Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
அதாத உதாவர்தப்ரதிஷேதமத்யாயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ ||௧|| யதோவாச பகவாந் தந்வந்தரிஃ ||௨||
अथात उदावर्तप्रतिषेधमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
கமிப்ரதிஷேதாநந்தரஂ கமிசிகித்ஸிதஸ்ய கடுதிக்தகஷாயாதேருதாவர்தஹேதுத்வாதுதாவர்தப்ரதிஷேதாரம்போ யுக்த இத்யத ஆஹ- அதாத இத்யாதி| உத் ஊர்த்வஂ வாதவிண்மூத்ராதீநாஂ ஆவர்தோ ப்ரமணஂ யஸ்மிந் ரோகே ஸ உதாவர்தஃ; அந்யே புரீஷஂ வாயுநா வர்துலீகதமுதாவர்தஂ மந்யந்தே, லோகப்ரஸித்தத்வாத்||௧-௨||
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
அதஶ்சோர்த்வஂ ச பாவாநாஂ ப்ரவத்தாநாஂ ஸ்வபாவதஃ | ந வேகாந் தாரயேத் ப்ராஜ்ஞோ வாதாதீநாஂ ஜிஜீவிஷுஃ ||௩||
अधश्चोर्ध्वं च भावानां प्रवृत्तानां स्वभावतः | न वेगान् धारयेत् प्राज्ञो वातादीनां जिजीविषुः ||३||
🔊 Audio coming soon
வேகதாரணஸ்யைகாந்தேநோதாவர்தஹேதுத்வாத்வேகதாரணநிஷேதமாஹ- அதஶ்சோர்த்வ சேத்யாதி| அதோபாவா மூத்ராதயஃ ஊர்த்வபாவா உத்காராதயஃ, தேஷாஂ பாவாநாஂ வாதாதீநாஂ வேகாந் ந தாரயேத்| கிம்பூதாநாஂ? ஸ்வபாவதஃ ப்ரவத்தாநாஂ, ப்ரகத்யைவ ஸ்வாஶயச்யுதாநாமித்யர்தஃ| ஏதேநைதேऽப்ரவத்தா பலாந்நோதீரணீயா இதி ஸூசயதி| ஜிஜீவிஷுஃ ஜீவிதுமிச்சுஃ புருஷஃ| கேசித் ‘ப்ராஜ்ஞஃ’ இத்யத்ர ‘ப்ராப்தாந்’ இதி படந்தி| தே ச வ்யாக்யாநயந்தி- வேகக்ரஹணேநைவ ப்ராப்தாநிதி ப்ராப்தஂ யஸ்மாதப்ராப்தோ வேகோ ந பவதி, அதஃ ப்ராப்தக்ரஹணமதிகஂ , தேநாதிகேந ப்ராப்தக்ரஹணேந கேஷாஞ்சித் ப்ராப்தா அபி வேகா தாரணீயா இத்யர்தாதிக்யமாவேதயதி; ததா ச தந்த்ராந்தரே- “இமாஂஸ்து தாரயேத்வேகாந் ஹிதைஷீ ப்ரேத்ய சேஹ ச| லோபேர்ஷ்யாத்வேஷமாத்ஸர்யராகாதீநாஂ யதேந்த்ரியஃ ”- இதி| தச்ச வ்யாக்யாநஂ ந யுக்தஂ, யஸ்மாத்விஶேஷாபிதாநாதேவ லோபாதீநாஂ வேகதாரணஂ ஸித்தஂ; தஸ்மாத் ப்ராப்தாந் உந்முகீபூதாநிதி வ்யாக்யாநஂ யுக்தம்| அந்யே து வாதாதீநாஂ ப்ராப்தாந் யுக்தாந் வேகாந் ந தாரயேத், ந து ஸாஹஸாதிவேகாந் ந தாரயேதிதி வ்யாக்யாநயந்தி||௩||
Adhikarana 3 (4) · Śloka 4
வாதவிண்மூத்ரஜம்பாஶ்ருக்ஷவோத்காரவமீந்த்ரியைஃ | வ்யாஹந்யமாநைருதிதைருதாவர்தோ நிருச்யதே ||௪||
वातविण्मूत्रजृम्भाश्रुक्षवोद्गारवमीन्द्रियैः | व्याहन्यमानैरुदितैरुदावर्तो निरुच्यते ||४||
🔊 Audio coming soon
உதாவர்தஸ்ய நிருக்தித்வாரா காரணாந்யாஹ- வாதவிண்மூத்ரேத்யாதி| அஶ்ரு நேத்ரோதகஂ, க்ஷவஃ சிக்கா; இந்த்ரியமத்ர ஶுக்ரமபிப்ரேதஂ, ‘ஶுக்ராஶ்மரீ தத்ஸ்ரவணஂ பவேத்வா’ இத்யாதிவக்ஷ்யமாணவசநாத்; அபிதாநே சேந்த்ரியஶப்தஃ ஶுக்ரே தஷ்டஃ; ததாச தத்வசஃ- “ஶ்ரோத்ரவாகாதி ஸத்த்வஂ ச ஶுக்ரஂ சேந்த்ரியமுச்யதே”- இதி| வ்யாஹந்யமாநைஃ அவருத்யமாநைஃ| உதிதைரிதி ஊர்த்வகதைஃ||௪||
Adhikarana 4 (5) · Śloka 5
க்ஷுத்தஷ்ணாஶ்வாஸநித்ராணாமுதாவர்தோ விதாரணாத் |௫|
क्षुत्तृष्णाश्वासनिद्राणामुदावर्तो विधारणात् |५|
🔊 Audio coming soon
அந்யேஷாமபி விதாரணாதுதாவர்தஸம்பவமாஹ- க்ஷுத்தஷ்ணேத்யாதி| வாதவிண்மூத்ராதிகாத் க்ஷுத்தஷ்ணாதீநாஂ பிந்நபாடோ வாதாதீநாஂ ஸந்நிஹிதகாரணத்வஂ ததா க்ஷுதாதீநாஂ விப்ரகஷ்டகாரணத்வஂ ஸூசயதி; அதவா அநேந பிந்நபாடேந வக்ஷ்யமாணஂ ஹேதுமாஹாராஶ்ரிதஂ ஸூசயதி| யதா- “வாயுஃ கோஷ்டாநுகோ ரூக்ஷைஃ கஷாயகடுதிக்தகைஃ” இத்யாதி| யே க்ஷுதாதீநாஂ பிந்நபாடஂ ந படந்தி; தந்மதே ஈதஶஃ பாடஃ,- ‘வாதவிண்மூத்ரஜம்பாஶ்ருக்ஷவோத்காரவமீந்த்ரியைஃ| க்ஷுத்தஷ்ணாஶ்வாஸநித்ராணாஂ தத்யோதாவர்தஸம்பவஃ’ இதி| தத்யா தாரணேநேத்யர்தஃ| நநு, அதோவேகரோதாதபாநப்ரகோபாதுதாவர்தஸம்பவோ யுக்தஃ, அஶ்ருஜம்பாதிவேகதாரணாத் கதஂ தஸ்யோத்பத்திஃ ? ஸத்யஂ, அஶ்ருஜம்பாதிவேகரோதாத் கோஷ்டகதோ வாயுர்யதா பவதி ததாऽபாநப்ரகோபாதுதாவர்தஸம்பவஃ|௫|-
Adhikarana 5 (5) · Śloka 5
தஸ்யாபிதாஸ்யே வ்யாஸேந லக்ஷணஂ ச சிகித்ஸிதம் ||௫||
तस्याभिधास्ये व्यासेन लक्षणं च चिकित्सितम् ||५||
🔊 Audio coming soon
தஸ்யாபிதாஸ்யே இத்யாதி| தஸ்ய உதாவர்தஸ்ய| அபிதாஸ்யே கதயிஷ்யாமி| வ்யாஸேந விஸ்தரேண||௫||
Adhikarana 6 (6) · Śloka 6
த்ரயோதஶவிதஶ்சாஸௌ பிந்ந ஏதைஸ்து காரணைஃ |௬|
त्रयोदशविधश्चासौ भिन्न एतैस्तु कारणैः |६|
🔊 Audio coming soon
தஸ்ய ஸங்க்யாமாஹ- த்ரயோதஶவித இத்யாதி| பிந்நோ பேதஂ கதஃ| ஏதைஃ காரணைஃ பூர்வோக்தைர்வாதவிண்மூத்ராதிபிஃ|௬|-
Adhikarana 7 (6) · Śloka 6
அபத்யபோஜநாச்சாபி வக்ஷ்யதே ச ததாऽபரஃ ||௬||
अपथ्यभोजनाच्चापि वक्ष्यते च तथाऽपरः ||६||
🔊 Audio coming soon
வாதாதிவேகரோதாத்த்ரயோதஶோதாவர்தாநபிதாயேதாநீஂ காரணபேதாதபரமப்யாஹ- அபத்யேத்யாதி| அபரோ வாதாத்யவரோதஜேப்யோऽந்யஃ||௬||
Adhikarana 8 (7) · Śloka 8
ஆத்மாநஶூலௌ ஹதயோபரோதஂ ஶிரோருஜஂ ஶ்வாஸமதீவ ஹிக்காம் | காஸப்ரதிஶ்யாயகலக்ரஹாஂஶ்ச பலாஸபித்தப்ரஸரஂ ச கோரம் ||௭|| குர்யாதபாநோऽபிஹதஃ ஸ்வமார்கே ஹந்யாத் புரீஷஂ முகதஃ க்ஷிபேத்வா |௮|
आध्मानशूलौ हृदयोपरोधं शिरोरुजं श्वासमतीव हिक्काम् | कासप्रतिश्यायगलग्रहांश्च बलासपित्तप्रसरं च घोरम् ||७|| कुर्यादपानोऽभिहतः स्वमार्गे हन्यात् पुरीषं मुखतः क्षिपेद्वा |८|
🔊 Audio coming soon
வாதஜோதாவர்தலக்ஷணமாஹ- ஆத்மாநஶூலாவித்யாதி| ஹதயோபரோதஂ ஹதயாவரணம்| பலாஸபித்தப்ரஸரஂ ஶ்லேஷ்மபித்தப்ரஸரணம்| அபிஹதஃ அவருத்தஃ| ஸ்வமார்கே குதே| ஹந்யாத் புரீஷஂ புரீஷக்ஷயஂ குர்யாத் க்ஷிபேத்வேத்யத்ராபி புரீஷமிதி ஸம்பந்தநீயம்| கலக்ரஹாஂஶ்சேதி சகாராத் க்ரிம்யாதீநாஂ ஸமாநதந்த்ரநிர்திஷ்டாநாஂ க்ரஹணம்| அபாநாவரோதேந ப்ராணாதீநாமபி ப்ரகோபாத் ஶிரோருக்காஸாதிஸம்பவோ யுக்தஃ||௭||
Adhikarana 9 (8) · Śloka 9
ஆடோபஶூலௌ பரிகர்தநஂ ச ஸங்கஃ புரீஷஸ்ய ததோர்த்வவாதஃ ||௮|| புரீஷமாஸ்யாதபி வா நிரேதி புரீஷவேகேऽபிஹதே நரஸ்ய |௯|
आटोपशूलौ परिकर्तनं च सङ्गः पुरीषस्य तथोर्ध्ववातः ||८|| पुरीषमास्यादपि वा निरेति पुरीषवेगेऽभिहते नरस्य |९|
🔊 Audio coming soon
புரீஷஜோதாவர்தலக்ஷணமாஹ- ஆடோபஶூலாவித்யாதி| ஆடோப உதராபூரஃ| பரிகர்தநஂ குதமேட்ரபஸ்த்யாதிஷு கந்தநமிவ வேதநா| ஊர்த்வவாதோ பஹூத்காரதா| ஆஸ்யாத் முகாத்| நிரேதி நிர்கச்சதி| பரிகர்தநஂ சேதி சகாராத் பிண்டிகோத்வேஷ்டநாதயஃ||௮||-
Adhikarana 10 (9-10) · Śloka 10
மூத்ரஸ்ய வேகேऽபிஹதே நரஸ்து கச்ச்ரேண மூத்ரஂ குருதேऽல்பமல்பம் ||௯|| மேட்ரே குதே வங்க்ஷணபஸ்திமுஷ்கநாபிப்ரதேஶேஷ்வதவாऽபி மூர்த்நி | ஆநத்தபஸ்திஶ்ச பவந்தி தீவ்ராஃ ஶூலாஶ்ச ஶூலைரிவ பிந்நமூர்தேஃ ||௧௦||
मूत्रस्य वेगेऽभिहते नरस्तु कृच्छ्रेण मूत्रं कुरुतेऽल्पमल्पम् ||९|| मेढ्रे गुदे वङ्क्षणबस्तिमुष्कनाभिप्रदेशेष्वथवाऽपि मूर्ध्नि | आनद्धबस्तिश्च भवन्ति तीव्राः शूलाश्च शूलैरिव भिन्नमूर्तेः ||१०||
🔊 Audio coming soon
மூத்ரோதாவர்தலக்ஷணமாஹ- மூத்ரஸ்யேத்யாதி| வங்க்ஷணம் உதரோருஸந்திஃ| முஷ்கௌ அண்டௌ| மூர்த்நி உத்தமாங்கே| ஆநத்தபஸ்திஃ ஆத்மாதமூத்ராதாரஃ| ‘ஆநத்தபஸ்தேஃ’ இதி கேசித் படந்தி, தே ச ஆநத்தபஸ்தேர்மூர்த்நி ஶூலா பவந்தீதி யோஜயந்தி| தந்ந, ஸமாநதந்த்ரவிரோதாத்| பிந்நமூர்தேஃ பிந்நஶரீரஸ்ய ||௯-௧௦||
Adhikarana 11 (11) · Śloka 11
மந்யாகலஸ்தம்பஶிரோவிகாரா ஜம்போபகாதாத் பவநாத்மகாஃ ஸ்யுஃ | ஶ்ரோத்ராநநக்ராணவிலோசநோத்தா பவந்தி தீவ்ராஶ்ச ததா விகாராஃ ||௧௧||
मन्यागलस्तम्भशिरोविकारा जृम्भोपघातात् पवनात्मकाः स्युः | श्रोत्राननघ्राणविलोचनोत्था भवन्ति तीव्राश्च तथा विकाराः ||११||
🔊 Audio coming soon
ஜம்போதாவர்தலக்ஷணமாஹ- மந்யேத்யாதி| ஸ்தம்பஶப்தோ மந்யாகலாப்யாஂ ப்ரத்யேகஂ ஸம்பத்யதே| கலஸ்தம்போ கலக்ரஹஃ| ஶிரோவிகாராஃ ஸூர்யாவர்தாதயஃ| பவநாத்மகாஃ கம்பஸுப்த்யாதயஃ, சகாராத் அருசிவிப்ரமாதயஶ்ச||௧௧||
Adhikarana 12 (12) · Śloka 12
ஆநந்தஜஂ ஶோகஸமுத்பவஂ வா நேத்ரோதகஂ ப்ராப்தமமுஞ்சதோ ஹி | ஶிரோகுருத்வஂ நயநாமயாஶ்ச பவந்தி தீவ்ராஃ ஸஹ பீநஸேந ||௧௨||
आनन्दजं शोकसमुद्भवं वा नेत्रोदकं प्राप्तममुञ्चतो हि | शिरोगुरुत्वं नयनामयाश्च भवन्ति तीव्राः सह पीनसेन ||१२||
🔊 Audio coming soon
அஶ்ருஜோதாவர்தலக்ஷணமாஹ- ஆநந்தஜமித்யாதி| நேத்ரோதகம் அஶ்ரு, ப்ராப்தஂ ப்ரவத்த்யுந்முகம்| பீநஸோऽத்ர ப்ரதிஶ்யாயஃ, ஸமாநதந்த்ரதர்ஶநாத்| சகாராத் ப்ரதிஶ்யாயாதயஃ||௧௨||
Adhikarana 13 (13) · Śloka 13
பவந்தி காடஂ க்ஷவதோர்விகாதாச்சிரோக்ஷிநாஸாஶ்ரவணேஷு ரோகாஃ | கண்டாஸ்யபூர்ணத்வமதீவ தோதஃ கூஜஶ்ச வாயோருத வாऽப்ரவத்திஃ ||௧௩||
भवन्ति गाढं क्षवथोर्विघाताच्छिरोक्षिनासाश्रवणेषु रोगाः | कण्ठास्यपूर्णत्वमतीव तोदः कूजश्च वायोरुत वाऽप्रवृत्तिः ||१३||
🔊 Audio coming soon
சிக்காஜோதாவர்தலக்ஷணமாஹ- பவந்தீத்யாதி| க்ஷவதோர்விகாதாத் சிக்காவரோதாத்| கண்டாஸ்யபூர்ணத்வமிதி கண்டமுகே வாயுநா பூர்ணே இவ பவதஃ| அதீவ தோதஃ அதீவ வ்யதா, கண்டமுகயோரேவ| கேசித் ‘கண்டஸ்ய’ இதி படந்தி, தந்மதே கண்டஸ்யைவ பூர்ணத்வஂ தோதஶ்ச| கூஜஃ அவ்யக்தவசநம்| வாயோரப்ரவத்திஃ உச்ச்வாஸாவரோதஃ| உத வா அதவேத்யர்தஃ| சகாராத் மந்யாஸ்தம்பாதயஃ||௧௩||
Adhikarana 14 (14) · Śloka 14
உத்காரவேகேऽபிஹதே பவந்தி கோரா விகாராஃ பவநப்ரஸூதாஃ |௧௪|
उद्गारवेगेऽभिहते भवन्ति घोरा विकाराः पवनप्रसूताः |१४|
🔊 Audio coming soon
உத்காரஜோதாவர்தலக்ஷணமாஹ- உத்காரவேக இத்யாதி| கோராஃ கஷ்டதராஃ| "கோராஃ" இத்யத்ர "ஜந்தோஃ" இதி கேசித் படந்தி| பவநப்ரஸூதாஃ கம்பஹிக்காஹத்விபந்தாதயஃ|௧௪|-
Adhikarana 15 (14) · Śloka 14
சர்தேர்விகாதேந பவேச்ச குஷ்டஂ யேநைவ தோஷேண விதக்தமந்நம் ||௧௪||
छर्देर्विघातेन भवेच्च कुष्ठं येनैव दोषेण विदग्धमन्नम् ||१४||
🔊 Audio coming soon
சர்திஜோதாவர்தலக்ஷணமாஹ- சர்தேர்விகாதேநேத்யாதி| குஷ்டக்ரஹணமத்ர ஶீதபித்தகோபாத்யுபலக்ஷணார்தம்| யேநைவ தோஷேண விதக்தமந்நமிதி யேநைவ வாதாத்யந்யதமேந தோஷேண விதக்தஂ துஷ்டமந்நஂ பவேத்தத்தோஷாதிகமேவ குஷ்டஂ ஸ்யாதித்யர்தஃ| சகாராத் அரோசகாதயஃ||௧௪||
Adhikarana 16 (15) · Śloka 15
மூத்ராஶயே பாயுநி முஷ்கயோஶ்ச ஶோபோ ருஜோ மூத்ரவிநிக்ரஹஶ்ச | ஶுக்ராஶ்மரீ தத்ஸ்ரவணஂ பவேத்வா தே தே விகாரா விஹதே து ஶுக்ரே ||௧௫||
मूत्राशये पायुनि मुष्कयोश्च शोफो रुजो मूत्रविनिग्रहश्च | शुक्राश्मरी तत्स्रवणं भवेद्वा ते ते विकारा विहते तु शुक्रे ||१५||
🔊 Audio coming soon
ஶுக்ரஜோதாவர்தலக்ஷணமாஹ- மூத்ராஶய இத்யாதி| மூத்ராஶயே பஸ்தௌ, பாயுநி குதே, ஶோபஃ ஶ்வயதுஃ; ருஜோऽபி மூத்ராஶயாதிஷ்வேவ பவந்தி| மூத்ரவிநிக்ரஹோ மூத்ராப்ரவத்திஃ| தத்ஸ்ரவணஂ ஶுக்ரஸ்ரவணஂ, ஸமாநதந்த்ரப்ரத்யயாத்| தே தே விகாரா இதி ஹத்பீடாங்கமர்தாதயஃ ஶுக்ரவேகவிகாதஜாஃ ஸமாநதந்த்ரோக்தாஃ||௧௫||
Adhikarana 17 (16) · Śloka 16
தந்த்ராங்கமர்தாருசிவிப்ரமாஃ ஸ்யுஃ க்ஷுதோऽபிகாதாத் கஶதா ச தஷ்டேஃ |௧௬|
तन्द्राङ्गमर्दारुचिविभ्रमाः स्युः क्षुधोऽभिघातात् कृशता च दृष्टेः |१६|
🔊 Audio coming soon
க்ஷுஜ்ஜோதாவர்தலக்ஷணமாஹ- தந்த்ரேத்யாதி| தந்த்ரா வைகாரிகீ நித்ரா; அங்கமர்தஃ அங்கோத்வேஷ்டநமிவ வேதநா, ஸ்புடநிகேத்யந்யே; விப்ரமஃ அத்யர்தஂ சக்ராரூடஸ்யேவ ப்ரமணம்| கஶதா ச தஷ்டேஃ தங்மாந்த்யம் சகாராத் தௌர்பல்யாதயஸ்தந்த்ராந்தரோக்தா க்ராஹ்யாஃ|௧௬|-
Adhikarana 18 (16) · Śloka 16
கண்டாஸ்யஶோஷஃ ஶ்ரவணாவரோதஸ்தஷ்ணாபிகாதத்ததயே வ்யதா ச ||௧௬||
कण्ठास्यशोषः श्रवणावरोधस्तृष्णाभिघातद्धृदये व्यथा च ||१६||
🔊 Audio coming soon
தஷ்ணாஜோதாவர்தலக்ஷணமாஹ- கண்டாஸ்யஶோஷ இத்யாதி| ஶ்ரவணாவரோதோ பாதிர்யம்| சகாராத் ஶ்ரமஸ்வேதாதயஃ ஸமாநதந்த்ரோக்தாஃ||௧௬||
Adhikarana 19 (17) · Śloka 17
ஶ்ராந்தஸ்ய நிஃஶ்வாஸவிநிக்ரஹேண ஹத்ரோகமோஹாவதவாऽபி குல்மஃ |௧௭|
श्रान्तस्य निःश्वासविनिग्रहेण हृद्रोगमोहावथवाऽपि गुल्मः |१७|
🔊 Audio coming soon
உச்ச்வாஸஜோதாவர்தலக்ஷணமாஹ- ஶ்ராந்தஸ்யேத்யாதி| ஶ்ராந்தஸ்ய த்ருதகமநாதிநா கிந்நஸ்ய| ஶ்ராந்தஸ்யேத்யநேநாஶ்ராந்தஸ்ய ஶ்வாஸதாரணாதபி பீடா ந பவதீதி ஸூச்யதே| மோஹோ வைசித்த்யம்|௧௭|-
Adhikarana 20 (17) · Śloka 17
ஜம்பாऽங்கமர்தோऽங்கஶிரோக்ஷிஜாட்யஂ நித்ராபிகாதாததவாऽபி தந்த்ரா ||௧௭||
जृम्भाऽङ्गमर्दोऽङ्गशिरोक्षिजाड्यं निद्राभिघातादथवाऽपि तन्द्रा ||१७||
🔊 Audio coming soon
நித்ராஜோதாவர்தலக்ஷணமாஹ- ஜம்பேத்யாதி| ஜாட்யஶப்தோऽங்காதிபிஃ ஸம்பத்யதே; ஜாட்யம் அபாடவஂ, கௌரவமிதி தாத்பர்யார்தஃ||௧௭||
Adhikarana 21 (18) · Śloka 18
தஷ்ணார்திதஂ பரிக்லிஷ்டஂ க்ஷீணஂ ஶூலைரபித்ருதம் | ஶகத்வமந்தஂ மதிமாநுதாவர்திநமுத்ஸஜேத் ||௧௮||
तृष्णार्दितं परिक्लिष्टं क्षीणं शूलैरभिद्रुतम् | शकृद्वमन्तं मतिमानुदावर्तिनमुत्सृजेत् ||१८||
🔊 Audio coming soon
பரித்யாஜ்யோதாவர்தலக்ஷணமாஹ- தஷ்ணார்திதமித்யாதி| பரிக்லிஷ்டம் அத்யர்தமவஸந்நஂ, க்ரியாரஹிதமிதி யாவத்; அந்யே ஸமந்ததோ பாவேந க்லேஶமுபகதஂ பரிக்லிஷ்டஂ மந்யந்தே| அபித்ருதஂ பீடிதம்| உத்ஸஜேத் பரித்யஜேத்||௧௮||
Adhikarana 22 (19) · Śloka 20
ஸர்வேஷ்வேதேஷு விதிவதுதாவர்தேஷு கத்ஸ்நஶஃ | வாயோஃ க்ரியா விதாதவ்யாஃ ஸ்வமார்கப்ரதிபத்தயே ||௧௯|| ஸாமாந்யதஃ பதக்த்வேந க்ரியாஂ பூயோ நிபோத மே |௨௦|
सर्वेष्वेतेषु विधिवदुदावर्तेषु कृत्स्नशः | वायोः क्रिया विधातव्याः स्वमार्गप्रतिपत्तये ||१९|| सामान्यतः पृथक्त्वेन क्रियां भूयो निबोध मे |२०|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வதோதாவர்தேஷு வாயோஃ ஸத்பாவாத் ஸாமாந்யேந வாதஹரீஂ க்ரியாமாஹ- ஸர்வேஷ்வேதேஷ்வித்யாதி| விதிவத் யதாவிதி| கத்ஸ்நஶஃ ஸாமஸ்த்யேந| க்ரியாஃ ஸ்நேஹஸ்வேதாதிகாஃ| ஸ்வமார்கப்ரதிபத்தயே வாயோராத்மமார்கப்ரவர்தநாய| ஸாமாந்யதஃ ஸாமாந்யேந| ‘ஸர்வேஷு’ இத்யத்ர ‘நவஸு’ இதி படித்வா வாதஜோதாவர்தாதிஷு நவஸங்க்யேஷு வாயோஃ க்ரியா விதாதவ்யேதி வ்யாக்யாநயந்தி; தந்ந, புபுக்ஷோத்பவாதிஷ்வபி சதுர்ஷூதாவர்தேஷு வாயோஃ ஸத்பாவாத்வாதஹரீ க்ரியா க்ரியத இதி| பதக்த்வேந க்ரியாமித்யாதி| பதக்த்வேந ப்ரத்யேகம்||௧௯||
Adhikarana 23 (20) · Śloka 20
ஆஸ்தாபநஂ மாருதஜே ஸ்நிக்தஸ்விந்நே விஶிஷ்யதே ||௨௦||
आस्थापनं मारुतजे स्निग्धस्विन्ने विशिष्यते ||२०||
🔊 Audio coming soon
ஆஸ்தாபநமித்யாதி| ஆஸ்தாபநஂ நிரூஹஃ, தச்சாநுலோமிகவாதஹரத்ரவ்யகதம்| ஸ்நிக்தஸ்விந்நே ‘ஆதுரே’ இதி ஶேஷஃ| விஶிஷ்யதே விஶிஷ்டஂ பவதி, விஶேஷேண க்ரியத இதி தாத்பர்யார்தஃ||௨௦||
Adhikarana 24 (21) · Śloka 21
புரீஷஜே து கர்தவ்யோ விதிராநாஹிகோ பவேத் |௨௧|
पुरीषजे तु कर्तव्यो विधिरानाहिको भवेत् |२१|
🔊 Audio coming soon
புரீஷஜ இத்யாதி| ஆநாஹிகோ விதிஃ பலவர்த்யாதிகோ வாதவ்யாத்யுக்தோ விஸூச்யாஂ வக்ஷ்யமாணோ வா| துஶப்தாத் அநுக்தமந்யதபி பரீஷாநுலோமநஂ கர்தவ்யம்|௨௧|-
Adhikarana 25 (21-25) · Śloka 26
ஸௌவர்சலாட்யாஂ மதிராஂ மூத்ரே த்வபிஹதே பிபேத் ||௨௧|| ஏலாஂ வாऽப்யத மத்யேந க்ஷீரஂ வாऽபி பிபேந்நரஂ | தாத்ரீபலாநாஂ ஸ்வரஸஂ ஸஜலஂ வா பிபேத்த்ர்யஹம் ||௨௨|| ரஸமஶ்வபுரீஷஸ்ய கர்தபஸ்யாதவா பிபேத் | மாஂஸோபதஂஶஂ மது வா பிபேத்வா ஸீது கௌடிகம் ||௨௩|| பத்ரதாரு கநஂ மூர்வா ஹரித்ரா மதுகஂ ததா | கோலப்ரமாணாநி பிபேதாந்தரிக்ஷேண வாரிணா ||௨௪|| துஃஸ்பர்ஶாஸ்வரஸஂ வாऽபி கஷாயஂ குங்குமஸ்ய ச | ஏர்வாருபீஜஂ தோயேந பிபேத்வாऽலவணீகதம் ||௨௫|| பஞ்சமூலீஶதஂ க்ஷீரஂ த்ராக்ஷாரஸமதாபி வா |௨௬|
सौवर्चलाढ्यां मदिरां मूत्रे त्वभिहते पिबेत् ||२१|| एलां वाऽप्यथ मद्येन क्षीरं वाऽपि पिबेन्नरं | धात्रीफलानां स्वरसं सजलं वा पिबेत्त्र्यहम् ||२२|| रसमश्वपुरीषस्य गर्दभस्याथवा पिबेत् | मांसोपदंशं मधु वा पिबेद्वा सीधु गौडिकम् ||२३|| भद्रदारु घनं मूर्वा हरिद्रा मधुकं तथा | कोलप्रमाणानि पिबेदान्तरिक्षेण वारिणा ||२४|| दुःस्पर्शास्वरसं वाऽपि कषायं कुङ्कुमस्य च | एर्वारुबीजं तोयेन पिबेद्वाऽलवणीकृतम् ||२५|| पञ्चमूलीशृतं क्षीरं द्राक्षारसमथापि वा |२६|
🔊 Audio coming soon
ஸௌவர்சலாட்யாமித்யாதி| ஸௌவர்சலாட்யாஂ ஸௌவர்சலோத்கடாம்| மதிராஂ மத்யம்| துஶப்தாத் ஸர்பிஷோऽவபீடநாதிகஂ ஸமாநதந்த்ரோக்தஂ க்ராஹ்யம்| கிஂ மதிராமேவ பிபேததவாऽந்யதபீத்யாஹ- ஏலாமித்யாதி| தாத்ரீபலாநாஂ ஸ்வரஸஂ ஸஜலஂ வேதி ந கேவலஂ துக்தஂ பிபேதாமலகரஸஂ ஸோதகஂ பிபேதித்யர்தஃ| ‘கர்தபஸ்ய’ இத்யத்ராபி ‘புரீஷரஸம்’ இதி ஸம்பத்யதே| மாஂஸோபதஂஶஂ மாஂஸபக்ஷணஸஹிதஂ, மது மத்யம்| தச்ச த்ராக்ஷோத்பவஂ, ஸமாநதந்த்ரதர்ஶநாத்| ததா ச தத்வசஃ,- “த்ராக்ஷோத்பவஂ சாபி பிபேந்மத்யஂ மாஂஸோபதஂஶகம்”- இதி| கௌடிகஂ ஸீது குடகதஂ ஸஸ்யகம்; அத்ராபி மாஂஸோபதஂஶமிதி ஸம்பத்யதே| பத்ரதார்வித்யாதி| பத்ரதாரு தேவதாரு| கநஂ முஸ்தா| மூர்வா சோரஸ்நாயுஃ| மதுகஂ யஷ்டீமது| கோலப்ரமாணாநி அர்தகர்ஷப்ரமாணாநி| துஃஸ்பர்ஶா துராலபா| ஏர்வாருஃ க்ரீஷ்மகர்கடிகா| அலவணீகதம் ஈஷத்ஸைந்தவயுக்தம்| பஞ்சமூலீ லகுபஞ்சமூலஂ, ஸமாநதந்த்ரஸஂவாதாத்; ததா சோக்தம்- “லகுநா பஞ்சமூலேந ஶதஂ க்ஷீரஂ பிபேந்நரஃ”- இதி||௨௧-௨௫||-
Adhikarana 26 (26-27) · Śloka 27
யோகாஂஶ்ச விதரேதத்ர பூர்வோக்தாநஶ்மரீபிதஃ ||௨௬|| மூத்ரகச்ச்ரக்ரமஂ சாபி குர்யாந்நிரவஶேஷதஃ | பூயோ வக்ஷ்யாமி யோகாந் யாந் மூத்ராகாதோபஶாந்தயே ||௨௭||
योगांश्च वितरेदत्र पूर्वोक्तानश्मरीभिदः ||२६|| मूत्रकृच्छ्रक्रमं चापि कुर्यान्निरवशेषतः | भूयो वक्ष्यामि योगान् यान् मूत्राघातोपशान्तये ||२७||
🔊 Audio coming soon
இதாநீஂ மூத்ரஜோதாவர்தே அஶ்மரீமூத்ரகச்ச்ரமூத்ராகாதசிகித்ஸிதாந்யதிதிஶந்நாஹ- யோகாஂஶ்ச விதரேதித்யாதி| விதரேத் தத்யாத்| அத்ர மூத்ரஜோதாவர்தே| பூர்வோக்தாந் ‘குஶஃ காஶஃ ஶரஃ’ இத்யாதிநாऽஶ்மரீசிகித்ஸிதோக்தாந்| பூயஃ அதிஶயேந| ‘வக்ஷ்யாமி யாந் யோகாந்' இத்யத்ராபி ‘தாந் குர்யாத்’ இதி ஸம்பத்யதே||௨௬-௨௭||
Adhikarana 27 (28) · Śloka 28
ஸ்நைஹைஃ ஸ்வேதைருதாவர்தஂ ஜம்பாஜஂ ஸமுபாசரேத் |௨௮|
स्नैहैः स्वेदैरुदावर्तं जृम्भाजं समुपाचरेत् |२८|
🔊 Audio coming soon
ஜம்பணஜோதாவர்தசிகித்ஸிதமாஹ- ஸ்நேஹைரித்யாதி| ஸ்நேஹைஃ ஸ்வேதைரிதி பதத்வயேऽபி பஹுவசநாச்சதுர்பிஃ ஸ்நேஹைஶ்சதுர்பிஶ்ச ஸ்வேதைரித்யர்தஃ|௨௮|-
Adhikarana 28 (28) · Śloka 28
அஶ்ருமோக்ஷோऽஶ்ருஜே கார்யஃ ஸ்நிக்தஸ்விந்நஸ்ய தேஹிநஃ ||௨௮||
अश्रुमोक्षोऽश्रुजे कार्यः स्निग्धस्विन्नस्य देहिनः ||२८||
🔊 Audio coming soon
அஶ்ருஜோதாவர்தசிகித்ஸாமாஹ- அஶ்ருமோக்ஷ இத்யாதி| அஶ்ருமோக்ஷஃ அஶ்ருநிஃஸாரணம்| அத்ர லுப்தசகாரநிர்தேஶாத்தீக்ஷ்ணபஞ்ஜநாதிகஂ வக்ஷ்யமாணமத்ராபி ஸம்பந்தநீயம்||௨௮||
Adhikarana 29 (29) · Śloka 29
தீக்ஷ்ணாஞ்ஜநாவபீடாப்யாஂ தீக்ஷ்ணகந்தோபஶிங்கநைஃ | வர்திப்ரயோகைரதவா க்ஷவஸக்திஂ ப்ரவர்தயேத் ||௨௯|| (தீக்ஷ்ணௌஷதப்ரதமநைரதவாऽऽதித்யரஶ்மிபிஃ||) |
तीक्ष्णाञ्जनावपीडाभ्यां तीक्ष्णगन्धोपशिङ्घनैः | वर्तिप्रयोगैरथवा क्षवसक्तिं प्रवर्तयेत् ||२९|| (तीक्ष्णौषधप्रधमनैरथवाऽऽदित्यरश्मिभिः||) |
🔊 Audio coming soon
க்ஷவஜோதாவர்தசிகித்ஸிதமாஹ- தீக்ஷ்ணாஞ்ஜநாவபீடாப்யாமித்யாதி| தீக்ஷ்ணஶப்தோऽஞ்ஜநாவபீடாப்யாஂ ஸஹ ஸம்பத்யதே| அவபீடோ நஸ்யபேதஃ| தீக்ஷ்ணகந்தோபஶிங்கநைஃ மரிசாதிசூர்ணாவக்ராணைஃ| வர்திப்ரயோகா தூமவர்திப்ரயோகாஃ| அத்ர லுப்தாதிஶப்தாத் அர்கரஶ்மிவிலோகநாதயோ கஹ்யந்தே| ததா ச- “தீக்ஷ்ணதூமாஞ்ஜநாக்ராணநாவநார்கவிலோகநைஃ| ப்ரவர்தயேத் க்ஷுதிஂ ஸக்தாம்”- இத்யாதி| க்ஷவஸக்திஂ சிக்காயா அப்ரவர்தநம்| கேசித்தீக்ஷ்ணாஞ்ஜநாவபீடாப்யாமிதி பதமஶ்ருஜோதாவர்த ஏவ மந்யந்தே ந க்ஷவஜே, அநௌபயிகத்வாத்தந்த்ராந்தரவிரோதாச்ச||௨௯||-
Adhikarana 30 (30) · Śloka 31
உத்காரஜே க்ரமோபேதஂ ஸ்நைஹிகஂ தூமமாசரேத் ||௩௦|| ஸுராஂ ஸௌவர்சலவதீஂ பீஜபூரரஸாந்விதாம் |௩௧|
उद्गारजे क्रमोपेतं स्नैहिकं धूममाचरेत् ||३०|| सुरां सौवर्चलवतीं बीजपूररसान्विताम् |३१|
🔊 Audio coming soon
உத்காரஜே க்ரமோபேதமித்யாதி| க்ரமோபேதஂ தூமநஸ்யகவலக்ரஹசிகித்ஸிதோக்தக்ரமஸஂயுக்தம்| கிமுத்காரஜே ஸ்நைஹிகஂ தூமமேவாசரேதுதாந்யதபீத்யாஹ- ஸுராமித்யாதி||௩௦||-
Adhikarana 31 (31) · Śloka 32
சர்த்யாகாதஂ யதாதோஷஂ ஸம்யக் ஸ்நேஹாதிபிர்ஜயேத் ||௩௧|| ஸக்ஷாரலவணோபேதமப்யங்கஂ சாத்ர தாபயேத் |௩௨|
छर्द्याघातं यथादोषं सम्यक् स्नेहादिभिर्जयेत् ||३१|| सक्षारलवणोपेतमभ्यङ्गं चात्र दापयेत् |३२|
🔊 Audio coming soon
சர்த்யாகாதமித்யாதி| சர்த்யாகாதஂ சர்த்யாகாதஜமுதாவர்தஂ, காரணேகார்யோபசாராத்| யதாதோஷஂ தோஷஸ்யாநதிக்ரமேண| ஆதிஶப்தாத் வமநாதயஃ| ஸக்ஷாரலவணோபேதம் ஈஷத்யவக்ஷாரஸைந்தவஸஂயுக்தஂ; யத்யபி தந்த்ராந்தரே தைலாப்யங்க உக்தஸ்ததாऽப்யத்ர வத்தஸம்ப்ரதாயாத்ததாப்யங்கஃ கார்யஃ| சகாராத் வ்யாயாமோபவாஸாதயோ கஹ்யந்தே| 'வம்யாகாதஂ' இதி கேசித் படந்தி||௩௧||
Adhikarana 32 (32-33) · Śloka 33
பஸ்திஶுத்திகராவாபஂ சதுர்குணஜலஂ பயஃ ||௩௨|| ஆவாரிநாஶாத் க்வதிதஂ பீதவந்தஂ ப்ரகாமதஃ | ரமயேயுஃ ப்ரியா நார்யஃ ஶுக்ரோதாவர்திநஂ நரம் ||௩௩||
बस्तिशुद्धिकरावापं चतुर्गुणजलं पयः ||३२|| आवारिनाशात् क्वथितं पीतवन्तं प्रकामतः | रमयेयुः प्रिया नार्यः शुक्रोदावर्तिनं नरम् ||३३||
🔊 Audio coming soon
பஸ்திஶுத்திகராவாபமித்யாதி| பஸ்திஶுத்திகராவாபஂ கூஷ்மாண்டகதணபஞ்சமூலாதிப்ரக்ஷேபம்| ப்ரக்ஷேபத்ரவ்யப்ரமாணஂ க்ஷீராஷ்டாஂஶேந| பயஃ க்ஷீரம்| ப்ரகாமதஃ ஸ்வேச்சயா நார்யஃ ஶுக்ரோதாவர்திநஂ நரஂ ரமயேயுஃ பஜேயுஃ| யதத்ர ரமணே ஸ்த்ரீணாஂ கர்த்ரீத்வேநாபிதாநஂ தத் ஶுக்ரோதாவர்திநோ ஹர்ஷாதிக்யஸஞ்ஜநநார்தம்| ப்ரியா மநோநுகூலாஃ| லுப்தசகாராத் தாம்ரசூடாதயஸ்தந்த்ராந்தரோக்தா க்ராஹ்யாஃ||௩௨-௩௩||
Adhikarana 33 (34) · Śloka 34
க்ஷுத்விகாதே ஹிதஂ ஸ்நிக்தமுஷ்ணமல்பஂ ச போஜநம் |௩௪|
क्षुद्विघाते हितं स्निग्धमुष्णमल्पं च भोजनम् |३४|
🔊 Audio coming soon
க்ஷுத்விகாதே ஹிதமித்யாதி| சகாராத் லக்வபி|௩௪|-
Adhikarana 34 (34) · Śloka 34
தஷ்ணாகாதே பிபேந்மந்தஂ யவாகூஂ வாऽபி ஶீதலாம் ||௩௪||
तृष्णाघाते पिबेन्मन्थं यवागूं वाऽपि शीतलाम् ||३४||
🔊 Audio coming soon
தஷ்ணாகாதே பிபேந்மந்தமித்யாதி| மந்தஃ ஸகதஶீதலஜலப்லுதாஃ ஸக்தவஃ| யவாகூரத்ர பேயா| அபிஶப்தாத் ஶீதலஜலாவகாஹபாநாதிகஂ க்ராஹ்யம்||௩௪||
Adhikarana 35 (35) · Śloka 35
போஜ்யோ ரஸேந விஶ்ராந்தஃ ஶ்ரமஶ்வாஸாதுரோ நரஃ |௩௫|
भोज्यो रसेन विश्रान्तः श्रमश्वासातुरो नरः |३५|
🔊 Audio coming soon
போஜ்யோ ரஸேநேத்யாதி| போஜ்யோ போஜயிதவ்யஃ ரஸேந மாஂஸரஸேந|௩௫|-
Adhikarana 36 (35) · Śloka 35
நித்ராகாதே பிபேத் க்ஷீரஂ ஸ்வப்யாச்சேஷ்டகதா நரஃ ||௩௫||
निद्राघाते पिबेत् क्षीरं स्वप्याच्चेष्टकथा नरः ||३५||
🔊 Audio coming soon
நித்ராகாதே பிபேத் க்ஷீரமித்யாதி| க்ஷீரஂ கோக்ஷீரஂ ந மாஹிஷஂ, ப்ரதாநகல்பநாஶ்ரயணாத் ஸமாநதந்த்ரதர்ஶநாச்ச| ததா ச தந்த்ராந்தரம்,- “நித்ராகாதே பிபேத் க்ஷீரஂ கோஸ்தநாததவா நரஃ”- இதி| இஷ்டகதா அநுகூலகதாஃ , ‘ஶணுயாத்’ இதி ஶேஷஃ| ‘இஷ்டகதாரதஃ’ இதி பாடாந்தரம்| ஸ்வப்யாத் நித்ராஂ கச்சேத்||௩௫||
Adhikarana 37 (36) · Śloka 36
ஆத்மாநாத்யேஷு ரோகேஷு யதாஸ்வஂ ப்ரயதேத ஹி | யச்ச யத்ர பவேத்ப்ராப்தஂ தச்ச தஸ்மிந் ப்ரயோஜயேத் ||௩௬||
आध्मानाद्येषु रोगेषु यथास्वं प्रयतेत हि | यच्च यत्र भवेत्प्राप्तं तच्च तस्मिन् प्रयोजयेत् ||३६||
🔊 Audio coming soon
உதாவர்தசிகித்ஸிதமபிதாயேதாநீஂ ததுபத்ரவசிகித்ஸிதமாஹ- ஆத்மாநாத்யேஷு ரோகேஷ்வித்யாதி| ஆத்மாநாத்யேஷு வேகாவரோதஜாதேஷு| ஆதிஶப்தாத் ஶூலபரிகர்திகாபுரீஷஸங்காதீநாஂ க்ரஹணம்| யதாஸ்வஂ யஸ்யாத்மாநாதேர்யதாத்மீயமௌஷதஂ வாதவ்யாத்யாதிசிகித்ஸிதோக்தஂ தேந ப்ரயதேத ப்ரயத்நஂ குர்வீத| அந்யதப்யுசிதஂ சிகித்ஸிதமாத்மாநாதிஷு கார்யமித்யாஹ- யச்சேத்யாதி| யதௌஷதஂ யஸ்மிந் ஆத்மாநாதௌ ப்ராப்தஂ யுக்தம்||௩௬||
Adhikarana 38 (37-40) · Śloka 41
வாயுஃ கோஷ்டாநுகோ ரூக்ஷைஃ கஷாயகடுதிக்தகைஃ | போஜநைஃ குபிதஃ ஸத்ய உதாவர்தஂ கரோதி ஹி ||௩௭|| வாதமூத்ரபுரீஷாஸக்கபமேதோவஹாநி வை | ஸ்ரோதாஂஸ்யுதாவர்தயதி புரீஷஂ சாதிவர்தயேத் ||௩௮|| ததோ ஹத்பஸ்திஶூலார்தோ கௌரவாருசிபீடிதஃ | வாதமூத்ரபுரீஷாணி கச்ச்ரேண குருதே நரஃ ||௩௯|| ஶ்வாஸகாஸப்ரதிஶ்யாயதாஹமோஹவமிஜ்வராந் | தஷ்ணாஹிக்காஶிரோரோகமநஃஶ்ரவணவிப்ரமாந் ||௪௦|| லபதே ச பஹூநந்யாந் விகாராந் வாதகோபஜாந் |௪௧|
वायुः कोष्ठानुगो रूक्षैः कषायकटुतिक्तकैः | भोजनैः कुपितः सद्य उदावर्तं करोति हि ||३७|| वातमूत्रपुरीषासृक्कफमेदोवहानि वै | स्रोतांस्युदावर्तयति पुरीषं चातिवर्तयेत् ||३८|| ततो हृद्बस्तिशूलार्तो गौरवारुचिपीडितः | वातमूत्रपुरीषाणि कृच्छ्रेण कुरुते नरः ||३९|| श्वासकासप्रतिश्यायदाहमोहवमिज्वरान् | तृष्णाहिक्काशिरोरोगमनःश्रवणविभ्रमान् ||४०|| लभते च बहूनन्यान् विकारान् वातकोपजान् |४१|
🔊 Audio coming soon
‘அபத்யபோஜநாச்சாபி வக்ஷ்யதே ச ததாऽபரஃ’ இதி யதுக்தஂ தஸ்யாவஸரஃ- வாயுரித்யாதி| கோஷ்டாநுகோ வாயுரத்ர அபாநஃ, ஸமாநதந்த்ரதர்ஶநாத்| தஸ்ய லக்ஷணமாஹ- வாதேத்யாதி| உதாவர்தயதி ஊர்த்வாமாவர்தயதி, அதோவஹாநி ஸ்ரோதாஂஸ்யூர்த்வவஹாநி கரோதீத்யர்தஃ| புரீஷஂ சாதிவர்தயேதிதி, உஷ்ட்ராதிபுரீஷவத் கடிநஂ குர்யாதித்யர்தஃ| ததஃ தஸ்மாத்தேதோஃ| விப்ரமோ வ்யாபத்விஶேஷஃ| அந்யாந் ஆத்மாநப்ரத்யாத்மாநாதீந்||௩௭-௪௦||-
Adhikarana 39 (41) · Śloka 42
தஂ தைலலவணாப்யக்தஂ ஸ்நிக்தஂ ஸ்விந்நஂ நிரூஹயேத் ||௪௧|| தோஷதோ பிந்நவர்சஸ்கஂ புக்தஂ சாப்யநுவாஸயேத் |௪௨|
तं तैललवणाभ्यक्तं स्निग्धं स्विन्नं निरूहयेत् ||४१|| दोषतो भिन्नवर्चस्कं भुक्तं चाप्यनुवासयेत् |४२|
🔊 Audio coming soon
தஸ்ய சிகித்ஸிதமாஹ- தஂ தைலேத்யாதி| தம் உதாவர்திநம்| தோஷத இத்யாதி| பிந்நவர்சஸ்கஂ நிரூஹபிந்நபுரீஷஂ புருஷஂ தோஷமபேக்ஷ்ய புக்தவந்தமநுவாஸயேதிதி ஸம்பந்தஃ| கேசிதத்ராநுவாஸநஂ நிருஹாதியோகவ்யாபத்ப்ரஶமநார்தஂ மந்யந்தே; தந்ந, ஸமாநதந்த்ரவிரோதாத்; ததா ச,- “உதாவர்தே த்வபத்யோத்தே ஸுநிரூடஂ ததோ பிஷக்| யதாதோஷஂ புக்தவந்தமாஶு சைவாநுவாஸயேத்”- இதி| கேசித் ‘பிந்நவர்சஸ்கஂ’ இத்யத்ர ‘பிந்நவர்சாஂஸி’ இதி படித்வா அநுலோமநீயாநி புக்தவந்தமிதி வ்யாக்யாநயந்தி||௪௧||-
Adhikarana 40 (42) · Śloka 43
ந சேச்சாந்திஂ வ்ரஜத்யேவமுதாவர்தஃ ஸுதாருணஃ ||௪௨|| அதைநஂ பஹுஶஃ ஸ்விந்நஂ யுஞ்ஜ்யாத் ஸ்நேஹவிரேசநைஃ |௪௩|
न चेच्छान्तिं व्रजत्येवमुदावर्तः सुदारुणः ||४२|| अथैनं बहुशः स्विन्नं युञ्ज्यात् स्नेहविरेचनैः |४३|
🔊 Audio coming soon
நிரூஹாநுவாஸநாப்யாமப்யப்ரஶாம்யத்யுதாவர்தே சிகித்ஸிதமாஹ- ந சேச்சாந்திமித்யாதி| ஏவஂ பூர்வோக்தவிதிநா| ஏநம் உதாவர்திநம்| ஸ்விந்நஂ ஸ்நிக்தஸ்விந்நம், ஆதிலோபாத்| ஸ்நேஹவிரேசநைரேரண்டதைலாதிபிஃ||௪௨||-
Adhikarana 41 (43-44) · Śloka 44
பாயயேத த்ரிவத்பீலுயவாநீரம்லபாசநைஃ ||௪௩|| ஹிங்குகுஷ்டவசாஸ்வர்ஜிவிடங்கஂ வா த்விருத்தரம் | யோகாவேதாவுதாவர்தஂ ஶூலஂ சாநிலஜஂ ஹதஃ ||௪௪||
पाययेत त्रिवृत्पीलुयवानीरम्लपाचनैः ||४३|| हिङ्गुकुष्ठवचास्वर्जिविडङ्गं वा द्विरुत्तरम् | योगावेतावुदावर्तं शूलं चानिलजं हतः ||४४||
🔊 Audio coming soon
அபத்யஜோதாவர்தே யோகத்வயமாஹ- பாயயேதேத்யாதி| பீலுஃ உஷ்ட்ரப்ரியோ குடபலஃ, பாதாநகே ‘பீலு’ இதி ப்ரஸித்தஃ| அம்லபாசநைஃ அம்லஂ காஞ்ஜிகஂ, பாசநாநி சித்ரகாதீநி, தைஃ ஸஹ பாயயேதித்யர்தஃ| த்ரிவதாதிஃ ஏகோ யோகஃ, ஹிங்க்வாதிஸ்து த்விதீயஃ| ஸ்வர்ஜீ ஸ்வர்ஜிகாக்ஷாரஃ| த்விருத்தரமிதி ஆத்யாச்ச த்ரவ்யாதுத்தரோத்தரஂ த்ரவ்யஂ த்விகுணஂ க்ராஹ்யம்| த்விருத்தரமிதி பதஂ ந பூர்வயோகே ஸம்பந்தநீயஂ, ‘த்விருத்தரா ஹிங்குவசா ஸகுஷ்டா’ இத்யாதிநா தந்த்ராந்தரே தர்ஶிதத்வாத்| யவாநீரித்யத்ர யவாகூமிதி கேசித் படந்தி| அபரே ‘அம்லபாசநைஃ’ இத்யத்ர 'அம்லபாநகைஃ' இதி படித்வா அம்லத்ரவைரிதி வ்யாக்யாநயந்தி||௪௩-௪௪||
Adhikarana 42 (45) · Śloka 46
தேவதார்வக்நிகௌ குஷ்டஂ ஶுண்டீஂ பத்யாஂ பலங்கஷாம் | பௌஷ்கராணி ச மூலாநி தோயஸ்யர்தாடகே பசேத் ||௪௫|| பாதாவஶிஷ்டஂ தத் பீதமுதாவர்தமபோஹதி |௪௬|
देवदार्वग्निकौ कुष्ठं शुण्ठीं पथ्यां पलङ्कषाम् | पौष्कराणि च मूलानि तोयस्यर्धाढके पचेत् ||४५|| पादावशिष्टं तत् पीतमुदावर्तमपोहति |४६|
🔊 Audio coming soon
தேவதார்வக்நிகாவித்யாதி| அக்நிகஃ அஜமோதா| பத்யா ஹரீதகீ| பலங்கஷா குக்குலுஃ| அர்தாடகஂ த்வாத்ரிஂஶத்பலாநி, பாதாவஶிஷ்டம் அஷ்டபலப்ரமிதஂ, வத்தவைத்யவ்யவஹாராத்தந்த்ராந்தரதர்ஶநாச்ச| ததா ச தந்த்ராந்தரே உக்தம்,- "குஷ்டஂ பலங்கஷாஂ பத்யாஂ ஶுண்டீஂ தார்வக்நிபுஷ்கரம்| த்வாத்ரிஂஶதா தோயபலைஃ பக்த்வா பாதாவஶேஷிதம்| பாயயேத்"- இத்யாதி| யத்யபி ‘க்வாதஸ்யாஞ்ஜலிரிஷ்யதே’ இதி பரிபாஷா வித்யதே, ததாऽபி மாநாநுக்தௌ பரிபாஷாஶ்ரயணஂ ந புநருக்தே மாநே| கேசிதர்தாடகஂ சதுஃஷஷ்டிபலாநி மந்யந்தே, தே ச ஷோடஶபலோந்மிதஂ க்வாதஂ பாயயந்தி; அபரே க்வாதபாஹுல்யாத் க்ரமஶஃ க்வாதபாநமிச்சந்தி ந புநரேகஸ்மிந்நேவ திவஸே; தந்ந, ஸமாநதந்த்ரவிரோதாத்||௪௫||-
Adhikarana 43 (46-47) · Śloka 47
மூலகஂ ஶுஷ்கமார்த்ரஂ ச வர்ஷாபூஃ பஞ்சமூலகம் ||௪௬|| ஆரேவதபலஂ சாப்ஸு பக்த்வா தேந கதஂ பசேத் | தத் பீயமாநஂ ஶாஸ்த்யுக்ரமுதாவர்தமஶேஷதஃ ||௪௭||
मूलकं शुष्कमार्द्रं च वर्षाभूः पञ्चमूलकम् ||४६|| आरेवतफलं चाप्सु पक्त्वा तेन घृतं पचेत् | तत् पीयमानं शास्त्युग्रमुदावर्तमशेषतः ||४७||
🔊 Audio coming soon
உதாவர்தே பாநார்தஂ கதமாஹ- மூலகமித்யாதி| ஶுஷ்கமிதி மூலார்த்ரகயோர்விஶேஷணம்| வர்ஷாபூஃ புநர்நவா| பஞ்சமூலகஂ பில்வாதிபஞ்சமூலம்| ஆரேவதபலஂ கிரிமாலகபலம்| பக்த்வேதி க்வாதபாகபரிபாஷயா| தேந க்வாதேந| ஶாஸ்தி ஹந்தீத்யர்தஃ||௪௬-௪௭||
Adhikarana 44 (48) · Śloka 48
வசாமதிவிஷாஂ குஷ்டஂ யவக்ஷாரஂ ஹரீதகீம் | கஷ்ணாஂ நிர்தஹநீஂ சாபி பிபேதுஷ்ணேந வாரிணா ||௪௮||
वचामतिविषां कुष्ठं यवक्षारं हरीतकीम् | कृष्णां निर्दहनीं चापि पिबेदुष्णेन वारिणा ||४८||
🔊 Audio coming soon
வசாமதிவிஷாமித்யாதி| நிர்தஹநீ அக்நிமந்தஃ, கணிகாரிகேத்யந்யே||௪௮||
Adhikarana 45 (49) · Śloka 50
இக்ஷ்வாகுமூலஂ மதநஂ விஶல்யாதிவிஷே வசாம் | குஷ்டஂ கிண்வாக்நிகௌ சைவ பிபேத்துல்யாநி பூர்வவத் ||௪௯|| மூத்ரேண தேவதார்வக்நித்ரிபலாபஹதீஃ பிபேத் |௫௦|
इक्ष्वाकुमूलं मदनं विशल्यातिविषे वचाम् | कुष्ठं किण्वाग्निकौ चैव पिबेत्तुल्यानि पूर्ववत् ||४९|| मूत्रेण देवदार्वग्नित्रिफलाबृहतीः पिबेत् |५०|
🔊 Audio coming soon
இக்ஷ்வாகுமூலமித்யாதி| இக்ஷ்வாகுஃ கடுதும்பீ| விஶல்யா காஷ்டபாடலா, இந்த்ரவாருணீத்யந்யே| கிண்வஂ ஸுராபீஜஂ; அக்நிகஃ அஜமோதா| பூர்வவதிதி உஷ்ணோதகேநேத்யர்தஃ| மூத்ரேண கோமூத்ரேண| அக்நிஃ சித்ரகஃ||௪௯||
Adhikarana 46 (50) · Śloka 51
யவப்ரஸ்தஂ பலைஃ ஸார்தஂ கண்டகார்யா ஜலாடகே ||௫௦|| பக்த்வாऽர்தப்ரஸ்தஶேஷஂ து பிபேத்திங்குஸமந்விதம் |௫௧|
यवप्रस्थं फलैः सार्धं कण्टकार्या जलाढके ||५०|| पक्त्वाऽर्धप्रस्थशेषं तु पिबेद्धिङ्गुसमन्वितम् |५१|
🔊 Audio coming soon
யவப்ரஸ்தமித்யாதி| கண்டகாரீபலயவயோஃ ஸமுதிதேந ஸமபாகேந ப்ரஸ்தஂ ஷோடஶபலாநி| ஜலாடகஂ தோயஸ்ய சதுஃஷஷ்டிபலாநி, வத்தவைத்யவ்யவஹாராதத்ர தோயத்வைகுண்யபரிபாஷா நாத்ரியதே| அர்தப்ரஸ்தஶேஷம் அஷ்டௌ பலாநி| அத்ர க்வாதஸ்யாஷ்டௌ பலாநி பஹுத்வாத் கதஂ பாதவ்யாநீதி நாஶங்கநீயஂ, "ஷயஸ்த்வேவ ஜாநந்தி த்ர்வ்யஸஂயோகஜஂ பலம்"- இத்யுக்தேஃ| யே து பூர்வோக்ததேவதார்வாதிபாநவதத்ராபி தோயஸ்ய மாநாதிக்யமிச்சந்தி, தே கண்டகாரிபலாந்யபி ப்ரஸ்தப்ரமிதாநி கஹ்ணந்தி| கேசித் ‘யவப்ரஸ்தஂ பலே த்வே ச கண்டகார்யா’ இதி படந்தி||௫௦||-
Adhikarana 47 (51) · Śloka 52
மதநாலாபுபீஜாநி பிப்பலீஂ ஸநிதிக்திகாம் ||௫௧|| ஸஞ்சூர்ண்ய ப்ரதமேந்நாட்யா விஶத்யேதத்யதா குதம் |௫௨|
मदनालाबुबीजानि पिप्पलीं सनिदिग्धिकाम् ||५१|| सञ्चूर्ण्य प्रधमेन्नाड्या विशत्येतद्यथा गुदम् |५२|
🔊 Audio coming soon
மதநாலாபுபீஜாநீத்யாதி| மதநஂ மதநபலஂ, தஸ்ய பீஜாநி வைதரணஸஂவாதாத்| ததா ச தத்வசஃ,- "மதநாலாபுநோர்பீஜஂ கண்டகாரீகணாந்விதம்"- இத்யாதி| நிதிக்திகா கண்டகாரீ| ஏதாநி ஸஞ்சூர்ண்ய நாட்யா ப்ரதமேத் முகாதிவாயுநா கத்வா குதே ப்ரேரயேத்||௫௧||-
Adhikarana 48 (52-53) · Śloka 53
சூர்ணஂ நிகும்பகம்பில்லஶ்யாமேக்ஷ்வாக்வக்நிகோத்பவம் ||௫௨|| கதவேதநமாகத்யோர்லவணாநாஂ ச ஸாதயேத் | கவாஂ மூத்ரேண தா வர்தீஃ காரயேத்து குதாநுகாஃ | ஸத்யஃ ஶர்மகராவேதௌ யோகாவமதஸம்மதௌ ||௫௩||
चूर्णं निकुम्भकम्पिल्लश्यामेक्ष्वाक्वग्निकोद्भवम् ||५२|| कृतवेधनमागध्योर्लवणानां च साधयेत् | गवां मूत्रेण ता वर्तीः कारयेत्तु गुदानुगाः | सद्यः शर्मकरावेतौ योगावमृतसम्मतौ ||५३||
🔊 Audio coming soon
சூர்ணமித்யாதி| நிகும்போ தந்தீவக்ஷஃ, கம்பில்லஃ ரோசநிகா, ஶ்யாமா அருணமூலா த்ரிவத், இக்ஷ்வாகுஃ கடுதும்பீ, அக்நிகஃ அஜமோதா, கதவேதநஂ கோஶாதகீபேதஃ, மாகதீ பிப்பலீ, லவணாநி ஸைந்தவாதீநி, குதாநுகா குதப்ரவேஶயோக்யப்ரமாணா| ஶர்மகரௌ ஸுககரௌ| ஏதௌ யோகாவிதி மதநாதிசூர்ணப்ரதமநயோகவர்தியோகௌ| அமதஸம்மிதௌ அமததுல்யௌ, ஜீவநீயாத்மகத்வாத்| வர்திகல்பநாஂ கதயதி- நிகும்பாதீநாஂ சூர்ணஂ கோமூத்ரேண பக்த்வா கநே ஶீதீபூதே ச ஸதி வர்தீஃ காரயேத்||௫௨-௫௩||
Adhikarana puShpikA · Śloka 55
இதி ஸுஶ்ருதஸஂஹிதாயாமுத்தரதந்த்ராந்தர்கதே காயசிகித்ஸாதேந்த்ரே உதாவர்தப்ரதிஷேதோ நாம (ஸப்ததஶோऽத்யாயஃ, ஆதிதஃ) பஞ்சபஞ்சாஶத்தமோऽத்யாயஃ ||௫௫||
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते कायचिकित्सातेन्त्रे उदावर्तप्रतिषेधो नाम (सप्तदशोऽध्यायः, आदितः) पञ्चपञ्चाशत्तमोऽध्यायः ||५५||
🔊 Audio coming soon
இதி ஶ்ரீடல்ஹ(ஹ்ல)ணவிரசிதாயாஂ நிபந்தஸங்க்ரஹாக்யாயாஂ ஸுஶ்ருதவ்யாக்யாயாமுத்தரதந்த்ரே உதாவர்தப்ரதிஷேதோ நாம பஞ்சபஞ்சாஶத்தமோऽத்யாயஃ||௫௫||