Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
அதாதோ விஸூசிகாப்ரதிஷேதமத்யாயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ ||௧|| யதோவாச பகவாந் தந்வந்தரிஃ ||௨||
अथातो विसूचिकाप्रतिषेधमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
உதாவர்தப்ரதிஷேதாநந்தரமுதாவர்தாஶ்ரிதவாதப்ரதிலோம்யகதமந்தாக்நேர்விஸூசிகாஹேதுத்வாத்விஸூசிகாப்ரதிஷேதாரம்போ யுக்த இத்யத ஆஹ- அதாத இத்யாதி| விஸூசிகேத்யத்ர ஆதிஶப்தோ லுப்தோ த்ரஷ்டவ்யஃ, தேநாலஸகவிலம்பிகயோர்க்ரஹணம்||௧-௨||
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
அஜீர்ணமாமஂ விஷ்டப்தஂ விதக்தஂ ச யதீரிதம் | விஸூச்யலஸகௌ தஸ்மாத்பவேச்சாபி விலம்பிகா ||௩||
अजीर्णमामं विष्टब्धं विदग्धं च यदीरितम् | विसूच्यलसकौ तस्माद्भवेच्चापि विलम्बिका ||३||
🔊 Audio coming soon
விஸூச்யாதீநாஂ காரணமாஹ- அஜீர்ணமாமமித்யாதி| யதீரிதமிதி ‘அந்நபாநவிதௌ’ இதி ஶேஷஃ| தஸ்மாத் அஜீர்ணாத்| யதத்ர சதுர்தாஜீர்ணஸ்ய ரஸஶேஷஸ்யோபாதாநஂ ந கதஂ ததபரிணாமமாத்ரத்வேந தஸ்ய விஸூச்யாத்யாரம்பகத்வாபாவாதேகீயமதத்வேநோக்தத்வாச்ச| விஸூச்யலஸகாப்யாஂ யத்விலம்பிகாயாஃ பதக்விபக்திநிர்தேஶஃ கதஃ, தத்தஸ்யா அஸாத்யத்வாவபோதநார்தம், இதரயோஶ்ச ப்ராயஃ கச்ச்ரஸாத்யத்வபோதநார்தம்||௩||
Adhikarana 3 (4) · Śloka 4
ஸூசீபிரிவ காத்ராணி துதந் ஸந்திஷ்டதேऽநிலஃ | யஸ்யாஜீர்ணேந ஸா வைத்யைருச்யதே தி விஸூசிகா ||௪||
सूचीभिरिव गात्राणि तुदन् सन्तिष्ठतेऽनिलः | यस्याजीर्णेन सा वैद्यैरुच्यते ति विसूचिका ||४||
🔊 Audio coming soon
விஸூச்யா நிருக்திமாஹ- ஸூசீபிரித்யாதி| வைத்யைஃ ஆத்யைரித்யர்தஃ| உச்யதே தி ‘வர்ணாகம-’ இத்யாதிநா இகாரலோபாத் ஸாதுஃ| ‘துதந்’ இத்யத்ர ‘பிந்தந்’ இதி கேசித் படந்தி| யதத்ர விஸூச்யாதீநாஂ ப்ராக்ரூபஂ ந பணிதஂ தத்ரூபாண்யேவால்பாந்யாஸாஂ ப்ராக்ரூபஂ, ந து ப்ராக்ரூபாந்தரமஸ்தீதி போதயதி||௪||
Adhikarana 4 (5) · Śloka 5
ந தாஂ பரிமிதாஹாரா லபந்தே விதிதாகமாஃ | மூடாஸ்தாமஜிதாத்மாநோ லபந்தே கலுஷாஶயாஃ ||௫||
न तां परिमिताहारा लभन्ते विदितागमाः | मूढास्तामजितात्मानो लभन्ते कलुषाशयाः ||५||
🔊 Audio coming soon
இதாநீமஜீர்ணபரிவர்ஜநே யத்நாதிஶயஃ கார்ய இதி ப்ரதிபாதநார்தமாஹ- ந தாமித்யாதி| பரிமிதாஹாரா அநிஷித்தாஶநஂ புஞ்ஜாநாஃ| விதிதாகமா ஜ்ஞாதபோஜநோபதேஶாஃ| மூடாஃ பஶுதுல்யாஃ, ஸேவ்யாஸேவ்யாஹாராநபிஜ்ஞா இத்யர்தஃ| அஜிதாத்மாநஃ அஜிதேந்த்ரியாஃ| கலுஷாஶயாஃ ப்ரதுஷ்டாமாஶயாஃ, ஆமாஶயதுஷ்டிஶ்ச துஷ்டாந்நஸம்பர்காத்வாதாதிகோபாச்ச; கேசித் ‘அஶநலோலுபாஃ’ இதி படந்தி||௫||
Adhikarana 5 (6) · Śloka 6
மூர்ச்சாதிஸாரௌ வமதுஃ பிபாஸா ஶூலஂ ப்ரமோத்வேஷ்டநஜம்பதாஹாஃ | வைவர்ண்யகம்பௌ ஹதயே ருஜஶ்ச பவந்தி தஸ்யாஂ ஶிரஸஶ்ச பேதஃ ||௬||
मूर्च्छातिसारौ वमथुः पिपासा शूलं भ्रमोद्वेष्टनजृम्भदाहाः | वैवर्ण्यकम्पौ हृदये रुजश्च भवन्ति तस्यां शिरसश्च भेदः ||६||
🔊 Audio coming soon
விஸூசிகாலக்ஷணமாஹ- மூர்ச்சாதிஸாராவித்யாதி| வமதுஃ சர்திஃ| உத்வேஷ்டநஂ ஜங்காதீநாஂ மோடநஂ, கல்லீதி லோகே| தஸ்யாஂ விஸூசிகாயாம்| ஶிரஸஶ்ச பேதஃ ஶிரோவிதாரணமிவ வேதநா||௬||
Adhikarana 6 (7-8) · Śloka 8
குக்ஷிராநஹ்யதேऽத்யர்தஂ ப்ரதாம்யதி விகூஜதி | நிருத்தோ மாருதஶ்சாபி குக்ஷௌ விபரிதாவதி ||௭|| வாதவர்சோநிரோதஶ்ச குக்ஷௌ யஸ்ய பஶஂ பவேத் | தஸ்யாலஸகமாசஷ்டே தஷ்ணோத்காராவரோதகௌ ||௮||
कुक्षिरानह्यतेऽत्यर्थं प्रताम्यति विकूजति | निरुद्धो मारुतश्चापि कुक्षौ विपरिधावति ||७|| वातवर्चोनिरोधश्च कुक्षौ यस्य भृशं भवेत् | तस्यालसकमाचष्टे तृष्णोद्गारावरोधकौ ||८||
🔊 Audio coming soon
அலஸகலக்ஷணமாஹ- குக்ஷிரித்யாதி| குக்ஷிஃ உதரம்| ஆநஹ்யதே ஆத்மாநயுக்தோ பவதி| அத்யர்தமதிஶயஂ யதா ததா| தாம்யதி தமஸி ப்ரவிஶதீவ| விகூஜதி அவ்யக்தஶப்தஂ கரோதி| விபரிதாவதி விஶேஷேண ஸமந்தாத்கச்சதி||௭-௮||
Adhikarana 7 (9) · Śloka 9
துஷ்டஂ து புக்தஂ கபமாருதாப்யாஂ ப்ரவர்ததே நோர்த்வமதஶ்ச யஸ்ய | விலம்பிகாஂ தாஂ பஶதுஶ்சிகித்ஸ்யாமாசக்ஷதே ஶாஸ்த்ரவிதஃ புராணாஃ ||௯||
दुष्टं तु भुक्तं कफमारुताभ्यां प्रवर्तते नोर्ध्वमधश्च यस्य | विलम्बिकां तां भृशदुश्चिकित्स्यामाचक्षते शास्त्रविदः पुराणाः ||९||
🔊 Audio coming soon
விலம்பிகாலக்ஷணமாஹ- துஷ்டமித்யாதி| புக்தஂ போஜநம்| துஷ்டமித்யத்ர ‘கபமாருதாப்யாம்’ இதி ஸம்பந்தநீயம்| யத்யபி விலம்பிகா பாஹுல்யேந விதக்தாஜீர்ணாஜ்ஜாயதே, விதக்தாஜீர்ணாச்ச பித்தஂ துஷ்டஂ ந வாயுர்துஷ்டோ பவதி ந வா ஶ்லேஷ்மா, ததாऽபி பித்ததுஷ்ட்யா இதரயோரபி துஷ்டிஃ, தஸ்மாத் கபமாருதாப்யாஂ துஷ்டமித்யுக்தம்; ஏவஂ பாஹுல்யேந ஆமாவிஶிஷ்டத்வோத்திதயோர்விஸூச்யலஸகயோஃ கபவாதாதிகயோரபீதரதோஷஸத்பாவோ ஜ்ஞேயஃ| ‘துஷ்டம்’ இத்யத்ர ‘லீநம்’ இதி கேசித் படந்தி| இயமேவ விலம்பிகா தந்த்ராந்தரே ‘தண்டாலஸக’ இதி நாம்நா கத்யதே||௯||
Adhikarana 8 (10) · Śloka 10
யத்ரஸ்தமாமஂ விருஜேத்தமேவ தேஶஂ விஶேஷேண விகாரஜாதைஃ | தோஷேண யேநாவததஂ ஸ்வலிங்கைஸ்தஂ லக்ஷயேதாமஸமுத்பவைஶ்ச ||௧௦||
यत्रस्थमामं विरुजेत्तमेव देशं विशेषेण विकारजातैः | दोषेण येनावततं स्वलिङ्गैस्तं लक्षयेदामसमुद्भवैश्च ||१०||
🔊 Audio coming soon
இதாநீஂ பூர்வோக்தலக்ஷணவிஶேஷமதிதேஶேநாஹ- யத்ரஸ்தமாமமித்யாதி| யத்ரஸ்தஂ யஸ்மிந் தேஶே ஸ்திதஂ, யேந ச தோஷேணாவததஂ வ்யாப்தமாமஂ ஸ்யாத், தமேவ தேஶஂ யஸ்மாத்விஶேஷேண ருஜேத் தஸ்மாத் காரணாத்தஂ தேஶஂ தத்தோஷலக்ஷணைர்விகாரஜாதைஸ்தோதாதிபிராமஸமுத்பவைஶ்ச லிங்கைஃ ஸ்தம்பாத்மாநாதிபிர்லக்ஷயேதிதி பிண்டார்தஃ| நநு, யத்ரஸ்தமித்யநேந ஆமஸ்தாநகதநேந கிஂ ப்ரயோஜநஂ? யஸ்மாத்யத்ர ஸ்திதோ விகதோ தோஷோ பவிஷ்யதி தத்ரைவ ருஜஂ கரிஷ்யதி? ஸத்யஂ, நைவஂ ஸர்வத்ர, யதா கண்டமாலாதௌ பிண்டிகாஸ்திதஸ்யாபி தோஷஸ்ய க்ரீவாதௌ விகாரகர்தத்வதர்ஶநாத்| ஆமபீடிததேஶாவபோதஶ்சாத்ர ஸுகசிகித்ஸாகரணார்தமுக்தஃ| அர்தாத் யத்ர யஸ்மிந் ஸ்தாநே ஸ்திதமாமமஜீர்ணஂ விருஜேத்விஶிஷ்டஂ ருஜஂ குர்யாத் தமேவ தேஶஂ லக்ஷயேத்வைத்யஃ, கைர்விகாரஜாதைஃ? ஆமஸமுத்பவைஃ ஸ்தம்பகௌரவாதிபிஃ| ப்ரஹ்மதேவஸ்து யேந தோஷேண வாதாத்யந்யதமேநாநுகதமாமஜஂ தோஷஂ ஸ்வலிங்கைர்வாதாத்யந்யதமதோஷலிங்கைர்லக்ஷயேதிதி வ்யாக்யாநயதி| அபரேऽந்யதா படித்வா வ்யாக்யாநயந்தி, தச்ச ஶிஷ்யபுத்திவ்யாகுலகர்துத்வாத்க்ரந்தகௌரவபயாச்ச பரிஹதம்||௧௦||
Adhikarana 9 (11) · Śloka 11
யஃ ஶ்யாவதந்தௌஷ்டநகோऽல்பஸஞ்ஜ்ஞஶ்சர்த்யர்திதோऽப்யந்தரயாதநேத்ரஃ | க்ஷாமஸ்வரஃ ஸர்வவிமுக்தஸந்திர்யாயாந்நரஃ ஸோऽபுநராகமாய ||௧௧||
यः श्यावदन्तौष्ठनखोऽल्पसञ्ज्ञश्छर्द्यर्दितोऽभ्यन्तरयातनेत्रः | क्षामस्वरः सर्वविमुक्तसन्धिर्यायान्नरः सोऽपुनरागमाय ||११||
🔊 Audio coming soon
அஸாத்யலக்ஷணமாஹ- ய இத்யாதி| ஶ்யாவஶப்தோ தந்தாதிபிஃ ப்ரத்யேகஂ ஸம்பத்யதே| அல்பஸஞ்ஜ்ஞோ மந்தசேதநஃ| அப்யந்தரயாதநேத்ரஃ க்ஷீணதஷ்டிஃ| அபுநராகமாய அபுநராவத்தயே||௧௧||
Adhikarana 10 (12) · Śloka 12
ஸாத்யாஸு பார்ஷ்ண்யோர்தஹநஂ ப்ரஶஸ்தமக்நிப்ரதாபோ வமநஂ ச தீக்ஷ்ணம் | பக்வே ததோऽந்நே து விலங்கநஂ ஸ்யாத் ஸம்பாசநஂ சாபி விரேசநஂ ச ||௧௨||
साध्यासु पार्ष्ण्योर्दहनं प्रशस्तमग्निप्रतापो वमनं च तीक्ष्णम् | पक्वे ततोऽन्ने तु विलङ्घनं स्यात् सम्पाचनं चापि विरेचनं च ||१२||
🔊 Audio coming soon
இதாநீஂ சிகித்ஸிதமாஹ- ஸாத்யாஸ்வித்யாதி| ஸாத்யாஸு விஸூசிகாஸு| பார்ஷ்ணிதஹநமத்ர ஸஞ்ஜ்ஞாப்ரபோதநார்தமதோऽதிப்ரவத்திவாரணார்தஂ ச| அக்நிப்ரதாபநம் ஆமபாசநார்தம்| தீக்ஷ்ணஂ ச வமநமந்நஶல்யநிர்ஹரணார்தம்| ஸாத்யாஸ்விதி பதமஸாத்யபரிஹாரார்தஂ, ஸாத்யஜ்ஞாநே யத்நாதிஶயப்ரதிபாதநார்தஂ ச| பாகாபிமுகேऽந்நே தோஷஶேஷநிர்ஹரணார்தமாஹ - பக்வ இத்யாதி| பக்வே பாகாபிமுகே| விலங்கநஂ விவிதலங்கநஂ, தச்ச யதாவஸ்தஂ யோஜ்யஂ; அந்யே விஶிஷ்டஂ லங்கநமாஹுஃ, தச்சோபவாஸஃ| ஸம்பாசநமத்ர ஸ்வேதாதிபிஃ| விரேசநமத்ர பலவர்த்யாதிபிஃ| யத்யபி விரேசநமத்ர ஸாமாந்யேநோக்தஂ, ததாऽபி விஷ்டம்பே ஸதி ஜ்ஞாதவ்யம்| அந்யே து படந்தி ‘வாந்தே ததோऽந்நே து விலங்கநஂ ஸ்யாத் ஸம்பாசநஂ ரேசநதீபநே ச’ இதி| தே ச விஸூச்யாஂ வமநே ப்ரயுக்தே பஶ்சாத்விலங்கநாதிகஂ யோஜ்யமிதி மந்யந்தே| பாசநமதீஸாரோக்தஂ ‘தேவதார்வபயா’ இத்யாதிகஂ, தீபநஂ பிப்பல்யாதிகஂ, ஶேஷஂ பூர்வவத்| அந்யே ‘பக்ஷே ததோऽந்யே து’ இதி படந்தி, தே ச பக்ஷாத்விரேசநஂ தேயமிதி கேசிந்மந்யந்த இதி வ்யாக்யாநயந்தி; தத்ர டீகாகத்பிர்பஹு வ்யாஹதஂ தச்ச க்ரந்தகௌரவபயாத் பரித்யக்தம்||௧௨||
Adhikarana 11 (13) · Śloka 13
விஶுத்ததேஹஸ்ய ஹி ஸத்ய ஏவ மூர்ச்சாதிஸாராதிருபைதி ஶாந்திம் |௧௩|
विशुद्धदेहस्य हि सद्य एव मूर्च्छातिसारादिरुपैति शान्तिम् |१३|
🔊 Audio coming soon
கஸ்மாத்விஸூச்யாஂ வமநவிரேசநே ப்ரயோக்தவ்யே இத்யாஹ- விஶுத்ததேஹஸ்யேத்யாதி| ஹி யஸ்மாத்| உபைதி கச்சதி|௧௩|-
Adhikarana 12 (13) · Śloka 13
ஆஸ்தாபநஂ சாபி வதந்தி பத்யஂ ஸர்வாஸு யோகாநபராந்நிபோத ||௧௩||
आस्थापनं चापि वदन्ति पथ्यं सर्वासु योगानपरान्निबोध ||१३||
🔊 Audio coming soon
இதாநீமாஸ்தாபநஸ்யாபி ஹிதத்வஂ தர்ஶயிதுமாஹ- ஆஸ்தாபநமித்யாதி| யத்யபி ‘தத்ரோந்மாதபயஶோகபிபாஸாரோசகாஜீர்ணார்ஶ-‘ இத்யாதிநாऽஜீர்ணே ஆஸ்தாபநநிஷேத உக்தஃ, ததாऽப்யத்ர பாகாபிமுகேऽந்நே விஷ்டம்பநாஶநாய பாசநபூர்வகமாஸ்தாபநமபி ஶஸ்யதே| ஸர்வாஸு விஸூசீஷு; கேசித் ஸர்வாஸு விஸூச்யலஸகவிலம்பிகாஸ்விதி மந்யந்தே| ‘ஸர்வாஸு’ இத்யத்ர கேசித் ‘ஸர்வாஂஶ்ச’ இதி படந்தி, தே வக்ஷ்யமாணயோகவிஶேஷணஂ குர்வந்தி| யோகாநித்யாதி| அபராந் வக்ஷ்யமாணாந்| நிபோத ஜாநீஹி| அபக்வஸ்ய பாசநார்தஂ பக்வஸ்ய சாநுலோமநார்தஂ' இதி ஶேஷஃ||௧௩||
Adhikarana 13 (14) · Śloka 14
பத்யாவசாஹிங்குகலிங்ககஞ்ஜஸௌவர்சலைஃ ஸாதிவிஷைஶ்ச சூர்ணம் | ஸுகாம்புபீதஂ விநிஹந்த்யஜீர்ணஂ ஶூலஂ விஸூசீமருசிஂ ச ஸத்யஃ ||௧௪||
पथ्यावचाहिङ्गुकलिङ्गगृञ्जसौवर्चलैः सातिविषैश्च चूर्णम् | सुखाम्बुपीतं विनिहन्त्यजीर्णं शूलं विसूचीमरुचिं च सद्यः ||१४||
🔊 Audio coming soon
தாநேவ யோகாநாஹ- பத்யேத்யாதி| கலிங்க இந்த்ரயவஃ| கஞ்ஜநோ ரஸோநபேதஃ| அஜீர்ணம் ஆமஶேஷஃ, ந து தருணாஜீர்ணஂ; தத்ரௌஷதநிஷேதாத்| விஸூசீதி ஶேஷா நது ஸத்யோத்தா விஸூசீ, தத்ராப்யௌஷதநிஷேதாத்||௧௪||
Adhikarana 14 (15-16) · Śloka 16
க்ஷாராகதஂ வா லவணஂ விடஂ வா குடப்ரகாடாநத ஸர்ஷபாந் வா | அம்லேந வா ஸைந்தவஹிங்குயுக்தௌ ஸபீஜபூர்ணௌ ஸகதௌ த்ரிவர்கௌ ||௧௫|| கடுத்ரிகஂ வா லவணைருபேதஂ பிபேத் ஸ்நுஹீக்ஷீரவிமிஶ்ரிதஂ து | கல்யாணகஂ வா லவணஂ பிபேது யதுக்தமாதாவநிலாமயேஷு ||௧௬||
क्षारागदं वा लवणं विडं वा गुडप्रगाढानथ सर्षपान् वा | अम्लेन वा सैन्धवहिङ्गुयुक्तौ सबीजपूर्णौ सघृतौ त्रिवर्गौ ||१५|| कटुत्रिकं वा लवणैरुपेतं पिबेत् स्नुहीक्षीरविमिश्रितं तु | कल्याणकं वा लवणं पिबेतु यदुक्तमादावनिलामयेषु ||१६||
🔊 Audio coming soon
க்ஷாராகதமித்யாதி| க்ஷாராகதஂ ‘தவாஶ்வகர்ணஶிரீஷ-’ (க. ௬ ) இத்யாதிநா துந்துபிஸ்வநீயோக்தம்| லவணஂ விடலவணம்| அத்ராப்யுஷ்ணாம்புநா பிபேதிதி ஸம்பந்தநீயம்| குடப்ரகாடாநித்யாதி| குடப்ரகாடாந் குடாட்யாந் | அம்லேநேத்யாதி| அம்லேந காஞ்ஜிகேந| ஸபீஜபூரௌ பீஜபூரஸஹிதௌ| ஸகதௌ துல்யப்ரமாணௌ| த்ரிவர்கௌ த்ரிபலாத்ரிகடுகௌ| 'ஸபீஜபூரௌ' இத்யத்ர கேசித் 'ஸஶாகபீஜௌ' இதி படித்வா ஶாகவக்ஷபீஜஸஹிதாவிதி வ்யாக்யாநயந்தி| யதுக்தமாதாவிதி 'கண்டீரபலாஶ' (சி. ௪ ) இத்யாதிநா வாதவ்யாதிசிகித்ஸிதே யதுக்தமித்யர்தஃ| 'ஆமேஷ்வநிலாமயேஷு' இதி கேசித் படித்வா ஆமவாதே இதி வ்யாக்யாநயந்தி| அத்ராபி அம்லேநேதி ஸம்பத்யதே||௧௫-௧௬||
Adhikarana 15 (17) · Śloka 18
கஷ்ணாஜமோதக்ஷவகாணி வாऽபி துல்யௌ பிபேத்வா மகதாநிகும்பௌ | தந்தீயுதஂ வா மகதோத்பவாநாஂ கல்கஂ பிபேத் கோஷவதீரஸேந ||௧௭|| உஷ்ணாபிரத்பிர்மகதோத்பவாநாஂ கல்கஂ பிபேந்நாகரகல்கயுக்தம் |௧௮|
कृष्णाजमोदक्षवकाणि वाऽपि तुल्यौ पिबेद्वा मगधानिकुम्भौ | दन्तीयुतं वा मगधोद्भवानां कल्कं पिबेत् कोषवतीरसेन ||१७|| उष्णाभिरद्भिर्मगधोद्भवानां कल्कं पिबेन्नागरकल्कयुक्तम् |१८|
🔊 Audio coming soon
கஷ்ணாஜமோதேத்யாதி| க்ஷவஃ பணிஜ்ஜகாகாரஃ ப்ராயஶஃ பாரியாத்ரே பவதி| 'க்ஷவகாணி வாऽபி' இத்யத்ர 'க்ஷவகாக்நிகாந் வா' இதி கேசித் படந்தி| அத்ராபி அம்லேநேதி ஸம்பத்யதே| துல்யௌ பிபேத்வேத்யாதி| நிகும்போ தந்தீ| அத்ராப்யம்லேநேதி ஸம்பத்யதே| மகதாநிகும்பபாநஂ விஷ்டம்பே ஸதி விரேகார்தம்| கேசிதுஷ்ணோதகேந பாநமிச்சந்தி| தந்தீயுதமித்யாதி| கோஷவதீ கோஷகஃ| கேசித் “உஷ்ணாபிரத்பிர்மகதோத்பவாநாஂ கல்கஂ பிபேந்நாகரசூர்ணயுக்தம்” ஈதஶஂ படந்தி||௧௭||-
Adhikarana 16 (18) · Śloka 19
வ்யோஷஂ கரஞ்ஜஸ்ய பலஂ ஹரித்ரே மூலஂ ஸமஂ சாப்யத மாதுலுங்க்யாஃ ||௧௮|| சாயாவிஶுஷ்கா குடிகாஃ கதாஸ்தா ஹந்யுர்விஸூசீஂ நயநாஞ்ஜநேந |௧௯|
व्योषं करञ्जस्य फलं हरिद्रे मूलं समं चाप्यथ मातुलुङ्ग्याः ||१८|| छायाविशुष्का गुटिकाः कृतास्ता हन्युर्विसूचीं नयनाञ्जनेन |१९|
🔊 Audio coming soon
விஸூச்யாஂ ப்ரமீலகாதிஶாந்த்யர்தமஞ்ஜநமாஹ- வ்யோஷமித்யாதி| கேசிந்மாதுலுங்கீஂ மதுகர்கடீமாஹுஃ| விஸூசீஶப்தேந விஸூசீஜநிதாஃ ப்ரமீலகஶிரோரோகாதயோ கஹ்யந்தே, காரணே கார்யோபசாராத்; அதவா விஸூசீமேவாஞ்ஜநப்ரபாவாத் ஹந்யுஃ||௧௮||-
Adhikarana 17 (19) · Śloka 20
ஸுவாமிதஂ ஸாதுவிரேசிதஂ வா ஸுலங்கிதஂ மநுஜஂ விதித்வா ||௧௯|| பேயாதிபிர்தீபநபாசநீயைஃ ஸம்யக்க்ஷுதார்தஂ ஸமுபக்ரமேத |௨௦|
सुवामितं साधुविरेचितं वा सुलङ्घितं मनुजं विदित्वा ||१९|| पेयादिभिर्दीपनपाचनीयैः सम्यक्क्षुधार्तं समुपक्रमेत |२०|
🔊 Audio coming soon
ஶுத்தஸ்ய ஸுலங்கிதஸ்ய பத்யதாநார்தமாஹ- ஸுவாமிதமித்யாதி| கேசிதத்ர “குஷ்டஂ சாகுரு பத்ரஂ ச ராஸ்நாஶிக்ருவசாத்வசம்| பிஷ்டமம்லேந தச்ச்ரேஷ்டஂ விஸூச்யாமங்கமர்தநம்||சித்ரகஂ பூதிபிண்யாகஂ குஷ்டஂ பல்லாதகாநி ச| த்வௌ க்ஷாரௌ ஸைந்தவஂ சைவ ஶுக்லஂ தைலஂ விபாசயேத்|| ஏததுத்வர்தநஂ குர்யாத் ப்ரதேஹஂ வா விசக்ஷணஃ|” இதி யோகத்வயஂ படந்தி; தந்ந படிதவ்யஂ, ஸமாநதந்த்ராதர்ஶநாத்||௧௯||-
Adhikarana 18 (20) · Śloka 21
ஆமஂ ஶகத்வா நிசிதஂ க்ரமேண பூயோ விபத்தஂ விகுணாநிலேந ||௨௦|| ப்ரவர்தமாநஂ ந யதாஸ்வமேநஂ விகாரமாநாஹமுதாஹரந்தி |௨௧|
आमं शकृद्वा निचितं क्रमेण भूयो विबद्धं विगुणानिलेन ||२०|| प्रवर्तमानं न यथास्वमेनं विकारमानाहमुदाहरन्ति |२१|
🔊 Audio coming soon
இதாநீஂ விஸூசிகாதுல்யசிகித்ஸிதத்வாத்விஸூசிகோபத்ரவத்வாச்சாநுக்தமப்யாநாஹமாஹ- ஆமமித்யாதி| ஆமம் அபக்வாந்நரஸஃ, ஶகத் புரீஷஂ, நிசிதஂ வத்திகதஂ, விபத்தம் அவருத்தஂ, விகுணாநிலேந உந்மார்கவாயுநா, ந ப்ரவர்தமாநமிதி நாதஃப்ரவர்தமாநமித்யர்தஃ, யதாஸ்வஂ யதாமார்கமித்யர்தஃ; ஏவம் ஆமஂ நிசிதஂ விகுணாநிலேந விபத்தஂ ஸத் ஸ்வமார்கேऽப்ரவர்தமாநஂ ஶகத்வா ஏவம்பூதமாநாஹஂ விகாரமுதாஹரந்தீதி பிண்டார்தஃ| கேசிதாமமிதி ஶகத்விஶேஷணஂ மந்யந்தே; தந்ந, ஸமாநதந்த்ரே ஆமாதப்யாநாஹஸ்ய தர்ஶிதத்வாத்| ததா ச தத்வசஃ- “ஆநாஹே த்வாமஸம்பூதே விடுத்பூதேऽபி வா பிஷக்”- இத்யாதி||௨௦||-
Adhikarana 19 (21) · Śloka 22
தஸ்மிந் பவந்த்யாமஸமுத்பவே து தஷ்ணாப்ரதிஶ்யாயஶிரோவிதாஹாஃ ||௨௧|| ஆமாஶயே ஶூலமதோ குருத்வஂ ஹல்லாஸ உத்காரவிகாதநஂ ச |௨௨|
तस्मिन् भवन्त्यामसमुद्भवे तु तृष्णाप्रतिश्यायशिरोविदाहाः ||२१|| आमाशये शूलमथो गुरुत्वं हृल्लास उद्गारविघातनं च |२२|
🔊 Audio coming soon
ஆமஜாநாஹலக்ஷணமாஹ- தஸ்மிந்நித்யாதி| தஸ்மிந் ஆநாஹே| குருத்வமபி ஆமாஶயே ஆமஜாநாஹே ப்ராயஶோ பவதி| கேசித் ‘ஹல்லாஸ’ இத்யத்ர ‘ஹத்ஸ்தம்ப’ இதி படித்வா ஹதயஸ்ய விபந்தத்வமிதி வ்யாக்யாநயந்தி| உத்காரவிகாதநம் உத்காரஸ்யாஸம்யக்ப்ரவத்திஃ| கேசிதாமஸமுத்பவே ஆமாஶயஸமுத்பவே இதி வ்யாக்யாநயந்தி, பதேஷ்வபி பதைகதேஶப்ரயோகாத்; தே ச ஆமாஶயஸமுத்பவமாமாதேவேச்சந்தி; தத்ராபி ஸ ஏவ தாத்பர்யார்தஃ||௨௧||-
Adhikarana 20 (22) · Śloka 23
ஸ்தம்பஃ கடீபஷ்டபுரீஷமூத்ரே ஶூலோऽத மூர்ச்சா ஸ ஶகத்வமேச்ச ||௨௨|| ஶ்வாஸஶ்ச பக்வாஶயஜே பவந்தி லிங்காநி சாத்ராலஸகோத்பவாநி |௨௩|
स्तम्भः कटीपृष्ठपुरीषमूत्रे शूलोऽथ मूर्च्छा स शकृद्वमेच्च ||२२|| श्वासश्च पक्वाशयजे भवन्ति लिङ्गानि चात्रालसकोद्भवानि |२३|
🔊 Audio coming soon
புரீஷஜாநாஹலக்ஷணமாஹ- ஸ்தம்ப இத்யாதி| ஸ்தம்பஶப்தஃ கட்யாதிபிர்மூத்ராந்தைஃ ஸஹ ப்ரத்யேகஂ ஸம்பத்யதே| ஶூலோऽப்யத்ர கட்யாதிஷ்வேவ| ஸ புருஷஃ| பக்வாஶயஜே ஆநாஹே இத்யர்தஃ| ‘மஞ்சாஃ க்ரோஶந்தி’ இதிவதுபசாராத் பக்வாஶயஶப்தேநாத்ர புரீஷமபிப்ரேதஂ, அத ச பாஹுல்யேந பக்வாஶயே பவதி| கேசித் பக்வாஶயஜே பக்வாஶயஸ்தே ஆநாஹே இதி வ்யாக்யாநயந்தி| தே ச பக்வாஶயோத்பூத ஆநாஹஃ புரீஷாத்பவதி இதீச்சந்தி; ததாऽபி ஸ பூர்வோக்த ஏவ பரிபலிதார்தஃ||௨௨||-
Adhikarana 21 (23) · Śloka 23
ஆமோத்பவே வாந்தமுபக்ரமேத ஸஂஸர்கபக்தக்ரமதீபநீயைஃ ||௨௩||
आमोद्भवे वान्तमुपक्रमेत संसर्गभक्तक्रमदीपनीयैः ||२३||
🔊 Audio coming soon
ஸம்ப்ரத்யாமோத்தாநாஹசிகித்ஸாமாஹ- ஆமோத்பவ இத்யாதி| ஆமோத்பவே அவிபக்வரஸஜே ஆநாஹே| கேசிதாமோத்பவே ஆமாஶயோத்பவே, பதேஷ்வபி பதைகதேஶப்ரயோகாத்| ஏஷ பக்ஷஶ்சாநந்தரமேவ விவதஃ| வாந்தஂ கதவமநஂ நரம்| ஸஂஸர்கபக்தக்ரமஃ பேயாதிக்ரமஃ| தீபநீயாநி பிபல்யாதிஸாதிதாநி||௨௩||
Adhikarana 22 (24) · Śloka 24
அதேதரஂ யோ ந ஶகத்வமேத்தமாமஂ ஜயேத் ஸ்வேதநபாசநைஶ்ச |௨௪|
अथेतरं यो न शकृद्वमेत्तमामं जयेत् स्वेदनपाचनैश्च |२४|
🔊 Audio coming soon
புரீஷஜாநாஹசிகித்ஸாமாஹ- அதேதரமித்யாதி| யஃ புமாந் ஶகத் புரீஷஂ ந வமேத் , தஸ்ய புஂஸஸ்தமாநாஹமிதரஂ புரீஷஜம் ஆமாந்விதஂ ஸ்வேதநாதிபிர்ஜயேதிதி ஸம்பந்தஃ| யஸ்து ஶகத்வமேத்தஸ்ய ஆமஂ ந ஜயேத், ததா ஸத்யஸாத்யத்வாதிதி பாவஃ| கார்திககுண்டஸ்து இதரஂ பக்வாஶயஜாநாஹவந்தஂ நரஂ, மத்வர்தீயப்ரத்யயாந்தத்வாத்|| அஸாவபி பக்ஷோऽநந்தரஂ விவதஃ| 'ஸ்வேதநபாசநீயைஃ' இத்யத்ர ச கார்திககுண்டஃ 'ஸ்வேத்ய யதாவிதாநஂ' இதி படித்வா வ்யாக்யாநயதி- ஸ்வேத்ய ஸ்வேதயித்வா, உபஸர்கலோபாத் ஸாது; யதாவிதாநமிதி விண்மூத்ராநுலோமநவிதாநேந|௨௪|-
Adhikarana 23 (24-25) · Śloka 25
விஸூசிகாயாஂ பரிகீர்திதாநி த்ரவ்யாணி வைரேசநிகாநி யாநி ||௨௪|| தாந்யேவ வர்தீர்விரசேத்விசூர்ண்ய மஹிஷ்யஜாவீபகவாஂ து மூத்ரைஃ | ஸ்விந்நஸ்ய பாயௌ விநிவேஶ்ய தாஶ்ச சூர்ணாநி சைஷாஂ ப்ரதமேத்து நாட்யா ||௨௫||
विसूचिकायां परिकीर्तितानि द्रव्याणि वैरेचनिकानि यानि ||२४|| तान्येव वर्तीर्विरचेद्विचूर्ण्य महिष्यजावीभगवां तु मूत्रैः | स्विन्नस्य पायौ विनिवेश्य ताश्च चूर्णानि चैषां प्रधमेत्तु नाड्या ||२५||
🔊 Audio coming soon
அதிதேஶேநாநாஹசிகித்ஸாமாஹ- விஸூசிகாயாமித்யாதி| விஸூசிகாயாஂ பரிகீர்திதாநி கதிதாநி யாநி வைரேசநிகாநி த்ரவ்யாணி தந்த்யாதீநி, தாநி விசூர்ண்ய மஹிஷ்யாதீநாஂ மூத்ரைர்விபாச்ய வர்தீர்விரசேத் குர்யாத்| தாஶ்ச வர்தீஃ ஸ்விந்நஸ்ய நரஸ்ய குதே விநிவேஶ்ய, ஏஷாஂ வைரேசநிகாநாமேவ சூர்ணாநி நாட்யா ப்ரதமேதிதி ஸம்பந்தஃ| இபோ ஹஸ்தீ||௨௪-௨௫||
Adhikarana 24 (26) · Śloka 27
மூத்ரேஷு ஸஂஸாத்ய யதாவிதாநஂ த்ரவ்யாணி யாந்யூர்த்வமதஶ்ச யாந்தி | க்வாதேந தேநாஶு நிருஹயேச்ச மூத்ரார்தயுக்தேந ஸமாக்ஷிகேண ||௨௬|| த்ரிபண்டியுக்தஂ லவணப்ரகுஞ்சஂ தத்த்வா விரிக்தக்ரமமாசரேச்ச |௨௭|
मूत्रेषु संसाध्य यथाविधानं द्रव्याणि यान्यूर्ध्वमधश्च यान्ति | क्वाथेन तेनाशु निरुहयेच्च मूत्रार्धयुक्तेन समाक्षिकेण ||२६|| त्रिभण्डियुक्तं लवणप्रकुञ्चं दत्त्वा विरिक्तक्रममाचरेच्च |२७|
🔊 Audio coming soon
ஆநாஹே நிரூஹமாஹ- மூத்ரேஷு ஸஂஸாத்யேத்யாதி| யாநி த்ரவ்யாணி ஊர்த்வமதஶ்ச யாந்தி தாநி மூத்ரேஷு யதாவிதாநஂ ஸஂஸாத்ய தேந க்வாதேநார்தமூத்ராந்விதேந ஸமாக்ஷிகேண த்ரிபண்டியுக்தலவணஂ ப்ரகுஞ்சஂ தத்த்வா நிருஹயேதிதி பிண்டார்தஃ| மூத்ரேஷ்விதி அநந்தரோக்தேஷு மஹிஷ்யாதிஜேஷு| ஸஂஸாத்ய பக்த்வா| யதாவிதாநஂ க்வாதபாகவிதிநா| த்ரவ்யாணி யாந்யூர்த்வமதஶ்ச யாந்தி ஸஂஶோதநஸஂஶமநீயோக்தாநி கோஶாதக்யாதீநி| ஆஶு ஶீக்ரம்| மூத்ரார்தயுதேந அர்தமூத்ராந்விதேந க்வாதேந| கார்திககுண்டஸ்து மாத்ரார்தயுக்தேநேதி படதி, வ்யாக்யாநயதி ச- அர்தமாத்ரிகேணேதி| மாக்ஷிகஂ மது| த்ரிபண்டியுக்தஂ லவணப்ரகுஞ்சமிதி த்ரிவத்ஸஹிதமேவ ஸைந்தவபலமித்யர்தஃ| விரிக்தக்ரமஂ ஸம்யக்விரிக்தஸ்ய யஃ க்ரமஸ்தமாசரேதித்யர்தஃ; கேசித் ஆசரேதித்யந்தர்பாவிதகாரிதார்தஂ மந்யந்தே; தேந, ஆசரேத் வைத்யேநாசாரயேதித்யர்தஃ| இதமாஸ்தாபநமாநாஹே பாசநோத்தரகாலஂ தேயஂ, ந த்வாமாவஸ்தாயாம்||௨௬||-
Adhikarana 25 (27) · Śloka 27
ஏஷ்வேவ தைலேந ச ஸாதிதேந ப்ராப்தஂ யதி ஸ்யாதநுவாஸயேச்ச ||௨௭||
एष्वेव तैलेन च साधितेन प्राप्तं यदि स्यादनुवासयेच्च ||२७||
🔊 Audio coming soon
ஆநாஹேऽநுவாஸநமாஹ- ஏஷ்வேவேத்யாதி| ஏஷ்விதி அநந்தராபிஹிதநிரூஹோக்தேஷு கோஶாதக்யாதிஷு| ப்ராப்தஂ ப்ராப்தகாலஂ ப்ராப்தாவஸ்தமித்யர்தஃ; ஏதேந பரிபக்வாமஂ ஸுநிரூடஂ வாதகோபே ஸத்யநுவாஸயேதித்யர்தஃ||௨௭||
Adhikarana puShpikA · Śloka 56
இதி ஸுஶ்ருதஸஂஹிதாயாமுத்தரதந்த்ராந்தர்கதே காயசிகித்ஸாதந்த்ரே விஸூசிகாப்ரதிஷேதோ நாம (அஷ்டாதஶோऽத்யாயஃ, ஆதிதஃ ) ஷட்பஞ்சாஶத்தமோऽத்யாயஃ ||௫௬||
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते कायचिकित्सातन्त्रे विसूचिकाप्रतिषेधो नाम (अष्टादशोऽध्यायः, आदितः ) षट्पञ्चाशत्तमोऽध्यायः ||५६||
🔊 Audio coming soon
இதி ஶ்ரீடல்ஹ(ஹ்ல)ணவிரசிதாயாஂ நிபந்தஸங்க்ரஹாக்யாயாஂ ஸுஶ்ருதவ்யாக்யாயாமுத்தரதந்த்ரே விஸூசிகாப்ரதிஷேதோ நாம ஷட்பஞ்சாஶத்தமோऽத்யாயஃ||௫௬||