9. atīsāracikitsitādhyāyaḥ

Adhikarana adhyAyopakramaH · Śloka

ਅਸ੍ਮਾਦਨਨ੍ਤਰਮਤਿਸਾਰਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਂ ਪ੍ਰਾਰਭ੍ਯਤੇ, ਅਰ੍ਸ਼ੋਤਿਸਾਰਯੋਃ ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਨਿਦਾਨਭੂਤਤ੍ਵੇਨ ਚਿਕਿਤ੍ਸਾਸਾਮਾਨ੍ਯਾਤ੍| ਅਤ ਏਵਾਹ-

Adhikarana atIsAracikitsitAdhyAyaH AmAtIsAre pUrvaM la~gghanam (2-1) · Śloka 1

ਅਥਾਤੋਤੀਸਾਰਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ| ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹੁਰਾਤ੍ਰੇਯਾਦਯੋ ਮਹਰ੍ਸਯਃ| (ਗਦ੍ਯਸੂਤ੍ਰੇ|੨| ) ਅਤੀਸਾਰੋ ਹਿ ਭੂਯਿਸ੍ਠਂ ਭਵਤ੍ਯਾਮਾਸ਼ਯਾਨ੍ਵਯਃ| ਹਤ੍ਵਾਗ੍ਨਿਂ ਵਾਤਜੇਪ੍ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਪ੍ਰਾਕ੍ ਤਸ੍ਮਿਂਲ੍ਲਙ੍ਘਨਂ ਹਿਤਮ੍||੧||

ਸ੦-ਹਿ-ਯਸ੍ਮਾਤ੍, ਬਾਹੁਲ੍ਯੇਨਾਗ੍ਨਿਂ ਹਤ੍ਵਾ-ਮਨ੍ਦੀਕਤ੍ਯ, ਆਮਾਸ਼ਯਾਨ੍ਵਯੋ ਭਵਤ੍ਯਤੀਸਾਰਃ| ਅਸ੍ਮਾਤ੍ਕਾਰਣਾਦਸ੍ਮਿਨ੍-ਅਤੀਸਾਰਾਖ੍ਯੇਵ੍ਯਾਧੌ, ਵਾਤਜੇਪਿ ਪੂਰ੍ਵਂ ਲਙ੍ਘਨਂ ਹਿਤਮ੍| ਆਮਾਸ਼ਯੋਨ੍ਵਯੋਜਨ੍ਮਭੂਰੁਤ੍ਪਤ੍ਤਿਃ ਯਸ੍ਯ ਸ ਆਮਾਸ਼ਯਾਨ੍ਵਯਃ| ਅਪਿਸ਼ਬ੍ਦਾਤ੍ਕ੍ਵਚਿਤ੍ਕਫਾਦਿਜੇ ਸੁਤਰਾਂ ਲਙ੍ਘਨਂ ਹਿਤਮਿਤਿ ਦ੍ਯੋਤਯਤਿ| ਲਙ੍ਘਨਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਚੋਪਵਾਸ ਏਵੇਹ ਗਹ੍ਯਤੇ, ਸ਼ੋਧਨਾਦੀਨਾਂ ਲਙ੍ਘਨਾਨਾਮਵਸ੍ਥਾਵਸ਼ਾਦੁਚ੍ਯਮਾਨਤ੍ਵਾਤ੍| ਭੂਯਿਸ੍ਟਗ੍ਰਹਣੇਨ ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਭਯਜਾਦਾਵਤੀਸਾਰੇ ਵ੍ਯਭਿਚਾਰਃ, ਨਾਸਾਵਾਮਾਸ਼ਯਾਨ੍ਵਯਃ| ਪ੍ਰਾਗ੍ਗ੍ਰਹਣੇਨ ਨੋਤ੍ਤਰਕਾਲੇ ਲਙ੍ਹ੍ਘਨਂ ਹਿਤਮ੍| ਤਦਾ ਹਿ ਰੋਗਸ੍ਵਭਾਵਾਦ੍ਧਾਤ੍ਵਪਚਯੋਵਸ਼੍ਯਂਭਾਵੀ| ਲਙ੍ਘਨਮਪਿ ਧਾਤ੍ਵਪਚਯਹੇਤੁਃ, ਅਤਸ੍ਤਤ੍ਰਾਯੁਕ੍ਤਮ੍|

Adhikarana AmAtIsAre vamanam (2) · Śloka 2

ਸ਼ੂਲਾਨਾਹਪ੍ਰਸੇਕਾਰ੍ਤਂ ਵਾਮਯੇਦਤਿਸਾਰਿਣਮ੍| |੨|

ਸ੦-ਸ਼ੂਲਾਦਿਭਿਰਾਰ੍ਤਮਤੀਸਾਰਿਣਂ ਵਾਮਯੇਤ੍, ਨ ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਾਗ੍ ਲਙ੍ਘਨਂ ਹਿਤਮ੍| ਵਮਨਂ ਚੈਤਤ੍ਸਾਮਾਨ੍ਯਂ ਪਿਤ੍ਤਜਾਦਿਸ੍ਵਪ੍ਯੇਵਂਰੂਪੇਸੁ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਂ ਬੋਧ੍ਯਮ੍, ਨ ਕੇਵਲਂ ਵਾਤਜੇ|

Adhikarana AmAtIsAre upekShaNam (2-3) · Śloka 3

| ਦੋਸਾਃ ਸਨ੍ਨਿਚਿਤਾ ਯੇ ਚ ਵਿਦਗ੍ਧਾਹਾਰਮੁਰ੍ਚ੍ਛਿਤਾਃ||੨|| ਅਤੀਸਾਰਾਯ ਕਲ੍ਪਨ੍ਤੇ ਤੇਸੂਪੇਕ੍ਸੈਵ ਭੇਸਜਮ੍| ਭਸ਼ੋਤ੍ਕ੍ਲੇਸ਼ਪ੍ਰਵਤ੍ਤੇਸੁ ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਚਲਾਤ੍ਮਸੁ||੩||

ਸ੦-ਯੇ ਚ ਦੋਸਾਃ ਸਨ੍ਨਿਚਿਤਾਃ-ਅਤਿਸ਼ਯੇਨ ਵਦ੍ਧਿਂ ਗਤਾਃ, ਤਥਾ ਵਿਦਗ੍ਧੇਨਪਕ੍ਵਾਪਕ੍ਵਰੂਪੇਣ, ਆਹਾਰੇਣ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤਾਃ-ਏਕਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਃ, ਅਤੀਸਾਰਾਯ ਕਲ੍ਪਨ੍ਤੇਸਮ੍ਪਦ੍ਯਨ੍ਤੇ| ਤੇਸੁ ਤਥੋਤ੍ਕ੍ਲੇਸ਼ਨਂ-ਉਤ੍ਕ੍ਲੇਸ਼ਾਖ਼੍ਯਵਿਕਾਰਕਰਣਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਨ੍ਮੁਖ਼ਤਾਬੀਜਸ੍ਯਾਙ੍ਕੁਰੋਤ੍ਪਤ੍ਤਾਵੁਚ੍ਛੂਨਾਵਸ੍ਥੇਵ, ਅਤਿਸ਼ਯੇਨੋਸ੍ਕ੍ਲੇਸ਼ੋ ਭਸ਼ੋਤ੍ਕ੍ਲੇਸ਼ਸ੍ਤੇਨ ਪ੍ਰਵਤ੍ਤਾਃ-ਅਤੀਸਾਰਕਰਣਂ ਪ੍ਰਤਿ ਸਮੁਦ੍ਯਤਾਸ੍ਤੇਸੁ, ਤਥਾ ਸ੍ਵਯਮੇਵ-ਯਤ੍ਨਂ ਵਿਨਾ, ਚਲਾਤ੍ਮਸੁ-ਚਲਸ੍ਵਭਾਵੇਸੁ, ਤੇਸੁ-ਤਥਾਭੂਤੇਸੁ, ਉਪੇਕ੍ਸਾਪਥ੍ਯਾਸ਼ਿਤ੍ਵੇਨ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਨਮੇਵ ਭੇਸਜਮ੍, ਨ ਤੁ ਪਾਚਨਾਦਿਕਮਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਸਙ੍ਗ੍ਰਹਣੌਸਧਂ ਕੁਟਜਤ੍ਵਗਾਦਿਕਂ ਵ੍ਯਾਧਿਪ੍ਰਤਿਪਕ੍ਸਭੂਤਂ ਕਸ੍ਮਾਦਤ੍ਰ ਨ ਪ੍ਰਯੁਜ੍ਯਤੇ ? ਅਪਿ ਚਾਗ੍ਨ੍ਯਸਙ੍ਗ੍ਰਹੇ ਪਠਿਸ੍ਯਤਿ (ਹ. ਉ. ਅ. ੪੦/੪੯)- "ਕੁਟਜੋਤੀਸਾਰੇ" ਇਤਿ| ਤਸ੍ਮਾਦਤ੍ਰ ਸਙ੍ਗ੍ਰਾਹੌਸਧਂ ਦਾਤੁਮੁਚਿਤਮਿਤਿ ਯੋ ਮਨ੍ਯਤੇ ਤਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਹ-

Adhikarana AmAtIsAre pUrvaM na sa~ggrahaNam (4) · Śloka 4

ਨ ਤੁ ਸਙ੍ਗ੍ਰਹਣਂ ਯੋਜ੍ਯਂ ਪੂਰ੍ਵਮਾਮਾਤਿਸਾਰਿਣਿ| |੪|

ਸ੦-ਸਙ੍ਗ੍ਰਹਣਂ ਭੇਸਜਂ ਪੂਰ੍ਵਮਾਮਾਤਿਸਾਰਿਣਿ ਪੁਰੁਸੇ ਨ ਯੋਜ੍ਯਮ੍| ਤੁਸ਼ਬ੍ਦੋਵਧਾਰਣਾਰ੍ਥਃ| ਅਤ੍ਰ ਪੂਰ੍ਵਗ੍ਰਹਣਂ ਪਸ਼੍ਚਾਦੀਸਦਾਮਾਤਿਸਾਰਿਣਿਦੀਯਮਾਨਂ ਯੁਜ੍ਯਤ ਏਵੇਤਿ ਦ੍ਯੋਤਯਤਿ| ਸਾਮੇ ਦੋਸੇਤੀਸਾਰਕਾਰਿਣਿ ਪ੍ਰਥਮਮਪਿ ਭੇਦਨਮੌਸਧਂ ਦਾਤੁਂ(ਦਤ੍ਤਂ) ਵਿਸ਼ਿਸ੍ਟਾਯਾਮਵਸ੍ਥਾਯਾਂ ਸਮਾਨਕਾਰ੍ਯਮਪਿ ਕਦਾਚਿਦਤੀਸਾਰਿਣੋ ਗੁਣਾਯ ਸਮ੍ਪਦ੍ਯਤੇ ਨਾਤੀਸਾਰਪ੍ਰਤਿਪਕ੍ਸਭੂਤਮਪਿ ਚ ਸਙ੍ਗ੍ਰਹਣਮੌਸਧਮਿਤਿ ਕਤ੍ਵਾ|

Adhikarana vibaddhadoShe prANadA (4-5) · Śloka 5

| ਅਪਿ ਚਾਧ੍ਮਾਨਗੁਰੁਤਾਸ਼ੂਲਸ੍ਤੈਮਿਤ੍ਯਕਾਰਿਣਿ||੪|| ਪ੍ਰਾਣਦਾ ਪ੍ਰਾਣਦਾ ਦੋਸੇ ਵਿਬਦ੍ਧੇ ਸਮ੍ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਿਨੀ| |੫|

ਸ੦-ਵਿਬਦ੍ਧੇ-ਅਲ੍ਪਾਲ੍ਪਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਮਾਨੇ, ਦੋਸੇਤ ਏਵ ਵਿਬਨ੍ਧਤ੍ਵਾਦਾਧ੍ਮਾਨਾਦਿਕਾਰਿਣਿ ਤਥਾਭੂਤੇਸ੍ਮਿਨ੍ਦੋਸੇਸਙ੍ਗ੍ਰਹਣਮਪਥ੍ਯਮਪਿ ਪ੍ਰਾਣਦਾ-ਹਰੀਤਕੀ, ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ ਦਦਾਤੀਤਿ-ਪ੍ਰਾਣਦਾ, ਭਵਤੀਤਿ| ਏਵਂ ਬਹੁਦੋਸਾਣਾਮਤੀਸਾਰਿਣਾਂ ਪ੍ਰਾਯੇਣੈਸ ਉਪਕ੍ਰਮੋ ਬੋਧ੍ਯਃ|

Adhikarana madhyadoShe BUtIkAdi kvAthaH, bilvAdi kvAthaH, biDAdi kvAthaH, SuNThyAdi kvAthaH (5-7) · Śloka 7

ਮਧ੍ਯਦੋਸਾਲ੍ਪਦੋਸਯੋਸ੍ਤ੍ਵਾਹ | ਪਿਬੇਤ੍ਪ੍ਰਕ੍ਵਥਿਤਾਸ੍ਤੋਯੇ ਮਧ੍ਯਦੋਸੋ ਵਿਸ਼ੋਸਯਨ੍||੫|| ਭੂਤੀਕਪਿਪ੍ਪਲੀਸ਼ੁਣ੍ਠੀਵਚਾਧਾਨ੍ਯਹਰੀਤਕੀਃ| ਅਥਵਾ ਬਿਲ੍ਵਘਨਕਾਮੁਸ੍ਤਨਾਗਰਵਾਲਕਮ੍||੬|| ਬਿਡਪਾਠਾਵਚਾਪਥ੍ਯਾਕਮਿਜਿਨ੍ਨਾਗਰਾਣਿ ਵਾ| ਸ਼ੁਣ੍ਠੀਗ਼ਨਵਚਾਮਾਦ੍ਰੀਬਿਲ੍ਵਵਤ੍ਸਕਹਿਙ੍ਗੁ ਵਾ||੭||

ਸ੦- ਮਧ੍ਯਦੋਸੋਤੀਸਾਰੀ ਭੂਤੀਕਾਦੀਃ ਪਿਬੇਤ੍| ਕਿਮ੍ਭੂਤਾਸ੍ਤਾਃ ? ਤੋਯੇ ਪ੍ਰਕ੍ਵਥਿਤਾਃ| ਨਨੁ, ਕ੍ਵਥਿਤਾ ਇਤ੍ਯੇਤਾਵਦੇਵਾਸ੍ਤੁ, ਕਿਂ ਪ੍ਰਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ? ਬ੍ਰੂਮਃ| ਪ੍ਰਕਰ੍ਸੇਣ ਕ੍ਵਥਿਤਾਃ ਪ੍ਰਮਥ੍ਯਾਰੂਪੇਣ ਸ਼ਤਾਃ ਪ੍ਰਕ੍ਵਥਿਤਾ ਇਤ੍ਯਸ੍ਯਾਰ੍ਥਸ੍ਯ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਨਾਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਸ਼ਬ੍ਦੋਕਾਰਿ| ਪ੍ਰਮਥ੍ਯਾਯਾਸ਼੍ਚ ਤਨ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ਤਰੇ ਲਕ੍ਸਣਮੁਕ੍ਤਮ੍| ਤਥਾ- "ਸ਼ਤਃ ਕਸਾਯੋ ਨਿਰ੍ਯੂਹਃ ਕ੍ਵਾਥੋ ਯੂਸੋਕਤਸ਼੍ਚ ਸਃ| ਕਤਯੂਸਃ ਪ੍ਰਮਥ੍ਯਾ ਚ ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਤ੍ਕਲ੍ਕੀਕਤਾਚ੍ਛਤਃ||" ਇਤਿ| ਤਦੇਵਂ ਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਕਲ੍ਕੀਕਤ੍ਯ ਪਿਸ੍ਟ੍ਵਾ ਯਤ੍ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਸ ਕਤਯੂਸੋ ਭਣ੍ਯਤੇ| ਸ ਏਵ ਚ ਪ੍ਰਮਥ੍ਯਾਸ਼ਬ੍ਦਵਾਚ੍ਯਃ| ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮਧ੍ਯਦੋਸੋਤੀਸਾਰੀ ਭੂਤੀਕਾਦੀਨਿ ਪਿਸ੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਰਕਰ੍ਸੇਣ ਕ੍ਵਾਥਯਿਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਮਥ੍ਯਾਰੂਪੇਣ ਪਿਬੇਦਿਤ੍ਯਵਤਿਸ੍ਠਤੇ| ਮੁਨਿਨਾਪ੍ਯੁਕ੍ਤਮ੍ (ਚ. ਚਿ. ਅ. ੧੯/੨੨)- "ਪ੍ਰਮਥ੍ਯਾਂ ਮਧ੍ਯਦੋਸੇਭ੍ਯੋ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਦੀਪਨਪਾਚਨੀਮ੍|" ਇਤਿ| ਕਿਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ ਪਿਬੇਤ੍ ? ਵਿਸ਼ੋਸਯਨ੍,- ਲਙ੍ਘਯਨ੍, ਪ੍ਰਕਤਤ੍ਵਾਦਾਤ੍ਮਾਨਮੇਵ| ਅਥਵਾ, ਬਿਲ੍ਵਧਨਿਕਾਦੀਨਿ ਪਿਬੇਤ੍| ਅਥਵਾ, ਬਿਡਾਦੀਨਿ ਸ਼ੁਣ੍ਠ੍ਯਾਦੀਨਿ ਵਾ ਪਿਬੇਤ੍|

Adhikarana alpadoShe upavAsaH (8) · Śloka 8

ਸ਼ਸ੍ਯਤੇ ਤ੍ਵਲਪਦੋਸਾਣਾਮੁਪਵਾਸੋਤਿਸਾਰਿਣਾਮ੍| |੮|

ਸ੦-ਅਲ੍ਪਦੋਸਾਣਾਮਤਿਸਾਰਿਣਾਮੁਪਵਾਸਃ ਸ਼ਸ੍ਯਤੇ| ਤੁਸ਼ਬ੍ਦੋਵਧਾਰਣਾਰ੍ਥਃ| ਅਤ੍ਰੋਪਵਾਸ ਏਵਾਲ੍ਪਦੋਸਾਣਾਂ ਸ਼ਸ੍ਯਤੇ ਨ ਬਹੁਦੋਸਮਧ੍ਯਦੋਸੋਕ੍ਤੋਪਰ ਉਪਕ੍ਰਮਃ, ਸ ਨ ਤਥਾ ਤੇਸਾਂ ਸ਼ਸ੍ਯਤ ਇਤਿ| ਸਰ੍ਵਮਤੀਸਾਰਿਣਂ ਦੋਸਦੇਸ਼ਾਦ੍ਯਨੁਰੋਧੇਨ ਕਦਾਚਿਲਙ੍ਗ਼ਯੇਤ੍|

Adhikarana atIsAre pAnArthaM jalam (8-9) · Śloka 9

| ਵਚਾਪ੍ਰਤਿਵਿਸਾਭ੍ਯਾਂ ਵਾ ਮੁਸ੍ਤਾਪਪਰ੍ਟਕੇਨ ਵਾ||੮|| ਹ੍ਨੀਬੇਰਨਾਗਰਾਭ੍ਯਾਂ ਵਾ ਵਿਪਕ੍ਵਂ ਪਾਯਯੇਜ੍ਜਲਮ੍| |੯|

ਸ੦-ਤਸਿ ਸਞ੍ਜਾਤਾਯਾਂ ਦੋਸਦੇਸ਼ਾਦ੍ਯਨੁਰੋਧੇਨ ਕਦਾਚਿਦ੍ਵਚਾਪ੍ਰਤਿਵਿਸਾਭ੍ਯਾਂ ਵਿਪਕ੍ਵਂ ਜਲਂ ਪਾਯਯੇਤ੍ ਕਦਾਚਿਨ੍ਮੁਸ੍ਤਾਪਰ੍ਪਟਕੇਨ ਕਦਾਚਿਦ੍ਵਾਲਕਨਾਗਰਾਭ੍ਯਾਮ੍| ਪਾਯਯੇਦਿਤ੍ਯਤ੍ਰ ਕਰ੍ਤ੍ਰਭਿਪ੍ਰਾਯੇ ਕ੍ਰਿਯਾਫਲੇ ਪਰਸ੍ਮੈਪਦਮ੍, ਅਨ੍ਯਥਾ "ਨ ਪਾਦਮ੍ਯ" ਇਤ੍ਯਾਦਿਨਾ ਪਰਸ੍ਮੈਪਦਨਿਸੇਧਃ ਸ੍ਯਾਤ੍|

Adhikarana atIsAre annam (9-10) · Śloka 10

| ਯੁਕ੍ਤੇਨ੍ਨਕਾਲੇ ਕ੍ਸੁਤ੍ਕ੍ਸਾਮਂ ਲਘ੍ਵਨ੍ਨਪ੍ਰਤਿ ਭੋਜਯੇਤ੍||੯|| ਤਥਾ ਸ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਰੁਚਿਮਗ੍ਨਿਬਲਂ ਬਲਮ੍| |੧੦|

ਸ੦-ਯੁਕ੍ਤੇ-ਯੋਗ੍ਯੇ, ਅਨ੍ਨਕਾਲੇ ਕ੍ਸੁਤ੍ਕ੍ਸਾਮਮਤਿਸਾਰਿਣਂ ਲਘ੍ਵਨ੍ਨਪ੍ਰਤਿਭੋਜਯੇਤ੍, ਨਾਪਰਵ੍ਯਾਧ੍ਯਾਰ੍ਤਮਿਵ ਲਙ੍ਗ਼ਨੋਚਿਤਂ ਸਮ੍ਯਗ੍ਲਙ੍ਗ਼ਨਾਦਨਨ੍ਤਰਮੇਵ ਭੋਜਯੇਤ੍| ਅਪਿ ਤੁ ਸਮ੍ਯਗ੍ਲਙ੍ਗ਼ਿਤਲਕ੍ਸਣੋਤ੍ਪਨ੍ਨਮਪ੍ਯਤੀਸਾਰਿਣਂ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਕਾਲਪ੍ਰਤੀਕ੍ਸਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭੋਜਯੇਦਿਤਿ ਕ੍ਸਾਮਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਦ੍ਯੋਤਯਤਿ| ਅਲ੍ਪਂ ਲਘ੍ਵਨ੍ਨਂ ਲਘ੍ਵਨ੍ਨਪ੍ਰਤਿ, "ਸੁਪ੍ਪ੍ਰਤਿਨਾ ਮਾਤ੍ਰਾਰ੍ਥੇ" ਇਤਿ ਸਮਾਸੋਵ੍ਯਯੀਭਾਵਃ| ਏਵਂ ਕ੍ਰਿਯਮਾਣੇ ਸਃ-ਅਤਿਸਾਰੀ, ਦ੍ਰਾਗੇਵ ਰੁਚਿਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ, ਤਥਾ ਵਹ੍ਨਿਬਲਂ ਦੇਹਬਲਮ੍ [ਚ]|

Adhikarana atIsAre takrAdikam (10-11) · Śloka 11

ਏਵਂ ਚ ਭੁਞ੍ਜਾਨਸ੍ਯ ਪਾਨਮੁਪਦਿਸ਼੍ਯਤੇ | ਤਕ੍ਰੇਣਾਵਨ੍ਤਿਸੋਮੇਨ ਯਵਾਗ੍ਵਾ ਤਰ੍ਪਣੇਨ ਵਾ||੧੦|| ਸੁਰਯਾ ਮਧੁਨਾ ਵਾਥ ਯਥਾਸਾਤ੍ਮ੍ਯਮੁਪਾਚਰੇਤ੍| |੧੧|

ਸ੦-ਕਦਾਚਿਤ੍ਤਕ੍ਰੇਣ ਕਦਾਚਿਤ੍ਕਾਞ੍ਜਿਕੇਨ ਕਦਾਚਿਤ੍ਪੇਯਯਾ ਕਦਾਚਿਤ੍ਤਰ੍ਪਣੇਨ ਕਦਾਚਿਤ੍ਸੁਰਯਾ| ਕਦਾਚਿਨ੍ਮਾਰ੍ਦ੍ਵੀਕੇਣੇਤਿ ਯਥਾਸਾਤ੍ਮ੍ਯਮੁਪਾਚਰੇਤ੍|

Adhikarana atIsAre Bojyam (11-13) · Śloka 13

| ਭੋਜ੍ਯਾਨਿ ਕਲ੍ਪਯੇਦੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਗ੍ਰਾਹਿਦੀਪਨਪਾਚਨੈਃ||੧੧|| ਬਾਲਬਿਲ੍ਵਸ਼ਠੀਧਾਨ੍ਯਹਿਙ੍ਗੁਵਕ੍ਸਾਮ੍ਲਦਾਡਿਮੈਃ| ਪਲਾਸ਼ਹਪੁਸਾਜਾਜੀਯਵਾਨੀਬਿਡਸੈਨ੍ਧਵੈਃ||੧੨|| ਲਘੁਨਾ ਪਞ੍ਚਮੂਲੇਨ ਪਞ੍ਚਕੋਲੇਨ ਪਾਠਯਾ| |੧੩|

ਸ੦-ਅਸ੍ਮਾਤ੍ਕ੍ਰਮਾਦੂਰ੍ਧ੍ਵਂ-ਅਨਨ੍ਤਰਂ, ਭੋਜ੍ਯਾਨਿ-ਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯਾਨਿ,ਕਲ੍ਪਯੇਦਤੀਸਾਰਿਣੇ| ਗ੍ਰਾਹਿਦੀਪਨਪਾਚਨੈਰੇਵ ਸਙ੍ਗ੍ਰਹਣਾਨਿ ਦੀਪਨਾਨਿ ਪਾਚਨਾਨਿ ਚ ਯਾਨਿ ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਿ ਤਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣ੍ਯਤੀਸਾਰਿਣੇ ਪਥ੍ਯਾਨੀਤਿ| ਏਵਂ ਸਙ੍ਕ੍ਸੇਪੇਣ ਸਾਮਾਨ੍ਯੇਨ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਮੁਕ੍ਤਮ੍| ਤਦੇਵ ਦਿਙ੍ਮਾਤ੍ਰਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਤਿ-ਬਾਲੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਬਲਬਿਲ੍ਵਾਦਿਭਿਰ੍ਭੋਜ੍ਯਾਨਿ ਕਲ੍ਪਯੇਤ੍|

Adhikarana kaPapittAdhike peyA (13-14) · Śloka 14

| ਸ਼ਾਲਿਪਰ੍ਣੀਬਲਾਬਿਲ੍ਵੈਃ ਪਸ਼੍ਨਿਪਰ੍ਣ੍ਯਾ ਚ ਸਾਧਿਤਾ||੧੩|| ਦਾਡਿਮਾਮ੍ਲਾ ਹਿਤਾ ਪੇਯਾ ਕਫਪਿਤ੍ਤੇ ਸਮੁਲ੍ਬਣੇ| |੧੪|

ਸ੦-ਸ਼ਾਲਿਪਰ੍ਣ੍ਯਾਦਿਭਿਃ ਸਾਧਿਤਾ ਦਾਡਿਮਾਮ੍ਲਾ ਪੇਯਾ ਕਫਪਿਤ੍ਤਾਧਿਕੇ ਹਿਤਾ|

Adhikarana vAtAdhike peyA (14) · Śloka 14

| ਅਭਯਾਪਿਪ੍ਪਲੀਮੂਲਬਿਲ੍ਵੈਰ੍ਵਾਤਾਨੁਲੋਮਨੀ||੧੪||

ਸ੦-ਅਭਯਾਦਿਭਿਃ ਪੇਯਾ ਵਾਤਾਨੁਲੋਮਨੀ|

Adhikarana doShabahule virekaH (15-16) · Śloka 16

ਵਿਬਦ੍ਧਂ ਦੋਸਬਹੁਲੋ ਦੀਪ੍ਤਾਗ੍ਨਿਰ੍ਯੋਤਿਸਾਰ੍ਯਤੇ| ਕਸ੍ਣਾਵਿਡਙ੍ਗਤ੍ਰਿਫਲਾਕਸਾਯੈਸ੍ਤਂ ਵਿਰੇਚਯੇਤ੍||੧੫|| ਪੇਯਾਂ ਯੁਞ੍ਜਯਾਦ੍ਵਿਰਿਕ੍ਤਸ੍ਯ ਵਾਤਘ੍ਨੈਰ੍ਦੀਪਨੈਃ ਕਤਾਮ੍| |੧੬|

ਸ੦-ਯੋ ਬਹੁਦੋਸੋ ਵਿਬਦ੍ਧਂ-ਅਲ੍ਪਾਲ੍ਪਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਅਤਿਸਾਰ੍ਯਤੇ ਸ ਕਸ੍ਣਾਦਿਕਸਾਯੈਰ੍ਵਿਰੇਚਯੇਤ੍| ਵਿਰਿਕ੍ਤਸ੍ਯ ਚ ਤਸ੍ਯ ਸਤਃ ਪੇਯਾਂ ਵਾਤਘ੍ਨੈਰ੍ਦੀਪਨੈਸ਼੍ਚ ਦ੍ਰਵ੍ਯੈਃ ਕਤਾਂ ਯੁਞ੍ਜ੍ਯਾਤ੍|

Adhikarana doShabahule peyA (16-22) · Śloka 22

| ਆਮੇ ਪਰਿਣਤੇ ਯਸ੍ਤੁ ਦੀਪ੍ਤੇਗ੍ਨਾਵੁਪਵੇਸ਼੍ਯਤੇ||੧੬|| ਸਫੇਨਪਿਚ੍ਛਂ ਸਰੁਜਂ ਸਵਿਬਨ੍ਧਂ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ| ਅਲ੍ਪਾਲ੍ਪਮਲ੍ਪਸ਼ਮਲਂ ਨਿਰ੍ਵਿਡ੍ਵਾ ਸਪ੍ਰਵਾਹਿਕਮ੍||੧੭|| ਦਧਿਤੈਲਘਤਕ੍ਸੀਰੈਃ ਸ ਸ਼ੁਣ੍ਠੀਂ ਸਗੁਡਾਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਸ੍ਵਿਨ੍ਨਾਨਿ ਗੁਡਤੈਲੇਨ ਭਕ੍ਸਯੇਦ੍ਬਦਰਾਣਿ ਵਾ||੧੮|| ਗਾਢਵਿਡ੍ਵਿਹਿਤੈਃ ਸ਼ਾਕੈਰ੍ਬਹੁਸ੍ਨੇਹੈਸ੍ਤਥਾ ਰਸੈਃ| ਕ੍ਸੁਧਿਤਂ ਭੋਜਯੇਦੇਨਂ ਦਧਿਦਾਡਿਮਸਾਧਿਤੈਃ||੧੯|| ਸ਼ਾਲ੍ਯੋਦਨਂ ਤਿਲੈਰ੍ਮਾਸੈਰ੍ਮੁਦ੍ਗੈਰ੍ਵਾ ਸਾਧੁ ਸਾਧਿਤਮ੍| ਸ਼ਠ੍ਯਾ ਮੂਲਕਪੋਤਾਯਾਃ ਪਾਠਾਯਾਃ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿਕਸ੍ਯ ਵਾ||੨੦|| ਸੂਸਾਯਵਾਨੀਕਰ੍ਕਾਰੁਕ੍ਸੀਰਿਣੀਚਿਰ੍ਭਟਸ੍ਯ ਵਾ| ਉਪੋਦਕਾਯਾ ਜੀਵਨ੍ਤ੍ਯਾ ਬਾਕੁਚ੍ਯਾ ਵਾਸ੍ਤੁਕਸ੍ਯ ਵਾ||੨੧|| ਸੁਵਰ੍ਚਲਾਯਾਸ਼੍ਚੁਞ੍ਚੋਰ੍ਵਾ ਲੋਣੀਕਾਯਾ ਰਸੈਰਪਿ| ਕੂਰ੍ਮਵਰ੍ਤਕਲੋਪਾਕਸ਼ਿਖਿਤਿਤ੍ਤਿਰਿਕੌਕ੍ਕੁਟੈਃ||੨੨||

ਸ੦-ਯਃ-ਅਤੀਸਾਰੀ, ਆਮੇ ਪਰਿਣਤੇ ਦੀਪ੍ਤੇਗ੍ਨੌ ਸਤ੍ਯੁਪਵੇਸ਼੍ਯਤੇ ਸਫੇਨਪਿਚ੍ਛਂ ਤਥਾ ਸਰੁਜਂ ਤਥਾ ਸਵਿਬਨ੍ਧਂ ਪੁਨਃ ਪੁਨਸ੍ਤਥਾਲ੍ਪਮਲ੍ਪਂ ਤਥਾਲ੍ਪਪੁਰੀਸਂ ਨਿਰ੍ਵਿਡ੍ਵਾ-ਪੁਰੀਸਰਹਿਤਮ੍, ਤਥਾ ਸਪ੍ਰਵਾਹਿਕਂਮਿਸ੍ਤਾਨਿਕਾਸਹਿਤਮ੍| "ਸ੍ਰੁਤੇ ਰਕ੍ਤੇ ਪੁਰੀਸੇ ਚ ਵਾਯੁਨਾ ਵਿਡ੍ਵਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍| ਪ੍ਰਵਾਹਿਤੇਤਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤਂ ਯਤ੍ ਫੇਨਾਭਂ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ||" ਇਤਿ ਪ੍ਰਵਾਹਿਕਾਲਕ੍ਸਣਮ੍| ਯ ਏਵਂਵਿਧੋਤੀਸਾਰੀ ਸ ਦਧਿਤੈਲਘਤਕ੍ਸੀਰੈਃ ਸਮੁਦਿਤੈਃ ਸ਼ੁਣ੍ਠੀਂ ਸਗੁਡਾਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਅਥਵਾ, ਸ੍ਵਿਨ੍ਨਾਨਿ ਬਦਰਾਣਿ ਗੁਡਤੈਲੇਨਾਸ਼੍ਨੀਯਾਤ੍| ਏਵਂ ਦੋਸਾਦਿਵਸ਼ਾਚ੍ਛੁਣ੍ਠੀਂ ਪਾਯਯਿਤ੍ਵਾ ਕਦਾਚਿਤ੍ ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਾਨਿ ਬਦਰਾਣਿ ਭਕ੍ਸਯਿਤ੍ਵਾਨਨ੍ਤਰਂ ਕ੍ਸੁਧਿਤਂ-ਅਤਿਸਞ੍ਜਾਤਬੁਭੁਕ੍ਸਂ, ਏਨਂ-ਅਤੀਸਾਰਿਣਂ, ਗਾਢਵਿਡ੍ਵਿਹਿਤੈਃ-ਵਾਸ੍ਤੁਕਾਦਿਭਿਃ, ਸ਼ਾਕੈਸ੍ਤਥਾ ਮਾਂਸਰਸੈਰ੍ਬਹੁਸ੍ਨੇਹੈਰ੍ਦਧਿਦਾਡਿਮਸਂਸ੍ਕਤੈਃ ਸ਼ਾਲ੍ਯੋਦਨਂ ਭੋਜਯੇਤ੍| ਅਥਵਾ ਤਿਲੈਰ੍ਮਾਸੈਰ੍ਮੁਦ੍ਗੈਰ੍ਵਾ ਸਾਧੁ-ਸ਼ੋਭਨਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਸਾਧਿਤਂ ਸ਼ਾਲ੍ਯੋਦਨਂ ਭੋਜਯੇਤ੍| ਮੂਲਕਪੋਤਾ-ਲੌਮੂਲਕਂ ਪੋਤਿਕਾਸਂਜ੍ਞਂ ਦੇਸ਼ਾਨ੍ਤਰੇ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਂ ਕੁਰੁਕ੍ਸੇਤ੍ਰਾਦੌ ਦੇਸ਼ੇ| ਅਤ੍ਰ ਭਾਸ੍ਯਂ ਕਿਯਤ੍ ਤ੍ਯਕ੍ਤਮ੍|

Adhikarana pakvadoShe sapravAhike auShadham, annam, yavAgUH (23-24) · Śloka 24

ਬਿਲ੍ਵਮੁਸ੍ਤਾਕ੍ਸਿਭੈਸਜ੍ਯਧਾਕੀਪੁਸ੍ਪਨਾਗਰੈਃ| ਪਕ੍ਵਾਤੀਸਾਰਜਿਤ੍ਤਕ੍ਰੇ ਯਵਾਗੂਰ੍ਦਾਧਿਕੀ ਤਥਾ||੨੩|| ਕਪਿਤ੍ਥਕਚ੍ਛੁਰਾਫਞ੍ਜੀਯੂਥਿਕਾਵਟਸ਼ੋਲੁਜੈਃ| ਦਾਡਿਮੀਸ਼ਣਕਾਰ੍ਪਾਸੀਸ਼ਾਲ੍ਮਲੀਨਾਂ ਚ ਪਲ੍ਲਵੈਃ||੨੪||

ਸ੦-ਬਿਲ੍ਵਾਦਿਭਿਸ੍ਤਕ੍ਰੇ ਸਿਦ੍ਧਾ ਯਵਾਗੂਃ ਪਕ੍ਵਾਤੀਸਾਰਜਿਤ੍| ਦਾਧਿਕੀਤਿ| ਕਪਿਤ੍ਥਾਦਿਜੈਃ ਪਲ੍ਲਵੈਰ੍ਦਾਡਿਮਾਦੀਨਾਂ ਚ ਪਲ੍ਲਵੈਰ੍ਦਧ੍ਨਿ ਸਿਦ੍ਧਾ ਦਾਧਿਕੀ ਯਵਾਗੂਃ| ਤਥਾ-ਪਕ੍ਵਾਤੀਸਾਰਜਿਤ੍|

Adhikarana pakvadoShe sapravAhike khalaH (25) · Śloka 25

ਕਲ੍ਕੋ ਬਿਲ੍ਵਸ਼ਲਾਟੂਨਾਂ ਤਿਲਕਲ੍ਕਸ਼੍ਚ ਤਤ੍ਸਮਃ| ਦਧ੍ਨਃ ਸਰੋਮ੍ਲਃ ਸਸ੍ਨੇਹਃ ਖ਼ਲੋ ਹਨ੍ਤਿ ਪ੍ਰਵਾਹਿਕਾਮ੍||੨੫||

ਸ੦-ਤਥਾ ਬਿਲ੍ਵਸ਼ਲਾਟੂਨਾਂ-ਸ੍ਤੋਕਕਾਲਜਾਤਾਨਾਂ ਲਘੂਨਾਂ ਬਿਲ੍ਵਾਨਾਂ, ਕਲ੍ਕਃ| ਤਥਾ ਤਿਲਕਲ੍ਕਸ੍ਤਤ੍ਸਮੋ-ਬਿਲ੍ਵਸ਼ਲਾਟੁਸਮਃ| ਤਥਾ ਦਧ੍ਨਃ ਸਰੋਮ੍ਲੋ-ਨ ਮਧੁਰਃ, ਸਸ੍ਨੇਹੋ-ਦੇਸ਼ਾਦ੍ਯਨੁਰੋਧਾਦ੍ਧਤਾਦਿਨਾ ਸ੍ਨੇਹੇਨ ਯਥਾਯਥਂ ਯੁਕ੍ਤਃ| ਅਯਂ ਖਲਃ ਸਿਦ੍ਧਃ ਪ੍ਰਵਾਹਿਕਾਂ ਹਨ੍ਤਿ|

Adhikarana pakvadoShe sapravAhike aparAjitaH khalaH (26-28) · Śloka 28

ਮਰਿਚਂ ਧਨਿਕਾਜਾਜੀ ਤਿਤ੍ਤਿਡੀਕਂ ਸ਼ਠੀ ਬਿਡਮ੍| ਦਾਡਿਮਂ ਧਾਤਕੀ ਪਾਠਾ ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਪਞ੍ਚਕੋਲਕਮ੍||੨੬|| ਯਾਵਸ਼ੂਕਂ ਕਪਿਤ੍ਥਾਮ੍ਰਜਮ੍ਬੂਮਧ੍ਯਂ ਸਦੀਪ੍ਯਕਮ੍| ਪਿਸ੍ਟੈਃ ਸਙ੍ਗੁਣਬਿਲ੍ਵੈਸ੍ਤੈਰ੍ਦਧ੍ਨਿ ਮੁਦ੍ਗਰਸੇ ਗੁਡੇ||੨੭|| ਸ੍ਨੇਹੇ ਚ ਯਮਕੇ ਸਿਦ੍ਧਃ ਖ਼ਲੋਯਮਪਰਾਜਿਤਃ| ਦੀਪਨਃ ਪਾਚਨੋ ਗ੍ਰਾਹੀ ਰੁਚ੍ਯੋ ਬਿਮ੍ਬਿਸ਼ਿਨਾਸ਼ਨਃ||੨੮||

ਸ੦-ਮਰਿਚਾਦਿਭਿਃ ਪਿਸ੍ਟੈਃ ਸਡ੍ਗੁਣਂ ਬਿਲ੍ਵਂ-ਬਿਲ੍ਵਮਜ੍ਜਾ, ਯੇਸਾਂ ਮਰਿਚਾਦੀਨਾਂ ਤੈਃ ਸਿਦ੍ਧਃ| ਤਥਾ ਪਰਿਪਕ੍ਵਸ਼੍ਚ ਦਧ੍ਨਿ ਤਥਾ ਮੁਦ੍ਗਰਸੇ ਗੁਡੇ ਤਥਾ ਯਮਕੇ ਚ ਸ੍ਨੇਹੇ| ਖ਼ਲੋਯਮਪਰਾਜਿਤੋ ਨਾਮ ਦੀਪਨਾਦਿਗੁਣਃ| ਬਿਮ੍ਬਿਸ਼ਿਨਾਸ਼ਨਃ-ਪ੍ਰਵਾਹਿਕਾਘ੍ਨਃ|

Adhikarana purIShakShaye yUShAH, annam, khalaH, vya~jjanam, saktavaH, mAShAH, mAMsarasaH (29-35) · Śloka 35

ਕੋਲਾਨਾਂ ਬਾਲਬਿਲ੍ਵਾਨਾਂ ਕਲ੍ਕੈਃ ਸ਼ਾਲਿਯਵਸ੍ਯ ਚ| ਮੁਦ੍ਗਮਾਸਤਿਲਾਨਾਂ ਚ ਧਾਨ੍ਯਯੂਸਂ ਪ੍ਰਕਲ੍ਪਯੇਤ੍||੨੯|| ਏਕਧ੍ਯਂ ਯਮਕੇ ਭਸ੍ਟਂ ਦਧਿਦਾਡਿਮਸਾਰਿਕਮ੍| ਵਰ੍ਚਃਕ੍ਸਯੇ ਸ਼ੁਸ੍ਕਮੁਖਂ ਸ਼ਾਲ੍ਯਨ੍ਨਂ ਤੇਨ ਭੋਜਯੇਤ੍||੩੦|| ਦਧ੍ਨਃ ਸਰਂ ਵਾ ਯਮਕੇ ਭਸ੍ਟਂ ਸਗੁਡਨਾਗਰਮ੍| ਸੁਰਾਂ ਵਾ ਯਮਕੇ ਭਸ੍ਟਾਂ ਵ੍ਯਞ੍ਜਨਾਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍||੩੧|| ਫਲਾਮ੍ਲਂ ਯਮਕੇ ਭਸ੍ਟਂ ਯੂਸਂ ਗਞ੍ਜਨਕਸ੍ਯ ਵਾ| ਭਸ੍ਟਾਨ੍ਵਾ ਯਮਕੇ ਸਕ੍ਤੁਨ੍ ਸ੍ਵਾਦੇਹ੍ਯੋਸਾਵਚੂਰ੍ਣਿਤਾਨ੍||੩੨|| ਮਾਸਾਨ੍ ਸੁਸਿਦ੍ਧਾਂਸ੍ਤਦ੍ਵਦ੍ਵਾ ਤਮਣ੍ਡੋਪਸੇਵਨਾਨ੍| ਰਸਂ ਸੁਸਿਦ੍ਧਪੂਤਂ ਵਾ ਛਾਗਮੇਸਾਨ੍ਤਰਾਧਿਜਮ੍||੩੩|| ਪਚੇਦ੍ਦਾਡਿਮਸਾਰਾਮ੍ਲਂ ਸਧਾਨ੍ਯਸ੍ਨੇਹਨਾਗਰਮ੍| ਰਕ੍ਤਸ਼ਾਲ੍ਯੋਦਨਂ ਤੇਨ ਭੁਞ੍ਜਾਨਃ ਪ੍ਰਪਿਬਂਸ਼੍ਚ ਤਮ੍||੩੪|| ਵਰ੍ਚਃਕ੍ਸਯਕਤੈਰਾਸ਼ੁ ਵਿਕਾਰੈਃ ਪਰਿਮੁਚ੍ਯਤੇ| |੩੫|

ਸ੦-ਕੋਲਾਦੀਨਾਂ ਕਲ੍ਕੈਃ ਸ਼ਾਲੇਰ੍ਯਵਸ੍ਯ ਚ ਕਲ੍ਕੈਰ੍ਮੁਦ੍ਗਾਦੀਨਾਂ ਚਕਲ੍ਕੈਰੇਕਧ੍ਯਂ-ਵ੍ਯਤਿਮਿਸ਼੍ਰਂ, ਧਾਨ੍ਯਯੂਸਂ ਪ੍ਰਕਲ੍ਪਯੇਤ੍| ਕਿਮ੍ਭੂਤਮ੍ ? ਯਮਕੇ ਭਸ੍ਟਂ ਤਥਾ ਦਧਿਦਾਡਿਮਸਾਰਿਕਮ੍| ਵਰ੍ਚਃਕ੍ਸਯੇ-ਪੁਰੀਸਕ੍ਸਯੇ ਸਤਿ, ਸ਼ੁਸ੍ਕਮੁਖਂ-ਮੁਖਸ਼ੋਸੋਪਦ੍ਰਵਾਨ੍ਵਿਤਮਤੀਸਾਰਿਣਂ, ਤੇਨ-ਯੂਸੇਣ, ਸ਼ਾਲ੍ਯਨ੍ਨਂ ਭੋਜਯੇਤ੍| ਸ਼ਾਲਿਗ੍ਰਹਣੇਨ ਰਕ੍ਤਸ਼ਾਲ੍ਯਾਦਿਨਾਂ ਗ੍ਰਹਣਮ੍| ਅਥਵਾ, ਦਧ੍ਨਃ ਸਰਂ ਯਮਕੇ ਪਕ੍ਵਂ ਗੁਡਨਾਗਰਸਹਿਤਂ ਵ੍ਯਞ੍ਜਨਾਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਕਲ੍ਪਯੇਤ੍| ਅਥਵਾ, ਯਮਕੇ ਭਸ੍ਟਾਂ ਸੁਰਾਂ ਵ੍ਯਞ੍ਜਨਾਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਕਲ੍ਪਯੇਤ੍| ਅਥਵਾ ਗਞ੍ਜਨਕਸ੍ਯ-ਹਰਿਤਕਵਿਸ਼ੇਸਸ੍ਯ, ਯੂਸਂ ਫਲੈਃ-ਦਾਡਿਮਾਦਿਭਿਰਮ੍ਲੈਃ, ਅਮ੍ਲਂ-ਅਮ੍ਲੀਕਤਂ, ਵ੍ਯਞ੍ਜਨਾਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਕਲ੍ਪਯੇਤ੍| ਯਮਕੇ ਸ੍ਨੇਹਦ੍ਵਯੇ, ਵਾ ਸਕ੍ਤੂਨ੍ ਭਸ੍ਟਨ੍ ਵ੍ਯੋਸਾਵਚੂਰ੍ਣਿਤਾਨ੍ ਭਕ੍ਸਯੇਤ੍| ਤਥੈਵ ਮਾਸਾਨ੍ ਸੁਸ੍ਵਿਨ੍ਨਾਨ੍ ਘਤਮਣ੍ਡੋਪਸੇਵਨਾਨ੍ ਖਾਦੇਤ੍| ਅਥਵਾ, ਛਾਗਮੇਸਯੋਰਨ੍ਤਰਾਧਿਜਂ ਰਸਂ ਸੁਸਿਦ੍ਧਪੂਤਂ ਸ਼ੋਭਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸਿਦ੍ਧਂ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਪੂਤਂ-ਨਿਰ੍ਮਲੀਕਤਂ, ਤਥਾ ਦਾਡਿਮਸਾਰੇਣਾਮ੍ਲਂ ਧਾਨ੍ਯਕਸ੍ਨੇਹਸ਼ੁਣ੍ਠੀਯੁਤਂ ਵ੍ਯਞ੍ਜਨਾਰ੍ਥਂ ਪਚੇਤ੍| ਤੇਨ ਰਸੇਨ ਰਕ੍ਤਸ਼ਾਲ੍ਯਨ੍ਨਂ ਭੁਞ੍ਜਾਨਸ੍ਤਮੇਵਮਾਂਸਰਸਂ ਪ੍ਰਪਿਬਨ੍ ਵਰ੍ਚਃਕ੍ਸਯਕਤੈਰ੍ਵਿਕਾਰੈਃ-"ਪੁਰੀਸੇ ਵਾਯੁਰਨ੍ਤ੍ਰਾਣਿ" (ਹ. ਸੂ. ਅ. ੧੧/੨੧) ਇਤ੍ਯਾਦਿਭਿਃ ਸੁਤ੍ਰਸ੍ਥਾਨੋਦਿਤੈਃ, ਮੁਚ੍ਯਤੇ| ਪ੍ਰਵਾਹਿਕਾ ਵਰ੍ਚਃਕ੍ਸਯੇ ਸਤਿ ਸ੍ਯਾਤ੍| ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਯਾਪਿ ਮੁਚ੍ਯਤੇ|

Adhikarana vAte pratihate bAlabilvAdilehaH (35-36) · Śloka 36

| ਬਾਲਬਿਲ੍ਵਂ ਗੁਡਂ ਤੈਲਂ ਪਿਪ੍ਪਲੀਂ ਵਿਸ਼੍ਵਭੇਸਜਮ੍||੩੫|| ਲਿਹ੍ਯਾਦ੍ਵਾਤੇ ਪ੍ਰਤਿਹਤੇ ਸਸ਼ੂਲਃ ਸਪ੍ਰਵਾਹਿਕਃ| |੩੬|

ਸਂ-ਵਾਤੇ ਪ੍ਰਤਿਹਤੇ ਪ੍ਰਵਾਹਿਕਾਸ਼ੂਲਵਾਨ੍ ਬਾਲਬਿਲ੍ਵਾਦਿਕਂ ਲਿਹ੍ਯਾਤ੍|

Adhikarana vAte shAbaratvagAdi (36-37) · Śloka 37

| ਵਲ੍ਕਲਂ ਸ਼ਾਬਰਂ ਪੁਸ੍ਪਂ ਧਾਤਕ੍ਯਾਬਦਰੀਦਲਮ੍||੩੬|| ਪਿਬੇਦ੍ਦਧਿਸਰਕ੍ਸੌਦ੍ਰਕਪਿਤ੍ਥਸ੍ਵਰਸਾਪ੍ਲੁਤਮ੍| |੩੭|

ਸ੦-ਰੋਧ੍ਰਤ੍ਵਕ੍ ਧਾਤਕੀਪੁਸ੍ਪਂ ਬਦਰੀਪਤ੍ਰਮੇਤਤ੍ ਦਧਿਸਰਾਦਿਭਿਰਾਪ੍ਲੁਤਂ-ਆਲੋਡਿਤਂ, ਪਿਬੇਤ੍|

Adhikarana vibaddhavAtAdau kShIrasauhityam, dhAroShNaM kShIram, eraNDashRutaM kShIram, bAlabilvaSRutaM kShIram (37-39) · Śloka 39

| ਵਿਬਦ੍ਧਵਾਤਵਰ੍ਚਾਸ੍ਤੁ ਬਹੁਸ਼ੂਲਪ੍ਰਵਾਹਿਕਃ||੩੭|| ਸਰਕ੍ਤਪਿਚ੍ਛਸ੍ਤਸ੍ਣਾਰ੍ਤਃ ਕ੍ਸੀਰਸੌਹਿਤ੍ਯਮਰ੍ਹਤਿ| ਯਮਕਸ੍ਯੋਪਰਿ ਕ੍ਸੀਰਂ ਧਾਰੋਸ੍ਣਂ ਵਾ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍||੩੮|| ਸ਼ਤਮੇਰਣ੍ਡਮੂਲੇਨ ਬਾਲਬਿਲ੍ਵੇਨ ਵਾ ਪੁਨਃ| |੩੯|

ਸ੦-ਵਿਬਦ੍ਧੇ ਵਾਤਵਰ੍ਚਸੀ ਯਸ੍ਯ, ਤਥਾ ਪ੍ਰਭੁਤੇ ਸ਼ੂਲਪ੍ਰਵਾਹਿਕੇ ਯਸ੍ਯ, ਤਥਾ ਸਹਰਕ੍ਤੇਨ ਪਿਚ੍ਛਯਾ ਚ ਯੋ ਵਰ੍ਤਤੇ, ਤਥਾ ਤਸ੍ਣਯਾਰ੍ਤਃ, ਏਵਂਵਿਧੋ ਨਰਃ ਕ੍ਸੀਰਸੌਹਿਤ੍ਯਂ-ਦੁਗ੍ਧਤਪ੍ਤਿਂ, ਅਰ੍ਹਤਿ| ਅਥਵਾ, ਯਮਕਂ ਪੀਤ੍ਵਾਨੁ ਧਾਰੋਸ੍ਣਂ ਕ੍ਸੀਰਂ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍| ਏਰਣ੍ਡਮੂਲੇਨ ਵਾ ਸ਼ਤਂ ਬਾਲਬਿਲ੍ਵੇਨ ਵਾ ਸ਼ਤਂ ਕ੍ਸੀਰਂ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍|

Adhikarana Ame savedane mustA kShIram (39-40) · Śloka 40

| ਪਯਸ੍ਯੁਤ੍ਕ੍ਵਾਥ੍ਯ ਮੁਸ੍ਤਾਨਾਂ ਵਿਂਸ਼ਤਿਂ ਤ੍ਰਿਗੁਣੇਮ੍ਭਸਿ||੩੯|| ਕ੍ਸੀਰਾਵਸ਼ਿਸ੍ਟਂ ਤਤ੍ਪੀਤਂ ਹਨ੍ਯਾਦਾਮਂ ਸਵੇਦਨਮ੍| |੪੦|

ਸ੦-ਕ੍ਸੀਰੇ ਤ੍ਰਿਗੁਣੇਮ੍ਭਸਿ ਮੁਸ੍ਤਾਵਿਂਸ਼ਤਿਂ ਪ੍ਰਕ੍ਵਾਥ੍ਯ ਕ੍ਸੀਰਾਵਸ਼ਿਸ੍ਟਂ ਪੀਤਮਾਮਂ ਸਰੁਜਂ ਹਨ੍ਯਾਤ੍| ਅਤ੍ਰ ਚ ਵਿਂਸ਼ਤਿਭਿਰ੍ਮੁਸ੍ਤੈਃ ਪ੍ਰਾਯੇਣ ਪਲਂ ਭਵਤਿ| ਸਾਮਾਨ੍ਯਕਲ੍ਪਨਯਾ ਚ ਮੁਸ੍ਤਾਪਲਂ ਸੋਡਸ਼ਭਿਰ੍ਦ੍ਰਵਪਲੈਰੁਤ੍ਕ੍ਵਾਥ੍ਯ ਚਤ੍ਵਾਰਿ ਪਲਾਨਿ ਚਤੁਰ੍ਭਾਗਾਵਸ਼ੇਸਤਯਾ ਕਾਰ੍ਯਾਣਿ| ਤਦੇਵਂ ਕ੍ਸੀਰਪਲਾਨਿ ਚਤ੍ਵਾਰਿ ਪਾਨੀਯਪਲਾਨਿ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਮੁਸ੍ਤਾਵਿਂਸ਼ਤਿਂ ਦਤ੍ਵਾ ਕ੍ਸੀਰਾਵਸ਼ਿਸ੍ਟਂ ਪੇਯਮਿਤ੍ਯਯਮਤ੍ਰ ਕ੍ਵਾਥਕ੍ਰਮੋ ਵੇਦ੍ਯਃ|

Adhikarana cirakAlapravAhikAyAM pippalIcUrNaM marIcacUrNaM ca (40-41) · Śloka 41

| ਪਿਪ੍ਪਲ੍ਯਾਃ ਪਿਬਤਃ ਸੂਕ੍ਸ੍ਮਂ ਰਜੋ ਮਰਿਚਜਨ੍ਮ ਵਾ||੪੦|| ਚਿਰਕਾਲਾਨੁਸਕ੍ਤਾਪਿ ਨਸ਼੍ਯਤ੍ਯਾਸ਼ੁ ਪ੍ਰਵਾਹਿਕਾ| |੪੧|

ਸ੦-ਪਿਪ੍ਪਲ੍ਯਾਃ ਸੂਕ੍ਸ੍ਮਂ ਚੂਰ੍ਣਂ ਜਲੇਨ ਪਿਬਤੋ ਮਰਿਚਸ੍ਯ ਵਾ ਸੂਕ੍ਸ੍ਮਂ ਚੂਰ੍ਣਂ ਜਲੇਨ ਪਿਬਤੋ ਬਹੁਕਾਲਾਨੁਸਕ੍ਤਾਪਿ ਪ੍ਰਵਾਹਿਕਾ ਨਸ਼੍ਯਤਿ|

Adhikarana nirAmashUlAdau sakShAraM ghRutam (41-42) · Śloka 42

| ਨਿਰਾਮਰੂਪਂ ਸ਼ੂਲਾਰ੍ਤਂ ਲਙ੍ਘਨਾਦ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਕਰ੍ਸਿਤਮ੍||੪੧|| ਰੂਕ੍ਸਕੋਸ੍ਠਮਪੇਕ੍ਸ੍ਯਾਗ੍ਨਿਂ ਸਕ੍ਸਾਰਂ ਪਾਯਯੇਦ੍ ਘਤਮ੍| |੪੨|

ਸ੦-ਨਿਰਾਮਰੂਪਂ ਤਥਾ ਸ਼ੂਲੇਨ ਪੀਡਿਤਂ ਲਙ੍ਘਨਾਦ੍ਯੈਃ ਕਰ੍ਸਿਤਂ ਤਥਾ ਰੂਕ੍ਸਕੋਸ੍ਠਂ ਵਹ੍ਨਿਮਪੇਕ੍ਸ੍ਯ ਕ੍ਸਾਰਸਹਿਤਂ ਘਤਂ ਪਾਯਯੇਤ੍|

Adhikarana nirAmashUlAdau dadhyAditailam (42-43) · Śloka 43

| ਸਿਦ੍ਧਂ ਦਧਿਸੁਰਾਮਣ੍ਡੇ ਦਸ਼ਮੂਲਸ੍ਯ ਚਾਮ੍ਭਸਿ||੪੨|| ਸਿਨ੍ਧੂਤ੍ਥਪਞ੍ਚਕੋਲਾਭ੍ਯਾਂ ਤੈਲਂ ਸਦ੍ਯੋਰ੍ਤਿਨਾਸ਼ਨਮ੍| |੪੩|

ਸ੦-ਦਧਿਸੁਰਾਮਣ੍ਡੇ ਦਸ਼ਮੂਲਕ੍ਵਾਥੇ ਚ ਸੈਨ੍ਧਵਪਞ੍ਚਕੋਲਕਲ੍ਕੇਨ ਤੈਲਂ ਸਿਦ੍ਧਂ ਸਦ੍ਯੋ ਰੁਜਾਪਹਮ੍|

Adhikarana nirAmashUlAdau shuNThyAditailam (43-44) · Śloka 44

| ਸਡ੍ਭਿਃ ਸ਼ੁਣ੍ਠ੍ਯਾਃ ਪਲੈਰ੍ਦ੍ਵਾਭ੍ਯਾਂ ਦ੍ਵਾਭ੍ਯਾਂ ਗ੍ਰਨ੍ਥ੍ਯਗ੍ਨਿਸੈਨ੍ਧਵਾਤ੍||੪੩|| ਤੈਲਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਪਚੇਦ੍ਦਧ੍ਨਾ ਨਿਃਸਾਰਕਰੁਜਾਪਹਮ੍| |੪੪|

ਸ੦-ਸ਼ੁਣ੍ਠੀਪਲੈਃ ਸਡ੍ਭਿਃ ਪਿਪ੍ਪਲੀਮੂਲਪਲਦ੍ਵਯੇਨ ਚਿਤ੍ਰਕਪਲਦ੍ਵਯੇਨ ਸੈਨ੍ਧਵਪਲਦ੍ਵਯੇਨ ਚ ਤੈਲਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਦਧ੍ਨਾ ਪਚੇਤ੍| ਤਨ੍ਨਿਃਸਾਰਕਰੁਜਾਪਹਮ੍|

Adhikarana nirAmashUlAdau mAMsadugdhAjyam (44-45) · Śloka 45

| ਏਕਤੋ ਮਾਂਸਦੁਗ੍ਧਾਜ੍ਯਂ ਪੁਰੀਸਗ੍ਰਹਸ਼ੂਲਜਿਤ੍||੪੪|| ਪਾਨਾਨੁਵਾਸਨਾਭ੍ਯਙ੍ਗਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਂ ਤੈਲਮੇਕਤਃ| ਤਦ੍ਧਿ ਵਾਤਜਿਤਾਮਗ੍ਰ੍ਯਂ ਸ਼ੂਲਂ ਚ ਵਿਗੁਣੋਨਿਲਃ||੪੫||

ਸ੦-ਏਕਤਃ-ਏਕਸ੍ਮਿਨ੍ ਪੁਰੀਸਗ੍ਰਹਸ਼ੂਲਜਿਤ੍ਤ੍ਵਪਕ੍ਸੇ, ਮਾਂਸਦੁਗ੍ਧਾਜ੍ਯਂ ਤ੍ਰਯਮੇਤਤ੍ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਂ ਪੁਰੀਸਗ੍ਰਹਸ਼ੂਲਜਿਤ੍| ਏਕਤਃ-ਏਕਸ੍ਮਿਨ੍ ਸ਼ੂਲਜਿਤ੍ਤ੍ਵਪਕ੍ਸੇ, ਪਾਨਾਨੁਵਾਸਨਾਭ੍ਯਙ੍ਗੈਃ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਂ ਤੈਲਂ ਪੁਰੀਸਗ੍ਰਹਸ਼ੂਲਜਿਤ੍ 'ਸਮ੍ਪਦ੍ਯਤੇ' ਇਤਿ ਵਾਕ੍ਯਸ਼ੇਸਃ| ਕਥਮੇਵਮ੍ ? ਇਤ੍ਯਾਹ-ਤਦ੍ਧੀਤ੍ਯਾਦਿ| ਤਤ੍-ਤੈਲਂ, ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵੇਸਾਂ ਵਾਤਜਿਤਾਮਗ੍ਨ੍ਯਂ-ਪ੍ਰਧਾਨਮ੍| ਸ਼ੂਲਂ ਚ ਵਿਗੁਣੋਨਿਲਃ-ਪ੍ਰਕੁਪਿਤਃ ਪਵਨੋ, ਨਾਪਰਃ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍| ਸ਼ੂਲਾਨਿਲਯੋਃ ਕਾਰ੍ਯਕਾਰਣਭਾਵਾਹ੍ਯਤਿਰੇਕੇ ਸਤ੍ਯਪਿ ਸ਼ੂਲਸ੍ਯ ਵਾਤਕਾਰ੍ਯਸ੍ਯ ਵਾਤਪ੍ਰਕੋਪੇ ਸਤ੍ਯਵਿਨਾਭਾਵਿਤ੍ਵਂ ਸੂਚਯਿਤੁਂ ਸ਼ੂਲਂ ਚ ਵਿਗੁਣੋਨਿਲ ਇਤ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤਮ੍| ਕੁਪਿਤਸ਼੍ਚੇਦ੍ਵਾਯੁਰੁਤ੍ਪਨ੍ਨਮੇਵ ਸ਼ੂਲਮਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ|

Adhikarana nirAmashUlAdau pAnAdiprayuktaM tailaM shreShTham, shreShThatve kAraNam (46-47) · Śloka 47

ਵਾਯੋਰ੍ਵੈਗੁਣ੍ਯੇ ਕੋਪੇ ਧਾਤੁਕ੍ਸਯ ਏਵਾਤ੍ਰ ਹੇਤੁਃ| ਅਤ ਏਵਾਹ ਧਾਤ੍ਵਨ੍ਤਰੋਪਮਰ੍ਦੇਦ੍ਧਸ਼੍ਚਲੋ ਵ੍ਯਾਪੀ ਸ੍ਵਧਾਮਗਃ| ਤੈਲਂ ਮਨ੍ਦਾਨਲਸ੍ਯਾਪਿ ਯੁਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸ਼ਰ੍ਮਕਰਂ ਪਰਮ੍||੪੬|| ਵਾਯ੍ਵਾਸ਼ਯੇ ਸਤੈਲੇ ਹਿ ਬਿਮ੍ਬਿਸੀ ਨਾਵਤਿਸ੍ਠਤੇ| |੪੭|

ਸ੦-ਵਾਯੁਮਪੇਕ੍ਸ੍ਯਾਨ੍ਯੇ ਪਿਤ੍ਤਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਦਯੋ-ਧਾਤ੍ਵਨ੍ਤਰਾਃ, ਤੇਸਾਮੁਪਮਰ੍ਦਃ-ਅਨ੍ਯਥਾਭਾਵਃ, ਤੇਨ ਇਦ੍ਧਃ-ਉਦ੍ਧਤਃ, ਚਲੋ-ਵਾਯ੍ਵਾਖ਼੍ਯਃ, ਸ ਵ੍ਯਾਪੀ-ਸਕਲਸ਼ਰੀਰਵ੍ਯਾਪਨਸ਼ੀਲੋਪਿ, ਸ੍ਵਧਾਮਗਃ-ਪਕ੍ਵਾਸ਼ਯਸ੍ਥਃ, ਤਤ੍ਰਾਧਿਕ੍ਯੇਨ ਤਸ੍ਯ ਵਤ੍ਤੇਃ, ਅਸ੍ਯਾਮਵਸ੍ਥਾਯਾਮਸ੍ਯਾਤੀਸਾਰਿਣਸ੍ਤੈਲਂ ਮਨ੍ਦਾਨਲਸ੍ਯਾਪਿ ਯੁਕ੍ਤ੍ਯਾ-ਯੋਗਵਿਸ਼ੇਸੇਣ, ਪਰਂ-ਅਤਿਸ਼ਯੇਨ, ਸ਼ਰ੍ਮਕਰਮ੍, ਰੋਗਸ੍ਯ ਦੁਃਖ਼ਹੇਤੋਃ ਸ਼ਮਨਾਤ੍| ਅਪਿਸ਼ਬ੍ਦਾਤ੍ਕਿਮੁਦੀਪ੍ਤਾਗ੍ਨੇਰਤੀਸਾਰਿਣੋ ਨ ਸੁਖ਼ਕਰਂ ਭਵਤਿ ? ਅਤ੍ਰੈਵ ਹੇਤੁਮਾਹ-ਵਾਯ੍ਵਾਸ਼ਯੇ-ਪਕ੍ਵਾਸ਼ਯਾਖ਼੍ਯੇ, ਸਤੈਲੇ ਬਿਮ੍ਬਿਸੀ-ਪ੍ਰਵਾਹਿਕਾ, ਨਾਵਤਿਸ੍ਠਤੇਸ੍ਥਿਤਿਂ ਨ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ|

Adhikarana shreShThatve kAraNantarAni (47) · Śloka 47

ਕ੍ਸੀਣੇ ਮਲੇ ਸ੍ਵਾਯਤਨਚ੍ਯੁਤੇਸੁ ਦੋਸਾਨ੍ਤਰੇਸ੍ਵੀਰਣ ਏਕਵੀਰੇ| ਕੋ ਨਿਸ੍ਟਨਨ੍ਪ੍ਰਾਣਿਤਿ ਕੋਸ੍ਠਸ਼ੂਲੀ ਨਾਨ੍ਤਰ੍ਬਹਿਸ੍ਤੈਲਪਰੋ ਯਦਿ ਸ੍ਯਾਤ੍||੪੭||

ਸ੦-ਮਲੇ-ਪੁਰੀਸਾਖ਼੍ਯੇ, ਕ੍ਸੀਣੇ ਤਥਾ ਦੋਸਾਨ੍ਤਰੇਸੁ-ਵਾਤਵਿਵਰ੍ਜਿਤੇਸੁ ਪਿਤ੍ਤਕਫਾਦਿਸੁ, ਆਯਤਨਚ੍ਯੁਤੇਸੁ-ਸ੍ਵਾਧਾਰਭ੍ਰਸ੍ਟੇਸੁ, ਵ੍ਯਕ੍ਤ੍ਯਪੇਕ੍ਸਯਾ ਬਹੁਵਚਨਮ੍, ਈਰਣੇ-ਵਾਯੌ, ਏਕਵੀਰੇ-ਏਕਨਾਯਕੇ, ਸ਼ੇਸਦੋਸਾਣਾਂ ਸ੍ਵਸ੍ਥਾਨਭ੍ਰਸ੍ਟਤ੍ਵਾਤ੍ਕੋਤੀਸਾਰੀ ਨਿਸ੍ਟਨਨ੍-ਪ੍ਰਵਾਹਿਕਾਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍, ਪ੍ਰਾਣਿਤਿ ?-ਨ ਕਸ਼੍ਚਿਜ੍ਜੀਵਤਿ| ਯਦਿ ਨਾਨ੍ਤਰ੍ਬਹਿਃ-ਉਭਯਤ੍ਰ, ਪਾਨਾਨੁਵਾਸਨਾਭ੍ਯਙ੍ਗੈਃ, ਤੈਲਪਰਃ-ਅਤਿਸ਼ਯੇਨ ਤੈਲਸੈਵੀ, ਨ ਸ੍ਯਾਤ੍| ਆਕ੍ਰਨ੍ਦਨਪੂਰ੍ਵਂ ਸਸ਼ੂਲਮੁਪਵੇਸ਼ਨਂ-ਨਿਸ੍ਠਨਨ੍ਨੁਚ੍ਯਤੇ| ਇਨ੍ਦ੍ਰਵਜ੍ਰਾਵਤ੍ਤਮ੍|

Adhikarana gudashUlaBraMshayorGRutam (48-49) · Śloka 49

| ਗੁਦਰੁਗ੍ਭ੍ਰਂਸ਼ਯੋਰ੍ਯੁਞ੍ਜ੍ਯਾਤ੍ਸਕ੍ਸੀਰਂ ਸਾਧਿਤਂ ਹਵਿਃ||੪੮|| ਰਸੇ ਕੋਲਾਮ੍ਲਚਾਙ੍ਗੇਰ੍ਯੋਰ੍ਦਧ੍ਨਿ ਪਿਸ੍ਟੇ ਚ ਨਾਗਰੇ| |੪੯|

ਸ੦-ਗੁਦਰੁਜਿ ਗੁਦਭ੍ਰਂਸ਼ੇ ਚ ਘਤਂ ਸਕ੍ਸੀਰਂ ਕੋਲਾਦਿਰਸੇ ਦਧ੍ਨਿ ਨਾਗਰੇ ਚ ਕਲ੍ਕਿਤੇ ਪਕ੍ਵਂ ਯੁਞ੍ਜ੍ਯਾਤ੍| ਅਤ੍ਰ ਚ ਕ੍ਸੀਰਂ ਸਰ੍ਪਿਃਪ੍ਰਮਾਣਂ ਘਤਾਤ੍ਕੋਲਾਦਿਰਸਾਦਿਕਂ ਚਤੁਰ੍ਗੁਣਂ ਸ਼ੁਣ੍ਠੀਤਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਗੁਣਂ ਘਤਮਿਤਿ ਪਾਕਕ੍ਰਮਃ|

Adhikarana gudashUlaBraMshayoranyadghRutam (49-50) · Śloka 50

ਤੈਰੇਵ ਚਾਮ੍ਲੈਃ ਸਂਯੋਜ੍ਯ ਸਿਦ੍ਧਂ ਸੁਸ਼੍ਲਕ੍ਸ੍ਣਕਲ੍ਕਿਤੈਃ||੪੯|| ਧਾਨ੍ਯੋਸਣਬਿਡਾਜਾਜੀਪਞ੍ਚਕੋਲਕਦਾਡਿਮੈਃ| |੫੦|

ਸ੦-ਤੈਰੇਵ- ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤੈਃ ਕੋਲਾਦਿਭਿਰਮ੍ਲੈਃ, ਸਂਯੋਜ੍ਯ ਸੂਕ੍ਸ੍ਮਰਜੀਕਤੈਸ਼੍ਚ ਧਾਨ੍ਯਕਾਦਿਭਿਃ ਸਿਦ੍ਧਂ ਘਤਂ ਪੂਰ੍ਵਗੁਣਮ੍|

Adhikarana gudashUlaBraMshayorsnehabastiH (50-51) · Śloka 51

| ਯੋਜਯੇਤ੍ਸ੍ਨੇਹਬਸ੍ਤਿਂ ਵਾ ਦਸ਼ਮੂਲੇਨ ਸਾਧਿਤਮ੍||੫੦|| ਸ਼ਠੀਸ਼ਤਾਹ੍ਵਾਕੁਸ੍ਠੈਰ੍ਵਾ ਵਚਯਾ ਚਿਤ੍ਰਕੇਣ ਵਾ| |੫੧|

ਸ੦-ਗੁਦਸ਼ੂਲੀ ਚ ਦਸ਼ਮੂਲੇਨ ਸਾਧਿਤਂ ਹਵਿਃ-ਘਤਂ, ਸ੍ਨੇਹਬਸ੍ਤਿਂ ਵਾ ਯੋਜਯੇਤ੍| ਸ਼ਠ੍ਯਾਦਿਭਿਰ੍ਵਾ ਸਾਧਿਤਂ ਵਚਯਾ ਵਾ ਸਾਧਿਤਂ ਚਿਤ੍ਰਕੇਣ ਵਾ ਸਾਧਿਤਂ ਯੋਜਯੇਤ੍| ਤਚ੍ਚ ਪੂਰ੍ਵਗੁਣਮ੍|

Adhikarana pravAhaNAdau anuvAsanam (51-52) · Śloka 52

| ਪ੍ਰਵਾਹਣੇ ਗੁਦਭ੍ਰਂਸ਼ੇ ਮੂਤ੍ਰਾਘਾਤੇ ਕਟਿਗ੍ਰਹੇ||੫੧|| ਮਧੁਰਾਮ੍ਲੈਃ ਸ਼ਤਂ ਤੈਲਂ ਘਤਂ ਵਾਪ੍ਯਨੁਵਾਸਨਮ੍| |੫੨|

ਸ੦-ਪ੍ਰਵਾਹਣਾਦਿਸੁ ਮਧੁਰਾਮ੍ਲੈਃ ਸ਼ਤਂ ਤੈਲਂ ਘਤਂ ਵਾਨੁਵਾਸਨਂ ਯੋਜਯੇਤ੍|

Adhikarana gudaBraMSe~antaHpraveSaH goH PaNAbandhaH (52-53) · Śloka 53

| ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਯੇਹ੍ਗੁਦਂ ਧ੍ਵਸ੍ਤਮਭ੍ਯਕ੍ਤਂ ਸ੍ਵੇਦਿਤਂ ਮਦੁ||੫੨|| ਕੁਰ੍ਯਾਚ੍ਚ ਗੋਃਫਣਾਬਨ੍ਧਂ ਮਧ੍ਯਚ੍ਛਿਦ੍ਰੇਣ ਚਰ੍ਮਣਾ| |੫੩|

ਸ੦-ਗੁਦਂ ਧ੍ਵਸ੍ਤਂ ਸਧਭ੍ਯਕ੍ਤਂ ਸ੍ਵੇਦਿਤਂ ਚ ਮਦੁ ਕਤ੍ਵਾਨ੍ਤਃ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਯੇਤ੍| ਗੋਃਫਣਾਬਨ੍ਧਂ ਚਰ੍ਮਣਾ ਮਧ੍ਯਚ੍ਛਿਦ੍ਰਵਤਾ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍|

Adhikarana gudaBraMSe pa~jcamUlAditailam (53-54) · Śloka 54

| ਪਞ੍ਚਮੂਲਸ੍ਯ ਮਹਤਃ ਕ੍ਵਾਥਂ ਕ੍ਸੀਰੇ ਵਿਪਾਚਯੇਤ੍||੫੩|| ਉਨ੍ਦੁਰਂ ਚਾਨ੍ਤ੍ਰਰਹਿਤਂ ਤੇਨ ਵਾਤਘ੍ਨਕਲ੍ਕਵਤ੍| ਤੈਲਂ ਪਚੇਦ੍ਗੁਦਭ੍ਰਂਸ਼ਂ ਪਾਨਾਭ੍ਯਙ੍ਗੇਨ ਤਜ੍ਜਯੇਤ੍||੫੪||

ਸ੦-ਮਹਤਃ ਪਞ੍ਚਮੂਲਸ੍ਯ-ਬਿਲ੍ਵਾਦੇਃ ਕ੍ਵਾਥਂ ਤੈਲਸਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਕ੍ਸੀਰੇ ਵਿਪਾਚਯੇਤ੍| ਉਨ੍ਦੁਰੁਂ ਚਾਨ੍ਤ੍ਰਰਹਿਤਂ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵ ਕ੍ਸੀਰੇ ਵਿਪਾਚਯੇਤ੍| ਤੇਨੈਵ ਕ੍ਸੀਰੇਣ੍ ਤੈਰੇਣ ਤੈਲਂ ਪਚੇਤ੍| ਕਿਮ੍ਭੂਤਮ੍? ਵਾਤਘ੍ਨਕਲ੍ਕਵਤ੍| ਵਾਤਘ੍ਨਾਨਾਂ-ਰਾਸ੍ਨੈਰਣ੍ਡਾਦੀਨਾਂ ਕਲ੍ਕਃ, ਸ ਯਸ੍ਯਾਸ੍ਤਿ ਵਾਤਘ੍ਨਕਲ੍ਕਵਤ੍| ਉਨ੍ਦੁਰੋਰਤ੍ਰ ਰਾਸ੍ਨਾਦ੍ਯਘ੍ਰੁਤਾਨੁਸਾਰੇਣ ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਨਿਰੁਪ੍ਯ ਕਾਰ੍ਯਮ੍| ਤਤ੍ਰੈਵਂ ਪਠ੍ਯਤੇ (ਚਰਕੇ ਚਿ.ਅ.੧੮/੪੨)-"ਤੁਲਾਰ੍ਧਂ ਚਾਜਮਾਂਸਸ੍ਯ" ਇਤਿ| ਏਵਂ ਮਾਯੁਰਾਦਿਸ੍ਵਪਿ ਘਤੇਸੁ (ਹ.ਉ.ਅ.੨੪/੪੭) ਮਯੂਰਾਦੀਨਾਂ ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਚਿਨ੍ਤ੍ਯਮ੍| ਤੇਨ ਤੈਲਂ ਪਚੇਦਿਤਿ ਵਚਨਾਚ੍ਚ ਕ੍ਸੀਰਂ ਤੈਲਾਚ੍ਚਤੁਰ੍ਗੁਣਂ ਕਾਰ੍ਯਮ੍| ਅਤ੍ਰ ਦ੍ਰਵਸ੍ਯਾਪਰਸ੍ਯਾਭਾਵਾਤ੍ਤੈਲਾਚ੍ਚ ਦ੍ਰਵਂ ਚਤੁਰ੍ਗੁਣਂ ਕਾਰ੍ਯਮਿਤਿ ਪਾਕਕ੍ਰਮਃ| ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨਾਨ੍ਯਸ੍ਨੇਹਵਦਤ੍ਰ ਕ੍ਸੀਰਂ ਗ੍ਰਾਹ੍ਯਮ੍| ਅਨ੍ਯਤ੍ਰ ਹ੍ਯੇਵਮਧੀਤਮ੍-"ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਚ੍ਚਤੁਰ੍ਗੁਣਃ ਸ੍ਨੇਹਃ ਸ੍ਨੇਹਾਤ੍ਕ੍ਵਾਥਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਗੁਣਃ| ਕ੍ਸੀਰਂ ਸ੍ਨੇਹਸਮਂ" ਇਤਿ| ਬਹੁਕ੍ਸੀਰਤ੍ਵੇਨ ਵਾਤਕਾਰ੍ਯਸ੍ਯ ਗੁਦਭ੍ਰਂਸ਼ਾਖ਼੍ਯਸ੍ਯ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਸ਼ਮਂ ਕਰੋਤਿ, ਇਤਿ ਚਤੁਰ੍ਗੁਣਮੇਵਾਤ੍ਰ ਕ੍ਸੀਰਂ ਨ੍ਯਾਯ੍ਯਮ੍|

Adhikarana pittAtisAre sAme la~gghanam (55) · Śloka 55

ਪੈਤ੍ਤੇ ਤੁ ਸਾਮੇ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣੋਸ੍ਣਵਰ੍ਜ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਗਿਵ ਲਙ੍ਘਨਮ੍| |੫੫|

ਸ੦-ਪੈਤ੍ਤੇ ਤ੍ਵਤੀਸਾਰੇ ਸਾਮੇ ਪ੍ਰਾਗਿਵ-ਯਥਾ ਵਾਤਾਤੀਸਾਰੇ ਪੂਰ੍ਵਂ ਲਙ੍ਘਨਂ ਸ਼ਰੀਰਲਾਘਵਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਯਤ੍ਕਰ੍ਮ ਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਵਾ ਨਿਰ੍ਦਿਸ੍ਟਂ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ, ਤੀਕ੍ਸ੍ਣੋਸ੍ਣਵਰ੍ਜ੍ਯਂ 'ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਕਾਰ੍ਯਮ੍' ਇਤਿ ਸ਼ੇਸਃ|

Adhikarana pittAtisAre sAme pAnIyam, annam (55-56) · Śloka 56

| ਤਡ੍ਵਾਨ੍ ਪਿਬੇਤ੍ ਸਡਙ੍ਗਾਮ੍ਬੁ ਸਭੂਨਿਮ੍ਬਂ ਸਸਾਰਿਵਮ੍||੫੫|| ਪੇਯਾਦਿ ਕ੍ਸੁਧਿਤਸ੍ਯਾਨ੍ਨਮਗ੍ਨਿਸਨ੍ਧੁਕ੍ਸਣਂ ਹਿਤਮ੍| ਬਹਤ੍ਯਾਦਿਗਣਾਭੀਰੁਦ੍ਵਿਬਲਾਸ਼ੂਰ੍ਪਪਰ੍ਣਿਭਿਃ||੫੬||

ਸ੦-ਸ ਪਿਤ੍ਤਾਤੀਸਾਰੀ ਤਡ੍ਵਾਨ੍ ਸਡਙ੍ਗਾਮ੍ਬੁ-ਜ੍ਵਰਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤੋਕ੍ਤਂ (ਹ. ਚਿ. ਅ. ੧/੧੫), ਭੂਨਿਮ੍ਬਸਾਰਿਵਾਭ੍ਯਾਂ ਸਹਿਤਂ ਪਿਬੇਤ੍, ਅਰ੍ਧਮਸ੍ਟਾਙ੍ਗਜਲਂ ਤੇਨ ਪੇਯਮਿਤ੍ਯਵਤਿਸ੍ਠਤੇ| ਕ੍ਸੁਧਿਤਸ੍ਯ-ਅਤਿਸ਼ਯੇਨ ਬੁਭੁਕ੍ਸਿਤਸ੍ਯ, ਪੇਯਾਦ੍ਯਨ੍ਨਮਗ੍ਨਿਸਨ੍ਧੁਕ੍ਸਣਂ ਹਿਤਮ੍| [ ਕਿਮ੍ਭੂਤਮ੍? ] ਬਹਤ੍ਯਾਦਿਨਾ ਗਣੇਨਾਭੀਰੁਣਾ ਤਥਾ ਬਲਾਦ੍ਵਯੇਨ ਸ਼ੂਰ੍ਪਪਰ੍ਣੀਦ੍ਵਯੇਨ ਚ ਸਾਧਿਤਮ੍|

Adhikarana pittAtisAre sAme kuTajAdicUrNam, pAThAdicUrNam, ativiShAbilvAdikvAthaH, ativiShAmUrvAdikvAthaH, ativiShAshuNThyAdikvAthaH (57-59) · Śloka 59

ਪਾਯਯੇਦਨੁਬਨ੍ਧੇ ਤੁ ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਂ ਤਣ੍ਡੁਲਾਮ੍ਭਸਾ| ਕਟੁਜਸ੍ਯ ਫਲਂ ਪਿਸ੍ਟਂ ਸਵਲ੍ਕਂ ਸਘੁਣਪ੍ਰਿਯਮ੍||੫੭|| ਪਾਠਾਵਤ੍ਸਕਬੀਜਤ੍ਵਗ੍ਦਾਰ੍ਵੀਗ੍ਰਨ੍ਥਿਕਸ਼ੁਣ੍ਠਿ ਵਾ| ਕ੍ਵਾਥਂ ਵਾਤਿਵਿਸਾਬਿਲ੍ਵਵਤ੍ਸਕੋਦੀਚ੍ਯਮੁਸ੍ਤਜਮ੍||੫੮|| ਅਥਵਾਤਿਵਿਸਾਮੂਰ੍ਵਾਨਿਸ਼ੇਨ੍ਦ੍ਰਯਵਤਾਰ੍ਕ੍ਸ੍ਯਜਮ੍| ਸਮਧ੍ਵਤਿਵਿਸਾਸ਼ੁਣ੍ਠੀਮੁਸ੍ਤੇਨ੍ਦ੍ਰਯਵਕਟ੍ਫਲਮ੍||੫੯||

ਸ੦-ਏਵਂ ਲਙ੍ਘਨਪੇਯਾਦਿਕੇ ਕਤੇਪ੍ਯਨੁਬਨ੍ਧੇਤੀਸਾਰਸ੍ਯ ਸਤਿ, ਤਮਤੀਸਾਰਿਣਂ ਕੁਟਜਸ੍ਯ ਫਲਂ-ਸ਼ਕ੍ਰਯਵਾਖ੍ਯਂ, ਪਿਸ੍ਟਂ ਸਵਲ੍ਕਂ-ਪ੍ਰਕਤ੍ਤ੍ਵਾਤ੍ਤਸ੍ਯੈਵ ਕੁਟਜਸ੍ਯ ਤ੍ਵਚਾ ਯੁਕ੍ਤਂ, ਤਥਾ ਸਘੁਣਪ੍ਰਿਯਂ ਤਥਾ ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਂ ਤਣ੍ਡੁਲਾਮ੍ਭਸਾ ਪਾਯਯੇਤ੍| ਅਥਵਾ, ਪਾਠਾਦਿਪਿਸ੍ਟਂ ਤਣ੍ਡੁਲਾਮ੍ਭਸਾ ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਂ ਤਮਤੀਸਾਰਿਣਂ ਪਾਯਯੇਤ੍| ਅਥਵਾ, ਕ੍ਵਾਥਮਤਿਵਿਸਾਦਿਜਂ ਤਂ ਪਾਯਯੇਤ੍| ਅਥਵਾ, ਅਤਿਵਿਸਾਮੂਰ੍ਵਾਦਿਜਂ ਪਾਯਯੇਤ੍| ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ੍ਯਂ-ਰਸਾਞ੍ਜਨਮ੍| ਸਮਧ੍ਵਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਸਮਾਕ੍ਸਿਕਮਤਿਵਿਸਾਦਿਕਂ ਕ੍ਵਾਥੀਕਤਂ ਵਾ ਪਾਯਯੇਤ੍|

Adhikarana pittAtisAre sAme vatsakabIjakvAthaH, mustAkvAthaH, shAlmalIvRuntakvAthaH (60-61) · Śloka 61

ਪਲਂ ਵਤ੍ਸਕਬੀਜਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰਪਯਿਤ੍ਵਾ ਰਸਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਯੋ ਰਸਾਸ਼ੀ ਜਯੇਚ੍ਛੀਘ੍ਰਂ ਸ ਪੈਤ੍ਤਂ ਜਠਰਾਮਯਮ੍||੬੦|| ਮੁਸ੍ਤਾਕਸਾਯਮੇਵਂ ਵਾ ਪਿਬੇਨ੍ਮਧੁਸਮਾਯੁਤਮ੍| ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਂ ਸ਼ਾਲ੍ਮਲੀਵਨ੍ਤਕਸਾਯਂ ਵਾ ਹਿਮਾਹ੍ਵਯਮ੍||੬੧||

ਸ੦-ਵਤ੍ਸਕਬੀਜਸ੍ਯ ਵਾ ਪਲਂ ਜਲੇਨ ਕ੍ਵਾਥਯਿਤ੍ਵਾ ਤਦ੍ਰਸਂ ਯੋ ਮਾਂਸਰਸਾਸ਼ੀ ਸਨ੍ ਪਿਬੇਤ੍ ਸ ਪਿਤ੍ਤਜਮਤੀਸਾਰਂ ਜਯੇਤ੍| ਏਵਂ ਪ੍ਰਾਗ੍ਵਤ੍, ਮੁਸ੍ਤਾਕਸਾਯਂ-ਮੁਸ੍ਤਾਨਾਂ ਪਲਂ ਸ਼੍ਰਪਯਿਤ੍ਵਾ, ਮਧੁਸਮਾਯੁਤਂ ਰਸਾਸ਼ੀ ਸਨ੍ ਕ੍ਵਾਥਂ ਪਿਬੇਤ੍ ਸ ਪੈਤ੍ਤਂ ਜਠਰਾਮਯਂ ਜਯੇਤ੍| ਸ਼ਾਲ੍ਮਲੀਵਨ੍ਤਕਸਾਯਂ ਵਾ ਹਿਮਾਹ੍ਵਯਂ-ਸ਼ੀਤਕਸਾਯਂ, ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਂ ਵਾ ਪਿਬੇਤ੍|

Adhikarana pittAtisAre sAme kirAtatiktakAdicUrNam, kaTa~gkaTeryAdi cUrNam, tilAdicUrNam, nAgarAdicUrNam (62-64) · Śloka 64

ਕਿਰਾਤਤਿਕ੍ਤਕਂ ਮੁਸ੍ਤਂ ਵਤ੍ਸਕਂ ਸਰਸਾਞ੍ਜਨਮ੍| ਕਟਙ੍ਕਟੇਰੀ ਹ੍ਰੀਬੇਰਂ ਬਿਲ੍ਵਮਧ੍ਯਂ ਦੁਰਾਲਭਾ||੬੨|| ਤਿਲਾ ਮੋਚਰਸਂ ਰੋਧ੍ਨਂ ਸਮਙ੍ਗਾ ਕਮਲੋਤ੍ਪਲਮ੍| ਨਾਗਰਂ ਧਾਤਕੀਪੁਸ੍ਪਂ ਦਾਡਿਮਸ੍ਯ ਤ੍ਵਗੁਤ੍ਪਲਮ੍||੬੩|| ਅਰ੍ਧਸ਼੍ਲੋਕੈਃ ਸ੍ਮਤਾ ਯੋਗਾਃ ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਾਸ੍ਤਣ੍ਡੁਲਾਮ੍ਬੁਨਾ| |੬੪|

ਸ੦-ਕਿਰਾਤਤਿਕ੍ਤਾਦਯਸ਼੍ਚਤ੍ਵਾਰੋ ਯੋਗਾ ਅਰ੍ਧਸ਼੍ਲੋਕੈਃ ਸ੍ਮਤਾਃ ਸਮਾਕ੍ਸਿਕਾਸ੍ਤਣ੍ਡੁਲਜਲੇਨ ਯੋਜ੍ਯਾਃ|

Adhikarana pittAtisAre pakve nishAdikvAthaH (64) · Śloka 64

| ਨਿਸ਼ੇਨ੍ਦ੍ਰਯਵਰੋਧ੍ਨੈਲਾਕ੍ਵਾਥਃ ਪਕ੍ਵਾਤਿਸਾਰਜਿਤ੍||੬੪||

ਸ੦-ਨਿਸ਼ਾਦਿਕ੍ਵਾਥਃ ਪਕ੍ਵਾਤੀਸਾਰਜਿਤ੍|

Adhikarana pittAtisAre pakve rodhrAdigaNakvAthaH, ambaShThAdigaNakvAthaH, priya~ggvAdigaNakvAthaH (65) · Śloka 65

ਰੋਧ੍ਰਾਮ੍ਬਸ੍ਠਾਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗ੍ਵਾਦਿਗਣਾਂਸ੍ਤਦ੍ਵਤ੍ ਪਥਕ੍ ਪਿਬੇਤ੍| |੬੫|

ਸ੦-ਰੋਧ੍ਰਾਦੀਨ੍ ਗਣਾਨ੍ ਪਥਕ੍ [ਤਦ੍ਵਤ੍-] ਸਮਾਕ੍ਸਿਕਾਂਸ੍ਤਥੈਵ ਤਣ੍ਡੁਲਾਮ੍ਭਸਾ, ਪਿਬੇਤ੍|

Adhikarana pittAtisAre pakve peyAvilepI khalAH (65-66) · Śloka 66

| ਕਟ੍ਵਙ੍ਗਵਲ੍ਕਯਸ੍ਟ੍ਯਾਹ੍ਵਫਲਿਨੀਦਾਡਿਮਙ੍ਕੁਰੈਃ||੬੫|| ਪੇਯਾਵਿਲੇਪੀਖ਼ਲਕਾਨ੍ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸਦਧਿਦਾਡਿਮਾਨ੍| ਤਦ੍ਵਦ੍ਦਧਿਤ੍ਥਬਿਲ੍ਵਾਮ੍ਰਜਮ੍ਬੁਮਧ੍ਯੈਃ ਪ੍ਰਕਲ੍ਪਯੇਤ੍||੬੬||

ਸ੦-ਕਟ੍ਵਙ੍ਗਤ੍ਵਗਾਦਿਭਿਃ ਪੇਯਾਦੀਨ੍ ਸਦਧਿਦਾਡਿਮਾਨ੍ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍| ਤਥੈਵ ਦਧਿਤ੍ਥਾਦਿਭਿਃ ਪੇਯਾਦੀਨ੍ ਸਦਧਿਦਾਡਿਮਾਨ੍ ਕਲ੍ਪਯੇਤ੍| ਦਧਿਤ੍ਥਃ-ਕਪਿਤ੍ਥਃ|

Adhikarana pittAtisAre pakve ajApayaH, virecanam (67) · Śloka 67

ਅਜਾਪਯਃ ਪ੍ਰਯੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਨਿਰਾਮੇ, ਤੇਨ ਚੇਚ੍ਛਮਃ| ਦੋਸਾਧਿਕ੍ਯਾਨ੍ਨ ਜਾਯੇਤ ਬਲਿਨਂ ਤਂ ਵਿਰੇਚਯੇਤ੍||੬੭||

ਸ੦-ਅਜਾਪਯਃ ਪਥ੍ਯਂ ਨਿਰਾਮੇ ਸ੍ਮਤਮ੍| ਤੇਨ-ਅਜਾਕ੍ਸੀਰੇਣ, ਯਦਿ ਦੋਸਾਧਿਕ੍ਯਾਦ੍ਧੇਤੋਃ ਸ਼ਮੋ ਨ ਭਵੇਤ੍ ਤਦਾ ਤਂ ਬਲਵਨ੍ਤਂ ਵਿਰੇਚਯੇਤ੍-ਨ ਦੁਰ੍ਬਲਮ੍|

Adhikarana pittAtisAre pakve virekArtham palAshaPalakvAthaH (68-69) · Śloka 69

ਵ੍ਯਤ੍ਯਾਸੇਨ ਸ਼ਕਦ੍ਰਕ੍ਤਮੁਪਵੇਸ਼੍ਯੇਤ ਯੋਪਿ ਵਾ| ਪਲਾਸ਼ਫਲਨਿਰ੍ਯੂਹਂ ਯੁਕ੍ਤਂ ਵਾ ਪਯਸਾ ਪਿਬੇਤ੍||੬੮|| ਤਤੋਨੁ ਕੋਸ੍ਣਂ ਪਾਤਵ੍ਯਂ ਕ੍ਸੀਰਮੇਵ ਯਥਾਬਲਮ੍| ਪ੍ਰਵਾਹਿਤੇ ਤੇਨ ਮਲੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਮ੍ਯਤ੍ਯੁਦਰਮਯਃ||੬੯||

ਸ੦-ਵ੍ਯਤ੍ਯਾਸਃ-ਪਰਸ੍ਪਰਕ੍ਸੇਪਣਮ੍, ਸ਼ਕਦ੍ਰਕ੍ਤਂ ਕ੍ਸਿਪਤਿ ਰਕ੍ਤਂ ਸ਼ਕਤ੍ਕ੍ਸਿਪਤ੍ਯੇਵਂ ਵ੍ਯਤ੍ਯਾਸਃ, ਤੇਨ ਯ ਉਪਵੇਸ਼੍ਯੇਤ ਸ ਪਲਾਸ਼ਫਲਕ੍ਵਾਥਂ ਕੇਵਲਂ ਪਿਬੇਦਥਵਾ ਪਯਸਾ ਯੁਕ੍ਤਮ੍| ਤਤਃ-ਤਤ੍ਕਸਾਯਂ ਪੀਤ੍ਵਾਨਨ੍ਤਰਂ, ਕੋਸ੍ਣਂ ਕ੍ਸੀਰਮੇਵ ਯਥਾ-ਬਲਂ-ਬਲਾਨਤਿਕ੍ਰਮੇਣ, ਪੇਯਮ੍| ਤੇਨਕ੍ਸੀਰੇਣ, ਮਲੇ ਪ੍ਰਵਾਹਿਤੇ-ਨਿਃਸਾਰਿਤੇ ਸਤਿ, ਅਤੀਸਾਰਃ ਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ|

Adhikarana pittAtisAre pakve trAyamANAkvAthaH (70) · Śloka 70

ਪਲਾਸ਼ਵਤ੍ਪ੍ਰਯੋਜ੍ਯਾ ਵਾ ਤ੍ਰਾਯਮਾਣਾ ਵਿਸ਼ੋਧਨੀ| |੭੦|

ਸ੦-ਪਲਾਸ਼ਂ ਯਥਾ ਤਥਾ ਤ੍ਰਾਯਮਾਣਾ ਵਿਸ਼ੋਧਨਾਯ ਪ੍ਰਯੋਜ੍ਯਾ|

Adhikarana pittAtisAre pakve anuvAsanam (70-71) · Śloka 71

| ਸਂਸਰ੍ਗ੍ਯਾਂ ਕ੍ਰਿਯਮਾਣਾਯਾਂ ਸ਼ੂਲਂ ਯਦ੍ਯਨੁਵਰ੍ਤਤੇ||੭੦|| ਸ੍ਰੁਤਦੋਸਸ੍ਯ ਤਂ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਯਥਾਵਹ੍ਨ੍ਯਨੁਵਾਸਯੇਤ੍| |੭੧|

ਸ੦-ਸ੍ਰੁਤਦੋਸਸ੍ਯ-ਅਪਚਿਤਮਲਸ੍ਯਾਤੀਸਾਰਿਣਃ, ਸਂਸਰ੍ਗ੍ਯਾਂ ਕ੍ਰਿਯਮਾਣਾਯਾਂ-ਪੇਯਾਦਿਕੇ ਕ੍ਰਮੇ ਵਿਧੀਯਮਾਨੇ, ਯਦਿ ਸ਼ੂਲਮਨੁਵਰ੍ਤਤੇਨਿਰ੍ਵਤ੍ਤਿਂ ਨ ਯਾਤਿ, ਤਂ-ਆਤੁਰਂ, ਆਸ਼ੁ ਯਥਾਵਹ੍ਨਿ-ਅਗ੍ਨ੍ਯਨਤਿਕ੍ਰਮੇਣ, ਅਨੁਵਾਸਯੇਤ੍|

Adhikarana pittAtisAre pakve anuvAsanaghRutam (71-72) · Śloka 72

| ਸ਼ਤਪੁਸ੍ਪਾਵਰੀਭ੍ਯਾਂ ਚ ਬਿਲ੍ਵੇਨ ਮਧੁਕੇਨ ਚ||੭੧|| ਤੈਲਪਾਦਂ ਪਯੋਯੁਕ੍ਤਂ ਪਕ੍ਵਮਨ੍ਵਾਸਨਂ ਘਤਮ੍| |੭੨|

ਸ੦-ਸ਼ਤਪੁਸ੍ਪਾਦਿਭਿਸ੍ਤੈਲਪਾਦਂ ਕ੍ਸੀਰਯੁਤਂ ਘਤਂ ਪਕ੍ਵਮਨੁਵਾਸਨਂ ਸ੍ਯਾਤ੍|

Adhikarana pittAtisAre pakve picCAbastiH (72) · Śloka 72

| ਅਸ਼ਾਨ੍ਤਾਵਿਤ੍ਯਤੀਸਾਰੇ ਪਿਚ੍ਛਾਬਸ੍ਤਿਃ ਪਰਂ ਹਿਤਃ||੭੨||

ਸ੦-ਇਤਿ-ਅਨੇਨ ਪ੍ਰਕਾਰੇਣ ਕਤੇਨ, ਅਤੀਸਾਰਸ੍ਯਾਸ਼ਾਨ੍ਤੌ ਸਤ੍ਯਾਂ ਪਰਂ-ਅਨਨ੍ਤਰਂ, ਪਿਚ੍ਛਾਬਸ੍ਤਿਃ-ਵਕ੍ਸ੍ਯਮਾਣੋ, ਹਿਤਃ| ਅਲ੍ਪਯਾ ਮਾਤ੍ਰਯਾ ਨਿਰੁਹਾਖ਼੍ਯੋ ਬਸ੍ਤਿਃ-ਪਿਚ੍ਛਾਬਸ੍ਤਿਃ|

Adhikarana pittAtisAre pakve picCAbastyarthaM dravyaM vidhistatPalaM ca (73-76) · Śloka 76

ਪਰਿਵੇਸ੍ਟ੍ਯ ਕੁਸ਼ੈਰਾਦ੍ਰੈਰਾਰ੍ਦ੍ਰਵਨ੍ਤਾਨਿ ਸ਼ਾਲ੍ਮਲੇਃ| ਕਸ੍ਣਮਤ੍ਤਿਕਯਾਲਿਪ੍ਯ ਸ੍ਵੇਦਯੇਦ੍ਗੋਮਯਾਗ੍ਨਿਨਾ||੭੩|| ਮਚ੍ਛੋਸੇ ਤਾਨਿ ਸਙ੍ਕ੍ਸੁਦ੍ਯ ਤਤ੍ਪਿਣ੍ਡਂ ਮੁਸ੍ਟਿਸਮ੍ਮਿਤਮ੍| ਮਰ੍ਦਯੇਤ੍ਪਯਸਃ ਪ੍ਰਸ੍ਥੇ ਪੂਤੇਨਾਸ੍ਥਾਪਯੇਤ੍ਤਤਃ||੭੪|| ਨਤਯਸ੍ਟ੍ਯਾਹ੍ਵਕਲ੍ਕਾਜ੍ਯਕ੍ਸੌਦ੍ਰਤੈਲਵਤਾਨੁ ਚ| ਸ੍ਨਾਤੋ ਭੁਞ੍ਜੀਤ ਪਯਸਾ ਜਾਙ੍ਗਲੇਨ ਰਸੇਨ ਵਾ||੭੫|| ਪਿਤ੍ਤਾਤਿਸਾਰਜ੍ਵਰਸ਼ੋਫਗੁਲ੍ਮ ਸਮੀਰਣਾਸ੍ਰਗ੍ਰਹਣੀਵਿਕਾਰਾਨ੍| ਜਯਤ੍ਯਯਂ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮਤਿਪ੍ਰਵਤ੍ਤਿਂ ਵਿਰੇਚਨਾਸ੍ਥਾਪਨਯੋਸ਼੍ਚ ਬਸ੍ਤਿਃ||੭੬||

ਸ੦-ਆਰ੍ਦ੍ਰੈਃ-ਅਸ਼ੁਸ੍ਕੈਰ੍ਦਰ੍ਭੈਃ, ਸ਼ਾਲ੍ਮਲੇਰਾਰ੍ਦ੍ਰਵਨ੍ਤਾਨਿ-ਕੁਸੁਮਬਨ੍ਧਨਾਨਿ, ਪਰਿਵੇਸ੍ਟ੍ਯ ਤਤਃ ਕਸ੍ਣਮਤ੍ਤਿਕਯਾਲਿਪ੍ਯ ਗੋਮਯਾਗ੍ਨਿਨਾ ਸ੍ਵੇਦਯੇਤ੍| ਮਚ੍ਛੋਸੇ ਸਤਿ ਤਾਨਿ ਸਙ੍ਕ੍ਸੁਦ੍ਯ-ਸਞ੍ਚੂਰ੍ਣ੍ਯ, ਤਂ ਪਿਣ੍ਡਂ ਮੁਸ੍ਟਿਸਮ੍ਮਿਤਂ-ਪਲਪ੍ਰਮਾਣਂ, ਪਯਸਃ ਪ੍ਰਸ੍ਥੇ ਮਰ੍ਦਯੇਤ੍| ਤੇਨ ਚ ਪੂਤੇਨਾਨਨ੍ਤਰਂ ਨਤਾਦਿਮਤਾਸ੍ਥਾਪਯੇਤ੍| ਨਤਂ-ਤਗਰਮ੍| ਪੁਟਪਾਕਾਨਾਂ ਚ ਸਰ੍ਵੇਸਾਮਯਮੇਵ ਵਿਧਿਃ| ਆਸ੍ਥਾਪਿਤਸ਼੍ਚ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍| ਸ੍ਨਾਤਃ ਪਯਸਾ ਭੁਞ੍ਜੀਤ, ਸਾਤ੍ਮ੍ਯਾਦਿਵਸ਼ਾਜ੍ਜਾਙ੍ਗਲਰਸੇਨ ਵਾ| ਅਯਂ-ਬਸ੍ਤਿਃ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਂ, ਪਿਤ੍ਤਾਤੀਸਾਰਾਦੀਨ੍ ਵਿਰੇਚਨਾਸ੍ਥਾਪਨਯੋਸ਼੍ਚਾਤਿਪ੍ਰਵਤ੍ਤਿਂ-ਦੋਸਾਣਾਮਤਿਯੋਗਂ, ਜਯਤਿ| ਏਤਦੁਕ੍ਤਂ ਭਵਤਿ,-ਬਹੁਦੋਸਸ੍ਯ ਯਾ ਪ੍ਰਵਤ੍ਤਿਰ੍ਵਿਰੇਚਨਵਿਸਯੇ ਆਸ੍ਥਾਪਨਵਿਸਯੇ ਵਾ ਤਾਂ ਚ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਾਯਂ ਜਯਤਿ| ਉਪਜਾਤਿਃ|

Adhikarana pittAtisAre pakve kuTajaPANitam (77) · Śloka 77

ਫਾਣਿਤਂ ਕੁਟਜੋਤ੍ਥਂ ਚ ਸਰ੍ਵਾਤੀਸਾਰਨਾਸ਼ਨਮ੍| ਵਤ੍ਸਕਾਦਿਸਮਾਯੁਕ੍ਤਂ ਸਾਮ੍ਬਸ੍ਠਾਦਿ ਸਮਾਕ੍ਸਿਕਮ੍||੭੭||

ਸ੦-ਕੁਟਜੋਤ੍ਥਂ ਚ ਫਾਣਿਤਂ ਵਤ੍ਸਕਾਦਿਯੁਕ੍ਤਮਮ੍ਬਸ੍ਠਾਦਿਸਹਿਤਂ ਮਾਕ੍ਸੀਕਯੁਕ੍ਤਂ ਸਰ੍ਵਾਤੀਸਾਰਃ-ਆਮਾਤੀਸਾਰਃ ਪਕ੍ਵਾਤੀਸਾਰਸ਼੍ਚ, ਤਸ੍ਯ ਨਾਸ਼ਨਂ ਸ੍ਯਾਤ੍|

Adhikarana pittAtisAre cirotthitAdau puTapAkAH (78) · Śloka 78

ਨੀਰੁਙ੍ਨਿਰਾਮਂ ਦੀਪ੍ਤਾਗ੍ਨੇਰਪਿ ਸਾਸ੍ਰਂ ਚਿਰੋਤ੍ਥਿਤਮ੍| ਨਾਨਾਵਰ੍ਣਮਤੀਸਾਰਂ ਪੁਟਪਾਕੈਰੁਪਾਚਰੇਤ੍||੭੮||

ਸ੦-ਨੀਰੁਕ੍ ਚਾਸੌ ਨਿਰਾਮਸ਼੍ਚ ਨੀਰੁਙ੍ਨਿਰਾਮਸ੍ਤਮਤੀਸਾਰਂ, ਅਪਿ ਸਾਸ੍ਰਂ-ਅਪਿਸ਼ਬ੍ਦਾਤ੍ਕਿਮੁਤ ਨਿਰਸ੍ਰਮ੍?, ਤਂ ਤਥਾਭੂਤਂ ਚੋਰੋਤ੍ਥਿਤਂ, ਤਥਾ ਨਾਨਾਵਰ੍ਣਂ-ਅਨੇਕਵਰ੍ਣਂ, ਦੀਪ੍ਤਾਗ੍ਨੇਃ ਪੁਟਪਾਕੈਰੁਪਾਚਰੇਤ੍|

Adhikarana pittAtisAre dIrghavRuntapuTapAkaH (79-80) · Śloka 80

ਤ੍ਵਕ੍ਪਿਣ੍ਡਾਦ੍ਦੀਰ੍ਘਵਨ੍ਤਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰੀਪਰ੍ਣੀਪਤ੍ਰਸਂਵਤਾਤ੍| ਮਲ੍ਲਿਪ੍ਤਾਦਗ੍ਨਿਨਾ ਸ੍ਵਿਨ੍ਨਾਦ੍ਰਸਂ ਨਿਸ੍ਪੀਡਿਤਂ ਹਿਮਮ੍||੭੯|| ਅਤੀਸਾਰੀ ਪਿਬੇਦ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਮਧੁਨਾ ਸਿਤਯਾਥਵਾ| |੮੦|

ਸ੦-ਤ੍ਵਚਃ ਪਿਣ੍ਡਸ੍ਤ੍ਵਕ੍ਪਿਣ੍ਡਃ, ਦੀਰ੍ਘਵਨ੍ਤਸ੍ਯ ਤ੍ਵਕ੍ਪਿਣ੍ਡਃ, ਤਸ੍ਮਾਤ੍, ਕਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯਪਤ੍ਰਸਞ੍ਛਾਦਿਤਾਤ੍ ਮਲ੍ਲਿਪ੍ਤਾਤ੍ ਸਾਮਾਨ੍ਯੋਕ੍ਤਾਵਪਿ ਕਸ੍ਣਮਤ੍ਤਿਕਯਾ ਲਿਪ੍ਤਾਦਿਤਿ ਵੇਦ੍ਯਮ੍| ਪ੍ਰਾਗੁਕ੍ਤਂ ਹਿ (ਸ਼੍ਲੋ.੭੩)-"ਕਸ੍ਣਮਤ੍ਤਿਕਯਾਲਿਪ੍ਯ" ਇਤਿ| ਅਨਨ੍ਤਰਮਗ੍ਨਿਨਾ ਸ੍ਵਿਨ੍ਨਾਦ੍ਰਸਂ ਨਿਸ੍ਪੀਡਿਤਂ ਸ਼ੀਤਂ ਕਤ੍ਵਾਤੀਸਾਰੀ ਮਧੁਨਾ ਯੁਕ੍ਤਮਥਵਾ ਸਿਤਯਾ ਯੁਕ੍ਤਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਦੀਰ੍ਘਵਨ੍ਤਃ-ਸ਼੍ਯੋਨਾਕਃ|

Adhikarana pittAtisAre kShIridrumapuTapAkAH, kaTva~ggayogaH (80-81) · Śloka 81

| ਏਵਂ ਕ੍ਸੀਰਿਦ੍ਰੁਮਤ੍ਵਗ੍ਭਿਸ੍ਤਤ੍ਪ੍ਰਰੋਹੈਸ਼੍ਚ ਕਲ੍ਪਯੇਤ੍||੮੦|| ਕਟ੍ਵਙ੍ਗਤ੍ਵਗ੍ਘਤਯੁਤਾ ਸ੍ਵੇਦਿਤਾ ਸਲਿਲੋਸ੍ਮਣਾ| ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਾ ਹਨ੍ਤ੍ਯਤੀਸਾਰਂ ਬਲਵਨ੍ਤਮਪਿ ਦ੍ਰੁਤਮ੍||੮੧||

ਸ੦-ਏਵਂ-ਅਨੇਨ ਪ੍ਰਕਾਰੇਣ, ਕ੍ਸੀਰਿਦ੍ਰੁਮਾਣਾਂ ਤ੍ਵਗ੍ਭਿਸ੍ਤਤ੍ਪ੍ਰਰੋਹੈਃ-ਕੋਮਲੈਰ੍ਵਿਗਤਮੂਲੈਸ਼੍ਚ, ਕਲ੍ਪਯੇਤ੍| ਪ੍ਰਰੋਹਾਃ-ਅਙ੍ਕੁਰਾ ਇਤ੍ਯਨ੍ਯੇ| ਸ਼੍ਯੋਨਾਕਤ੍ਵਕ੍ ਘ੍ਰੁਤਯੁਤਾ ਤਥੋਸ੍ਣਸਲਿਲੋਸ੍ਮਣਾ ਸ੍ਵੇਦਿਤਾ ਮਾਕ੍ਸਿਕਯੁਕ੍ਤਾਤੀਸਾਰਂ ਬਲਵਨ੍ਤਮਪਿ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਹਨ੍ਤਿ|

Adhikarana raktAtisare nidAnalakShaNe, padmotpalAdishRutaM CAgapayaH, pAne Bojane gudasecane ca (82-84) · Śloka 84

ਪਿਤ੍ਤਾਤਿਸਾਰੀ ਸੇਵੇਤ ਪਿਤ੍ਤਲਾਨ੍ਯੇਵ ਯਃ ਪੁਨਃ| ਰਕ੍ਤਾਤਿਸਾਰਂ ਕੁਰੁਤੇ ਤਸ੍ਯ ਪਿਤ੍ਤਂ ਸਤਡ੍ਜ੍ਵਰਮ੍||੮੨|| ਦਾਰੁਣਂ ਗੁਦਪਾਕਂ ਚ ਤਤ੍ਰ ਛਾਗਂ ਪਯੋ ਹਿਤਮ੍| ਪਦ੍ਮੋਤ੍ਪਲਸਮਙ੍ਗਾਭਿਃ ਸ਼ਤਂ ਮੋਚਰਸੇਨ ਚ||੮੩|| ਸਾਰਿਵਾਯਸ੍ਟਿਰੋਧ੍ਰੈਰ੍ਵਾ ਪ੍ਰਸਵੈਰ੍ਵਾ ਵਟਾਦਿਜੈਃ| ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸ਼ਰ੍ਕਰਂ ਪਾਨੇ ਭੋਜਨੇ ਗੁਦਸੇਚਨੇ||੮੪||

ਸ੦-ਪਿਤ੍ਤਾਤੀਸਾਰੀ ਪਿਤ੍ਤਲਾਨ੍ਯੇਵਾਨ੍ਨਪਾਨਾਨਿ ਯਃ ਸੇਵਤੇ, ਤਸ੍ਯ ਪਿਤ੍ਤਂ ਕਰ੍ਤ ਰਕ੍ਤਾਤੀਸਾਰਂ ਕੁਰੁਤੇ| ਕਿਮ੍ਭੂਤਮ੍? ਤਸ੍ਣਾਜ੍ਵਰਯੁਤਮ੍| ਤਥਾ ਦਾਰੁਣਂ ਗੁਦਪਾਕਂ ਕਰੋਤਿ| ਤਤ੍ਰ-ਏਵਂਵਿਧੇਤੀਸਾਰੇ, ਛਾਗਂ ਕ੍ਸੀਰਂ ਪਦ੍ਮਾਦਿਭਿਰ੍ਮੋਚਰਸੇਨ ਚ ਸ਼ਤਂ ਹਿਤਮ੍| ਅਥਵਾ, ਸਾਰਿਵਾਦਿਭਿਃ ਸ਼ਤਂ ਛਾਗਂ ਕ੍ਸੀਰਂ ਹਿਤਮ੍ ਅਥਵਾ, ਵਟਾਦਿਜੈਃ ਪਲ੍ਲਵੈਃ ਸ਼ਤਂ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸ਼ਰ੍ਕਰਾਨ੍ਵਿਤਂ ਪਾਨੇ ਭੋਜਨੇ ਗੁਦਸੇਕੇ ਚ ਛਾਗਂ ਪਯੋ ਹਿਤਮ੍|

Adhikarana raktAtisAre pAnAdau rasayUShAdayo~anamlAH, kAshmaryaPalayUShaH (85) · Śloka 85

ਤਦ੍ਵਦ੍ਰਸਾਦਯੋਨਮ੍ਲਾਃ ਸਾਜ੍ਯਾਃ ਪਾਨਾਨ੍ਨਯੋਰ੍ਹਿਤਾਃ| ਕਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯਫਲਯੂਸਸ਼੍ਚ ਕਿਞ੍ਚਿਦਮ੍ਲਃ ਸਸ਼ਰ੍ਕਰਃ||੮੫||

ਸ੦-ਤਥੈਵ ਰਸਯੂਸਾਦਯੋਨਮ੍ਲਾਃ ਸਘਤਾਃ ਪਾਨਾਨ੍ਨਯੋਰ੍ਹਿਤਾਃ| ਕਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯਫਲਯੂਸਸ਼੍ਚ ਕਿਞ੍ਚਿਦਮ੍ਲਃ ਸਸ਼ਰ੍ਕਰੋ ਹਿਤਃ|

Adhikarana raktAtisAre peyA, navanItaM prAgBaktam (86-87) · Śloka 87

ਪਯਸ੍ਯਰ੍ਧੋਦਕੇ ਛਾਗੇ ਹ੍ਰੀਬੇਰੋਤ੍ਪਲਨਾਗਰੈਃ| ਪੇਯਾ ਰਕ੍ਤਾਤਿਸਾਰਘ੍ਨੀ ਪਸ਼੍ਨਿਪਰ੍ਣੀਰਸਾਨ੍ਵਿਤਾ||੮੬|| ਪ੍ਰਾਗ੍ਭਕ੍ਤਂ ਨਵਨੀਤਂ ਵਾ ਲਿਹ੍ਯਾਨ੍ਮਧੁਸਿਤਾਯੁਤਮ੍| |੮੭|

ਸ੦-ਛਾਗੇ ਪਯਸ੍ਯਰ੍ਧੋਦਕੇ ਵਾਲਕੋਤ੍ਪਲਨਾਗਰੈਃ ਪਸ਼੍ਨਿਪਰ੍ਣੀਕ੍ਵਾਥੇਨ ਚ ਯੁਕ੍ਤਾ ਪੇਯਾ ਰਕ੍ਤਾਤੀਸਾਰਂ ਹਨ੍ਤਿ| ਅਥਵਾ ਨਵਨੀਤਂ ਪ੍ਰਾਗ੍ਭਕ੍ਤਂ ਮਧੁਸ਼ਰ੍ਕਰਾਨ੍ਵਿਤਂ ਲਿਹ੍ਯਾਤ੍|

Adhikarana raktAtisAre AjaM mArgaM vA raktam, kShIrodbhavaM ghRutam (87-88) · Śloka 88

| ਬਲਿਨ੍ਯਸ੍ਰੇਸ੍ਰਮੇਵਾਜਂ ਮਾਰ੍ਗਂ ਵਾ ਘਤਭਰ੍ਜਿਤਮ੍||੮੭|| ਕ੍ਸੀਰਾਨੁਪਾਨਂ ਕ੍ਸੀਰਾਸ਼ੀ ਤ੍ਰ੍ਯਹਂ ਕ੍ਸੀਰੋਦ੍ਭਵਂ ਘਤਮ੍| ਕਪਿਞ੍ਜਲਰਸਾਸ਼ੀ ਵਾ ਲਿਹਨ੍ਨਾਰੋਗ੍ਯਮਸ਼੍ਰੁਤੇ||੮੮||

ਸ੦-ਪ੍ਰਵਦ੍ਧੇ ਰਕ੍ਤੇ ਛਾਗਂ ਰਕ੍ਤਮਥਵਾ ਮਾਰ੍ਗਂ-ਮਗਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿ ਰਕ੍ਤਂ, ਘਤਭਰ੍ਜਿਤਂ ਭੁਞ੍ਜੀਤ, ਏਵਕਾਰਾਨ੍ਨ ਤ੍ਵਪਰਂ ਕਿਞ੍ਚਿਦਜਸ੍ਯ ਮਗਸ੍ਯ ਚੇਤਿ ਗਮ੍ਯਤੇ| ਉਭਯਮਪਿ ਕ੍ਸੀਰਾਨੁਪਾਨਂ ਕ੍ਸੀਰਾਸ਼ੀ ਚ ਸਨ੍ ਭੁਞ੍ਜੀਤ| ਅਥਵਾ, ਕ੍ਸੀਰੋਦ੍ਭਵਂ ਘਤਂ ਤ੍ਰ੍ਯਹਂ ਲਿਹਨ੍ ਕਪਿਞ੍ਜਲਰਸਾਸ਼ਨੋ ਨਰ ਆਰੋਗ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ|

Adhikarana raktAtisAre shatAvarIkalkaH (89) · Śloka 89

ਪੀਤ੍ਵਾ ਸ਼ਤਾਵਰੀਕਲ੍ਕਂ ਕ੍ਸੀਰੇਣ ਕ੍ਸੀਰਭੋਜਨਃ| ਰਕ੍ਤਾਤਿਸਾਰਂ ਹਨ੍ਤ੍ਯਾਸ਼ੁ ਤਯਾ ਵਾ ਸਾਧਿਤਂ ਘਤਮ੍||੮੯||

ਸ੦-ਸ਼ਤਾਵਰੀਕਲ੍ਕਂ ਕ੍ਸੀਰੇਣ ਪੀਤ੍ਵਾ ਕ੍ਸੀਰਾਸ਼ੀ ਸਨ੍ ਰਕ੍ਤਾਤੀਸਾਰਂ ਦ੍ਰਾਗੇਵ ਪਰਾਕਰੋਤਿ| ਅਥਵਾ, ਤਯਾ-ਸ਼ਤਾਵਰ੍ਯਾ, ਪਕ੍ਵਂ ਘਤਂ ਰਕ੍ਤਾਤੀਸਾਰਂ ਹਨ੍ਤਿ|

Adhikarana raktAtisAre lAkShAdisiddhaM ghRutam (90-91) · Śloka 91

ਲਾਕ੍ਸਾਨਾਗਰਵੈਦੇਹੀਕਟੁਕਾਦਾਰ੍ਵਿਵਲ੍ਕਲੈਃ| ਸਰ੍ਪਿਃ ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਯਵੈਃ ਸਿਦ੍ਧਂ ਪੇਯਾਮਣ੍ਡਾਵਚਾਰਿਤਮ੍||੯੦|| ਅਤੀਸਾਰਂ ਜਯੇਚ੍ਛੀਘ੍ਰਂ ਤ੍ਰਿਦੋਸਮਪਿ ਦਾਰੁਣਮ੍| |੯੧|

ਸ੦-ਲਾਕ੍ਸਾਦਿਭਿਃ ਸਿਦ੍ਧਂ ਘ੍ਰੁਤਂ ਪੇਯਾਮਣ੍ਡੇਨਾਵਚਾਰਿਤਂ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਤ੍ਰਿਦੋਸਮਪ੍ਯਤੀਸਾਰਂ ਘੋਰਂ ਜਯਤਿ| ਅਪਿਸ਼ਬ੍ਦਾਦ੍ਰਕ੍ਤਾਤੀਸਾਰਮਪਿ|

Adhikarana raktAtisAre kRuShNamRudAdikam, priya~ggukalkaH (91-92) · Śloka 92

| ਕਸ੍ਣਮਚ੍ਛਙ੍ਖ਼ਯਸ੍ਟ੍ਯਾਹ੍ਵਕ੍ਸੌਦ੍ਰਾਸਕ੍ਤਣ੍ਡੁਲੋਦਕਮ੍||੯੧|| ਜਯਤ੍ਯਸ੍ਰਂ ਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁਸ਼੍ਚ ਤਣ੍ਡੁਲਾਮ੍ਬੁਮਧੁਪ੍ਲੁਤਾ| |੯੨|

ਸ੦-ਕਸ੍ਣਮਦਾਦਿਕਂ ਤਣ੍ਡੁਲਜਲਾਲੋਡਿਤਂ ਰਕ੍ਤਂ ਜਯਤਿ| ਤਥਾ, ਤਣ੍ਡੁਲਾਮ੍ਬੁਮਧੁਯੁਕ੍ਤਾ ਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੂ ਰਕ੍ਤਂ ਜਯਤਿ|

Adhikarana raktAtisAre kRuShNatilakalkaH (92-93) · Śloka 93

| ਕਲ੍ਕਸ੍ਤਿਲਾਨਾਂ ਕਸ੍ਣਾਨਾਂ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਪਾਞ੍ਚਭਾਗਿਕਃ||੯੨|| ਓਜੇਨ ਪਯਸਾ ਪੀਤਃ ਸਦ੍ਯੋ ਰਕ੍ਤਂ ਨਿਯਚ੍ਛਤਿ| |੯੩|

ਸ੦-ਪਞ੍ਚਮੋ ਭਾਗਃ ਪਞ੍ਚਭਾਗਃ, ਸ ਯਸ੍ਯਾਸ੍ਤਿ ਸ ਪਾਞ੍ਚਭਾਗਿਕਃ| ਕੋਸੌ? ਕਸ੍ਣਾਤਿਲਾਨਾਂ ਕਲ੍ਕਃ, ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਯਾਃ ਪਾਞ੍ਚਭਾਗਿਕਃ ਕਸ੍ਣਤਿਲਾਨਾਂ ਕਲ੍ਕਃ ਛਗਲੀਕ੍ਸੀਰੇਣ ਪੀਤਃ ਸਨ੍ ਸਦ੍ਯੋ ਰਕ੍ਤਂ ਨਿਯਚ੍ਛਤਿ|

Adhikarana raktAtisAre candanakalkaH (93-94) · Śloka 94

| ਪੀਤ੍ਵਾ ਸਸ਼ਰ੍ਕਰਾਕ੍ਸੌਦ੍ਰਂ ਚਨ੍ਦਨਂ ਤਣ੍ਡੁਲਾਮ੍ਬੁਨਾ||੯੩|| ਦਾਹਤਸ੍ਣਾਪ੍ਰਮੋਹੇਭ੍ਯੋ ਰਕ੍ਤਸ੍ਰਾਵਾਚ੍ਚ ਮੁਚ੍ਯਤੇ| |੯੪|

ਸ੦-ਤਣ੍ਡੁਲਜਲੇਨ ਚਨ੍ਦਨਂ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਮਾਕ੍ਸਿਕਾਨ੍ਵਿਤਂ ਪੀਤ੍ਵਾ ਦਾਹਾਦਿਭ੍ਯੋ ਮੁਚ੍ਯਤੇ| ਮੁਚ੍ਯਤ ਇਤਿ ਕਰ੍ਮਕਰ੍ਤਰਿ ਤਙ੍|

Adhikarana raktAtisAre gudadAhapAkayoH seka lepAH (94) · Śloka 94

| ਗੁਦਸ੍ਯ ਦਾਹੇ ਪਾਕੇ ਵਾ ਸੇਕਲੇਪਾ ਹਿਤਾ ਹਿਮਾਃ||੯੪||

ਸ੦-ਗੁਦਸ੍ਯ ਦਾਹੇ ਪਾਕੇ ਚ ਸਤਿ ਸੇਕਲੇਪਾ ਹਿਮਾ ਹਿਤਾਃ|

Adhikarana raktAtisAre sashUlaraktAdau picCAbastiH (95-96) · Śloka 96

ਅਲ੍ਪਾਲ੍ਪਂ ਬਹੁਸ਼ੋ ਰਕ੍ਤਂ ਸਸ਼ੂਲਮੁਪਵੇਸ਼੍ਯਤੇ| ਯਦਾ ਵਿਬਦ੍ਧੋ ਵਾਯੁਸ਼੍ਚ ਕਚ੍ਛ੍ਰਾਚ੍ਚਰਤਿ ਵਾ ਨ ਵਾ||੯੫|| ਪਿਚ੍ਛਾਬਸ੍ਤਿਂ ਤਦਾ ਤਸ੍ਯ ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਮੁਪਕਲ੍ਪਯੇਤ੍| |੯੬|

ਸ੦-ਅਲ੍ਪਮਲ੍ਪਂ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ਸ਼ੂਲੇਨ ਸਹ ਯਸ਼੍ਚ ਬਹੁਸ਼ੋ ਰਕ੍ਤਮੁਪਵੇਸ਼੍ਯਤੇ| ਵਾਯੁਸ਼੍ਚ ਯਦ ਵਿਬਦ੍ਧੋ-ਨਾਨੁਲੋਮਗਃ, ਅਤ ਏਵ ਕਚ੍ਛ੍ਰੇਣ ਚਰਤਿ ਨ ਵਾ ਚਰਤਿ ਤਦਾ ਤਸ੍ਯ-ਪੁਰੁਸਸ੍ਯ, ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਂ-"ਤ੍ਵਕ੍ਪਿਣ੍ਡਾਤ੍" (ਸ਼੍ਲੋ.੭੯) ਇਤ੍ਯਾਦਿਕਂ ਪਿਚ੍ਛਾਬਸ੍ਤਿਮੁਪਕਲ੍ਪਯੇਤ੍|

Adhikarana raktAtisAre shiMshipAdikvAthasya picCAbastiH (96-98) · Śloka 98

| ਪਲ੍ਲਵਾਨ੍ ਜਰ੍ਜਰੀਕਤ੍ਯ ਸ਼ਿਂਸ਼ਿਪਾਕੋਵਿਦਾਰਯੋਃ||੯੬|| ਪਚੇਦ੍ਯਵਾਂਸ਼੍ਚ ਸ ਕ੍ਵਾਥੋ ਘਤਕ੍ਸੀਰਸਮਨ੍ਵਿਤਃ| ਪਿਚ੍ਛਾਸ੍ਰੁਤੌ ਗੁਦਭ੍ਰਂਸ਼ੇ ਪ੍ਰਵਾਹਣਰੁਜਾਸੁ ਚ||੯੭|| ਪਿਚ੍ਛਾਬਸ੍ਤਿਃ ਪ੍ਰਯੋਕ੍ਤਵ੍ਯਃ ਕ੍ਸਤਕ੍ਸੀਣਬਲਾਵਹਃ| |੯੮|

ਸ੦-ਸ਼ਿਂਸ਼ਿਪਾਕੋਵਿਦਾਰਯੋਃ ਪਲ੍ਲਵਾਨ੍ ਜਰ੍ਜਰੀਕਤ੍ਯ ਯਵਾਂਸ਼੍ਚ ਪਚੇਤ੍| ਸ ਕ੍ਵਾਥੋ ਘਤਕ੍ਸੀਰਸਂਯੁਕ੍ਤਃ ਪਿਚ੍ਛਾਸ੍ਰੁਤ੍ਯਾਦਿਸੁ ਪਿਚ੍ਛਾਬਸ੍ਤਿਃ ਪ੍ਰਯੋਕ੍ਤਵ੍ਯਃ| ਸ ਚ ਕ੍ਸਤਕ੍ਸੀਣਾਨਾਂ ਬਲਪ੍ਰਦਃ|

Adhikarana raktAtisAre anuvAsanArthaM ghRutam (98) · Śloka 98

| ਪ੍ਰਪੌਣ੍ਡਰੀਕਸਿਦ੍ਧੇਨ ਸਰ੍ਪਿਸਾ ਚਾਨੁਵਾਸਨਮ੍||੯੮||

ਸ੦-ਪ੍ਰਪੌਣ੍ਡਰੀਕਪਕ੍ਵੇਨ ਘਤੇਨਾਨੁਵਾਸਨਂ ਚ ਪ੍ਰਯੋਕ੍ਤਵ੍ਯਮ੍|

Adhikarana raktAtisAre shatAvarIghRutalehaH (99) · Śloka 99

ਰਕ੍ਤਂ ਵਿਟ੍ਸਹਿਤਂ ਪੂਰ੍ਵਂ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਵਾ ਯੋਤਿਸਾਰ੍ਯਤੇ| ਸ਼ਤਾਵਰੀਘਤਂ ਤਸ੍ਯ ਲੇਹਾਰ੍ਥਮੁਪਕਲ੍ਪਯੇਤ੍||੯੯||

ਸ੦-ਰਕ੍ਤਂ ਵਿਸ਼ਾ ਸਹਿਤਮਥਵਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਵਾ ਯੋਤਿਸਾਰ੍ਯਤੇ ਤਸ੍ਯ ਲੇਹਾਰ੍ਥਂ ਸ਼ਤਾਵਰੀਘਤਕਲ੍ਪਯੇਤ੍|

Adhikarana raktAtisAre navanItasharkarAmadhuyogaH (100) · Śloka 100

ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਰ੍ਧਾਂਸ਼ਕਂ ਲੀਢਂ ਨਵਨੀਤਂ ਨਵੋਦ੍ਧਤਮ੍| ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਪਾਦਂ ਜਯੇਚ੍ਛੀਘ੍ਰਂ ਤਂ ਵਿਕਾਰਂ ਹਿਤਾਸ਼ਿਨਃ||੧੦੦||

ਸ੦-ਨਵਨੀਤਂ ਨਵਂ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਯਾ ਆਰ੍ਧਭਾਗੇਨ ਯੁਕ੍ਤਂ ਮਾਕ੍ਸਿਕਚਤੁਰ੍ਥਪ੍ਰਮਾਣਂ ਮਾਕ੍ਸਿਕਸ੍ਯ ਚਤੁਰ੍ਥਭਗੇਨਾਨ੍ਵਿਤਂ ਲੀਢਂ ਤਂ-ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਂ, ਵਿਕਾਰਂ ਹਿਤਾਹਾਰਸ੍ਯ ਜਯੇਤ੍|

Adhikarana raktAtisAre nyagrodhAdighRutam (101-102) · Śloka 102

ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧੋਦੁਮ੍ਬਰਾਸ਼੍ਵਤ੍ਥਸ਼ੁਙ੍ਗਾਨਾਪੋਥ੍ਯ ਵਾਸਯੇਤ੍| ਅਹੋਰਾਤ੍ਰਂ ਜਲੇ ਤਪ੍ਤੇ ਘਤਂ ਤੇਨਾਮ੍ਭਸਾ ਪਚੇਤ੍||੧੦੧|| ਤਦਰ੍ਧਸ਼ਰ੍ਕਰਾਯੁਕ੍ਤਂ ਲੇਹਯੇਤ੍ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਪਾਦਿਕਮ੍| ਅਧੋ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾਯੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਯਸ੍ਯ ਰਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ||੧੦੨||

ਸ੦-ਅਧੋ ਵਾ ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਵਾ ਯਸ੍ਯ ਰਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ, ਸ ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਾਦੀਨਾਂ ਸ਼ੁਙ੍ਗਾਨ੍ ਆਪੋਥ੍ਯ-ਜਰ੍ਜਰੀਕਤ੍ਯ, ਤਪ੍ਤੇ ਜਲੇਹੋਰਾਤ੍ਰਂ ਵਾਸਯੇਤ੍| ਤੇਨਾਮ੍ਬੁਨਾ ਘਤਂ ਪਚੇਤ੍| ਤਚ੍ਚ-ਘਤਂ, ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਯਾ ਅਰ੍ਧਭਾਗੇਨ ਯੁਕ੍ਤਂ ਮਾਕ੍ਸਿਕਚਤੁਰ੍ਥਾਸ਼ਕਂ ਲੇਹਯੇਤ੍| ਪੂਰ੍ਵਗੁਣਮ੍|

Adhikarana shleShmAtisAre vAtoktaM pAcanam, bilvAdikvAthaH, vacAdikvAthaH, pippalImUlAdikvAthaH (103-105) · Śloka 105

ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਤਿਸਾਰੇ ਵਾਤੋਕ੍ਤਂ ਵਿਸ਼ੇਸਾਦਾਮਪਾਚਨਮ੍| ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਮਨੁਬਨ੍ਧੇਸ੍ਯ ਪਿਬੇਤ੍ਪਕ੍ਤ੍ਵਾਗ੍ਨਿਦੀਪਨਮ੍||੧੦੩|| ਬਿਲ੍ਵਕਰ੍ਕਟਿਕਾਮੁਸ੍ਤਪ੍ਰਾਣਦਾਵਿਸ਼੍ਵਭੇਸਜਮ੍| ਵਚਾਵਿਡਙ੍ਗਭੂਤੀਕਧਾਨਕਾਮਰਦਾਰੁ ਵਾ||੧੦੪|| ਅਥਵਾ ਪਿਪ੍ਪਲੀਮੂਲਪਿਪ੍ਪਲੀਦ੍ਵਯਚਿਤ੍ਰਕਮ੍| |੧੦੫|

ਸ੦-ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਤੀਸਾਰੇ ਵਾਤਾਤੀਸਾਰੋਕ੍ਤਂ ਯਦਾਮਪਾਚਨਂ ਤਦ੍ਵਿਸ਼ੇਸਾਤ੍ਤਤ੍ਰ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਮ੍, ਨ ਤਥਾ ਵਾਤਾਤੀਸਾਰੋਕ੍ਤੋਨ੍ਯ ਉਪਕ੍ਰਮਃ ਕਾਰ੍ਯ ਇਤਿ ਵਿਸ਼ੇਸਸ਼ਬ੍ਦਸ੍ਯਾਰ੍ਥਃ| ਅਸ੍ਯ-ਅਤੀਸਾਰਸ੍ਯ, ਅਨੁਬਨ੍ਧੇ-ਚਿਕਿਤ੍ਸਾਯਾਂ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਕਤਾਯਾਮਪ੍ਯਸ਼ਮੇ ਸਤਿ, ਬਿਲ੍ਵਕਰ੍ਕਟਿਕਾਦਿਕਂ ਪਕਤ੍ਵਾ ਪਾਨਮਗ੍ਨਿਦੀਪਨਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਅਥਵਾ, ਵਚਾਦੀਨਿ ਪਿਬੇਤ੍| ਅਥਵਾ, ਪਿਪ੍ਪਲੀਮੂਲਾਦਿਕਂ ਪਕ੍ਤ੍ਵਾਗ੍ਨਿਦੀਪਨਂ ਪਿਬੇਤ੍|

Adhikarana shleShmAtisAre pAThAdikvAthaScUrNaM vA (105-106) · Śloka 106

| ਪਾਠਾਗ੍ਨਿਵਤ੍ਸਕਗ੍ਰਨ੍ਥਿਤਿਕ੍ਤਾਸ਼ੁਣ੍ਠੀਵਚਾਭਯਾਃ||੧੦੫|| ਕ੍ਵਥਿਤਾ ਯਦਿ ਵਾ ਪਿਸ੍ਟਾਃ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਤੀਸਾਰਭੇਸਜਮ੍| |੧੦੬|

ਸ੦-ਏਤੇ ਪਾਠਾਦਯਃ ਕ੍ਵਥਿਤਾਃ ਪਾਚਨਨ੍ਯਾਯੇਨ, ਚੂਰ੍ਣਿਤਾ ਵਾ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਤੀਸਾਰਭੇਸਜਮਿਤਿ| ਅਤ੍ਰਾਪਿ ਵਕ੍ਸ੍ਯਮਾਣਂ ਸਿਂਹਾਵਲੋਕਨਨ੍ਯਾਯੇਨ' ਕੋਸ੍ਣਵਾਰਿਣਾ ਇਤ੍ਯੇਤਤ੍ਸਮ੍ਬਧ੍ਯਤੇ|

Adhikarana shleShmAtisAre sauvarcalAdi cUrNam (106-107) · Śloka 107

| ਸੌਵਰ੍ਚਲਵਚਾਵ੍ਯੋਸਹਿਙ੍ਗੁਪ੍ਰਤਿਵਿਸਾਭਯਾਃ||੧੦੬|| ਪਿਬੇਚ੍ਛ੍ਲੇਸ੍ਮਾਤਿਸਾਰਾਰ੍ਤਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣਿਤਾਃ ਕੋਸ੍ਣਵਾਰਿਣਾ| |੧੦੭|

ਸ੦-ਸੌਵਰ੍ਚਲਾਦੀਂਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣਿਤਾਨ੍ ਕੋਸ੍ਣਜਲੇਨ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਤੀਸਾਰਾਰ੍ਤਃ ਪਿਬੇਤ੍|

Adhikarana shleShmAtisAre kapitthAdilehaH, kaTPalalehaH (107-108) · Śloka 108

| ਮਧ੍ਯਂ ਲੀਢ੍ਵਾ ਕਪਿਤ੍ਥਸ੍ਯ ਸਵ੍ਯੋਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸ਼ਰ੍ਕਰਮ੍||੧੦੭|| ਕਟ੍ਫਲਂ ਮਧੁਯੁਕ੍ਤਂ ਵਾ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਜਠਰਾਮਯਾਤ੍| |੧੦੮|

ਸ੦-ਕਪਿਤ੍ਥਸ੍ਯ ਮਧ੍ਯਂ ਸਵ੍ਯੋਸਮਾਕ੍ਸਿਕਸ਼ਰ੍ਕਰਂ ਲੀਢ੍ਵਾ, ਅਥਵਾ ਕਟ੍ਫਲਂ ਮਾਕ੍ਸਿਕਾਨ੍ਵਿਤਂ ਲੀਢ੍ਵਾ, ਜਠਰਰੋਗਾਨ੍ਮੁਚ੍ਯਤੇ|

Adhikarana shleShmAtisAre kaNAlehaH, takrapAnam, bAlabilvAni (108-109) · Śloka 109

| ਕਣਾਂ ਮਧੁਯੁਤਾਂ ਲੀਢ੍ਵਾ ਤਕ੍ਰਂ ਪੀਤ੍ਵਾ ਸਚਿਤ੍ਰਕਮ੍||੧੦੮|| ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਾ ਬਾਲਬਿਲ੍ਵਾਨਿ ਵ੍ਯਪੋਹਤ੍ਯੁਦਰਾਮਯਮ੍| |੧੦੯|

ਸ੦-ਕਣਾਂ ਮਾਕ੍ਸਿਕਾਨ੍ਵਿਤਾਂ ਲੀਢ੍ਵਾ ਤਕ੍ਰਂ ਚ ਸਚਿਤ੍ਰਿਕਂ ਪੀਤ੍ਵਾ ਬਾਲਬਿਲ੍ਵਾਨਿ ਵਾ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਜਠਰਰੋਗਂ ਵ੍ਯਪੋਹਤਿ| "ਉਪਸਰ੍ਗਾਦਸ੍ਯਤ੍ਯੂਹ੍ਯੋਰ੍ਵਾ ਵਚਨਮ੍ (ਰ੍ਵੇਤਿ ਵਾਚ੍ਯਮ੍)" ਇਤਿ ਵਾਤਙ੍|

Adhikarana shleShmAtisAre pAThAdicUrNam (109-110) · Śloka 110

| ਪਾਠਾਮੋਚਰਸਾਮ੍ਭੋਦਧਾਤਕੀਬਿਲ੍ਵਨਾਗਰਮ੍||੧੦੯|| ਸੁਕਚ੍ਛ੍ਰਮਪ੍ਯਤੀਸਾਰਂ ਗੁਡਤਕ੍ਰੇਣ ਨਾਸ਼ਯੇਤ੍| |੧੧੦|

ਸ੦-ਪਾਠਾਦਿ ਗੁਡਤਕ੍ਰੇਣ ਪੀਤ੍ਵਾਤੀਸਾਰਂ ਸੁਕਚ੍ਛ੍ਰਮਪਿ ਨਾਸ਼ਯੇਤ੍| ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਤੀਸਾਰੇ ਪ੍ਰਕਤੇਤੀਸਾਰਗ੍ਰਹਣਮਨ੍ਯਸ੍ਯਾਪਿ ਨਿਰਾਮਸ੍ਯ ਤਨ੍ਨਾਸ਼ਨਮਿਤਿ ਦ੍ਯੋਤਨਾਰ੍ਥਮ੍|

Adhikarana shleShmAtisAre kapitthAShTakam (110-113) · Śloka 113

| ਯਵਾਨੀਪਿਪ੍ਪਲੀਮੂਲਚਾਤੁਰ੍ਜਾਤਕਨਾਗਰੈਃ||੧੧੦|| ਮਰੀਚਾਗ੍ਨਿਜਲਾਜਾਜੀਧਾਨ੍ਯਸੌਵਰ੍ਚਲੈਃ *ਸਮੈਃ| *ਵਸਾਮ੍ਲਧਾਤਕੀਕਸ੍ਣਾਬਿਲ੍ਵਦਾਡਿਮਦੀਪ੍ਯਕੈਃ||੧੧੧|| ਤ੍ਰਿਗੁਣੈਃ ਸਡ੍ਗੁਣਸਿਤੈਃ *ਕਪਿਤ੍ਥਾਸ੍ਟਗੁਣੈਃ ਕਤਃ| ਚੂਰ੍ਣੋਤੀਸਾਰਗ੍ਰਹਣੀਕ੍ਸਯਗੁਲ੍ਮਗਲਾਮਯਾਨ੍||੧੧੨|| ਕਾਸਸ਼੍ਵਾਸਾਗ੍ਨਿਸਾਦਾਰ੍ਸ਼ਃਪੀਨਸਾਰੋਚਕਾਨ੍ ਜਯੇਤ੍| |੧੧੩|

ਸ੦-ਯਵਾਨ੍ਯਾਦਿਭਿਰ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯੈਃ ਸਮੈਰ੍ਵਕ੍ਸਾਮ੍ਲਾਦਿਭਿਸ੍ਤ੍ਰਿਗੁਣੈਰ੍ਮੂਲਦ੍ਰਵ੍ਯਾਪੇਕ੍ਸਯਾ| ਕਿਮ੍ਭੂਤੈਰੇਤੈਃ ? ਸਡ੍ਗੁਣਾ ਸਿਤਾ ਯੇਸਾਂ ਵਕ੍ਸਾਮ੍ਲਾਦੀਨਾਂ ਤ ਏਵਂ ਤੈਃ| ਸਡ੍ਗੁਣਸਿਤੈਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣਃ ਕਤ ਇਤਿ ਯੋਜ੍ਯਮ੍| ਏਵਂ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਭਾਗਾਨਾਂ ਸ਼ਤਮਸ੍ਟਾਧਿਕਂ ਭਵਤਿ| ਕ੍ਵ(ਕੈਃ) ਕਤਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣਃ ? ਮੂਲਦ੍ਰਵ੍ਯਾਪੇਕ੍ਸਯਾਸ੍ਟਾਗੁਣੈਃ ਕਪਿਤ੍ਥੈਃ ਕਪਿਤ੍ਥੈਃ| ਕੇਚਿਤ੍ਤ੍ਵੇਵਂ ਪਠਨ੍ਤਿ-'ਸਡ੍ਗੁਣਸਿਤੇ ਕਪਿਤ੍ਥੇਸ੍ਟਗੁਣੇ' ਇਤਿ| ਤਤ੍ਰ ਚੇਦਂ ਵ੍ਯਾਖ਼੍ਯਾਨਮ੍-ਮੂਲਦ੍ਰਵ੍ਯਾਪੇਕ੍ਸਯਾ ਕਪਿਤ੍ਥੇਸ੍ਟਗੁਣੇ| ਤਥਾ ਚ ਕਿਮ੍ਭੁਤੇ ? ਸਡ੍ਗੁਣਸਿਤਾ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਤਥਾ ਤਸ੍ਮਿਨ੍, ਏਵਂ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਭਾਗਾ ਅਸ੍ਟਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਤ੍ਸ੍ਯੁਰਿਤਿ| ਅਯਂ ਚੂਰ੍ਣੋਤੀਸਾਰਾਦਿਨ੍ ਜਯੇਤ੍|

Adhikarana shleShmAtisAre dADimAShTakam (113-115) · Śloka 115

| ਕਰ੍ਸੋਨ੍ਮਿਤਾ ਤਵਕ੍ਸੀਰੀ ਚਾਤੁਰ੍ਜਾਤਂ ਦ੍ਵਿਕਾਰ੍ਸਿਕਮ੍||੧੧੩|| ਯਵਾਨੀਧਾਨ੍ਯਕਾਜਾਜੀਗ੍ਰਨ੍ਥਿਵ੍ਯੋਸਂ ਪਲਾਂਸ਼ਕਮ੍| ਪਲਾਨਿ ਦਾਡਿਮਾਦਸ੍ਟੌ ਸਿਤਾਯਾਸ਼੍ਚੈਕਤਃ ਕਤਃ||੧੧੪|| ਗੁਣੈਃ ਕਪਿਤ੍ਥਾਸ੍ਟਕਵਚ੍ਚੂਰ੍ਣੋਯਂ ਦਾਡਿਮਾਸ੍ਟਕਃ| ਭੋਜ੍ਯੋ ਵਾਤਾਤਿਸਾਰੋਕ੍ਤੈਰ੍ਯਥਾਵਸ੍ਥਂ ਖ਼ਲਾਦਿਭਿਃ||੧੧੫||

ਸ੦-ਤੁਗਾਕ੍ਸੀਰੀ ਚਤੁਰ੍ਜਾਤਂ ਚ ਕਰ੍ਸੋਨ੍ਮਿਤਂ-ਕਰ੍ਸਪ੍ਰਮਾਣਮ੍| ਯਵਾਨੀ ਚ ਧਾਨ੍ਯਕਂ ਚਾਜਾਜੀ ਚ ਯਵਾਨੀਚਾਨ੍ਯਕਾਜਾਜਿ ਦ੍ਵਿਕਾਰ੍ਸਿਕਮ੍| ਗ੍ਰਨ੍ਥਿਸ਼੍ਚ ਵ੍ਯੋਸਂ ਚ ਤਤ੍ਪਲਾਂਸ਼ਕਂ-ਪਲਭਾਗਿਕਮ੍| ਪਲਾਨਿ ਦਾਡਿਮਾਦਸ੍ਟੌ, ਚਸ਼ਬ੍ਦਾਤ੍ਸਿਤਾਯਾ ਅਪ੍ਯਸ੍ਟੌ ਪਲਾਨਿ| ਏਵਮਯਮੇਕਤਃ-ਏਕਸ੍ਮਿਨ੍, ਕਤਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣੋ ਦਾਡਿਮਾਸ੍ਟਕਃ-ਏਤਤ੍ਸਂਜ੍ਞਃ| ਤੇਨ ਚਤੁਰ੍ਜਾਤਕਮੇਕਮੇਵਾਸ੍ਯ ਸਮੁਦਾਯਾਦ੍ਯਥੋਕ੍ਤ ਏਕ ਏਵ ਭਾਗਃ| ਵ੍ਯੋਸਮਪ੍ਯੇਕਮੇਵਾਸ੍ਯਾਪਿ ਸਮੁਦਾਯਾਦ੍ਯਥੋਕ੍ਤ ਏਕ ਏਵ ਭਾਗਃ| ਏਵਂ ਦ੍ਰਵ੍ਯ ਸਮੁਦਾਯਸ੍ਯੈਕਤ੍ਵੇ ਕਲ੍ਪਨਾਪ੍ਯਤ੍ਰਾਪ੍ਯਾਚਾਰ੍ਯਸ੍ਯਾਭਿਮਤੈਵ| ਯਥਾ (ਹ. ਚਿ. ਅ. ੧੯/੪੩)-"ਤ੍ਰਿਕਟੂਤ੍ਤਮਾਤਿਲਰੁਸ੍ਕਰਾਜ੍ਯਮਾਕ੍ਸਿਕਸਿਤੋਪਲਾਵਿਹਿਤਾ| ਗੁਲਿਕਾ ਰਸਾਯਨਂ ਕੁਸ੍ਠਜਿਚ੍ਚ ਵਸ੍ਯਾ ਚ ਸਪ੍ਤਸਮਾ||" ਇਤਿ| ਸਪ੍ਤਚੇਤਿ ਤੁਗਾਕ੍ਸੀਰ੍ਯੇਕਾ, ਚਤੁਰ੍ਜਾਤਂ ਦ੍ਵਿਤੀਯਮ੍, ਯਵਾਨੀ ਤਤੀਯਾ, ਧਾਨ੍ਯਕਂ ਚਤੁਰ੍ਥਮ੍, ਅਜਾਜੀ ਪਞ੍ਚਮੀ, ਪਿਪ੍ਪਲੀ-ਮੂਲਂ ਸਸ੍ਥਮ੍, ਵ੍ਯੋਸਂ ਸਪ੍ਤਮਮ੍, ਦਾਡਿਮਮਸ੍ਟਮਮਿਤਿ| ਅਨ੍ਯੇ ਤ੍ਵੇਵਂ ਵ੍ਯਾਚਕ੍ਸਤੇ,-ਪਲਮਿਤਿ ਪ੍ਰਕਤਮ੍| ਦਾਡਿਮਮਸ੍ਟਕਂ-ਅਸ੍ਟਪਲਪ੍ਰਮਾਣਂ, ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਚੂਰ੍ਣੇ ਸ ਦਾਡਿਮਾਸ੍ਟਕ ਇਤਿ| ਯਥਾ ਚਾਕ੍ਸਿਰੋਗੇ (ਹ.ਉ.ਅ. ੧੬/੫)-"ਸਿਤਮਰਿਚਭਾਗਮੇਕਂ ਚਤੁਰ੍ਮਨੋਹ੍ਵਂ" ਇਤ੍ਯਤ੍ਰ| ਤਚ੍ਚਰ੍ਣਂ ਵਾਤਾਤੀਸਾਰੋਕ੍ਤੈਰਵਸ੍ਥਾਵਸ਼ਾਤ੍ ਖਲਪੇਯਾਦਿਭਿਃ ਸਹ ਭੋਜਨੀਯਮ੍|

Adhikarana shleShmAtisAre khalaH (116) · Śloka 116

ਸਵਿਡਙ੍ਗਃ ਸਮਰਿਚਃ ਸਕਪਿਤ੍ਥਃ ਸਨਾਗਰਃ| ਚਾਙ੍ਗੇਰੀਤਕ੍ਰਕੋਲਾਮ੍ਲਃ ਖ਼ਲਃ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਤਿਸਾਰਜਿਤ੍||੧੧੬||

ਸ੦-ਖਲਃ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਤੀਸਾਰਜਿਤ੍| ਕਿਮ੍ਭੂਤਃ ? ਵਿਡਙ੍ਗਾਦਿਯੁਤਃ ਚਾਙ੍ਗੇਰੀਤਕ੍ਰਕੋਲੈਰਮ੍ਲਃ|

Adhikarana shleShmAtisAre kShINekaPe amlAdighRutam (117) · Śloka 117

ਕ੍ਸੀਣੇ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਣਿ ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਮਮ੍ਲਂ ਲਾਕ੍ਸਾਦਿ ਸਟ੍ਪਲਮ੍| ਪੁਰਾਣਂ ਵਾ ਘਤਂ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਯਵਾਗੂਮਣ੍ਡਮਿਸ਼੍ਰਿਤਮ੍||੧੧੭||

ਸ੦-ਕ੍ਸੀਣੇ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਣਿ ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਮਮ੍ਲਂ ਘਤਂ-"ਗੁਦਰੁਗ੍ਭ੍ਰਂਸ਼ਯੋਰ੍ਯੁਞ੍ਜਯਾਤ੍ ਸਕ੍ਸੀਰਂ ਸਾਧਿਤਂ ਹਵਿਃ|" (ਸ਼੍ਲੋ.੪੮) ਇਤ੍ਯਾਦਿ, ਤਥਾ ਲਾਕ੍ਸਾਦਿ-"ਲਾਕ੍ਸਾਨਾਗਰਵੈਦੇਹੀ" (ਸ਼੍ਲੋ. ੯੦) ਇਤ੍ਯਾਦਿ, ਸਟ੍ਪਲਂ-ਯਕ੍ਸ੍ਮੋਕ੍ਤਮ੍ (ਹ. ਚਿ. ਅ. ੫/੨੨), ਪੁਰਾਣਂ ਵਾ ਘਤਂ ਯਵਾਗੂਮਣ੍ਡਮਿਸ਼੍ਰਿਤਂ, ਦਦ੍ਯਾਤ੍|

Adhikarana kaPavAtAdhike picCAbastiH (118-119) · Śloka 119

ਵਾਤਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਵਿਬਨ੍ਧੇ ਵਾ ਸ੍ਰਵਤ੍ਯਤਿ ਕਫੇਪਿ ਵਾ| ਸ਼ੂਲੇ ਪ੍ਰਵਾਹਿਕਾਯਾਂ ਵਾ ਪਿਚ੍ਛਾਬਸ੍ਤਿਃ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ||੧੧੮|| ਵਚਾਬਿਲ੍ਵਕਣਾਕੁਸ੍ਠਸ਼ਤਾਹ੍ਵਲਵਣਾਨ੍ਵਿਤਃ| |੧੧੯|

ਸ੦-ਵਾਤਕਫਵਿਬਨ੍ਧੇ, ਵਾਤਿਸ਼ਯੇਨ ਕਫੇ ਸ੍ਰਵਤਿ, ਤਥਾ ਸ਼ੂਲੇ ਸਤਿ, ਪ੍ਰਵਾਹਿਕਾਯਾਂ ਵਾ ਸਤ੍ਯਾਂ, ਪਿਚ੍ਛਾਬਸ੍ਤਿਃ-ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤ ਏਵ "ਪਲ੍ਲਵਾਨ੍ ਜਰ੍ਜਰੀਕਤ੍ਯ" (ਸ਼੍ਲੋ. ੯੬) ਇਤ੍ਯਾਦਿਕੋ, ਵਚਾਦਿਭਿਰ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ|

Adhikarana kaPavAtAdhike anuvAsanam (119-120) · Śloka 120

| ਬਿਲ੍ਵਤੈਲੇਨ ਤੈਲੇਨ ਵਚਾਦ੍ਯੈਃ ਸਾਧਿਤੇਨ ਵਾ||੧੧੯|| ਬਹੁਸ਼ਃ ਕਫਵਾਤਾਰ੍ਤੇ ਕੋਸ੍ਣੇਨਾਨ੍ਵਾਸਨਂ ਹਿਤਮ੍| |੧੨੦|

ਸ੦-ਬਿਲ੍ਵਮਜ੍ਜਭ੍ਯ ਉਤ੍ਪਨ੍ਨਂ ਤੈਲਂ ਬਿਲ੍ਵਤੈਲਮ੍| ਤੇਨ ਵਚਾਦ੍ਯੈਃ ਪਕ੍ਵੇਨ, ਅਥਵਾ ਤੈਲੇਨ-ਤਿਲਤੈਲੇਨ ਵਚਾਦ੍ਯੈਃ ਸਾਧਿਤੇਨ, ਉਭਯੇਨਾਪ੍ਯੁਸ੍ਣੇਨ ਬਹੁਸ਼ੋਨੁਵਾਸਨਂ ਕਫਵਾਤਾਰ੍ਤੇ ਹਿਤਮ੍|

Adhikarana kShINakaPAdau vAyoH prabalatvam, prabalo vAyuH SIghraM cikitsyaH, tridoShANAM cikitsAkramaH (120-122) · Śloka 122

| ਕ੍ਸੀਣੇ ਕਫੇ ਗੁਦੇ ਦੀਰ੍ਘਕਾਲਾਤੀਸਾਰਦੁਰ੍ਬਲੇ||੧੨੦|| ਅਨਿਲਃ ਪ੍ਰਬਲੋਵਸ਼੍ਯਂ ਸ੍ਵਸ੍ਥਾਨਸ੍ਥਃ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ| ਸ ਬਲੀ ਸਹਸਾ ਹਨ੍ਯਾਤ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਂ ਤ੍ਵਰਯਾ ਜਯੇਤ੍||੧੨੧|| ਵਾਯੋਰਨਨ੍ਤਰਂ ਪਿਤ੍ਤਂ ਪਿਤ੍ਤਸ੍ਯਾਨਨ੍ਤਰਂ ਕਫਮ੍| ਜਯੇਤ੍ਪੂਰ੍ਵਂ ਤ੍ਰਯਾਣਾਂ ਵਾ ਭਵੇਦ੍ਯੋ ਬਲਵਤ੍ਤਮਃ||੧੨੨||

ਸ੦-ਕਫੇ ਕ੍ਸੀਣੇ ਗੁਦੇ ਚ ਦੀਰ੍ਘਕਾਲੋ ਯੋਤੀਸਾਰਸ੍ਤੇਨ ਦੁਰ੍ਬਲੇ-ਬਲਹੀਨੇ ਸਤਿ, ਅਨਿਲਃ ਸ੍ਵਸ੍ਥਾਨਸ੍ਥਿਤਃ-ਪਾਯੁਸ੍ਥਿਤਃ, ਅਵਸ਼੍ਯਂ ਪ੍ਰਬਲੋ ਜਾਯਤੇ| ਸਃ-ਵਾਯੁਃ, ਬਲਵਾਨ੍ ਸਹਸਾ-ਜ਼ਟਿਤ੍ਯੇਵ, ਵ੍ਯਾਪਾਦਯੇਤ੍| ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਂ-ਵਾਯੁਂ, ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਜਯੇਤ੍| ਤਂ ਵਾਯੁਂ ਜਿਤ੍ਵਾਨਨ੍ਤਰਂ ਪਿਤ੍ਤਂ ਜਯੇਤ੍| ਪਿਤ੍ਤਸ੍ਯਾਨਨ੍ਤਰਂ ਕਫਂ ਜਯੇਤ੍| ਅਥਵਾ, ਤ੍ਰਯਾਣਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਯੋ ਬਲਵਤ੍ਤਮੋ ਦੋਸਸ੍ਤਮੇਵ ਪੂਰ੍ਵਂ ਜਯੇਤ੍|

Adhikarana BayashokAtIsArayoScikitsA (123) · Śloka 123

ਭੀਸ਼ੋਕਾਭ੍ਯਾਮਪਿ ਚਲਃ ਸ਼ੀਘ੍ੜਂ ਕੁਪ੍ਯਤ੍ਯਤਸ੍ਤਯੋਃ| ਕਾਰ੍ਯਾ ਕ੍ਰਿਯਾ ਵਾਤਹਰਾ ਹਰ੍ਸਣਾਸ਼੍ਵਾਸਨਾਨਿ ਚ||੧੨੩||

ਸ੦-ਭਯਸ਼ੋਕਾਭ੍ਯਾਮਪ੍ਯਨਿਲੋ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ ਕੁਪ੍ਯਤਿ, ਅਤਸ੍ਤਯੋਃ-ਭਯਸ਼ੋਕਾਤੀਸਾਰਯੋਃ, ਵਾਤਹਰ ਕ੍ਰਿਯਾ ਕਾਰ੍ਯਾ| ਨ ਕੇਵਲਂ ਵਾਤਹਰਾ, ਹਰ੍ਸਣਾਸ਼੍ਵਾਸਨਾਨਿ ਚ ਕਾਰ੍ਯਾਣਿ, ਭਯਸ਼ੋਕਨਿਵਤ੍ਤਯੇ|

Adhikarana atIsAramuktalakShaNam (9) · Śloka 9

ਯਸ੍ਯੋਚ੍ਚਾਰਾਦ੍ਵਿਨਾ ਮੂਤ੍ਰਂ ਪਵਨੋ ਵਾ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ| ਦੀਪ੍ਤਾਗ੍ਨੇਰ੍ਲਘੁਕੋਸ੍ਠਸ੍ਯ ਸ਼ਾਨ੍ਤਸ੍ਤਸ੍ਯੋਦਰਾਮਯਃ||੧੨੪|| ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵੈਦ੍ਯਪਤਿਸਿਂਹਗੁਪ੍ਤਸੂਨੁਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਗ੍ਭਟਵਿਰਚਿਤਾ ਯਾਮਸ੍ਟਾਙ੍ਗਹਦਯਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਚਤੁਰ੍ਥੇ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤ- ਸ੍ਥਾਨੇਤੀਸਾਰਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਂ ਨਾਮ੍ ਨਵਮੋਧ੍ਯਾਯਃ||੯||

ਸ੦-ਯਸ੍ਯ-ਅਤੀਸਾਰਿਣਃ ਪੁਰੁਸਸ੍ਯ, ਉਚ੍ਚਾਰਾਤ੍-ਮਲਪ੍ਰਵਤ੍ਤੇਃ, ਵਿਨਾ ਮੂਤ੍ਰਮਥਵਾ ਵਾਤਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ ਦੀਪ੍ਤਾਗ੍ਨੇਰ੍ਲੌਕੋਸ੍ਠਸ੍ਯ ਸਤਃ, ਤਸ੍ਯ ਜਠਰਰੋਗਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤ ਇਤਿ| ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਗਾਙ੍ਕਦਤ੍ਤਪੁਤ੍ਰਸ਼੍ਰੀਮਦਰੁਣਦਤ੍ਤਵਿਰਚਿਤਾਯਾਮਸ੍ਟਾਙ੍ਗਹਦਯ- ਟੀਕਾਯਾਂ ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰਾਖ੍ਯਾਯਾਂ ਚਤੁਰ੍ਥੇ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤ ਸ੍ਥਾਨੇਤੀਸਾਰਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਂ ਨਾਮ ਨਵਮੋ ਧ੍ਯਾਯਃ ਸਮਾਪ੍ਤਃ|| ੯||