Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
അഥാതോ യോനിവ്യാപത്പ്രതിഷേധം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ ||൧||
യഥോവാച ഭഗവാന് ധന്വന്തരിഃ ||൨||
View original
अथातो योनिव्यापत्प्रतिषेधं व्याख्यास्यामः ||१||
यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
ഗ്രഹോത്പത്ത്യധ്യായാനന്തരം ‘തിര്യഗ്യോനിം മാനുഷം ച’ ഇതി വചനേന യോനേര്നാമസങ്കീര്തനാത് കുമാരജന്മവികാരകാരണത്വാച്ച യോനേര്വ്യാപച്ചികിത്സിതാര്ഥം യോനിവ്യാപത്പ്രതിഷേധാധ്യായാരമ്ഭോ യുജ്യത ഇത്യാഹ- അഥാത ഇത്യാദി| യോനിവ്യാപദോ യോനിരോഗാഃ, തേഷാം പ്രതിഷേധശ്ചികിത്സിതമിതി||൧-൨||
Adhikarana 2 (3) · Śloka 4
പ്രവൃദ്ധലിങ്ഗം പുരുഷം യാऽത്യര്ഥമുപസേവതേ |
രൂക്ഷദുര്ബലബാലാ യാ തസ്യാ വായുഃ പ്രകുപ്യതി ||൩||
സ ദുഷ്ടോ യോനിമാസാദ്യ യോനിരോഗായ കല്പതേ |൪|
View original
प्रवृद्धलिङ्गं पुरुषं याऽत्यर्थमुपसेवते |
रूक्षदुर्बलबाला या तस्या वायुः प्रकुप्यति ||३||
स दुष्टो योनिमासाद्य योनिरोगाय कल्पते |४|
പ്രവൃദ്ധേത്യാദി| രൂക്ഷദുര്ബലബാലാ യാ സ്ത്രീ പ്രവൃദ്ധലിങ്ഗമതിപ്രലമ്ബമേഹനം പുരുഷമതിശയേന സേവതേ| തസ്യാ വായുഃ പ്രകോപമാപദ്യതേ, സ വായുഃ പ്രകുപിതഃ സന് പിത്തശ്ലേഷ്മാണൌ കോപയതി, അഥവാ വാതഃ പിത്തശ്ലേഷ്മാണൌ സ്വഹേതുഭിഃ കുപിതൌ ഗൃഹീത്വാ യോനിരോഗായ കല്പതേ സമര്ഥോ ഭവതി||൩||-
Adhikarana 3 (4-5) · Śloka 6
ത്രയാണാമപി ദോഷാണാം യഥാസ്വം ലക്ഷണേന തു ||൪||
വിംശതിര്വ്യാപദോ യോനേര്നിര്ദിഷ്ടാ രോഗസങ്ഗ്രഹേ |
മിഥ്യാചാരേണ യാഃ സ്ത്രീണാം പ്രദുഷ്ടേനാര്തവേന ച ||൫||
ജായന്തേ ബീജദോഷാച്ച ദൈവാച്ച ശൃണു താഃ പൃഥക് |൬|
View original
त्रयाणामपि दोषाणां यथास्वं लक्षणेन तु ||४||
विंशतिर्व्यापदो योनेर्निर्दिष्टा रोगसङ्ग्रहे |
मिथ्याचारेण याः स्त्रीणां प्रदुष्टेनार्तवेन च ||५||
जायन्ते बीजदोषाच्च दैवाच्च शृणु ताः पृथक् |६|
തേഷാം യോനിരോഗാണാം സാമാന്യജ്ഞാനോപായമാഹ- ത്രയാണാമിത്യാദി| യഥാസ്വം ലക്ഷണേന യോനിരോഗം ജാനീയാദിത്യര്ഥഃ||൪-൫||-
Adhikarana 4 (6-8) · Śloka 9
ഉദാവര്താ തഥാ വന്ധ്യാ വിപ്ലുതാ ച പരിപ്ലുതാ ||൬||
വാതലാ ചേതി വാതോത്ഥാഃ, പിത്തോത്ഥാ രുധിരക്ഷരാ |
വാമിനീ സ്രംസിനീ ചാപി പുത്രഘ്നീ പിത്തലാ ച യാ ||൭||
അത്യാനന്ദാ ച യാ യോനിഃ കര്ണിനീ ചരണാദ്വയമ് |
ശ്ലേഷ്മലാ ച കഫാജ്ജ്ഞേയാ, ഷണ്ഡാഖ്യാ ഫലിനീ തഥാ ||൮||
മഹതീ സൂചിവക്ത്രാ ച സര്വജേതി ത്രിദോഷജാ |൯|
View original
उदावर्ता तथा वन्ध्या विप्लुता च परिप्लुता ||६||
वातला चेति वातोत्थाः, पित्तोत्था रुधिरक्षरा |
वामिनी स्रंसिनी चापि पुत्रघ्नी पित्तला च या ||७||
अत्यानन्दा च या योनिः कर्णिनी चरणाद्वयम् |
श्लेष्मला च कफाज्ज्ञेया, षण्डाख्या फलिनी तथा ||८||
महती सूचिवक्त्रा च सर्वजेति त्रिदोषजा |९|
വാതജാഃ പഞ്ച യോനിവ്യാപദ ആഹ- ഉദാവര്തേത്യാദി| ഉദാവര്താ, വന്ധ്യാ, വിപ്ലുതാ, പരിപ്ലുതാ, വാതലാ, ഇതി പഞ്ച വാതോത്ഥാഃ| പിത്തജാഃ പഞ്ചാഹ- രുധിരക്ഷരാ, വാമിനീ, സ്രംസിനീ, പുത്രഘ്നീ, പിത്തലാ, ഇതി പഞ്ച പിത്തോത്ഥാഃ| കഫജാഃ പഞ്ചോച്യന്തേ- അത്യാനന്ദാ, കര്ണിനീ, ചരണാദ്വയം, ശ്ലേഷ്മലാ, ഇതി പഞ്ച കഫോത്ഥാഃ| സന്നിപാതജാഃ പഞ്ചോച്യന്തേ- ഷണ്ഡീ, ഫലിനീ, മഹതീ, സൂചിവക്ത്രാ, സര്വജാ, ഇതി പഞ്ച സന്നിപാതജാഃ||൬-൮||-
Adhikarana 5 (9-11) · Śloka 11
സഫേനിലമുദാവര്താ രജഃ കൃച്ഛ്രേണ മുഞ്ചതി ||൯||
വന്ധ്യാം നഷ്ടാര്തവാം വിദ്യാദ്വിപ്ലുതാം നിത്യവേദനാമ് |
പരിപ്ലുതായാം ഭവതി ഗ്രാമ്യധര്മേ രുജാ ഭൃശമ് ||൧൦||
വാതലാ കര്കശാ സ്തബ്ധാ ശൂലനിസ്തോദപീഡിതാ |
ചതസൃഷ്വപി ചാദ്യാസു ഭവന്ത്യനിലവേദനാഃ ||൧൧||
View original
सफेनिलमुदावर्ता रजः कृच्छ्रेण मुञ्चति ||९||
वन्ध्यां नष्टार्तवां विद्याद्विप्लुतां नित्यवेदनाम् |
परिप्लुतायां भवति ग्राम्यधर्मे रुजा भृशम् ||१०||
वातला कर्कशा स्तब्धा शूलनिस्तोदपीडिता |
चतसृष्वपि चाद्यासु भवन्त्यनिलवेदनाः ||११||
വാതജാനാം യോനിവ്യാപദാം പൃഥഗ്ലക്ഷണമാഹ- സഫേനിലമിത്യാദി| യാ ഉദാവര്താ യോനിഃ സാ ഫേനിലം ഫേനസഹിതം രജ ആര്തവം കൃച്ഛ്രേണ ദുഃഖേന മുഞ്ചതി| വിപ്ലുതാ നിത്യം രുജാവതീ, പരിപ്ലുതാ പുനര്വ്യവായ ഏവ പീഡാവതീത്യനയോര്ഭേദഃ| വാതലേത്യാദി| സ്തബ്ധാ തനടിതേവ| ശൂലം വാതശൂലം, നിസ്തോദഃ സൂചീഭിരിവ വ്യധനമ്| കിം വാതലായാമേവാനിലവേദനാ ഭവന്തി ഉതാന്യാസ്വപീത്യാഹ- ചതസൃഷ്വിത്യാദി| ആദ്യാസു ഉദാവര്താദിഷ്വപീത്യര്ഥഃ||൯-൧൧||
Adhikarana 6 (12-14) · Śloka 14
സദാഹം പ്രക്ഷരത്യസ്രം യസ്യാം സാ ലോഹിതക്ഷരാ |
സവാതമുദ്ഗിരേദ്ബീജം വാമിനീ രജസാ യുതമ് ||൧൨||
പ്രസ്രംസിനീ സ്യന്ദതേ തു ക്ഷോഭിതാ ദുഃപ്രസൂശ്ച യാ |
സ്ഥിതം സ്ഥിതം ഹന്തി ഗര്ഭം പുത്രഘ്നീ രക്തസംസ്രവാത് ||൧൩||
അത്യര്ഥം പിത്തലാ യോനിര്ദാഹപാകജ്വരാന്വിതാ |
ചതസൃഷ്വപി ചാദ്യാസു പിത്തലിങ്ഗോച്ഛ്രയോ ഭവേത് ||൧൪||
View original
सदाहं प्रक्षरत्यस्रं यस्यां सा लोहितक्षरा |
सवातमुद्गिरेद्बीजं वामिनी रजसा युतम् ||१२||
प्रस्रंसिनी स्यन्दते तु क्षोभिता दुःप्रसूश्च या |
स्थितं स्थितं हन्ति गर्भं पुत्रघ्नी रक्तसंस्रवात् ||१३||
अत्यर्थं पित्तला योनिर्दाहपाकज्वरान्विता |
चतसृष्वपि चाद्यासु पित्तलिङ्गोच्छ्रयो भवेत् ||१४||
സദാഹമിത്യാദി| അസ്രമ് ആര്തവം, ‘സദാഹം ക്ഷീയതേ രക്തം യസ്യാം സാ ലോഹിതക്ഷയാ’ ഇതി കേചിത് പഠന്തി| ബീജം ശുക്രമ്| ഉദ്ഗിരേത് വമേത്| രജസാ യുതമ് ആര്തവമിശ്രമ്| സ്യന്ദതേ സ്രവതി, ക്ഷോഭിതാ സഞ്ചാലിതാ, ദുഃപ്രസൂഃ ദുഃഖേന പ്രസൂയതേ യാ ഏവംവിധാ യോനിഃ സാ പ്രസ്രംസിനീതി സമ്ബന്ധഃ| ദുഃപ്രസൂശ്ചേത്യത്രാന്യേ ‘ദുഃപ്രജായനാ’ ഇതി പഠന്തി, ദുഷ്ടീഭൂതാപത്യമാര്ഗേതി വ്യാഖ്യാനയന്തി| സ്ഥിതമിത്യാദി| സ്ഥിതം സ്ഥിതം ഗര്ഭം ഹന്തി നോത്പന്നമാത്രമ്| ചതസൃഷു ആദ്യാസു ലോഹിതക്ഷരാദിഷു| പിത്തലിങ്ഗോച്ഛ്രയഃ ഓഷചോഷാദികാ വേദനാഃ||൧൨-൧൪||
Adhikarana 7 (15-17) · Śloka 17
അത്യാനന്ദാ ന സന്തോഷം ഗ്രാമ്യധര്മേണ ഗച്ഛതി |
കര്ണിന്യാം കര്ണികാ യോനൌ ശ്ലേഷ്മാസൃഗ്ഭ്യം പ്രജായതേ ||൧൫||
മൈഥുനേऽചരണാ പൂര്വം പുരുഷാദതിരിച്യതേ |
ബഹുശശ്ചാതിചരണാദന്യാ ബീജം ന വിന്ദതി ||൧൬||
ശ്ലേഷ്മലാ പിച്ഛിലാ യോനിഃ കണ്ഡൂയുക്താऽതിശീതലാ |
ചതസൃഷ്വപി ചാദ്യാസു ശ്ലേഷ്മലിങ്ഗോച്ഛ്രിതിര്ഭവേത് ||൧൭||
View original
अत्यानन्दा न सन्तोषं ग्राम्यधर्मेण गच्छति |
कर्णिन्यां कर्णिका योनौ श्लेष्मासृग्भ्यं प्रजायते ||१५||
मैथुनेऽचरणा पूर्वं पुरुषादतिरिच्यते |
बहुशश्चातिचरणादन्या बीजं न विन्दति ||१६||
श्लेष्मला पिच्छिला योनिः कण्डूयुक्ताऽतिशीतला |
चतसृष्वपि चाद्यासु श्लेष्मलिङ्गोच्छ्रितिर्भवेत् ||१७||
അത്യാനന്ദേത്യാദി| ഗ്രാമ്യധര്മേണ മൈഥുനേന| കര്ണികാ മാംസകന്ദീ| മൈഥുനേത്യാദി| പൂര്വാ ചരണീ അതിരിച്യതേ മൈഥുനാചരണേऽധികാ ഭവതി; അന്യേ ‘മൈഥുനേऽചരണാ പൂര്വം’ ഇതി പഠന്തി, ശേഷം സമമ്| പുരുഷാത് പൂര്വമതിരിച്യതേ, അത്യര്ഥം കണ്ഡൂയത ഇത്യര്ഥഃ| ബഹുശോ അതിചരണാത് മൈഥുനാത്, അന്യാ അതിചരണാ, ബീജം ഗര്ഭാങ്കുരജനനം, ന വിന്ദതി ന പ്രാപ്നോതി| ‘ബഹുശശ്ചാതിചരണീ തയോര്ബീജം ന തിഷ്ഠതി’ ഇതി കേചിത് പഠന്തി, അതിചരണാ ബഹുശോ മൈഥുനം വ്രജതി, തയോശ്ചരണാതിചരണയോര്ബീജം ന തിഷ്ഠതി, സ്ഥിതിം ന കരോതീത്യര്ഥഃ| ശ്ലേഷ്മലേത്യാദി| ആദ്യാസു അത്യാനന്ദാദിഷു ശ്ലേഷ്മലിങ്ഗോച്ഛ്രിതിഃ പൈച്ഛില്യകണ്ഡ്വാദികാഃ||൧൫-൧൭||
Adhikarana 8 (18-20) · Śloka 20
അനാര്തവസ്തനാ ഷണ്ഡീ ഖരസ്പര്ശാ ച മൈഥുനേ |
അതികായഗൃഹീതായാസ്തരുണ്യാഃ ഫലിനീ ഭവേത് ||൧൮||
വിവൃതാऽതിമഹായോനിഃ സൂചീവക്ത്രാऽതിസംവൃതാ |
സര്വലിങ്ഗസമുത്ഥാനാ സര്വദോഷപ്രകോപജാ ||൧൯||
ചതസൃഷ്വപി ചാദ്യാസു സര്വലിങ്ഗോച്ഛ്രിതിര്ഭവേത് |
പഞ്ചാസാധ്യാ ഭവന്തീമാ യോനയഃ സര്വദോഷജാഃ ||൨൦||
View original
अनार्तवस्तना षण्डी खरस्पर्शा च मैथुने |
अतिकायगृहीतायास्तरुण्याः फलिनी भवेत् ||१८||
विवृताऽतिमहायोनिः सूचीवक्त्राऽतिसंवृता |
सर्वलिङ्गसमुत्थाना सर्वदोषप्रकोपजा ||१९||
चतसृष्वपि चाद्यासु सर्वलिङ्गोच्छ्रितिर्भवेत् |
पञ्चासाध्या भवन्तीमा योनयः सर्वदोषजाः ||२०||
സാന്നിപാതികാഃ പഞ്ചോച്യന്തേ| വന്ധ്യാഷണ്ഡ്യോഃ സസ്തനത്വനിസ്തനത്വേ വിശേഷതഃ| സ്വരസ്പര്ശാ ചേതി ചകാരാന്മൈഥുനദ്വേഷനിഷേധഃ| അതികായോ ബൃഹത്സാധനോ നരസ്തേന ഗൃഹീതായാ ഫലിനീതി സഞ്ജ്ഞാ, ‘അഫലിനീ’ ഇത്യന്യേ പഠന്തി, തത്ര അതികായഗൃഹീതാ യാ തരുണീ സാ അഫലിനീ അപ്രജാ ഇതി വ്യാഖ്യാ| അതിവിവൃതാ മഹായോനിരുച്യതേ| സൂചീവക്ത്രാ അതിസംവൃതാ അത്യര്ഥസങ്കുചിതമുഖീ, സങ്കുചിതമുഖേത്യുച്യതേ| സര്വലിങ്ഗാ സര്വചിഹ്നാ, സര്വസമുത്ഥാനാ സര്വകാരണാ, യാ സാ സര്വജാ കഥ്യതേ| ചതസൃഷ്വിത്യാദി| ചതസൃഷ്വപി ചാദ്യാസു ഷണ്ഡീപ്രഭൃതിഷു; സര്വലിങ്ഗോച്ഛ്രിതിരിതി രൌക്ഷ്യതോദാദികാ വാതലിങ്ഗോച്ഛ്രിതയഃ, ചോഷാദികാഃ പിത്തലിങ്ഗോച്ഛ്രിതയഃ, സ്നേഹകണ്ഡ്വാദികാഃ ശ്ലേഷ്മലിങ്ഗോച്ഛ്രിതയശ്ച||൧൮-൨൦||
Adhikarana 9 (21) · Śloka 21
പ്രതിദോഷം തു സാധ്യാസു സ്നേഹാദിക്രമ ഇഷ്യതേ |
ദദ്യാദുത്തരബസ്തീംശ്ച വിശേഷേണ യഥോദിതാന് ||൨൧||
View original
प्रतिदोषं तु साध्यासु स्नेहादिक्रम इष्यते |
दद्यादुत्तरबस्तींश्च विशेषेण यथोदितान् ||२१||
പ്രതീത്യാദി| സാധ്യാസു യോനിവ്യാപത്സു പ്രതിദോഷം യഃ സ്നേഹാദിക്രമഃ സ ഇഷ്യത ഇത്യര്ഥഃ| ഏതേന യസ്യ ദോഷസ്യ യഃ പ്രത്യനീകഃ സ്നേഹസ്തേന സ്നേഹേന സംസ്നേഹ്യ സംസ്വേദ്യ തതോ വമനാദീന് സാധ്യാസ്വവചാരയേദിത്യര്ഥഃ| യഥോദിതാനിതി വാതാദിഭേദേനേത്യര്ഥഃ||൨൧||
Adhikarana 10 (22-23) · Śloka 24
കര്കശാം ശീതലാം സ്തബ്ധാമല്പസ്പര്ശാം ച മൈഥുനേ |
കുമ്ഭീസ്വേദൈരുപചരേത് സാനൂപൌദകസംയുതൈഃ ||൨൨||
മധുരൌഷധസംയുക്താന് വേശവാരാംശ്ച യോനിഷു |
നിക്ഷിപേദ്ധാരയേച്ചാപി പിചുതൈലമതന്ദ്രിതഃ ||൨൩||
ധാവനാനി ച പഥ്യാനി കുര്വീതാപൂരണാനി ച |൨൪|
View original
कर्कशां शीतलां स्तब्धामल्पस्पर्शां च मैथुने |
कुम्भीस्वेदैरुपचरेत् सानूपौदकसंयुतैः ||२२||
मधुरौषधसंयुक्तान् वेशवारांश्च योनिषु |
निक्षिपेद्धारयेच्चापि पिचुतैलमतन्द्रितः ||२३||
धावनानि च पथ्यानि कुर्वीतापूरणानि च |२४|
കര്കശാമിത്യാദി| അല്പസ്പര്ശാമിതി അതിവ്യവായക്രുദ്ധവാതജനിതസുപ്തിത്വാത്| ‘ശീതലാം’ ഇത്യത്രാന്യേ തു ‘തുമുലാമ്’ ഇതി പഠന്തി, തത്ര ശൂലതോദവേദനാസങ്കുലാമിതി വ്യാഖ്യാ| കുമ്ഭീസ്വേദൈഃ ആനൂപൌദകമാംസവാതഘ്നദ്രവ്യക്വാഥപൂര്ണാം കുമ്ഭീം കൃത്വാ ഭൂമൌ നിഖന്യ തദുപരി ശയ്യാം സംസ്ഥാപ്യാഗ്നിസന്തപ്തലൌഹപാഷാണഗുഡകാന് ക്വാഥേ നിക്ഷിപ്യ തദുത്ഥിതൈര്ബാഷ്പസ്വേദൈര്യോനിപ്രദേശമാത്രഗാമിഭിരുപചരേത്; അന്യേ തു കുമ്ഭീം വാതഹരദ്രവ്യാനൂപൌദകമാംസപൂര്ണാം സജലാം കൃത്വാ പ്രവൃത്തോഷ്മാണം ഗൃഹ്ണീയാദിതി വ്യാഖ്യാനയന്തി| ഉപനാഹവിശേഷമാഹ- മധുരേത്യാദി| മധുരാണി കാകോല്യാദീനി കല്കീകൃതാനി, തൈര്യുക്താന് വേശവാരാന് കൃതാന്നവര്ഗോക്താന് യോനിഷു നിക്ഷിപേത്, പിചുതൈലം പിചുനാ തുലകേന തൈലം വാതഘ്നദ്രവ്യക്വാഥസിദ്ധം യോനിഷു ധാരയേത്| അതന്ദ്രിതോ നിരന്തരകാരീത്യര്ഥഃ | പിചുതൈലം ബലാശൃതമിത്യന്യേ| ധാവനാനി പ്രക്ഷാലനാനി| പഥ്യാനി വാതഹരൌഷധസിദ്ധാനീത്യര്ഥഃ||൨൨-൨൩||-
Adhikarana 11 (24) · Śloka 24
ഓഷചോഷാന്വിതാസൂക്തം കുര്യാച്ഛീതം വിധിം ഭിഷക് ||൨൪||
View original
ओषचोषान्वितासूक्तं कुर्याच्छीतं विधिं भिषक् ||२४||
ശീതം വിധിം രക്തപിത്തഹരമ്||൨൪||
Adhikarana 12 (25) · Śloka 25
ദുര്ഗന്ധാം പിച്ഛിലാം ചാപി ചൂര്ണൈഃ പഞ്ചകഷായജൈഃ |
പൂരയേദ്രാജവൃക്ഷാദികഷായൈശ്ചാപി ധാവനമ് ||൨൫||
View original
दुर्गन्धां पिच्छिलां चापि चूर्णैः पञ्चकषायजैः |
पूरयेद्राजवृक्षादिकषायैश्चापि धावनम् ||२५||
ദുര്ഗന്ധാം പിത്തേന, പിച്ഛിലാം കഫേന| പഞ്ച കഷായാ ന്യഗ്രോധോദുമ്ബരപ്ലക്ഷാശ്വത്ഥഗര്ദഭാണ്ഡാഃ| തച്ചൂര്ണേന യോനിം പൂരയേത്| രാജവൃക്ഷാദിഃ ആരഗ്വധാദിഃ||൨൫||
Adhikarana 13 (26) · Śloka 26
യോന്യാം തു പൂയസ്രാവിണ്യാം ശോധനദ്രവ്യസമ്ഭൃതൈഃ |
സഗോമൂത്രൈഃ സലവണൈഃ ശോധനം ഹിതമിഷ്യതേ ||൨൬||
View original
योन्यां तु पूयस्राविण्यां शोधनद्रव्यसम्भृतैः |
सगोमूत्रैः सलवणैः शोधनं हितमिष्यते ||२६||
ശോധനദ്രവ്യാണി മിശ്രകോക്താനി||൨൬||
Adhikarana 14 (27-30) · Śloka 30
ബൃഹതീഫലകല്കസ്യ ദ്വിഹരിദ്രായുതസ്യ ച |
കണ്ഡൂമതീമല്പസ്പര്ശാം പൂരയേദ്ധൂപയേത്തഥാ ||൨൭||
വര്തിം പ്രദദ്യാത് കര്ണിന്യാം ശോധനദ്രവ്യസമ്ഭൃതാമ് |
പ്രസ്രംസിനീം ഘൃതാഭ്യക്താം ക്ഷീരസ്വിന്നാം പ്രവേശയേത് ||൨൮||
പിധായ വേശവാരേണ തതോ ബന്ധം സമാചരേത് |
പ്രതിദോഷം വിദധ്യാച്ച സുരാരിഷ്ടാസവാന് ഭിഷക് ||൨൯||
പ്രാതഃ പ്രാതര്നിഷേവേത രസോനാദുദ്ധൃതം രസമ് |
ക്ഷീരമാംസരസപ്രായമാഹാരം വിദധീത ച ||൩൦||
View original
बृहतीफलकल्कस्य द्विहरिद्रायुतस्य च |
कण्डूमतीमल्पस्पर्शां पूरयेद्धूपयेत्तथा ||२७||
वर्तिं प्रदद्यात् कर्णिन्यां शोधनद्रव्यसम्भृताम् |
प्रस्रंसिनीं घृताभ्यक्तां क्षीरस्विन्नां प्रवेशयेत् ||२८||
पिधाय वेशवारेण ततो बन्धं समाचरेत् |
प्रतिदोषं विदध्याच्च सुरारिष्टासवान् भिषक् ||२९||
प्रातः प्रातर्निषेवेत रसोनादुद्धृतं रसम् |
क्षीरमांसरसप्रायमाहारं विदधीत च ||३०||
തഥാശബ്ദാദ്ധൂപനമപി ബൃഹതീഫലാദിഭിരേവ||൨൭-൩൦||
Adhikarana 15 (31-32) · Śloka 32
ശുക്രാര്തവാദയോ ദോഷാഃ സ്തനരോഗാശ്ച കീര്തിതാഃ |
ക്ലൈബ്യസ്ഥാനാനി മൂഢസ്യ ഗര്ഭസ്യ വിധിരേവ ച ||൩൧||
ഗര്ഭിണീപ്രതിരോഗേഷു ചികിത്സാ ചാപ്യുദാഹൃതാ |
സര്വഥാ താം പ്രയുഞ്ജീത യോനിവ്യാപത്സു ബുദ്ധിമാന് |
അപപ്രജാതാരോഗാംശ്ച ചികിത്സേദുത്തരാദ്ഭിഷക് ||൩൨||
View original
शुक्रार्तवादयो दोषाः स्तनरोगाश्च कीर्तिताः |
क्लैब्यस्थानानि मूढस्य गर्भस्य विधिरेव च ||३१||
गर्भिणीप्रतिरोगेषु चिकित्सा चाप्युदाहृता |
सर्वथा तां प्रयुञ्जीत योनिव्यापत्सु बुद्धिमान् |
अपप्रजातारोगांश्च चिकित्सेदुत्तराद्भिषक् ||३२||
ശുക്രേത്യാദി| ശുക്രാര്തവാദയോ ദോഷാഃ ശുക്രശോണിതശുദ്ധിശാരീരേ സലക്ഷണചികിത്സിതാ ഉക്താഃ; ആദിശബ്ദാദ്ധാത്രീസ്തന്യദോഷാശ്ച| സ്തനരോഗാ വിസര്പനാഡീസ്തനരോഗനിദാനേ, തച്ചികിത്സിതേ തച്ചികിത്സാ ഉക്താ| ക്ലൈബ്യസ്ഥാനാനി ക്ലൈബ്യകാരണാനി ക്ഷീണബലീയവാജീകരണോദിതാനി| മൂഢഗര്ഭസ്യേതി സ്ഥാനാനീത്യത്രാപി സമ്ബധ്യതേ, തേന മൂഢഗര്ഭസ്യ സ്ഥാനാനി കാരണാനി, വിധിരേവ ച ക്രിയാ ചേത്യര്ഥഃ| ഏതദ്ദ്വയം മൂഢഗര്ഭനിദാനേ തച്ചികിത്സിതേ ചോക്തമ്| ഗര്ഭിണീപ്രതിരോഗേഷ്വിതി ഗര്ഭിണീപ്രതിരോഗേഷു ഗര്ഭിണ്യാ മാസാനുമാസം പ്രതിരോഗേഷു രക്തസ്രാവാദിഷു ചികിത്സോക്താ| ചികിത്സാ ചേതി ചകാരാദ്ഗര്ഭിണ്യാഃ സ്വസ്ഥായാ അപി ചികിത്സാ ഉദാഹൃതാ ഗര്ഭിണീവ്യാകരണശാരീരേ| കേചിത് ‘ഗര്ഭിണീപ്രതിരോഗേഷു’ ഇത്യത്ര ‘ഗര്ഭിണീപ്രതിമാസേഷു’ ഇതി പഠന്തി| താം ചികിത്സാം യോനിവ്യാപത്സ്വപി സര്വഥാ പ്രയുഞ്ജീതേത്യര്ഥഃ| അപപ്രജാതാ അകാലപ്രസൂതാ, തസ്യാ രോഗാന് ജ്വരാദികാന്| താനുത്തരാദുത്തരതന്ത്രോക്തജ്വരാദിചികിത്സിതാത്| രോഗാംശ്ചേതി ചകാര ഉത്തരതന്ത്രാദിത്യത്ര യോജനീയഃ| തേനാപപ്രജാതാരോഗാനുത്തരാദുത്തരതന്ത്രോക്താച്ചികിത്സേത്, ചകാരാദപതാനകാദീന് സംഹിതോക്തേന വിധിനാ ചികിത്സേദിത്യര്ഥഃ| അന്യേ തു ‘ഉത്തരാന്’ ഇതി പഠന്തി, ഉത്തരകാലഭാവിനോऽപതാനകാദീന് ഭിഷക് ചികിത്സേത്, ‘സ്വൈശ്ചികിത്സിതൈഃ’ ഇതി ശേഷഃ||൩൧-൩൨||
Adhikarana puShpikA · Śloka 2
ഇതി സുശ്രുതസംഹിതായാമുത്തരതന്ത്രാന്തര്ഗതേ കുമാരതന്ത്രേ യോനിവ്യാപത്പ്രതിഷേധോ നാമ(ദ്വാദശോऽധ്യായഃ, ആദിതോऽ)ഷ്ടത്രിംശത്തമോऽധ്യായഃ ||൩൮||
ഉത്തരതന്ത്രേ ദ്വിതീയം കൌമാരതന്ത്രം സമാപ്തമ് ||൨||
View original
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते कुमारतन्त्रे योनिव्यापत्प्रतिषेधो नाम(द्वादशोऽध्यायः, आदितोऽ)ष्टत्रिंशत्तमोऽध्यायः ||३८||
उत्तरतन्त्रे द्वितीयं कौमारतन्त्रं समाप्तम् ||२||
ഇതി ശ്രീഡല്ഹ(ഹ്ല)ണവിരചിതായാം നിബന്ധസങ്ഗ്രഹാഖ്യായാം സുശ്രുതവ്യായാമുത്തരതന്ത്രാന്തര്ഗതേ കൌമാരഭൃത്യതന്ത്രേ യോനിവ്യാപത്പ്രതിഷേധാധ്യായോऽഷ്ടത്രിംശത്തമഃ||൩൮||