Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ಅಥಾತೋ ಯೋನಿವ್ಯಾಪತ್ಪ್ರತಿಷೇಧಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ ||೧||
ಯಥೋವಾಚ ಭಗವಾನ್ ಧನ್ವನ್ತರಿಃ ||೨||
View original
अथातो योनिव्यापत्प्रतिषेधं व्याख्यास्यामः ||१||
यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
ಗ್ರಹೋತ್ಪತ್ತ್ಯಧ್ಯಾಯಾನನ್ತರಂ ‘ತಿರ್ಯಗ್ಯೋನಿಂ ಮಾನುಷಂ ಚ’ ಇತಿ ವಚನೇನ ಯೋನೇರ್ನಾಮಸಙ್ಕೀರ್ತನಾತ್ ಕುಮಾರಜನ್ಮವಿಕಾರಕಾರಣತ್ವಾಚ್ಚ ಯೋನೇರ್ವ್ಯಾಪಚ್ಚಿಕಿತ್ಸಿತಾರ್ಥಂ ಯೋನಿವ್ಯಾಪತ್ಪ್ರತಿಷೇಧಾಧ್ಯಾಯಾರಮ್ಭೋ ಯುಜ್ಯತ ಇತ್ಯಾಹ- ಅಥಾತ ಇತ್ಯಾದಿ| ಯೋನಿವ್ಯಾಪದೋ ಯೋನಿರೋಗಾಃ, ತೇಷಾಂ ಪ್ರತಿಷೇಧಶ್ಚಿಕಿತ್ಸಿತಮಿತಿ||೧-೨||
Adhikarana 2 (3) · Śloka 4
ಪ್ರವೃದ್ಧಲಿಙ್ಗಂ ಪುರುಷಂ ಯಾಽತ್ಯರ್ಥಮುಪಸೇವತೇ |
ರೂಕ್ಷದುರ್ಬಲಬಾಲಾ ಯಾ ತಸ್ಯಾ ವಾಯುಃ ಪ್ರಕುಪ್ಯತಿ ||೩||
ಸ ದುಷ್ಟೋ ಯೋನಿಮಾಸಾದ್ಯ ಯೋನಿರೋಗಾಯ ಕಲ್ಪತೇ |೪|
View original
प्रवृद्धलिङ्गं पुरुषं याऽत्यर्थमुपसेवते |
रूक्षदुर्बलबाला या तस्या वायुः प्रकुप्यति ||३||
स दुष्टो योनिमासाद्य योनिरोगाय कल्पते |४|
ಪ್ರವೃದ್ಧೇತ್ಯಾದಿ| ರೂಕ್ಷದುರ್ಬಲಬಾಲಾ ಯಾ ಸ್ತ್ರೀ ಪ್ರವೃದ್ಧಲಿಙ್ಗಮತಿಪ್ರಲಮ್ಬಮೇಹನಂ ಪುರುಷಮತಿಶಯೇನ ಸೇವತೇ| ತಸ್ಯಾ ವಾಯುಃ ಪ್ರಕೋಪಮಾಪದ್ಯತೇ, ಸ ವಾಯುಃ ಪ್ರಕುಪಿತಃ ಸನ್ ಪಿತ್ತಶ್ಲೇಷ್ಮಾಣೌ ಕೋಪಯತಿ, ಅಥವಾ ವಾತಃ ಪಿತ್ತಶ್ಲೇಷ್ಮಾಣೌ ಸ್ವಹೇತುಭಿಃ ಕುಪಿತೌ ಗೃಹೀತ್ವಾ ಯೋನಿರೋಗಾಯ ಕಲ್ಪತೇ ಸಮರ್ಥೋ ಭವತಿ||೩||-
Adhikarana 3 (4-5) · Śloka 6
ತ್ರಯಾಣಾಮಪಿ ದೋಷಾಣಾಂ ಯಥಾಸ್ವಂ ಲಕ್ಷಣೇನ ತು ||೪||
ವಿಂಶತಿರ್ವ್ಯಾಪದೋ ಯೋನೇರ್ನಿರ್ದಿಷ್ಟಾ ರೋಗಸಙ್ಗ್ರಹೇ |
ಮಿಥ್ಯಾಚಾರೇಣ ಯಾಃ ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ಪ್ರದುಷ್ಟೇನಾರ್ತವೇನ ಚ ||೫||
ಜಾಯನ್ತೇ ಬೀಜದೋಷಾಚ್ಚ ದೈವಾಚ್ಚ ಶೃಣು ತಾಃ ಪೃಥಕ್ |೬|
View original
त्रयाणामपि दोषाणां यथास्वं लक्षणेन तु ||४||
विंशतिर्व्यापदो योनेर्निर्दिष्टा रोगसङ्ग्रहे |
मिथ्याचारेण याः स्त्रीणां प्रदुष्टेनार्तवेन च ||५||
जायन्ते बीजदोषाच्च दैवाच्च शृणु ताः पृथक् |६|
ತೇಷಾಂ ಯೋನಿರೋಗಾಣಾಂ ಸಾಮಾನ್ಯಜ್ಞಾನೋಪಾಯಮಾಹ- ತ್ರಯಾಣಾಮಿತ್ಯಾದಿ| ಯಥಾಸ್ವಂ ಲಕ್ಷಣೇನ ಯೋನಿರೋಗಂ ಜಾನೀಯಾದಿತ್ಯರ್ಥಃ||೪-೫||-
Adhikarana 4 (6-8) · Śloka 9
ಉದಾವರ್ತಾ ತಥಾ ವನ್ಧ್ಯಾ ವಿಪ್ಲುತಾ ಚ ಪರಿಪ್ಲುತಾ ||೬||
ವಾತಲಾ ಚೇತಿ ವಾತೋತ್ಥಾಃ, ಪಿತ್ತೋತ್ಥಾ ರುಧಿರಕ್ಷರಾ |
ವಾಮಿನೀ ಸ್ರಂಸಿನೀ ಚಾಪಿ ಪುತ್ರಘ್ನೀ ಪಿತ್ತಲಾ ಚ ಯಾ ||೭||
ಅತ್ಯಾನನ್ದಾ ಚ ಯಾ ಯೋನಿಃ ಕರ್ಣಿನೀ ಚರಣಾದ್ವಯಮ್ |
ಶ್ಲೇಷ್ಮಲಾ ಚ ಕಫಾಜ್ಜ್ಞೇಯಾ, ಷಣ್ಡಾಖ್ಯಾ ಫಲಿನೀ ತಥಾ ||೮||
ಮಹತೀ ಸೂಚಿವಕ್ತ್ರಾ ಚ ಸರ್ವಜೇತಿ ತ್ರಿದೋಷಜಾ |೯|
View original
उदावर्ता तथा वन्ध्या विप्लुता च परिप्लुता ||६||
वातला चेति वातोत्थाः, पित्तोत्था रुधिरक्षरा |
वामिनी स्रंसिनी चापि पुत्रघ्नी पित्तला च या ||७||
अत्यानन्दा च या योनिः कर्णिनी चरणाद्वयम् |
श्लेष्मला च कफाज्ज्ञेया, षण्डाख्या फलिनी तथा ||८||
महती सूचिवक्त्रा च सर्वजेति त्रिदोषजा |९|
ವಾತಜಾಃ ಪಞ್ಚ ಯೋನಿವ್ಯಾಪದ ಆಹ- ಉದಾವರ್ತೇತ್ಯಾದಿ| ಉದಾವರ್ತಾ, ವನ್ಧ್ಯಾ, ವಿಪ್ಲುತಾ, ಪರಿಪ್ಲುತಾ, ವಾತಲಾ, ಇತಿ ಪಞ್ಚ ವಾತೋತ್ಥಾಃ| ಪಿತ್ತಜಾಃ ಪಞ್ಚಾಹ- ರುಧಿರಕ್ಷರಾ, ವಾಮಿನೀ, ಸ್ರಂಸಿನೀ, ಪುತ್ರಘ್ನೀ, ಪಿತ್ತಲಾ, ಇತಿ ಪಞ್ಚ ಪಿತ್ತೋತ್ಥಾಃ| ಕಫಜಾಃ ಪಞ್ಚೋಚ್ಯನ್ತೇ- ಅತ್ಯಾನನ್ದಾ, ಕರ್ಣಿನೀ, ಚರಣಾದ್ವಯಂ, ಶ್ಲೇಷ್ಮಲಾ, ಇತಿ ಪಞ್ಚ ಕಫೋತ್ಥಾಃ| ಸನ್ನಿಪಾತಜಾಃ ಪಞ್ಚೋಚ್ಯನ್ತೇ- ಷಣ್ಡೀ, ಫಲಿನೀ, ಮಹತೀ, ಸೂಚಿವಕ್ತ್ರಾ, ಸರ್ವಜಾ, ಇತಿ ಪಞ್ಚ ಸನ್ನಿಪಾತಜಾಃ||೬-೮||-
Adhikarana 5 (9-11) · Śloka 11
ಸಫೇನಿಲಮುದಾವರ್ತಾ ರಜಃ ಕೃಚ್ಛ್ರೇಣ ಮುಞ್ಚತಿ ||೯||
ವನ್ಧ್ಯಾಂ ನಷ್ಟಾರ್ತವಾಂ ವಿದ್ಯಾದ್ವಿಪ್ಲುತಾಂ ನಿತ್ಯವೇದನಾಮ್ |
ಪರಿಪ್ಲುತಾಯಾಂ ಭವತಿ ಗ್ರಾಮ್ಯಧರ್ಮೇ ರುಜಾ ಭೃಶಮ್ ||೧೦||
ವಾತಲಾ ಕರ್ಕಶಾ ಸ್ತಬ್ಧಾ ಶೂಲನಿಸ್ತೋದಪೀಡಿತಾ |
ಚತಸೃಷ್ವಪಿ ಚಾದ್ಯಾಸು ಭವನ್ತ್ಯನಿಲವೇದನಾಃ ||೧೧||
View original
सफेनिलमुदावर्ता रजः कृच्छ्रेण मुञ्चति ||९||
वन्ध्यां नष्टार्तवां विद्याद्विप्लुतां नित्यवेदनाम् |
परिप्लुतायां भवति ग्राम्यधर्मे रुजा भृशम् ||१०||
वातला कर्कशा स्तब्धा शूलनिस्तोदपीडिता |
चतसृष्वपि चाद्यासु भवन्त्यनिलवेदनाः ||११||
ವಾತಜಾನಾಂ ಯೋನಿವ್ಯಾಪದಾಂ ಪೃಥಗ್ಲಕ್ಷಣಮಾಹ- ಸಫೇನಿಲಮಿತ್ಯಾದಿ| ಯಾ ಉದಾವರ್ತಾ ಯೋನಿಃ ಸಾ ಫೇನಿಲಂ ಫೇನಸಹಿತಂ ರಜ ಆರ್ತವಂ ಕೃಚ್ಛ್ರೇಣ ದುಃಖೇನ ಮುಞ್ಚತಿ| ವಿಪ್ಲುತಾ ನಿತ್ಯಂ ರುಜಾವತೀ, ಪರಿಪ್ಲುತಾ ಪುನರ್ವ್ಯವಾಯ ಏವ ಪೀಡಾವತೀತ್ಯನಯೋರ್ಭೇದಃ| ವಾತಲೇತ್ಯಾದಿ| ಸ್ತಬ್ಧಾ ತನಟಿತೇವ| ಶೂಲಂ ವಾತಶೂಲಂ, ನಿಸ್ತೋದಃ ಸೂಚೀಭಿರಿವ ವ್ಯಧನಮ್| ಕಿಂ ವಾತಲಾಯಾಮೇವಾನಿಲವೇದನಾ ಭವನ್ತಿ ಉತಾನ್ಯಾಸ್ವಪೀತ್ಯಾಹ- ಚತಸೃಷ್ವಿತ್ಯಾದಿ| ಆದ್ಯಾಸು ಉದಾವರ್ತಾದಿಷ್ವಪೀತ್ಯರ್ಥಃ||೯-೧೧||
Adhikarana 6 (12-14) · Śloka 14
ಸದಾಹಂ ಪ್ರಕ್ಷರತ್ಯಸ್ರಂ ಯಸ್ಯಾಂ ಸಾ ಲೋಹಿತಕ್ಷರಾ |
ಸವಾತಮುದ್ಗಿರೇದ್ಬೀಜಂ ವಾಮಿನೀ ರಜಸಾ ಯುತಮ್ ||೧೨||
ಪ್ರಸ್ರಂಸಿನೀ ಸ್ಯನ್ದತೇ ತು ಕ್ಷೋಭಿತಾ ದುಃಪ್ರಸೂಶ್ಚ ಯಾ |
ಸ್ಥಿತಂ ಸ್ಥಿತಂ ಹನ್ತಿ ಗರ್ಭಂ ಪುತ್ರಘ್ನೀ ರಕ್ತಸಂಸ್ರವಾತ್ ||೧೩||
ಅತ್ಯರ್ಥಂ ಪಿತ್ತಲಾ ಯೋನಿರ್ದಾಹಪಾಕಜ್ವರಾನ್ವಿತಾ |
ಚತಸೃಷ್ವಪಿ ಚಾದ್ಯಾಸು ಪಿತ್ತಲಿಙ್ಗೋಚ್ಛ್ರಯೋ ಭವೇತ್ ||೧೪||
View original
सदाहं प्रक्षरत्यस्रं यस्यां सा लोहितक्षरा |
सवातमुद्गिरेद्बीजं वामिनी रजसा युतम् ||१२||
प्रस्रंसिनी स्यन्दते तु क्षोभिता दुःप्रसूश्च या |
स्थितं स्थितं हन्ति गर्भं पुत्रघ्नी रक्तसंस्रवात् ||१३||
अत्यर्थं पित्तला योनिर्दाहपाकज्वरान्विता |
चतसृष्वपि चाद्यासु पित्तलिङ्गोच्छ्रयो भवेत् ||१४||
ಸದಾಹಮಿತ್ಯಾದಿ| ಅಸ್ರಮ್ ಆರ್ತವಂ, ‘ಸದಾಹಂ ಕ್ಷೀಯತೇ ರಕ್ತಂ ಯಸ್ಯಾಂ ಸಾ ಲೋಹಿತಕ್ಷಯಾ’ ಇತಿ ಕೇಚಿತ್ ಪಠನ್ತಿ| ಬೀಜಂ ಶುಕ್ರಮ್| ಉದ್ಗಿರೇತ್ ವಮೇತ್| ರಜಸಾ ಯುತಮ್ ಆರ್ತವಮಿಶ್ರಮ್| ಸ್ಯನ್ದತೇ ಸ್ರವತಿ, ಕ್ಷೋಭಿತಾ ಸಞ್ಚಾಲಿತಾ, ದುಃಪ್ರಸೂಃ ದುಃಖೇನ ಪ್ರಸೂಯತೇ ಯಾ ಏವಂವಿಧಾ ಯೋನಿಃ ಸಾ ಪ್ರಸ್ರಂಸಿನೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧಃ| ದುಃಪ್ರಸೂಶ್ಚೇತ್ಯತ್ರಾನ್ಯೇ ‘ದುಃಪ್ರಜಾಯನಾ’ ಇತಿ ಪಠನ್ತಿ, ದುಷ್ಟೀಭೂತಾಪತ್ಯಮಾರ್ಗೇತಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಯನ್ತಿ| ಸ್ಥಿತಮಿತ್ಯಾದಿ| ಸ್ಥಿತಂ ಸ್ಥಿತಂ ಗರ್ಭಂ ಹನ್ತಿ ನೋತ್ಪನ್ನಮಾತ್ರಮ್| ಚತಸೃಷು ಆದ್ಯಾಸು ಲೋಹಿತಕ್ಷರಾದಿಷು| ಪಿತ್ತಲಿಙ್ಗೋಚ್ಛ್ರಯಃ ಓಷಚೋಷಾದಿಕಾ ವೇದನಾಃ||೧೨-೧೪||
Adhikarana 7 (15-17) · Śloka 17
ಅತ್ಯಾನನ್ದಾ ನ ಸನ್ತೋಷಂ ಗ್ರಾಮ್ಯಧರ್ಮೇಣ ಗಚ್ಛತಿ |
ಕರ್ಣಿನ್ಯಾಂ ಕರ್ಣಿಕಾ ಯೋನೌ ಶ್ಲೇಷ್ಮಾಸೃಗ್ಭ್ಯಂ ಪ್ರಜಾಯತೇ ||೧೫||
ಮೈಥುನೇಽಚರಣಾ ಪೂರ್ವಂ ಪುರುಷಾದತಿರಿಚ್ಯತೇ |
ಬಹುಶಶ್ಚಾತಿಚರಣಾದನ್ಯಾ ಬೀಜಂ ನ ವಿನ್ದತಿ ||೧೬||
ಶ್ಲೇಷ್ಮಲಾ ಪಿಚ್ಛಿಲಾ ಯೋನಿಃ ಕಣ್ಡೂಯುಕ್ತಾಽತಿಶೀತಲಾ |
ಚತಸೃಷ್ವಪಿ ಚಾದ್ಯಾಸು ಶ್ಲೇಷ್ಮಲಿಙ್ಗೋಚ್ಛ್ರಿತಿರ್ಭವೇತ್ ||೧೭||
View original
अत्यानन्दा न सन्तोषं ग्राम्यधर्मेण गच्छति |
कर्णिन्यां कर्णिका योनौ श्लेष्मासृग्भ्यं प्रजायते ||१५||
मैथुनेऽचरणा पूर्वं पुरुषादतिरिच्यते |
बहुशश्चातिचरणादन्या बीजं न विन्दति ||१६||
श्लेष्मला पिच्छिला योनिः कण्डूयुक्ताऽतिशीतला |
चतसृष्वपि चाद्यासु श्लेष्मलिङ्गोच्छ्रितिर्भवेत् ||१७||
ಅತ್ಯಾನನ್ದೇತ್ಯಾದಿ| ಗ್ರಾಮ್ಯಧರ್ಮೇಣ ಮೈಥುನೇನ| ಕರ್ಣಿಕಾ ಮಾಂಸಕನ್ದೀ| ಮೈಥುನೇತ್ಯಾದಿ| ಪೂರ್ವಾ ಚರಣೀ ಅತಿರಿಚ್ಯತೇ ಮೈಥುನಾಚರಣೇಽಧಿಕಾ ಭವತಿ; ಅನ್ಯೇ ‘ಮೈಥುನೇಽಚರಣಾ ಪೂರ್ವಂ’ ಇತಿ ಪಠನ್ತಿ, ಶೇಷಂ ಸಮಮ್| ಪುರುಷಾತ್ ಪೂರ್ವಮತಿರಿಚ್ಯತೇ, ಅತ್ಯರ್ಥಂ ಕಣ್ಡೂಯತ ಇತ್ಯರ್ಥಃ| ಬಹುಶೋ ಅತಿಚರಣಾತ್ ಮೈಥುನಾತ್, ಅನ್ಯಾ ಅತಿಚರಣಾ, ಬೀಜಂ ಗರ್ಭಾಙ್ಕುರಜನನಂ, ನ ವಿನ್ದತಿ ನ ಪ್ರಾಪ್ನೋತಿ| ‘ಬಹುಶಶ್ಚಾತಿಚರಣೀ ತಯೋರ್ಬೀಜಂ ನ ತಿಷ್ಠತಿ’ ಇತಿ ಕೇಚಿತ್ ಪಠನ್ತಿ, ಅತಿಚರಣಾ ಬಹುಶೋ ಮೈಥುನಂ ವ್ರಜತಿ, ತಯೋಶ್ಚರಣಾತಿಚರಣಯೋರ್ಬೀಜಂ ನ ತಿಷ್ಠತಿ, ಸ್ಥಿತಿಂ ನ ಕರೋತೀತ್ಯರ್ಥಃ| ಶ್ಲೇಷ್ಮಲೇತ್ಯಾದಿ| ಆದ್ಯಾಸು ಅತ್ಯಾನನ್ದಾದಿಷು ಶ್ಲೇಷ್ಮಲಿಙ್ಗೋಚ್ಛ್ರಿತಿಃ ಪೈಚ್ಛಿಲ್ಯಕಣ್ಡ್ವಾದಿಕಾಃ||೧೫-೧೭||
Adhikarana 8 (18-20) · Śloka 20
ಅನಾರ್ತವಸ್ತನಾ ಷಣ್ಡೀ ಖರಸ್ಪರ್ಶಾ ಚ ಮೈಥುನೇ |
ಅತಿಕಾಯಗೃಹೀತಾಯಾಸ್ತರುಣ್ಯಾಃ ಫಲಿನೀ ಭವೇತ್ ||೧೮||
ವಿವೃತಾಽತಿಮಹಾಯೋನಿಃ ಸೂಚೀವಕ್ತ್ರಾಽತಿಸಂವೃತಾ |
ಸರ್ವಲಿಙ್ಗಸಮುತ್ಥಾನಾ ಸರ್ವದೋಷಪ್ರಕೋಪಜಾ ||೧೯||
ಚತಸೃಷ್ವಪಿ ಚಾದ್ಯಾಸು ಸರ್ವಲಿಙ್ಗೋಚ್ಛ್ರಿತಿರ್ಭವೇತ್ |
ಪಞ್ಚಾಸಾಧ್ಯಾ ಭವನ್ತೀಮಾ ಯೋನಯಃ ಸರ್ವದೋಷಜಾಃ ||೨೦||
View original
अनार्तवस्तना षण्डी खरस्पर्शा च मैथुने |
अतिकायगृहीतायास्तरुण्याः फलिनी भवेत् ||१८||
विवृताऽतिमहायोनिः सूचीवक्त्राऽतिसंवृता |
सर्वलिङ्गसमुत्थाना सर्वदोषप्रकोपजा ||१९||
चतसृष्वपि चाद्यासु सर्वलिङ्गोच्छ्रितिर्भवेत् |
पञ्चासाध्या भवन्तीमा योनयः सर्वदोषजाः ||२०||
ಸಾನ್ನಿಪಾತಿಕಾಃ ಪಞ್ಚೋಚ್ಯನ್ತೇ| ವನ್ಧ್ಯಾಷಣ್ಡ್ಯೋಃ ಸಸ್ತನತ್ವನಿಸ್ತನತ್ವೇ ವಿಶೇಷತಃ| ಸ್ವರಸ್ಪರ್ಶಾ ಚೇತಿ ಚಕಾರಾನ್ಮೈಥುನದ್ವೇಷನಿಷೇಧಃ| ಅತಿಕಾಯೋ ಬೃಹತ್ಸಾಧನೋ ನರಸ್ತೇನ ಗೃಹೀತಾಯಾ ಫಲಿನೀತಿ ಸಞ್ಜ್ಞಾ, ‘ಅಫಲಿನೀ’ ಇತ್ಯನ್ಯೇ ಪಠನ್ತಿ, ತತ್ರ ಅತಿಕಾಯಗೃಹೀತಾ ಯಾ ತರುಣೀ ಸಾ ಅಫಲಿನೀ ಅಪ್ರಜಾ ಇತಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ| ಅತಿವಿವೃತಾ ಮಹಾಯೋನಿರುಚ್ಯತೇ| ಸೂಚೀವಕ್ತ್ರಾ ಅತಿಸಂವೃತಾ ಅತ್ಯರ್ಥಸಙ್ಕುಚಿತಮುಖೀ, ಸಙ್ಕುಚಿತಮುಖೇತ್ಯುಚ್ಯತೇ| ಸರ್ವಲಿಙ್ಗಾ ಸರ್ವಚಿಹ್ನಾ, ಸರ್ವಸಮುತ್ಥಾನಾ ಸರ್ವಕಾರಣಾ, ಯಾ ಸಾ ಸರ್ವಜಾ ಕಥ್ಯತೇ| ಚತಸೃಷ್ವಿತ್ಯಾದಿ| ಚತಸೃಷ್ವಪಿ ಚಾದ್ಯಾಸು ಷಣ್ಡೀಪ್ರಭೃತಿಷು; ಸರ್ವಲಿಙ್ಗೋಚ್ಛ್ರಿತಿರಿತಿ ರೌಕ್ಷ್ಯತೋದಾದಿಕಾ ವಾತಲಿಙ್ಗೋಚ್ಛ್ರಿತಯಃ, ಚೋಷಾದಿಕಾಃ ಪಿತ್ತಲಿಙ್ಗೋಚ್ಛ್ರಿತಯಃ, ಸ್ನೇಹಕಣ್ಡ್ವಾದಿಕಾಃ ಶ್ಲೇಷ್ಮಲಿಙ್ಗೋಚ್ಛ್ರಿತಯಶ್ಚ||೧೮-೨೦||
Adhikarana 9 (21) · Śloka 21
ಪ್ರತಿದೋಷಂ ತು ಸಾಧ್ಯಾಸು ಸ್ನೇಹಾದಿಕ್ರಮ ಇಷ್ಯತೇ |
ದದ್ಯಾದುತ್ತರಬಸ್ತೀಂಶ್ಚ ವಿಶೇಷೇಣ ಯಥೋದಿತಾನ್ ||೨೧||
View original
प्रतिदोषं तु साध्यासु स्नेहादिक्रम इष्यते |
दद्यादुत्तरबस्तींश्च विशेषेण यथोदितान् ||२१||
ಪ್ರತೀತ್ಯಾದಿ| ಸಾಧ್ಯಾಸು ಯೋನಿವ್ಯಾಪತ್ಸು ಪ್ರತಿದೋಷಂ ಯಃ ಸ್ನೇಹಾದಿಕ್ರಮಃ ಸ ಇಷ್ಯತ ಇತ್ಯರ್ಥಃ| ಏತೇನ ಯಸ್ಯ ದೋಷಸ್ಯ ಯಃ ಪ್ರತ್ಯನೀಕಃ ಸ್ನೇಹಸ್ತೇನ ಸ್ನೇಹೇನ ಸಂಸ್ನೇಹ್ಯ ಸಂಸ್ವೇದ್ಯ ತತೋ ವಮನಾದೀನ್ ಸಾಧ್ಯಾಸ್ವವಚಾರಯೇದಿತ್ಯರ್ಥಃ| ಯಥೋದಿತಾನಿತಿ ವಾತಾದಿಭೇದೇನೇತ್ಯರ್ಥಃ||೨೧||
Adhikarana 10 (22-23) · Śloka 24
ಕರ್ಕಶಾಂ ಶೀತಲಾಂ ಸ್ತಬ್ಧಾಮಲ್ಪಸ್ಪರ್ಶಾಂ ಚ ಮೈಥುನೇ |
ಕುಮ್ಭೀಸ್ವೇದೈರುಪಚರೇತ್ ಸಾನೂಪೌದಕಸಂಯುತೈಃ ||೨೨||
ಮಧುರೌಷಧಸಂಯುಕ್ತಾನ್ ವೇಶವಾರಾಂಶ್ಚ ಯೋನಿಷು |
ನಿಕ್ಷಿಪೇದ್ಧಾರಯೇಚ್ಚಾಪಿ ಪಿಚುತೈಲಮತನ್ದ್ರಿತಃ ||೨೩||
ಧಾವನಾನಿ ಚ ಪಥ್ಯಾನಿ ಕುರ್ವೀತಾಪೂರಣಾನಿ ಚ |೨೪|
View original
कर्कशां शीतलां स्तब्धामल्पस्पर्शां च मैथुने |
कुम्भीस्वेदैरुपचरेत् सानूपौदकसंयुतैः ||२२||
मधुरौषधसंयुक्तान् वेशवारांश्च योनिषु |
निक्षिपेद्धारयेच्चापि पिचुतैलमतन्द्रितः ||२३||
धावनानि च पथ्यानि कुर्वीतापूरणानि च |२४|
ಕರ್ಕಶಾಮಿತ್ಯಾದಿ| ಅಲ್ಪಸ್ಪರ್ಶಾಮಿತಿ ಅತಿವ್ಯವಾಯಕ್ರುದ್ಧವಾತಜನಿತಸುಪ್ತಿತ್ವಾತ್| ‘ಶೀತಲಾಂ’ ಇತ್ಯತ್ರಾನ್ಯೇ ತು ‘ತುಮುಲಾಮ್’ ಇತಿ ಪಠನ್ತಿ, ತತ್ರ ಶೂಲತೋದವೇದನಾಸಙ್ಕುಲಾಮಿತಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ| ಕುಮ್ಭೀಸ್ವೇದೈಃ ಆನೂಪೌದಕಮಾಂಸವಾತಘ್ನದ್ರವ್ಯಕ್ವಾಥಪೂರ್ಣಾಂ ಕುಮ್ಭೀಂ ಕೃತ್ವಾ ಭೂಮೌ ನಿಖನ್ಯ ತದುಪರಿ ಶಯ್ಯಾಂ ಸಂಸ್ಥಾಪ್ಯಾಗ್ನಿಸನ್ತಪ್ತಲೌಹಪಾಷಾಣಗುಡಕಾನ್ ಕ್ವಾಥೇ ನಿಕ್ಷಿಪ್ಯ ತದುತ್ಥಿತೈರ್ಬಾಷ್ಪಸ್ವೇದೈರ್ಯೋನಿಪ್ರದೇಶಮಾತ್ರಗಾಮಿಭಿರುಪಚರೇತ್; ಅನ್ಯೇ ತು ಕುಮ್ಭೀಂ ವಾತಹರದ್ರವ್ಯಾನೂಪೌದಕಮಾಂಸಪೂರ್ಣಾಂ ಸಜಲಾಂ ಕೃತ್ವಾ ಪ್ರವೃತ್ತೋಷ್ಮಾಣಂ ಗೃಹ್ಣೀಯಾದಿತಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಯನ್ತಿ| ಉಪನಾಹವಿಶೇಷಮಾಹ- ಮಧುರೇತ್ಯಾದಿ| ಮಧುರಾಣಿ ಕಾಕೋಲ್ಯಾದೀನಿ ಕಲ್ಕೀಕೃತಾನಿ, ತೈರ್ಯುಕ್ತಾನ್ ವೇಶವಾರಾನ್ ಕೃತಾನ್ನವರ್ಗೋಕ್ತಾನ್ ಯೋನಿಷು ನಿಕ್ಷಿಪೇತ್, ಪಿಚುತೈಲಂ ಪಿಚುನಾ ತುಲಕೇನ ತೈಲಂ ವಾತಘ್ನದ್ರವ್ಯಕ್ವಾಥಸಿದ್ಧಂ ಯೋನಿಷು ಧಾರಯೇತ್| ಅತನ್ದ್ರಿತೋ ನಿರನ್ತರಕಾರೀತ್ಯರ್ಥಃ | ಪಿಚುತೈಲಂ ಬಲಾಶೃತಮಿತ್ಯನ್ಯೇ| ಧಾವನಾನಿ ಪ್ರಕ್ಷಾಲನಾನಿ| ಪಥ್ಯಾನಿ ವಾತಹರೌಷಧಸಿದ್ಧಾನೀತ್ಯರ್ಥಃ||೨೨-೨೩||-
Adhikarana 11 (24) · Śloka 24
ಓಷಚೋಷಾನ್ವಿತಾಸೂಕ್ತಂ ಕುರ್ಯಾಚ್ಛೀತಂ ವಿಧಿಂ ಭಿಷಕ್ ||೨೪||
View original
ओषचोषान्वितासूक्तं कुर्याच्छीतं विधिं भिषक् ||२४||
ಶೀತಂ ವಿಧಿಂ ರಕ್ತಪಿತ್ತಹರಮ್||೨೪||
Adhikarana 12 (25) · Śloka 25
ದುರ್ಗನ್ಧಾಂ ಪಿಚ್ಛಿಲಾಂ ಚಾಪಿ ಚೂರ್ಣೈಃ ಪಞ್ಚಕಷಾಯಜೈಃ |
ಪೂರಯೇದ್ರಾಜವೃಕ್ಷಾದಿಕಷಾಯೈಶ್ಚಾಪಿ ಧಾವನಮ್ ||೨೫||
View original
दुर्गन्धां पिच्छिलां चापि चूर्णैः पञ्चकषायजैः |
पूरयेद्राजवृक्षादिकषायैश्चापि धावनम् ||२५||
ದುರ್ಗನ್ಧಾಂ ಪಿತ್ತೇನ, ಪಿಚ್ಛಿಲಾಂ ಕಫೇನ| ಪಞ್ಚ ಕಷಾಯಾ ನ್ಯಗ್ರೋಧೋದುಮ್ಬರಪ್ಲಕ್ಷಾಶ್ವತ್ಥಗರ್ದಭಾಣ್ಡಾಃ| ತಚ್ಚೂರ್ಣೇನ ಯೋನಿಂ ಪೂರಯೇತ್| ರಾಜವೃಕ್ಷಾದಿಃ ಆರಗ್ವಧಾದಿಃ||೨೫||
Adhikarana 13 (26) · Śloka 26
ಯೋನ್ಯಾಂ ತು ಪೂಯಸ್ರಾವಿಣ್ಯಾಂ ಶೋಧನದ್ರವ್ಯಸಮ್ಭೃತೈಃ |
ಸಗೋಮೂತ್ರೈಃ ಸಲವಣೈಃ ಶೋಧನಂ ಹಿತಮಿಷ್ಯತೇ ||೨೬||
View original
योन्यां तु पूयस्राविण्यां शोधनद्रव्यसम्भृतैः |
सगोमूत्रैः सलवणैः शोधनं हितमिष्यते ||२६||
ಶೋಧನದ್ರವ್ಯಾಣಿ ಮಿಶ್ರಕೋಕ್ತಾನಿ||೨೬||
Adhikarana 14 (27-30) · Śloka 30
ಬೃಹತೀಫಲಕಲ್ಕಸ್ಯ ದ್ವಿಹರಿದ್ರಾಯುತಸ್ಯ ಚ |
ಕಣ್ಡೂಮತೀಮಲ್ಪಸ್ಪರ್ಶಾಂ ಪೂರಯೇದ್ಧೂಪಯೇತ್ತಥಾ ||೨೭||
ವರ್ತಿಂ ಪ್ರದದ್ಯಾತ್ ಕರ್ಣಿನ್ಯಾಂ ಶೋಧನದ್ರವ್ಯಸಮ್ಭೃತಾಮ್ |
ಪ್ರಸ್ರಂಸಿನೀಂ ಘೃತಾಭ್ಯಕ್ತಾಂ ಕ್ಷೀರಸ್ವಿನ್ನಾಂ ಪ್ರವೇಶಯೇತ್ ||೨೮||
ಪಿಧಾಯ ವೇಶವಾರೇಣ ತತೋ ಬನ್ಧಂ ಸಮಾಚರೇತ್ |
ಪ್ರತಿದೋಷಂ ವಿದಧ್ಯಾಚ್ಚ ಸುರಾರಿಷ್ಟಾಸವಾನ್ ಭಿಷಕ್ ||೨೯||
ಪ್ರಾತಃ ಪ್ರಾತರ್ನಿಷೇವೇತ ರಸೋನಾದುದ್ಧೃತಂ ರಸಮ್ |
ಕ್ಷೀರಮಾಂಸರಸಪ್ರಾಯಮಾಹಾರಂ ವಿದಧೀತ ಚ ||೩೦||
View original
बृहतीफलकल्कस्य द्विहरिद्रायुतस्य च |
कण्डूमतीमल्पस्पर्शां पूरयेद्धूपयेत्तथा ||२७||
वर्तिं प्रदद्यात् कर्णिन्यां शोधनद्रव्यसम्भृताम् |
प्रस्रंसिनीं घृताभ्यक्तां क्षीरस्विन्नां प्रवेशयेत् ||२८||
पिधाय वेशवारेण ततो बन्धं समाचरेत् |
प्रतिदोषं विदध्याच्च सुरारिष्टासवान् भिषक् ||२९||
प्रातः प्रातर्निषेवेत रसोनादुद्धृतं रसम् |
क्षीरमांसरसप्रायमाहारं विदधीत च ||३०||
ತಥಾಶಬ್ದಾದ್ಧೂಪನಮಪಿ ಬೃಹತೀಫಲಾದಿಭಿರೇವ||೨೭-೩೦||
Adhikarana 15 (31-32) · Śloka 32
ಶುಕ್ರಾರ್ತವಾದಯೋ ದೋಷಾಃ ಸ್ತನರೋಗಾಶ್ಚ ಕೀರ್ತಿತಾಃ |
ಕ್ಲೈಬ್ಯಸ್ಥಾನಾನಿ ಮೂಢಸ್ಯ ಗರ್ಭಸ್ಯ ವಿಧಿರೇವ ಚ ||೩೧||
ಗರ್ಭಿಣೀಪ್ರತಿರೋಗೇಷು ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಚಾಪ್ಯುದಾಹೃತಾ |
ಸರ್ವಥಾ ತಾಂ ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ ಯೋನಿವ್ಯಾಪತ್ಸು ಬುದ್ಧಿಮಾನ್ |
ಅಪಪ್ರಜಾತಾರೋಗಾಂಶ್ಚ ಚಿಕಿತ್ಸೇದುತ್ತರಾದ್ಭಿಷಕ್ ||೩೨||
View original
शुक्रार्तवादयो दोषाः स्तनरोगाश्च कीर्तिताः |
क्लैब्यस्थानानि मूढस्य गर्भस्य विधिरेव च ||३१||
गर्भिणीप्रतिरोगेषु चिकित्सा चाप्युदाहृता |
सर्वथा तां प्रयुञ्जीत योनिव्यापत्सु बुद्धिमान् |
अपप्रजातारोगांश्च चिकित्सेदुत्तराद्भिषक् ||३२||
ಶುಕ್ರೇತ್ಯಾದಿ| ಶುಕ್ರಾರ್ತವಾದಯೋ ದೋಷಾಃ ಶುಕ್ರಶೋಣಿತಶುದ್ಧಿಶಾರೀರೇ ಸಲಕ್ಷಣಚಿಕಿತ್ಸಿತಾ ಉಕ್ತಾಃ; ಆದಿಶಬ್ದಾದ್ಧಾತ್ರೀಸ್ತನ್ಯದೋಷಾಶ್ಚ| ಸ್ತನರೋಗಾ ವಿಸರ್ಪನಾಡೀಸ್ತನರೋಗನಿದಾನೇ, ತಚ್ಚಿಕಿತ್ಸಿತೇ ತಚ್ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಉಕ್ತಾ| ಕ್ಲೈಬ್ಯಸ್ಥಾನಾನಿ ಕ್ಲೈಬ್ಯಕಾರಣಾನಿ ಕ್ಷೀಣಬಲೀಯವಾಜೀಕರಣೋದಿತಾನಿ| ಮೂಢಗರ್ಭಸ್ಯೇತಿ ಸ್ಥಾನಾನೀತ್ಯತ್ರಾಪಿ ಸಮ್ಬಧ್ಯತೇ, ತೇನ ಮೂಢಗರ್ಭಸ್ಯ ಸ್ಥಾನಾನಿ ಕಾರಣಾನಿ, ವಿಧಿರೇವ ಚ ಕ್ರಿಯಾ ಚೇತ್ಯರ್ಥಃ| ಏತದ್ದ್ವಯಂ ಮೂಢಗರ್ಭನಿದಾನೇ ತಚ್ಚಿಕಿತ್ಸಿತೇ ಚೋಕ್ತಮ್| ಗರ್ಭಿಣೀಪ್ರತಿರೋಗೇಷ್ವಿತಿ ಗರ್ಭಿಣೀಪ್ರತಿರೋಗೇಷು ಗರ್ಭಿಣ್ಯಾ ಮಾಸಾನುಮಾಸಂ ಪ್ರತಿರೋಗೇಷು ರಕ್ತಸ್ರಾವಾದಿಷು ಚಿಕಿತ್ಸೋಕ್ತಾ| ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಚೇತಿ ಚಕಾರಾದ್ಗರ್ಭಿಣ್ಯಾಃ ಸ್ವಸ್ಥಾಯಾ ಅಪಿ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಉದಾಹೃತಾ ಗರ್ಭಿಣೀವ್ಯಾಕರಣಶಾರೀರೇ| ಕೇಚಿತ್ ‘ಗರ್ಭಿಣೀಪ್ರತಿರೋಗೇಷು’ ಇತ್ಯತ್ರ ‘ಗರ್ಭಿಣೀಪ್ರತಿಮಾಸೇಷು’ ಇತಿ ಪಠನ್ತಿ| ತಾಂ ಚಿಕಿತ್ಸಾಂ ಯೋನಿವ್ಯಾಪತ್ಸ್ವಪಿ ಸರ್ವಥಾ ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತೇತ್ಯರ್ಥಃ| ಅಪಪ್ರಜಾತಾ ಅಕಾಲಪ್ರಸೂತಾ, ತಸ್ಯಾ ರೋಗಾನ್ ಜ್ವರಾದಿಕಾನ್| ತಾನುತ್ತರಾದುತ್ತರತನ್ತ್ರೋಕ್ತಜ್ವರಾದಿಚಿಕಿತ್ಸಿತಾತ್| ರೋಗಾಂಶ್ಚೇತಿ ಚಕಾರ ಉತ್ತರತನ್ತ್ರಾದಿತ್ಯತ್ರ ಯೋಜನೀಯಃ| ತೇನಾಪಪ್ರಜಾತಾರೋಗಾನುತ್ತರಾದುತ್ತರತನ್ತ್ರೋಕ್ತಾಚ್ಚಿಕಿತ್ಸೇತ್, ಚಕಾರಾದಪತಾನಕಾದೀನ್ ಸಂಹಿತೋಕ್ತೇನ ವಿಧಿನಾ ಚಿಕಿತ್ಸೇದಿತ್ಯರ್ಥಃ| ಅನ್ಯೇ ತು ‘ಉತ್ತರಾನ್’ ಇತಿ ಪಠನ್ತಿ, ಉತ್ತರಕಾಲಭಾವಿನೋಽಪತಾನಕಾದೀನ್ ಭಿಷಕ್ ಚಿಕಿತ್ಸೇತ್, ‘ಸ್ವೈಶ್ಚಿಕಿತ್ಸಿತೈಃ’ ಇತಿ ಶೇಷಃ||೩೧-೩೨||
Adhikarana puShpikA · Śloka 2
ಇತಿ ಸುಶ್ರುತಸಂಹಿತಾಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರಾನ್ತರ್ಗತೇ ಕುಮಾರತನ್ತ್ರೇ ಯೋನಿವ್ಯಾಪತ್ಪ್ರತಿಷೇಧೋ ನಾಮ(ದ್ವಾದಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ, ಆದಿತೋಽ)ಷ್ಟತ್ರಿಂಶತ್ತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ ||೩೮||
ಉತ್ತರತನ್ತ್ರೇ ದ್ವಿತೀಯಂ ಕೌಮಾರತನ್ತ್ರಂ ಸಮಾಪ್ತಮ್ ||೨||
View original
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते कुमारतन्त्रे योनिव्यापत्प्रतिषेधो नाम(द्वादशोऽध्यायः, आदितोऽ)ष्टत्रिंशत्तमोऽध्यायः ||३८||
उत्तरतन्त्रे द्वितीयं कौमारतन्त्रं समाप्तम् ||२||
ಇತಿ ಶ್ರೀಡಲ್ಹ(ಹ್ಲ)ಣವಿರಚಿತಾಯಾಂ ನಿಬನ್ಧಸಙ್ಗ್ರಹಾಖ್ಯಾಯಾಂ ಸುಶ್ರುತವ್ಯಾಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರಾನ್ತರ್ಗತೇ ಕೌಮಾರಭೃತ್ಯತನ್ತ್ರೇ ಯೋನಿವ್ಯಾಪತ್ಪ್ರತಿಷೇಧಾಧ್ಯಾಯೋಽಷ್ಟತ್ರಿಂಶತ್ತಮಃ||೩೮||