Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
அதாத உந்மாதப்ரதிஷேதமத்யாயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ ||௧|| யதோவாச பகவாந் தந்வந்தரிஃ ||௨||
अथात उन्मादप्रतिषेधमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
அபஸ்மாரப்ரதிஷேதாநந்தரஂ மநோகதஸாம்யாத் துல்யசிகித்ஸிதத்வாதுந்மாதப்ரதிஷேதாரம்பஃ- அதாத இத்யாதி| அதாத இத்யாதிகஂ பூர்வவத்வ்யாக்யேயம்||௧-௨||
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
மதயந்த்யுத்த(த்க)தா தோஷா யஸ்மாதுந்மார்கமாஶ்ரிதாஃ | மாநஸோऽயமதோ வ்யாதிருந்மாத இதி கீர்திதஃ ||௩||
मदयन्त्युद्ध(द्ग)ता दोषा यस्मादुन्मार्गमाश्रिताः | मानसोऽयमतो व्याधिरुन्माद इति कीर्तितः ||३||
🔊 Audio coming soon
இதாநீமுந்மாதஂ நிர்வக்தி- மதயந்தீத்யாதி| மதயந்தி மநோப்ரமணஂ குர்வந்தி| உத்ததா உபசிதாஃ| அந்யே ‘உத்கதா’ இதி படந்தி; தத்ர உத்க்தா உத்வத்தா உந்மார்கமாகதா மநோவஹாநி ஸ்ரோதாஂஸி ப்ராப்தாஃ| யத்ததயப்ரதூஷணஂ சேதோமோஹநஂ ச தந்த்ராந்தரே ப்ரோக்தஂ, ததத்ர உந்மார்கமாகதா இத்யநேந ததா மதயந்தீத்யநேந ச ஸங்கஹீதமிதி பதங்நோக்தம்| அபஸ்மாரோக்ததோஷப்ரகோபஹேதவ உந்மாதேऽபி ஸாந்நித்யாத்போத்தவ்யா இதி ஶ்ரீஜேஜ்ஜடாசார்யஃ| உந்மாதஹேதவஸ்தந்த்ராந்தரே யதா- “விருத்ததுஷ்டாஶுசிபோஜநாநி ப்ரகர்ஷணஂ தேவகுருத்விஜாநாம்| உந்மாதஹேதுர்பயஹர்ஷபூர்வோ மநோபிகாதோ விஷமாஶ்ச சேஷ்டாஃ” (ச. சி. ௧) இதி| ப்ரவத்தா தோஷா மநோவஹஸ்ரோதாஂஸி ப்ராப்தாஃ ஸந்தோ யஸ்மாந்மநோ ப்ரமயந்தி, அதோऽயஂ மாநஸோ வ்யாதிரிதி ஸம்பந்தஃ||௩||
Adhikarana 3 (4-5) · Śloka 5
ஏகைகஶஃ ஸமஸ்தைஶ்ச தோஷைரத்யர்தமூர்ச்சிதைஃ | மாநஸேநா ச துஃகேந ஸ பஞ்சவித உச்யதே ||௪|| விஷாத்பவதி ஷஷ்டஶ்ச யதாஸ்வஂ தத்ர பேஷஜம் | ஸ சாப்ரவத்தஸ்தருணோ மதஸஞ்ஜ்ஞாஂ பிபர்தி ச ||௫||
एकैकशः समस्तैश्च दोषैरत्यर्थमूर्च्छितैः | मानसेना च दुःखेन स पञ्चविध उच्यते ||४|| विषाद्भवति षष्ठश्च यथास्वं तत्र भेषजम् | स चाप्रवृद्धस्तरुणो मदसञ्ज्ञां बिभर्ति च ||५||
🔊 Audio coming soon
தோஷைர்மநோதுஃகேந ச பஞ்சவிதமுந்மாதமாஹ- ஏகைகஶஃ ஸமஸ்தைஶ்சேத்யாதி| ஏகைகஶோ தோஷைஃ த்ரயஃ, ஸமஸ்தைர்தோஷைஃ ஏகஃ, மாநஸதோஷதுஃகேந சைகஃ, ஏவஂ ஸ உந்மாதஃ பஞ்சவித உச்யதே| நநு, விஷஜோऽபி ஷஷ்டோऽஸ்தி தத் கிமிதி ஸோऽபி ஸ பஞ்சவித இத்யத்ரைவ ந நிர்திஷ்டஃ? உச்யதே- தஸ்ய பிந்நசிகித்ஸிதத்வாத் பதங்நிர்தேஶஃ| அத ஏவாஹ- யதாஸ்வஂ தத்ர பேஷஜமிதி| ஸ சாப்ரவத்த இத்யாதி|- ஸ உந்மாதஃ, அப்ரவத்தஃ அல்பலிங்கஃ, தருணஃ அல்பமாத்ரஃ| கைஶ்சிந்மதஶப்தேந மத்யஸ்ய ப்ரதமோ வேக உச்யதே , தே து ரோகமேவ ரோககாரணஂ மந்யந்தே| அத்ர தூத்பந்நமாத்ரஸ்யால்பலிங்கஸ்ய சோந்மாதஸ்ய மதஸஞ்ஜ்ஞா||௪-௫||
Adhikarana 4 (6-7) · Śloka 7
மோஹோத்வேகௌ ஸ்வநஃ ஶ்ரோத்ரே காத்ராணாமபகர்ஷணம் | அத்யுத்ஸாஹோऽருசிஶ்சாந்நே ஸ்வப்நே கலுஷபோஜநம் ||௬|| வாயுநோந்மதநஂ சாபி ப்ரமஶ்சக்ரகதஸ்ய வா | யஸ்ய ஸ்யாதசிரேணைவ உந்மாதஂ ஸோऽதிகச்சதி ||௭||
मोहोद्वेगौ स्वनः श्रोत्रे गात्राणामपकर्षणम् | अत्युत्साहोऽरुचिश्चान्ने स्वप्ने कलुषभोजनम् ||६|| वायुनोन्मथनं चापि भ्रमश्चक्रगतस्य वा | यस्य स्यादचिरेणैव उन्मादं सोऽधिगच्छति ||७||
🔊 Audio coming soon
இதாநீஂ பூர்வரூபமாஹ- மோஹோத்வேகாவித்யாதி| மோஹோ மநஸோ வைசித்த்யம்| ஸ்வநஃ ஶ்ரோத்ரே கர்ணயோஃ ஶப்தஃ| காத்ராணாமபகர்ஷணஂ துர்பலீபவநம்| கலுஷபோஜநஂ ஸமலபோஜநம்| வாயுநோந்மதநம் ஆகுலீகரணஂ, ‘ஹதயஸ்ய’ இதி ஶேஷஃ| சக்ரகதஸ்ய வேத்யத்ர வாஶப்த இவார்தே, தேந குலாலசக்ரஸ்திதஸ்யேவ ப்ரம இத்யர்தஃ| யஸ்ய புருஷஸ்ய மோஹோத்வேகாதிகஂ ஸ்யாத், ஸோऽசிரேணைவ உந்மாதமதிகச்சதி ப்ராப்நோதீதி ஸம்பந்தஃ| அசிரேணைவ உந்மாதமித்யத்ர சந்தோபங்கபயாதஸஂஹிதாநிர்தேஶஃ||௬-௭||
Adhikarana 5 (8) · Śloka 8
ரூக்ஷச்சவிஃ பருஷவாக்தமநீததோ வா ஶீதாதுரஃ கஶதநுஃ ஸ்புரிதாங்கஸந்திஃ | ஆஸ்போடயத்யடதி காயதி நத்யஶீலோ விக்ரோஶதி ப்ரமதி சாப்யநிலப்ரகோபாத் ||௮||
रूक्षच्छविः परुषवाग्धमनीततो वा शीतातुरः कृशतनुः स्फुरिताङ्गसन्धिः | आस्फोटयत्यटति गायति नृत्यशीलो विक्रोशति भ्रमति चाप्यनिलप्रकोपात् ||८||
🔊 Audio coming soon
பூர்வரூபாநந்தரஂ வாதஜமுந்மாதமாஹ- ரூக்ஷச்சவிரித்யாதி| பருஷவாக் கர்கஶவசநஃ| தமநீததஃ ஸிராவ்யாப்தஃ| ஶீதாதுரஃ ஶீதபீடித இத்யர்தஃ| ‘ஶ்வாஸாதுர’ இத்யந்யே படந்தி| விக்ரோஶதி ரோதிதி| ப்ரமதி கம்பதே, அடதீத்யநேந சலநஸ்யோக்தத்வாத்| கேசித் ரூக்ஷச்சவிரித்யாதிஶ்லோகார்தஂ ந படந்தி; ஜேஜ்ஜடாசார்யாஸ்து ரூக்ஷச்சவிரித்யாதி ஶ்லோகார்தஂ படந்தி, அநிலாதிதி ஸித்தே அநிலப்ரகோபாதிதி ப்ரகோபக்ரஹணாத் பாருஷ்யகார்கஶ்யாருணவர்ணதா ஜீர்ணே பலவத்த்வஂ ச கஹ்யதே இதி வ்யாக்யாநயந்தி||௮||
Adhikarana 6 (9) · Śloka 9
தட்ஸ்வேததாஹபஹுலோ பஹுபுக்விநித்ரஶ்சாயாஹிமாநிலஜலாந்தவிஹாரஸேவீ | தீக்ஷ்ணோ ஹிமாம்புநிசயேऽபி ஸ வஹ்நிஶங்கீ பித்தாத்திவா நபஸி பஶ்யதி தாரகாஶ்ச ||௯||
तृट्स्वेददाहबहुलो बहुभुग्विनिद्रश्छायाहिमानिलजलान्तविहारसेवी | तीक्ष्णो हिमाम्बुनिचयेऽपि स वह्निशङ्की पित्ताद्दिवा नभसि पश्यति तारकाश्च ||९||
🔊 Audio coming soon
பித்தோந்மாதமாஹ- தட்ஸ்வேதேத்யாதி| தட்ஸ்வேததாஹபஹுல இதி பஹுலஶப்தஃ தடாதிபிஃ ப்ரத்யேகஂ ஸம்பத்யதே| ஸேவீஶப்தஃ சாயாதிபிஃ ஸம்பத்யதே| ஜலாந்தவிஹாரஸேவீதி பாநீயஸமீபவிசரணஶீல இத்யர்தஃ| தீக்ஷ்ணஃ கோபநஃ| அபி சேதி சகாராத் பீதநயநத்வாதி விஜ்ஞேயம்| திவா திநே| நபஸி ஆகாஶே||௯||
Adhikarana 7 (10) · Śloka 10
சர்த்யக்நிஸாதஸதநாருசிகாஸயுக்தோ யோஷித்விவிக்தரதிரல்பமதிப்ரசாரஃ | நித்ராபரோऽல்பகதநோऽல்பபுகுஷ்ணஸேவீ ராத்ரௌ பஶஂ பவதி சாபி கபப்ரகோபாத் ||௧௦||
छर्द्यग्निसादसदनारुचिकासयुक्तो योषिद्विविक्तरतिरल्पमतिप्रचारः | निद्रापरोऽल्पकथनोऽल्पभुगुष्णसेवी रात्रौ भृशं भवति चापि कफप्रकोपात् ||१०||
🔊 Audio coming soon
கபோந்மாதமாஹ- சர்த்யக்நீத்யாதி| அக்நிஸாதஃ அக்நிமாந்த்யம்| ஸதநம் அங்காநாமநுத்ஸாஹஃ| யோஷித்ஸு விவிக்தே ஏகாந்தே ச ரதிர்யஸ்ய ஸ யோஷித்விவிக்தரதிஃ| அல்பமதிப்ரசார இதி அல்பமதிரல்பப்ரசாரஶ்ச| அல்பகதநஃ அல்பபாஷணஃ| ராத்ரௌ பஶஂ பவதி சேதி சகாரோ ராத்ரௌ இத்யஸ்யாக்ரே த்ரஷ்டவ்யஃ, தேந ராத்ரௌ புக்தே ச பஶஂ பவதீதி ஸித்தம்| அபிஶப்தாச்ச நகாதிஶௌக்ல்யாதிகஂ ஜ்ஞேயம்||௧௦||
Adhikarana 8 (11) · Śloka 11
ஸர்வாத்மகே பவநபித்தகபா யதாஸ்வஂ ஸஂஹர்ஷிதா இவ ச லிங்கமுதீரயந்தி ||௧௧||
सर्वात्मके पवनपित्तकफा यथास्वं संहर्षिता इव च लिङ्गमुदीरयन्ति ||११||
🔊 Audio coming soon
ஸாந்நிபாதிகமாஹ- ஸர்வாத்மகே இத்யாதி| ஸர்வாத்மகே ஸாந்நிபாதிகே உந்மாதே பவநபித்தகபாஃ ஸஂஹர்ஷிதா இவ யதாஸ்வஂ லிங்கமுதீரயந்தீதி ஸம்பந்தஃ| ஸஂஹர்ஷிதா இவேதி ஸ்பர்தாவந்த இவ ஸர்வேऽப்யதிஶயேந குபிதா இத்யர்தஃ| அயஂ பாடோ நிபந்தகாரைஃ படிதோ வ்யாக்யாதஶ்ச| அந்யே த்வேவஂ படந்தி,- ‘ஸர்வாத்மகே த்ரிபிரபி வ்யதிமிஶ்ரிதாநி ரூபாணி வாதகபபித்தகதாநி வித்யாத்| ஸம்பூர்ணலக்ஷணமஸாத்யமுதாஹரந்தி ஸர்வாத்மகஂ க்வசிதபி ப்ரவதந்தி ஸாத்யம்’ இதி| அயஂ ச ஶ்ரீஜேஜ்ஜடேந ஏகீயமதேந தர்ஶிதோ ந து வ்யாக்யாதஃ, தஸ்மாதேகீயமதேநைவாஸ்ய ஸம்பந்தஃ கத்யதே| ப்ரத்யேகஂ வாதாதிகதாநி ரூபாணி வ்யதிமிஶ்ரிதாநி ஸர்வாத்மகே உந்மாதே வித்யாதிதி ஸம்பந்தஃ| ஏவஂ ஸம்பந்தே த்ரிபிரபீத்யநேந கிஂ ப்ரயோஜநம்? உச்யதே- த்ரிபிரபி ஸ்வஹேதுபிஃ குபிதைரிதி ஜ்ஞாபநார்தம்| அஸ்யாக்ரே த ஏவஂ படந்தி ‘ஸம்பூர்ணலக்ஷணமஸாத்யமுதாஹரந்தி ஸர்வாத்மகஂ க்வசிதபி ப்ரதிஶந்தி ஸாத்யம்’ இதி||௧௧||
Adhikarana 9 (12) · Śloka 12
சௌரைர்நரேந்த்ரபுருஷைரரிபிஸ்ததாऽந்யைர்வித்ராஸிதஸ்ய தநபாந்தவஸங்க்ஷயாத்வா | காடஂ க்ஷதே மநஸி ச ப்ரியயா ரிரஂஸோர்ஜாயேத சோத்கடதரோ மநஸோ விகாரஃ ||௧௨||
चौरैर्नरेन्द्रपुरुषैररिभिस्तथाऽन्यैर्वित्रासितस्य धनबान्धवसङ्क्षयाद्वा | गाढं क्षते मनसि च प्रियया रिरंसोर्जायेत चोत्कटतरो मनसो विकारः ||१२||
🔊 Audio coming soon
மநோதுஃகஜமுந்மாதஂ ப்ரதிபாதயிதுகாமஃ பூர்வஂ மநஸோ துஃககராந் ஹேதூந் விகாரோத்பத்திஸஹிதாநாஹ- சௌரைரித்யாதி| அரிபிஃ ஶத்ருபிஃ ததாऽந்யைரிதி அதிஶயரௌத்ரைஃ அகாரணவைரிபிஃ ஶார்தூலாதிபிர்வா| காடம் அத்யர்தஂ, க்ஷதே பீடிதே, ப்ரியயா ரிரஂஸோஃ ப்ரியயா ஸஹ ரந்துமிச்சோஃ; ‘தஸ்யா அப்ராப்தௌ’ இத்யத்யாஹார்யம்| மநஸி காடஂ க்ஷதே இதி போத்யம்| மநஸோ விகாரோ மாநஸ உந்மாதஃ||௧௨||
Adhikarana 10 (13) · Śloka 13
சித்ரஂ ஸ ஜல்பதி மநோநுகதஂ விஸஞ்ஜ்ஞோ காயத்யதோ ஹஸதி ரோதிதி மூடஸஞ்ஜ்ஞஃ |௧௩|
चित्रं स जल्पति मनोनुगतं विसञ्ज्ञो गायत्यथो हसति रोदिति मूढसञ्ज्ञः |१३|
🔊 Audio coming soon
தஸ்ய லக்ஷணமாஹ- சித்ரமித்யாதி| சித்ரஂ நாநாப்ரகாரம்| மநோநுகதமிதி யதேவாஸ்ய மநஸி ஸ்திதஂ ததபுத்திபூர்வகஂ யத்கிஞ்சிதேவ ஜல்பதி| மநோநுகதஂ விஸஞ்ஜ்ஞோ காயதி உத்ப்ராந்தஸ்மதித்வாத்விஸஞ்ஜ்ஞோ காயதி; விஸஞ்ஜ்ஞோ விபரீதஸஞ்ஜ்ஞஃ, நது விகதஸஞ்ஜ்ஞஃ, பாஷணகாநாதிகரணாத்| மூடஸஞ்ஜ்ஞ இதி ச பதஂ ஹேதுபலபாவேந ஸமர்தநீயம் |௧௩|
Adhikarana 11 (13) · Śloka 13
ரக்தேக்ஷணோ ஹதபலேந்த்ரியபாஃ ஸுதீநஃ ஶ்யாவாநநோ விஷகதேऽத பவேத் பராஸுஃ ||௧௩||
रक्तेक्षणो हतबलेन्द्रियभाः सुदीनः श्यावाननो विषकृतेऽथ भवेत् परासुः ||१३||
🔊 Audio coming soon
விஷோந்மாதமாஹ- ரக்தேக்ஷண இத்யாதி| ஹதபலேந்த்ரியபா இதி பலம் உத்ஸாஹோபசயலக்ஷணம், இந்த்ரியாணி சக்ஷுராதீநி, பாஃ காந்திஃ| அந்யே து ‘ஹதபலேந்த்ரியவாக்’ இதி படந்தி, வ்யாக்யாநயந்தி ச- வாகித்யுபாதாநம் அத்யர்தஂ வாகுபகாதஸூசநார்தம், அந்யதேந்த்ரிக்ரஹணேநைவ ஸித்தேஃ| ஸுதீநஃ ஸுஷ்டு க்லாநஃ| ஶ்யாவாநந இதி தவலகபிலகஷ்ணமிஶ்ரவர்ணமுகஃ| அத பவேத் பராஸுரிதி உபேக்ஷணாந்ம்ரியத இத்யர்தஃ| அந்யே ‘விஷகதேந பவேத்விஸஞ்ஜ்ஞஃ’ இதி படந்தி; தத்ர விஸஞ்ஜ்ஞோ விபரீதஸஞ்ஜ்ஞஃ; விஷமத்ர தூஷீவிஷம்||௧௩||
Adhikarana 12 (14-15) · Śloka 15
ஸ்நிக்தஂ ஸ்விந்நஂ து மநுஜமுந்மாதார்தஂ விஶோதயேத் | தீக்ஷ்ணைருபயதோபாகைஃ ஶிரஸஶ்ச விரேசநைஃ ||௧௪|| விவிதைரவபீடைஶ்ச ஸர்ஷபஸ்நேஹஸஂயுதைஃ | யோஜயித்வா து தச்சூர்ணஂ க்ராணே தஸ்ய ப்ரயோஜயேத் ||௧௫||
स्निग्धं स्विन्नं तु मनुजमुन्मादार्तं विशोधयेत् | तीक्ष्णैरुभयतोभागैः शिरसश्च विरेचनैः ||१४|| विविधैरवपीडैश्च सर्षपस्नेहसंयुतैः | योजयित्वा तु तच्चूर्णं घ्राणे तस्य प्रयोजयेत् ||१५||
🔊 Audio coming soon
நிதாநஂ நிர்திஶ்ய சிகித்ஸாமாஹ- ஸ்நிக்தமித்யாதி| தீக்ஷ்ணைருபயதோபாகைரிதி விஷாணிகாதேவதாலிகாகாரவேல்லிகாதிபிஃ| ஶிரஸஶ்ச விரேசநைரிதி விடங்கதண்டுலாதிபிஃ| விவிதைஃ நாநாப்ரகாரைஃ| அவபீடைஃ நஸ்யபேதைஃ| சேதோவிகாரஶமநைஃ அமாநுஷோபஸர்கப்ரதிஷேதோக்தைஃ| ஸர்ஷபஸ்நேஹஸஂயுதைஃ அவபீடைரித்யர்தஃ| யோஜயித்வேதி உந்மாதார்தே| து புநஃ| தச்சூர்ணஂ ஸர்ஷபஸ்நேஹஸஂயுக்தம்| உந்மாதார்தஸ்ய வமநாதிநா ஹதயகோஷ்டேந்த்ரியஶிரஃஶுத்தௌ மநஃப்ரஸாதாத் ஸ்மதிஸஞ்ஜ்ஞாலாபாதுந்மாதோபஶம இதி வ்யபதேஶஃ||௧௪-௧௫||
Adhikarana 13 (16) · Śloka 16
ஸததஂ தூபயேச்சைநஂ ஶ்வகோமாஂஸைஃ ஸுபூதிபிஃ | ஸர்ஷபாநாஂ ச தைலேந நஸ்யாப்யங்கௌ ஹிதௌ ஸதா ||௧௬||
सततं धूपयेच्चैनं श्वगोमांसैः सुपूतिभिः | सर्षपानां च तैलेन नस्याभ्यङ्गौ हितौ सदा ||१६||
🔊 Audio coming soon
தூபநஸ்யாப்யங்காநாஹ- ஸததமித்யாதி| ஏநம் உந்மாதார்தம்| ஸுபூதிபிஃ ஸுஷ்டு ஶடிதைஃ| ஶடிதைஶ்சாபி தூபநேந மநஃ ப்ரகதிமாயாதி, ப்ரபாவாத்||௧௬||
Adhikarana 14 (17-19) · Śloka 20
தர்ஶயேதத்புதாந்யஸ்ய வதேந்நாஶஂ ப்ரியஸ்ய வா | பீமாகாரைர்நரைர்நாகைர்தாந்தைர்வ்யாலைஶ்ச நிர்விஷைஃ ||௧௭|| பீஷயேத் ஸஂயதஂ பாஶைஃ கஶாபிர்வாऽத தாடயேத் | யந்த்ரயித்வா ஸுகுப்தஂ வாஂ த்ராஸயேத்தஂ தணாக்நிநா ||௧௮|| ஜலேந தர்ஜயேத்வாऽபி ரஜ்ஜுகாதைர்விபாவயேத் | பலவாஂஶ்சாபி ஸஂரக்ஷேத் ஜலேऽந்தஃ பரிவாஸயேத் | ப்ரதுதேதாரயா சைநஂ மர்மாகாதஂ விவர்ஜயேத் | வேஶ்மநோऽந்தஃ ப்ரவிஶ்யைநஂ ரக்ஷஂஸ்தத்வேஶ்ம தீபயேத் ||௧௯|| ஸாபிதாநே ஜரத்கூபே ஸததஂ வா நிவாஸயேத் |௨௦|
दर्शयेदद्भुतान्यस्य वदेन्नाशं प्रियस्य वा | भीमाकारैर्नरैर्नागैर्दान्तैर्व्यालैश्च निर्विषैः ||१७|| भीषयेत् संयतं पाशैः कशाभिर्वाऽथ ताडयेत् | यन्त्रयित्वा सुगुप्तं वां त्रासयेत्तं तृणाग्निना ||१८|| जलेन तर्जयेद्वाऽपि रज्जुघातैर्विभावयेत् | बलवांश्चापि संरक्षेत् जलेऽन्तः परिवासयेत् | प्रतुदेदारया चैनं मर्माघातं विवर्जयेत् | वेश्मनोऽन्तः प्रविश्यैनं रक्षंस्तद्वेश्म दीपयेत् ||१९|| सापिधाने जरत्कूपे सततं वा निवासयेत् |२०|
🔊 Audio coming soon
தர்ஶயேதித்யாதி| அத்புதாநி அதஷ்டபூர்வாணி பீஷணாநி| அஸ்ய உந்மாதார்தஸ்ய| நாஶஂ விநாஶஂ ப்ரியஸ்ய வஸ்துநோ வதேத்| பீமாகாரை ரௌத்ரரூபைஃ| நாகைஃ ஹஸ்திபிஃ| தாந்தைஃ ஶிக்ஷாவத்பிஃ| வ்யாலைஃ ஸர்பைஃ| நிர்விஷைஃ கோநஸாதிபிஃ| பீஷயேத் பயமுத்பாதயேத்| பாஶைஃ நிகடாதிபிஃ| ஸஂயதஂ பத்தம்| கஶாபிஃ சர்மயஷ்டிபிஃ| நிகடாதிபந்தநஂ ப்ராந்தமநஸஃ கூபாக்ந்யாதிப்ரவேஶநிராஸார்தஂ க்ரியாஸுககரத்வார்தஂ ச| ப்ரதுதேத் வ்யதயேத்| ஆரயா தீக்ஷ்ணாக்ரயா ஶலாகயா| ஏநம் உந்மாதிநஂ, வேஶ்மநோ கஹஸ்ய, அந்தஃ மத்யே, ப்ரவேஶ்ய ரக்ஷந், தத்வேஶ்ம தீபயேத் ப்ரஜ்வாலயேத்| கூபே நிர்ஜலே ஜலேந வர்ஜிதே| ஜலேந தர்ஜயேத்வாऽபீதி தப்தேநேதி த்ரஷ்டவ்யஂ, தப்தமபி விஶேஷவத்தேஃ; யத உக்தஂ தந்த்ராந்தரே- “கபிகச்ச்வாऽதவா தப்தைர்லோஹதைலஜலைஃ ஸ்பஶேத்|” (வா. உ. ௬) இதி||௧௭-௧௯||
Adhikarana 15 (20-29) · Śloka 29
த்ர்யஹாத்த்ர்யஹாத்யவாகூஶ்ச தர்பணாந் வா ப்ரதாபயேத் ||௨௦|| கேவலாநம்புயுக்தாந் வா குல்மாஷாந் வா பஹுஶ்ருதஃ | ஹத்யஂ யத்தீபநீயஂ ச தத்பத்யஂ தஸ்ய போ(யோ)ஜயேத் | (விடங்கத்ரிபலாமுஸ்தமஞ்ஜிஷ்டாதாடிமோத்பலைஃ | ஶ்யாமைலவாலுகைலாபிஶ்சந்தநாமரதாருபிஃ ||௨௨|| பர்ஹிஷ்டரஜநீகுஷ்டபர்ணிநீஸாரிவாத்வயைஃ | ஹரேணுகாத்ரிவத்தந்தீவசாதாலீஸகேஶரைஃ ||௨௩|| த்விக்ஷீரஂ ஸாதிதஂ ஸர்பிர்மாலதீகுஸுமைஃ ஸஹ | குல்மகாஸஜ்வரஶ்வாஸக்ஷயோந்மாதநிவாரணம் ||௨௪|| ஏததேவ ஹி ஸம்பக்வஂ ஜீவநீயோபஸம்பதம் | சதுர்குணேந துக்தேந மஹாகல்யாணமுச்யதே ||௨௫|| அபஸ்மாரஂ க்ரஹஂ ஶோஷஂ க்லைப்யஂ கார்ஶ்யமபீஜதாம் | கதமேதந்நிஹந்த்யாஶு யே சாதௌ கதிதா கதாஃ ||௨௬|| பர்ஹிஷ்டகுஷ்டமஞ்ஜிஷ்டாகடுகைலாநிஶாஹ்வயைஃ | தகரத்ரிபலாஹிங்குவாஜிகந்தாமரத்ருமைஃ ||௨௭|| வசாऽஜமோதாகாகோலீமேதாமதுகபத்மகைஃ | ஸஶர்கரஂ ஹிதஂ ஸர்பிஃ பக்வஂ க்ஷீரசதுர்குணம் ||௨௮|| பாலாநாஂ க்ரஹஜுஷ்டாநாஂ புஂஸா துஷ்டால்பரேதஸாம் | க்யாதஂ பலகதஂ ஸ்த்ரீணாஂ வந்த்யாநாஂ சாஶு கர்பதம்) ||௨௯||
त्र्यहात्त्र्यहाद्यवागूश्च तर्पणान् वा प्रदापयेत् ||२०|| केवलानम्बुयुक्तान् वा कुल्माषान् वा बहुश्रुतः | हृद्यं यद्दीपनीयं च तत्पथ्यं तस्य भो(यो)जयेत् | (विडङ्गत्रिफलामुस्तमञ्जिष्ठादाडिमोत्पलैः | श्यामैलवालुकैलाभिश्चन्दनामरदारुभिः ||२२|| बर्हिष्ठरजनीकुष्ठपर्णिनीसारिवाद्वयैः | हरेणुकात्रिवृद्दन्तीवचातालीसकेशरैः ||२३|| द्विक्षीरं साधितं सर्पिर्मालतीकुसुमैः सह | गुल्मकासज्वरश्वासक्षयोन्मादनिवारणम् ||२४|| एतदेव हि सम्पक्वं जीवनीयोपसम्भृतम् | चतुर्गुणेन दुग्धेन महाकल्याणमुच्यते ||२५|| अपस्मारं ग्रहं शोषं क्लैब्यं कार्श्यमबीजताम् | घृतमेतन्निहन्त्याशु ये चादौ गदिता गदाः ||२६|| बर्हिष्ठकुष्ठमञ्जिष्ठाकटुकैलानिशाह्वयैः | तगरत्रिफलाहिङ्गुवाजिगन्धामरद्रुमैः ||२७|| वचाऽजमोदाकाकोलीमेदामधुकपद्मकैः | सशर्करं हितं सर्पिः पक्वं क्षीरचतुर्गुणम् ||२८|| बालानां ग्रहजुष्टानां पुंसा दुष्टाल्परेतसाम् | ख्यातं फलघृतं स्त्रीणां वन्ध्यानां चाशु गर्भदम्) ||२९||
🔊 Audio coming soon
ஆஹாரஂ நிர்திஶந்நாஹ- த்ர்யஹாதித்யாதி| த்ர்யஹாதேகாந்தரேணேத்யர்தஃ| தர்பணாந் கேவலாந் ஸக்தூநம்புநா யுக்தாந் தத்யாதிதி ஸம்பந்தஃ| அந்யே தர்பணமிதி படித்வா தர்பணஂ லாஜா இதி வ்யாக்யாநயந்தி| குல்மாஷாந் வேதி யவபிஷ்டமயாந் பக்ஷ்யாந்| அத்ர யவாக்வாத்யுபதேஶோ மத்யமந்தபலவக்நிஸாத்ம்யாத்யபேக்ஷயா| பஹுஶ்ருதோ பஹுவிசக்ஷணோ பிஷக்| ஹத்யஂ ஹதயஹிதஂ யத் தத் ஸ்ரோதஃஶுத்த்யர்தஂ தேயம்| அஸ்யாக்ரே கேசித் கல்யாணகஂ படந்தி; தந்ந, ஜ்வரப்ரதிஷேதே தஸ்ய படிதத்வாத்; தத்ர த்வதிகாந்தாவேக்ஷணதந்த்ரயுக்த்யாऽதிதேஷ்டவ்யஂ பலகதமிதி கேசித் படந்தி; தச்ச ந படநீயஂ, ஸர்வநிபந்தகாரைர்நிஷத்தத்வாத்||௨௦-௨௯||
Adhikarana 16 (30-32) · Śloka 32
ப்ராஹ்மீமைந்த்ரீஂ விடங்காநி வ்யோஷஂ ஹிங்கு ஸுராஂ ஜடாம் | விஷக்நீஂ லஶுநஂ ராஸ்நாஂ விஶல்யாஂ ஸுரஸாஂ வசாம் ||௩௦|| ஜ்யோதிஷ்மதீஂ நாகரஂ ச அநந்தாமபயாஂ ததா | ஸௌராஷ்ட்ரீஂ ச ஸமாஂஶாநி கஜமூத்ரேண பேஷயேத் ||௩௧|| சாயாவிஶுஷ்காஸ்தத்வர்தீர்யோஜயேத்விதிகோவிதஃ | அவபீடேऽஞ்ஜநேऽப்யங்கே நஸ்யே தூமே ப்ரலேபநே ||௩௨||
ब्राह्मीमैन्द्रीं विडङ्गानि व्योषं हिङ्गु सुरां जटाम् | विषघ्नीं लशुनं रास्नां विशल्यां सुरसां वचाम् ||३०|| ज्योतिष्मतीं नागरं च अनन्तामभयां तथा | सौराष्ट्रीं च समांशानि गजमूत्रेण पेषयेत् ||३१|| छायाविशुष्कास्तद्वर्तीर्योजयेद्विधिकोविदः | अवपीडेऽञ्जनेऽभ्यङ्गे नस्ये धूमे प्रलेपने ||३२||
🔊 Audio coming soon
ப்ராஹ்மீத்யாதி| ப்ராஹ்மீ மண்டூகபர்ணீ, அந்யே லவணிகாமாஹுஃ| ஐந்த்ரீ இந்த்ரவாருணீ, அந்யே மத்ஸ்யாக்ஷகபேதமாஹுஃ| ஸுரா ஸுராஹ்வஂ, அந்தலோபாத்; அந்யே து இந்த்ரஸுரா இந்த்ரவாருணீ, இந்த்ரஶப்தலோபாத்| ஜடா ஜடாமாஂஸீ| விஷக்நீ ஹரித்ரா, அந்யே நிர்விஷாமாஹுஃ| விஶல்யா குடூசீ| ஸுரஸா துலஸீ| ஜ்யோதிஷ்மதீ காகமர்தநீ| நாகரஂ ஶுண்டீ| அத்ராந்யே ‘நாகவிந்நாம்’ இதி படந்தி, நாகவிந்நா இந்த்ரவாருணீபேதஃ, வஶ்சிகபத்ரிகேத்யபரே| அநந்தா உத்பலஸாரிவா| அபயா ஹரீதகீ| ஸௌராஷ்ட்ரீ துவரிகா| விதிகோவிதோ விதிஜ்ஞோ வைத்யஃ||௩௦-௩௨||
Adhikarana 17 (33) · Śloka 33
உரோபாங்கலலாடேஷு ஸிராஶ்சாஸ்ய விமோக்ஷயேத் |௩௩|
उरोपाङ्गललाटेषु सिराश्चास्य विमोक्षयेत् |३३|
🔊 Audio coming soon
உரோபாங்கேத்யாதி| உரஃ ஸ்தநயோரந்தராலம்| அத்ராபாங்கஶப்தஃ ஶங்கே வர்ததே, ஸாமீப்யாத்; ந த்வபாங்கஃ ஶங்கஸந்திஃ; குதஃ? தத்ரைகஸ்யா ஏவ வ்யத்யஸிராயா நிர்திஷ்டத்வாத்| அஸ்ய உந்மாதிநஃ| பூதவித்யாஸித்தாந்தாதுரஃப்ரபதிஷு ஸிராவ்யதநஸுக்தஂ, ஸிராவ்யதவிதிதஶ்ச ஶங்கஸந்தௌ ; அதோऽத்ர உந்மாதே உபயத்ராபி ஸிராவ்யதநமிஷ்டம்|௩௩|-
Adhikarana 18 (33) · Śloka 33
அபஸ்மாரக்ரியாஂ சாபி க்ரஹோத்திஷ்டாஂ ச காரயேத் ||௩௩||
अपस्मारक्रियां चापि ग्रहोद्दिष्टां च कारयेत् ||३३||
🔊 Audio coming soon
இதாநீமதிதேஶசிகித்ஸிதமாஹ- அபஸ்மாரேத்யாதி| அத்ராபஸ்மாரக்ரியாயா அதிதேஶேந வாதாதிஜோந்மாதசிகித்ஸிதஂ ப்ராப்தஂ, அதோऽத்ர சிகித்ஸாதௌ பதக்தோஷஜசிகித்ஸிதஂ நோக்தம்| ஏவமந்யதப்யநுக்தஂ பூரணீயம்||௩௩||
Adhikarana 19 (34) · Śloka 34
ஶாந்ததோஷஂ விஶுத்தஂ ச ஸ்நேஹபஸ்திபிராசரேத் |௩௪|
शान्तदोषं विशुद्धं च स्नेहबस्तिभिराचरेत् |३४|
🔊 Audio coming soon
ஶாந்ததோஷமித்யாதி| ஶாந்ததோஷஂ ஶாந்தோந்மாதஂ, விஶுத்தஂ வமநாதிநா, ஸ்நேஹபஸ்திபிராசரேதிதி புநருந்மாதோத்கமநிஷேதார்தம்|௩௪|-
Adhikarana 20 (34-35) · Śloka 35
உந்மாதேஷு ச ஸர்வேஷு குர்யாச்சித்தப்ரஸாதநம் | மதுபூர்வாஂ மதேऽப்யேவஂ க்ரியாஂ மத்வீஂ ப்ரயோஜயேத ||௩௪|| ஶோகஶல்யஂ வ்யபநயேதுந்மாதே பஞ்சமே பிஷக் | விஷஜே மதுபூர்வாஂ ச விஷக்நீஂ காரயேத் க்ரியாம் ||௩௫||
उन्मादेषु च सर्वेषु कुर्याच्चित्तप्रसादनम् | मृदुपूर्वां मदेऽप्येवं क्रियां मृद्वीं प्रयोजयेत ||३४|| शोकशल्यं व्यपनयेदुन्मादे पञ्चमे भिषक् | विषजे मृदुपूर्वां च विषघ्नीं कारयेत् क्रियाम् ||३५||
🔊 Audio coming soon
உந்மாதேஷ்வித்யாதி| மதுபூர்வாஂ மதுஸஂஶோதநபூர்வாஂ, கியாஂ மத்வீஂ மத்வஞ்ஜநாப்யஞ்ஜநாதிகாஂ, ப்ரயோஜயேதிதி ஸம்பந்தஃ| ஏவஂ பூர்வப்ரகாரேணேத்யர்தஃ| ஶோகஶல்யஂ வ்யபநயேதித்யாதி வ்யபநயேதிதி இஷ்டப்ராபணஸாந்த்வநாஶ்வாஸநாதிபிஃ| பஞ்சமே மநோதுஃகஜே| விஷஜே மதுபூர்வாமித்யாதி| மதுபூர்வாஂ மதுஶோதநபூர்வாஂ, விஷக்நீஂ க்ரியாஂ கல்போபதிஷ்டாஂ, காரயேதிதி||௩௪-௩௫||
Adhikarana puShpikA · Śloka 62
இதி ஸுஶ்ருதஸஂஹிதாயாமுத்தரதந்த்ராந்தர்கதே பூதவித்யாதந்த்ரே உந்மாதப்ரதிஷேதோ நாம (ததீயோऽத்யாயஃ, ஆதிதஃ) த்விஷஷ்டிதமோऽத்யாயஃ ||௬௨||
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते भूतविद्यातन्त्रे उन्मादप्रतिषेधो नाम (तृतीयोऽध्यायः, आदितः) द्विषष्टितमोऽध्यायः ||६२||
🔊 Audio coming soon
நிபந்தாந் நிகிலாந் தஷ்ட்வா வைத்யஃ ஶ்ரீபரதாத்மஜஃ| பூதவித்யாஸ்பதஂ ஸ்பஷ்டஂ சக்ரே ஶ்ரீடல்ஹணஃ ஸுதீஃ||௧|| இதி ஶ்ரீடல்ஹ(ஹ்ல)ணவிரசிதாயாஂ நிபந்தஸங்க்ரஹாக்யாயாஂ ஸுஶ்ருதவ்யாக்யாயாமுத்தரதந்த்ரே உந்மாதப்ரதிஷேதோ நாம த்விஷஷ்டிதமோऽத்யாயஃ ஸமாப்தஃ||௬௨||