
🔊 Audio coming soon
ಯಾ ಸ್ನೇಹಪೀತಸ್ಯ ಭವೇದಿತ್ಯಾದಿ| ಯದ್ಯಪಿ ‘ಸ್ನೇಹಪೀತಸ್ಯ ಚೇತ್ತೃಷ್ಣಾ ಪಿಬೇತ್’ ಇತ್ಯಾದಿನೈವ ಸ್ನೇಹಜತೃಷ್ಣಾಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ಪ್ರಾಗುಕ್ತಂ, ತಥಾಽಪಿ ಪ್ರಕರಣಾನ್ತರತ್ವಾದ್ದಾರ್ಢ್ಯಾರ್ಥಂ ಪುನರುಕ್ತಮ್|೩೧|-
Adhikarana 34 (31) · Śloka 31
ಮದ್ಯೋದ್ಭವಾಮರ್ಧಜಲಂ ನಿಹನ್ತಿ ಮದ್ಯಂ ತೃಷಾಂ ಯಾಽಪಿ ಚ ಮದ್ಯಪಸ್ಯ ||೩೧||
मद्योद्भवामर्धजलं निहन्ति मद्यं तृषां याऽपि च मद्यपस्य ||३१||
🔊 Audio coming soon
ಮದ್ಯೋದ್ಭವಾಮರ್ಧಜಲಮಿತ್ಯಾದಿ| ಯದ್ಯಪಿ ಮದಾತ್ಯಯಪ್ರಸ್ತಾವೇ ಮದ್ಯಜತೃಷ್ಣಾಚಿಕಿತ್ಸಿತಮುಕ್ತಂ, ತಥಾಽಪ್ಯಧಿಕರಣವಶಾತ್ ಪುನರುಕ್ತಮತೋ ನ ದೋಷಃ||೩೧||
Adhikarana 35 (32) · Śloka 32
ತೃಷ್ಣೋದ್ಭವಾಂ ಹನ್ತಿ ಜಲಂ ಸುಶೀತಂ ಸಶರ್ಕರಂ ಸೇಕ್ಷುರಸಂ ತಥಾಽಮ್ಭಃ |೩೨|
तृष्णोद्भवां हन्ति जलं सुशीतं सशर्करं सेक्षुरसं तथाऽम्भः |३२|
🔊 Audio coming soon
ತೃಷ್ಣೋದ್ಭವಾಮಿತ್ಯಾದಿ| ತೃಷ್ಣೋದ್ಭವಾಮಿತಿ ಹೃದ್ರೋಗಕರ್ಷಿತಸ್ಯ ಪುರುಷಸ್ಯೋತ್ತರಕಾಲೋತ್ಪನ್ನಾಮಿತ್ಯರ್ಥಃ| ಸಶರ್ಕರಂ ಸುಶೀತಂ ಪಾನೀಯಂ ತಥಾ ಇಕ್ಷುರಸಸಹಿತಂ ಚ ಪಾನೀಯಂ ತೃಷ್ಣೋದ್ಭವಾಂ ತೃಷ್ಣಾಂ ಹನ್ತೀತಿ ಪಿಣ್ಡಾರ್ಥಃ| ಕಾರ್ತಿಕಕುಣ್ಡಸ್ತು ‘ಶ್ರಮೋದ್ಭವಾಂ ಮಾಂಸರಸೋ ನಿಹನ್ತಿ’ ಇತ್ಯಾರಭ್ಯ ತೃಷ್ಣೋದ್ಭವಾಂ ಹನ್ತಿ ಜಲಂ ಸುಶೀತಂ ಸಶರ್ಕರಂ ಸೇಕ್ಷುರಸಂ ತಥಾಽಮ್ಭಃ’ ಇತಿ ಯಾವನ್ನ ಪಠತಿ; ಅಸ್ಮಾಭಿಸ್ತು ಶ್ರೀಜೇಜ್ಜಟೇನ ಪಠಿತತ್ವಾತ್ ಪಠಿತಃ|೩೨|-
Adhikarana 36 (32) · Śloka 32
ಸ್ವೈಃ ಸ್ವೈಃ ಕಷಾಯೈರ್ವಮನಾನಿ ತಾಸಾಂ ತಥಾ ಜ್ವರೋಕ್ತಾನಿ ಚ ಪಾಚನಾನಿ ||೩೨||
स्वैः स्वैः कषायैर्वमनानि तासां तथा ज्वरोक्तानि च पाचनानि ||३२||
🔊 Audio coming soon
ಪೂರ್ವಂ ತೃಷ್ಣಾಸು ವಮನಾನ್ಯುಕ್ತಾನಿ, ತಾನಿ ಚ ಯೈರ್ದ್ರವ್ಯೈಃ ಕ್ರಿಯನ್ತೇ ತಾನ್ಯಾಹ- ಸ್ವೈಃ ಸ್ವೈರಿತ್ಯಾದಿ| ಸ್ವೈಃ ಸ್ವೈಃ ಕಷಾಯೈಃ ಆತ್ಮೀಯೈರಾತ್ಮೀಯೈಃ ಕ್ವಾಥೈಃ; ಏತೇನೈತದುಕ್ತಂ- ಯಾಸು ಛರ್ದಿಷು ಶಮನಾಯ ಯೇ ಕಷಾಯಾ ಉಕ್ತಾಸ್ತೈರೇವ ವಮನಾನಿ ತಾಸು ಯೋಜ್ಯಾನಿ, ತಥಾ ಜ್ವರೋಕ್ತಾನಿ ಪಾಚನಾನಿ ಚ ಕಾರ್ಯಾಣಿ||೩೨||
Adhikarana 37 (33) · Śloka 33
ಲೇಪಾವಗಾಹೌ ಪರಿಷೇಚನಾನಿ ಕುರ್ಯಾತ್ತಥಾ ಶೀತಗೃಹಾಣಿ ಚಾಪಿ | ಸಂಶೋಧನಂ ಕ್ಷೀರರಸೌ ಘೃತಾನಿ ಸರ್ವಾಸು ಲೇಹಾನ್ಮಧುರಾನ್ ಹಿಮಾಂಶ್ಚ ||೩೩||
लेपावगाहौ परिषेचनानि कुर्यात्तथा शीतगृहाणि चापि | संशोधनं क्षीररसौ घृतानि सर्वासु लेहान्मधुरान् हिमांश्च ||३३||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವತೃಷ್ಣಾಸು ಪಿತ್ತಹರೋ ವಿಧಿಃ ಕಾರ್ಯ ಇತಿ ಯತ್ ಪ್ರಾಗುಕ್ತಂ ತಮೇವ ಪಿತ್ತಹರವಿಧಿಮಾಹ- ಲೇಪಾವಗಾಹಾವಿತ್ಯಾದಿ| ಸಂಶೋಧನಂ ವಿರೇಚನಂ, ಪಿತ್ತಹರತ್ವಾತ್||೩೩||
Adhikarana puShpikA · Śloka 48
ಇತಿ ಸುಶ್ರುತಸಂಹಿತಾಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರಾನ್ತರ್ಗತೇ ಕಾಯಚಿಕಿತ್ಸಾತನ್ತ್ರೇ (ದಶಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ, ಆದಿತಃ) ಅಷ್ಟಚತ್ವಾರಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ||೪೮||
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते कायचिकित्सातन्त्रे (दशमोऽध्यायः, आदितः) अष्टचत्वारिंशोऽध्यायः ||४८||
🔊 Audio coming soon
ಇತಿ ಶ್ರೀಡಲ್ಹ(ಹ್ಲ)ಣವಿರಚಿತಾಯಾಂ ನಿಬನ್ಧಸಙ್ಗ್ರಹಾಖ್ಯಾಯಾಂ ಸುಶ್ರುತವ್ಯಾಖ್ಯಾಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರಾನ್ತರ್ಗತೇ ಕಾಯಚಿಕಿತ್ಸಾತನ್ತ್ರೇ ತೃಷ್ಣಾಪ್ರತಿಷೇಧೋ ನಾಮಾಷ್ಟಚತ್ವಾರಿಂಶತ್ತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೪೮||