9. atīsāracikitsitādhyāyaḥ

Adhikarana atIsAracikitsitAdhyAyaH AmAtIsAre pUrvaM la~gghanam (2-1) · Śloka 1

ਅਥਾਤੋਤੀਸਾਰਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ| ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹੁਰਾਤ੍ਰੇਯਾਦਯੋ ਮਹਰ੍ਸਯਃ| (ਗਦ੍ਯਸੂਤ੍ਰੇ|੨| ) ਅਤੀਸਾਰੋ ਹਿ ਭੂਯਿਸ੍ਠਂ ਭਵਤ੍ਯਾਮਾਸ਼ਯਾਨ੍ਵਯਃ| ਹਤ੍ਵਾਗ੍ਨਿਂ ਵਾਤਜੇਪ੍ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਪ੍ਰਾਕ੍ ਤਸ੍ਮਿਂਲ੍ਲਙ੍ਘਨਂ ਹਿਤਮ੍||੧||

Adhikarana AmAtIsAre vamanam (2) · Śloka 2

ਸ਼ੂਲਾਨਾਹਪ੍ਰਸੇਕਾਰ੍ਤਂ ਵਾਮਯੇਦਤਿਸਾਰਿਣਮ੍| |੨|

Adhikarana AmAtIsAre upekShaNam (2-3) · Śloka 3

| ਦੋਸਾਃ ਸਨ੍ਨਿਚਿਤਾ ਯੇ ਚ ਵਿਦਗ੍ਧਾਹਾਰਮੁਰ੍ਚ੍ਛਿਤਾਃ||੨|| ਅਤੀਸਾਰਾਯ ਕਲ੍ਪਨ੍ਤੇ ਤੇਸੂਪੇਕ੍ਸੈਵ ਭੇਸਜਮ੍| ਭਸ਼ੋਤ੍ਕ੍ਲੇਸ਼ਪ੍ਰਵਤ੍ਤੇਸੁ ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਚਲਾਤ੍ਮਸੁ||੩||

Adhikarana AmAtIsAre pUrvaM na sa~ggrahaNam (4) · Śloka 4

ਨ ਤੁ ਸਙ੍ਗ੍ਰਹਣਂ ਯੋਜ੍ਯਂ ਪੂਰ੍ਵਮਾਮਾਤਿਸਾਰਿਣਿ| |੪|

Adhikarana vibaddhadoShe prANadA (4-5) · Śloka 5

| ਅਪਿ ਚਾਧ੍ਮਾਨਗੁਰੁਤਾਸ਼ੂਲਸ੍ਤੈਮਿਤ੍ਯਕਾਰਿਣਿ||੪|| ਪ੍ਰਾਣਦਾ ਪ੍ਰਾਣਦਾ ਦੋਸੇ ਵਿਬਦ੍ਧੇ ਸਮ੍ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਿਨੀ| |੫|

Adhikarana madhyadoShe BUtIkAdi kvAthaH, bilvAdi kvAthaH, biDAdi kvAthaH, SuNThyAdi kvAthaH (5-7) · Śloka 7

ਮਧ੍ਯਦੋਸਾਲ੍ਪਦੋਸਯੋਸ੍ਤ੍ਵਾਹ | ਪਿਬੇਤ੍ਪ੍ਰਕ੍ਵਥਿਤਾਸ੍ਤੋਯੇ ਮਧ੍ਯਦੋਸੋ ਵਿਸ਼ੋਸਯਨ੍||੫|| ਭੂਤੀਕਪਿਪ੍ਪਲੀਸ਼ੁਣ੍ਠੀਵਚਾਧਾਨ੍ਯਹਰੀਤਕੀਃ| ਅਥਵਾ ਬਿਲ੍ਵਘਨਕਾਮੁਸ੍ਤਨਾਗਰਵਾਲਕਮ੍||੬|| ਬਿਡਪਾਠਾਵਚਾਪਥ੍ਯਾਕਮਿਜਿਨ੍ਨਾਗਰਾਣਿ ਵਾ| ਸ਼ੁਣ੍ਠੀਗ਼ਨਵਚਾਮਾਦ੍ਰੀਬਿਲ੍ਵਵਤ੍ਸਕਹਿਙ੍ਗੁ ਵਾ||੭||

Adhikarana alpadoShe upavAsaH (8) · Śloka 8

ਸ਼ਸ੍ਯਤੇ ਤ੍ਵਲਪਦੋਸਾਣਾਮੁਪਵਾਸੋਤਿਸਾਰਿਣਾਮ੍| |੮|

Adhikarana atIsAre pAnArthaM jalam (8-9) · Śloka 9

| ਵਚਾਪ੍ਰਤਿਵਿਸਾਭ੍ਯਾਂ ਵਾ ਮੁਸ੍ਤਾਪਪਰ੍ਟਕੇਨ ਵਾ||੮|| ਹ੍ਨੀਬੇਰਨਾਗਰਾਭ੍ਯਾਂ ਵਾ ਵਿਪਕ੍ਵਂ ਪਾਯਯੇਜ੍ਜਲਮ੍| |੯|

Adhikarana atIsAre annam (9-10) · Śloka 10

| ਯੁਕ੍ਤੇਨ੍ਨਕਾਲੇ ਕ੍ਸੁਤ੍ਕ੍ਸਾਮਂ ਲਘ੍ਵਨ੍ਨਪ੍ਰਤਿ ਭੋਜਯੇਤ੍||੯|| ਤਥਾ ਸ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਰੁਚਿਮਗ੍ਨਿਬਲਂ ਬਲਮ੍| |੧੦|

Adhikarana atIsAre takrAdikam (10-11) · Śloka 11

ਏਵਂ ਚ ਭੁਞ੍ਜਾਨਸ੍ਯ ਪਾਨਮੁਪਦਿਸ਼੍ਯਤੇ | ਤਕ੍ਰੇਣਾਵਨ੍ਤਿਸੋਮੇਨ ਯਵਾਗ੍ਵਾ ਤਰ੍ਪਣੇਨ ਵਾ||੧੦|| ਸੁਰਯਾ ਮਧੁਨਾ ਵਾਥ ਯਥਾਸਾਤ੍ਮ੍ਯਮੁਪਾਚਰੇਤ੍| |੧੧|

Adhikarana atIsAre Bojyam (11-13) · Śloka 13

| ਭੋਜ੍ਯਾਨਿ ਕਲ੍ਪਯੇਦੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਗ੍ਰਾਹਿਦੀਪਨਪਾਚਨੈਃ||੧੧|| ਬਾਲਬਿਲ੍ਵਸ਼ਠੀਧਾਨ੍ਯਹਿਙ੍ਗੁਵਕ੍ਸਾਮ੍ਲਦਾਡਿਮੈਃ| ਪਲਾਸ਼ਹਪੁਸਾਜਾਜੀਯਵਾਨੀਬਿਡਸੈਨ੍ਧਵੈਃ||੧੨|| ਲਘੁਨਾ ਪਞ੍ਚਮੂਲੇਨ ਪਞ੍ਚਕੋਲੇਨ ਪਾਠਯਾ| |੧੩|

Adhikarana kaPapittAdhike peyA (13-14) · Śloka 14

| ਸ਼ਾਲਿਪਰ੍ਣੀਬਲਾਬਿਲ੍ਵੈਃ ਪਸ਼੍ਨਿਪਰ੍ਣ੍ਯਾ ਚ ਸਾਧਿਤਾ||੧੩|| ਦਾਡਿਮਾਮ੍ਲਾ ਹਿਤਾ ਪੇਯਾ ਕਫਪਿਤ੍ਤੇ ਸਮੁਲ੍ਬਣੇ| |੧੪|

Adhikarana vAtAdhike peyA (14) · Śloka 14

| ਅਭਯਾਪਿਪ੍ਪਲੀਮੂਲਬਿਲ੍ਵੈਰ੍ਵਾਤਾਨੁਲੋਮਨੀ||੧੪||

Adhikarana doShabahule virekaH (15-16) · Śloka 16

ਵਿਬਦ੍ਧਂ ਦੋਸਬਹੁਲੋ ਦੀਪ੍ਤਾਗ੍ਨਿਰ੍ਯੋਤਿਸਾਰ੍ਯਤੇ| ਕਸ੍ਣਾਵਿਡਙ੍ਗਤ੍ਰਿਫਲਾਕਸਾਯੈਸ੍ਤਂ ਵਿਰੇਚਯੇਤ੍||੧੫|| ਪੇਯਾਂ ਯੁਞ੍ਜਯਾਦ੍ਵਿਰਿਕ੍ਤਸ੍ਯ ਵਾਤਘ੍ਨੈਰ੍ਦੀਪਨੈਃ ਕਤਾਮ੍| |੧੬|

Adhikarana doShabahule peyA (16-22) · Śloka 22

| ਆਮੇ ਪਰਿਣਤੇ ਯਸ੍ਤੁ ਦੀਪ੍ਤੇਗ੍ਨਾਵੁਪਵੇਸ਼੍ਯਤੇ||੧੬|| ਸਫੇਨਪਿਚ੍ਛਂ ਸਰੁਜਂ ਸਵਿਬਨ੍ਧਂ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ| ਅਲ੍ਪਾਲ੍ਪਮਲ੍ਪਸ਼ਮਲਂ ਨਿਰ੍ਵਿਡ੍ਵਾ ਸਪ੍ਰਵਾਹਿਕਮ੍||੧੭|| ਦਧਿਤੈਲਘਤਕ੍ਸੀਰੈਃ ਸ ਸ਼ੁਣ੍ਠੀਂ ਸਗੁਡਾਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਸ੍ਵਿਨ੍ਨਾਨਿ ਗੁਡਤੈਲੇਨ ਭਕ੍ਸਯੇਦ੍ਬਦਰਾਣਿ ਵਾ||੧੮|| ਗਾਢਵਿਡ੍ਵਿਹਿਤੈਃ ਸ਼ਾਕੈਰ੍ਬਹੁਸ੍ਨੇਹੈਸ੍ਤਥਾ ਰਸੈਃ| ਕ੍ਸੁਧਿਤਂ ਭੋਜਯੇਦੇਨਂ ਦਧਿਦਾਡਿਮਸਾਧਿਤੈਃ||੧੯|| ਸ਼ਾਲ੍ਯੋਦਨਂ ਤਿਲੈਰ੍ਮਾਸੈਰ੍ਮੁਦ੍ਗੈਰ੍ਵਾ ਸਾਧੁ ਸਾਧਿਤਮ੍| ਸ਼ਠ੍ਯਾ ਮੂਲਕਪੋਤਾਯਾਃ ਪਾਠਾਯਾਃ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿਕਸ੍ਯ ਵਾ||੨੦|| ਸੂਸਾਯਵਾਨੀਕਰ੍ਕਾਰੁਕ੍ਸੀਰਿਣੀਚਿਰ੍ਭਟਸ੍ਯ ਵਾ| ਉਪੋਦਕਾਯਾ ਜੀਵਨ੍ਤ੍ਯਾ ਬਾਕੁਚ੍ਯਾ ਵਾਸ੍ਤੁਕਸ੍ਯ ਵਾ||੨੧|| ਸੁਵਰ੍ਚਲਾਯਾਸ਼੍ਚੁਞ੍ਚੋਰ੍ਵਾ ਲੋਣੀਕਾਯਾ ਰਸੈਰਪਿ| ਕੂਰ੍ਮਵਰ੍ਤਕਲੋਪਾਕਸ਼ਿਖਿਤਿਤ੍ਤਿਰਿਕੌਕ੍ਕੁਟੈਃ||੨੨||

Adhikarana pakvadoShe sapravAhike auShadham, annam, yavAgUH (23-24) · Śloka 24

ਬਿਲ੍ਵਮੁਸ੍ਤਾਕ੍ਸਿਭੈਸਜ੍ਯਧਾਕੀਪੁਸ੍ਪਨਾਗਰੈਃ| ਪਕ੍ਵਾਤੀਸਾਰਜਿਤ੍ਤਕ੍ਰੇ ਯਵਾਗੂਰ੍ਦਾਧਿਕੀ ਤਥਾ||੨੩|| ਕਪਿਤ੍ਥਕਚ੍ਛੁਰਾਫਞ੍ਜੀਯੂਥਿਕਾਵਟਸ਼ੋਲੁਜੈਃ| ਦਾਡਿਮੀਸ਼ਣਕਾਰ੍ਪਾਸੀਸ਼ਾਲ੍ਮਲੀਨਾਂ ਚ ਪਲ੍ਲਵੈਃ||੨੪||

Adhikarana pakvadoShe sapravAhike khalaH (25) · Śloka 25

ਕਲ੍ਕੋ ਬਿਲ੍ਵਸ਼ਲਾਟੂਨਾਂ ਤਿਲਕਲ੍ਕਸ਼੍ਚ ਤਤ੍ਸਮਃ| ਦਧ੍ਨਃ ਸਰੋਮ੍ਲਃ ਸਸ੍ਨੇਹਃ ਖ਼ਲੋ ਹਨ੍ਤਿ ਪ੍ਰਵਾਹਿਕਾਮ੍||੨੫||

Adhikarana pakvadoShe sapravAhike aparAjitaH khalaH (26-28) · Śloka 28

ਮਰਿਚਂ ਧਨਿਕਾਜਾਜੀ ਤਿਤ੍ਤਿਡੀਕਂ ਸ਼ਠੀ ਬਿਡਮ੍| ਦਾਡਿਮਂ ਧਾਤਕੀ ਪਾਠਾ ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਪਞ੍ਚਕੋਲਕਮ੍||੨੬|| ਯਾਵਸ਼ੂਕਂ ਕਪਿਤ੍ਥਾਮ੍ਰਜਮ੍ਬੂਮਧ੍ਯਂ ਸਦੀਪ੍ਯਕਮ੍| ਪਿਸ੍ਟੈਃ ਸਙ੍ਗੁਣਬਿਲ੍ਵੈਸ੍ਤੈਰ੍ਦਧ੍ਨਿ ਮੁਦ੍ਗਰਸੇ ਗੁਡੇ||੨੭|| ਸ੍ਨੇਹੇ ਚ ਯਮਕੇ ਸਿਦ੍ਧਃ ਖ਼ਲੋਯਮਪਰਾਜਿਤਃ| ਦੀਪਨਃ ਪਾਚਨੋ ਗ੍ਰਾਹੀ ਰੁਚ੍ਯੋ ਬਿਮ੍ਬਿਸ਼ਿਨਾਸ਼ਨਃ||੨੮||

Adhikarana purIShakShaye yUShAH, annam, khalaH, vya~jjanam, saktavaH, mAShAH, mAMsarasaH (29-35) · Śloka 35

ਕੋਲਾਨਾਂ ਬਾਲਬਿਲ੍ਵਾਨਾਂ ਕਲ੍ਕੈਃ ਸ਼ਾਲਿਯਵਸ੍ਯ ਚ| ਮੁਦ੍ਗਮਾਸਤਿਲਾਨਾਂ ਚ ਧਾਨ੍ਯਯੂਸਂ ਪ੍ਰਕਲ੍ਪਯੇਤ੍||੨੯|| ਏਕਧ੍ਯਂ ਯਮਕੇ ਭਸ੍ਟਂ ਦਧਿਦਾਡਿਮਸਾਰਿਕਮ੍| ਵਰ੍ਚਃਕ੍ਸਯੇ ਸ਼ੁਸ੍ਕਮੁਖਂ ਸ਼ਾਲ੍ਯਨ੍ਨਂ ਤੇਨ ਭੋਜਯੇਤ੍||੩੦|| ਦਧ੍ਨਃ ਸਰਂ ਵਾ ਯਮਕੇ ਭਸ੍ਟਂ ਸਗੁਡਨਾਗਰਮ੍| ਸੁਰਾਂ ਵਾ ਯਮਕੇ ਭਸ੍ਟਾਂ ਵ੍ਯਞ੍ਜਨਾਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍||੩੧|| ਫਲਾਮ੍ਲਂ ਯਮਕੇ ਭਸ੍ਟਂ ਯੂਸਂ ਗਞ੍ਜਨਕਸ੍ਯ ਵਾ| ਭਸ੍ਟਾਨ੍ਵਾ ਯਮਕੇ ਸਕ੍ਤੁਨ੍ ਸ੍ਵਾਦੇਹ੍ਯੋਸਾਵਚੂਰ੍ਣਿਤਾਨ੍||੩੨|| ਮਾਸਾਨ੍ ਸੁਸਿਦ੍ਧਾਂਸ੍ਤਦ੍ਵਦ੍ਵਾ ਤਮਣ੍ਡੋਪਸੇਵਨਾਨ੍| ਰਸਂ ਸੁਸਿਦ੍ਧਪੂਤਂ ਵਾ ਛਾਗਮੇਸਾਨ੍ਤਰਾਧਿਜਮ੍||੩੩|| ਪਚੇਦ੍ਦਾਡਿਮਸਾਰਾਮ੍ਲਂ ਸਧਾਨ੍ਯਸ੍ਨੇਹਨਾਗਰਮ੍| ਰਕ੍ਤਸ਼ਾਲ੍ਯੋਦਨਂ ਤੇਨ ਭੁਞ੍ਜਾਨਃ ਪ੍ਰਪਿਬਂਸ਼੍ਚ ਤਮ੍||੩੪|| ਵਰ੍ਚਃਕ੍ਸਯਕਤੈਰਾਸ਼ੁ ਵਿਕਾਰੈਃ ਪਰਿਮੁਚ੍ਯਤੇ| |੩੫|

Adhikarana vAte pratihate bAlabilvAdilehaH (35-36) · Śloka 36

| ਬਾਲਬਿਲ੍ਵਂ ਗੁਡਂ ਤੈਲਂ ਪਿਪ੍ਪਲੀਂ ਵਿਸ਼੍ਵਭੇਸਜਮ੍||੩੫|| ਲਿਹ੍ਯਾਦ੍ਵਾਤੇ ਪ੍ਰਤਿਹਤੇ ਸਸ਼ੂਲਃ ਸਪ੍ਰਵਾਹਿਕਃ| |੩੬|

Adhikarana vAte shAbaratvagAdi (36-37) · Śloka 37

| ਵਲ੍ਕਲਂ ਸ਼ਾਬਰਂ ਪੁਸ੍ਪਂ ਧਾਤਕ੍ਯਾਬਦਰੀਦਲਮ੍||੩੬|| ਪਿਬੇਦ੍ਦਧਿਸਰਕ੍ਸੌਦ੍ਰਕਪਿਤ੍ਥਸ੍ਵਰਸਾਪ੍ਲੁਤਮ੍| |੩੭|

Adhikarana vibaddhavAtAdau kShIrasauhityam, dhAroShNaM kShIram, eraNDashRutaM kShIram, bAlabilvaSRutaM kShIram (37-39) · Śloka 39

| ਵਿਬਦ੍ਧਵਾਤਵਰ੍ਚਾਸ੍ਤੁ ਬਹੁਸ਼ੂਲਪ੍ਰਵਾਹਿਕਃ||੩੭|| ਸਰਕ੍ਤਪਿਚ੍ਛਸ੍ਤਸ੍ਣਾਰ੍ਤਃ ਕ੍ਸੀਰਸੌਹਿਤ੍ਯਮਰ੍ਹਤਿ| ਯਮਕਸ੍ਯੋਪਰਿ ਕ੍ਸੀਰਂ ਧਾਰੋਸ੍ਣਂ ਵਾ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍||੩੮|| ਸ਼ਤਮੇਰਣ੍ਡਮੂਲੇਨ ਬਾਲਬਿਲ੍ਵੇਨ ਵਾ ਪੁਨਃ| |੩੯|

Adhikarana Ame savedane mustA kShIram (39-40) · Śloka 40

| ਪਯਸ੍ਯੁਤ੍ਕ੍ਵਾਥ੍ਯ ਮੁਸ੍ਤਾਨਾਂ ਵਿਂਸ਼ਤਿਂ ਤ੍ਰਿਗੁਣੇਮ੍ਭਸਿ||੩੯|| ਕ੍ਸੀਰਾਵਸ਼ਿਸ੍ਟਂ ਤਤ੍ਪੀਤਂ ਹਨ੍ਯਾਦਾਮਂ ਸਵੇਦਨਮ੍| |੪੦|

Adhikarana cirakAlapravAhikAyAM pippalIcUrNaM marIcacUrNaM ca (40-41) · Śloka 41

| ਪਿਪ੍ਪਲ੍ਯਾਃ ਪਿਬਤਃ ਸੂਕ੍ਸ੍ਮਂ ਰਜੋ ਮਰਿਚਜਨ੍ਮ ਵਾ||੪੦|| ਚਿਰਕਾਲਾਨੁਸਕ੍ਤਾਪਿ ਨਸ਼੍ਯਤ੍ਯਾਸ਼ੁ ਪ੍ਰਵਾਹਿਕਾ| |੪੧|

Adhikarana nirAmashUlAdau sakShAraM ghRutam (41-42) · Śloka 42

| ਨਿਰਾਮਰੂਪਂ ਸ਼ੂਲਾਰ੍ਤਂ ਲਙ੍ਘਨਾਦ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਕਰ੍ਸਿਤਮ੍||੪੧|| ਰੂਕ੍ਸਕੋਸ੍ਠਮਪੇਕ੍ਸ੍ਯਾਗ੍ਨਿਂ ਸਕ੍ਸਾਰਂ ਪਾਯਯੇਦ੍ ਘਤਮ੍| |੪੨|

Adhikarana nirAmashUlAdau dadhyAditailam (42-43) · Śloka 43

| ਸਿਦ੍ਧਂ ਦਧਿਸੁਰਾਮਣ੍ਡੇ ਦਸ਼ਮੂਲਸ੍ਯ ਚਾਮ੍ਭਸਿ||੪੨|| ਸਿਨ੍ਧੂਤ੍ਥਪਞ੍ਚਕੋਲਾਭ੍ਯਾਂ ਤੈਲਂ ਸਦ੍ਯੋਰ੍ਤਿਨਾਸ਼ਨਮ੍| |੪੩|

Adhikarana nirAmashUlAdau shuNThyAditailam (43-44) · Śloka 44

| ਸਡ੍ਭਿਃ ਸ਼ੁਣ੍ਠ੍ਯਾਃ ਪਲੈਰ੍ਦ੍ਵਾਭ੍ਯਾਂ ਦ੍ਵਾਭ੍ਯਾਂ ਗ੍ਰਨ੍ਥ੍ਯਗ੍ਨਿਸੈਨ੍ਧਵਾਤ੍||੪੩|| ਤੈਲਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਪਚੇਦ੍ਦਧ੍ਨਾ ਨਿਃਸਾਰਕਰੁਜਾਪਹਮ੍| |੪੪|

Adhikarana nirAmashUlAdau mAMsadugdhAjyam (44-45) · Śloka 45

| ਏਕਤੋ ਮਾਂਸਦੁਗ੍ਧਾਜ੍ਯਂ ਪੁਰੀਸਗ੍ਰਹਸ਼ੂਲਜਿਤ੍||੪੪|| ਪਾਨਾਨੁਵਾਸਨਾਭ੍ਯਙ੍ਗਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਂ ਤੈਲਮੇਕਤਃ| ਤਦ੍ਧਿ ਵਾਤਜਿਤਾਮਗ੍ਰ੍ਯਂ ਸ਼ੂਲਂ ਚ ਵਿਗੁਣੋਨਿਲਃ||੪੫||

Adhikarana nirAmashUlAdau pAnAdiprayuktaM tailaM shreShTham, shreShThatve kAraNam (46-47) · Śloka 47

ਵਾਯੋਰ੍ਵੈਗੁਣ੍ਯੇ ਕੋਪੇ ਧਾਤੁਕ੍ਸਯ ਏਵਾਤ੍ਰ ਹੇਤੁਃ| ਅਤ ਏਵਾਹ ਧਾਤ੍ਵਨ੍ਤਰੋਪਮਰ੍ਦੇਦ੍ਧਸ਼੍ਚਲੋ ਵ੍ਯਾਪੀ ਸ੍ਵਧਾਮਗਃ| ਤੈਲਂ ਮਨ੍ਦਾਨਲਸ੍ਯਾਪਿ ਯੁਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸ਼ਰ੍ਮਕਰਂ ਪਰਮ੍||੪੬|| ਵਾਯ੍ਵਾਸ਼ਯੇ ਸਤੈਲੇ ਹਿ ਬਿਮ੍ਬਿਸੀ ਨਾਵਤਿਸ੍ਠਤੇ| |੪੭|

Adhikarana shreShThatve kAraNantarAni (47) · Śloka 47

ਕ੍ਸੀਣੇ ਮਲੇ ਸ੍ਵਾਯਤਨਚ੍ਯੁਤੇਸੁ ਦੋਸਾਨ੍ਤਰੇਸ੍ਵੀਰਣ ਏਕਵੀਰੇ| ਕੋ ਨਿਸ੍ਟਨਨ੍ਪ੍ਰਾਣਿਤਿ ਕੋਸ੍ਠਸ਼ੂਲੀ ਨਾਨ੍ਤਰ੍ਬਹਿਸ੍ਤੈਲਪਰੋ ਯਦਿ ਸ੍ਯਾਤ੍||੪੭||

Adhikarana gudashUlaBraMshayorGRutam (48-49) · Śloka 49

| ਗੁਦਰੁਗ੍ਭ੍ਰਂਸ਼ਯੋਰ੍ਯੁਞ੍ਜ੍ਯਾਤ੍ਸਕ੍ਸੀਰਂ ਸਾਧਿਤਂ ਹਵਿਃ||੪੮|| ਰਸੇ ਕੋਲਾਮ੍ਲਚਾਙ੍ਗੇਰ੍ਯੋਰ੍ਦਧ੍ਨਿ ਪਿਸ੍ਟੇ ਚ ਨਾਗਰੇ| |੪੯|

Adhikarana gudashUlaBraMshayoranyadghRutam (49-50) · Śloka 50

ਤੈਰੇਵ ਚਾਮ੍ਲੈਃ ਸਂਯੋਜ੍ਯ ਸਿਦ੍ਧਂ ਸੁਸ਼੍ਲਕ੍ਸ੍ਣਕਲ੍ਕਿਤੈਃ||੪੯|| ਧਾਨ੍ਯੋਸਣਬਿਡਾਜਾਜੀਪਞ੍ਚਕੋਲਕਦਾਡਿਮੈਃ| |੫੦|

Adhikarana gudashUlaBraMshayorsnehabastiH (50-51) · Śloka 51

| ਯੋਜਯੇਤ੍ਸ੍ਨੇਹਬਸ੍ਤਿਂ ਵਾ ਦਸ਼ਮੂਲੇਨ ਸਾਧਿਤਮ੍||੫੦|| ਸ਼ਠੀਸ਼ਤਾਹ੍ਵਾਕੁਸ੍ਠੈਰ੍ਵਾ ਵਚਯਾ ਚਿਤ੍ਰਕੇਣ ਵਾ| |੫੧|

Adhikarana pravAhaNAdau anuvAsanam (51-52) · Śloka 52

| ਪ੍ਰਵਾਹਣੇ ਗੁਦਭ੍ਰਂਸ਼ੇ ਮੂਤ੍ਰਾਘਾਤੇ ਕਟਿਗ੍ਰਹੇ||੫੧|| ਮਧੁਰਾਮ੍ਲੈਃ ਸ਼ਤਂ ਤੈਲਂ ਘਤਂ ਵਾਪ੍ਯਨੁਵਾਸਨਮ੍| |੫੨|

Adhikarana gudaBraMSe~antaHpraveSaH goH PaNAbandhaH (52-53) · Śloka 53

| ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਯੇਹ੍ਗੁਦਂ ਧ੍ਵਸ੍ਤਮਭ੍ਯਕ੍ਤਂ ਸ੍ਵੇਦਿਤਂ ਮਦੁ||੫੨|| ਕੁਰ੍ਯਾਚ੍ਚ ਗੋਃਫਣਾਬਨ੍ਧਂ ਮਧ੍ਯਚ੍ਛਿਦ੍ਰੇਣ ਚਰ੍ਮਣਾ| |੫੩|

Adhikarana gudaBraMSe pa~jcamUlAditailam (53-54) · Śloka 54

| ਪਞ੍ਚਮੂਲਸ੍ਯ ਮਹਤਃ ਕ੍ਵਾਥਂ ਕ੍ਸੀਰੇ ਵਿਪਾਚਯੇਤ੍||੫੩|| ਉਨ੍ਦੁਰਂ ਚਾਨ੍ਤ੍ਰਰਹਿਤਂ ਤੇਨ ਵਾਤਘ੍ਨਕਲ੍ਕਵਤ੍| ਤੈਲਂ ਪਚੇਦ੍ਗੁਦਭ੍ਰਂਸ਼ਂ ਪਾਨਾਭ੍ਯਙ੍ਗੇਨ ਤਜ੍ਜਯੇਤ੍||੫੪||

Adhikarana pittAtisAre sAme la~gghanam (55) · Śloka 55

ਪੈਤ੍ਤੇ ਤੁ ਸਾਮੇ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣੋਸ੍ਣਵਰ੍ਜ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਗਿਵ ਲਙ੍ਘਨਮ੍| |੫੫|

Adhikarana pittAtisAre sAme pAnIyam, annam (55-56) · Śloka 56

| ਤਡ੍ਵਾਨ੍ ਪਿਬੇਤ੍ ਸਡਙ੍ਗਾਮ੍ਬੁ ਸਭੂਨਿਮ੍ਬਂ ਸਸਾਰਿਵਮ੍||੫੫|| ਪੇਯਾਦਿ ਕ੍ਸੁਧਿਤਸ੍ਯਾਨ੍ਨਮਗ੍ਨਿਸਨ੍ਧੁਕ੍ਸਣਂ ਹਿਤਮ੍| ਬਹਤ੍ਯਾਦਿਗਣਾਭੀਰੁਦ੍ਵਿਬਲਾਸ਼ੂਰ੍ਪਪਰ੍ਣਿਭਿਃ||੫੬||

Adhikarana pittAtisAre sAme kuTajAdicUrNam, pAThAdicUrNam, ativiShAbilvAdikvAthaH, ativiShAmUrvAdikvAthaH, ativiShAshuNThyAdikvAthaH (57-59) · Śloka 59

ਪਾਯਯੇਦਨੁਬਨ੍ਧੇ ਤੁ ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਂ ਤਣ੍ਡੁਲਾਮ੍ਭਸਾ| ਕਟੁਜਸ੍ਯ ਫਲਂ ਪਿਸ੍ਟਂ ਸਵਲ੍ਕਂ ਸਘੁਣਪ੍ਰਿਯਮ੍||੫੭|| ਪਾਠਾਵਤ੍ਸਕਬੀਜਤ੍ਵਗ੍ਦਾਰ੍ਵੀਗ੍ਰਨ੍ਥਿਕਸ਼ੁਣ੍ਠਿ ਵਾ| ਕ੍ਵਾਥਂ ਵਾਤਿਵਿਸਾਬਿਲ੍ਵਵਤ੍ਸਕੋਦੀਚ੍ਯਮੁਸ੍ਤਜਮ੍||੫੮|| ਅਥਵਾਤਿਵਿਸਾਮੂਰ੍ਵਾਨਿਸ਼ੇਨ੍ਦ੍ਰਯਵਤਾਰ੍ਕ੍ਸ੍ਯਜਮ੍| ਸਮਧ੍ਵਤਿਵਿਸਾਸ਼ੁਣ੍ਠੀਮੁਸ੍ਤੇਨ੍ਦ੍ਰਯਵਕਟ੍ਫਲਮ੍||੫੯||

Adhikarana pittAtisAre sAme vatsakabIjakvAthaH, mustAkvAthaH, shAlmalIvRuntakvAthaH (60-61) · Śloka 61

ਪਲਂ ਵਤ੍ਸਕਬੀਜਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰਪਯਿਤ੍ਵਾ ਰਸਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਯੋ ਰਸਾਸ਼ੀ ਜਯੇਚ੍ਛੀਘ੍ਰਂ ਸ ਪੈਤ੍ਤਂ ਜਠਰਾਮਯਮ੍||੬੦|| ਮੁਸ੍ਤਾਕਸਾਯਮੇਵਂ ਵਾ ਪਿਬੇਨ੍ਮਧੁਸਮਾਯੁਤਮ੍| ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਂ ਸ਼ਾਲ੍ਮਲੀਵਨ੍ਤਕਸਾਯਂ ਵਾ ਹਿਮਾਹ੍ਵਯਮ੍||੬੧||

Adhikarana pittAtisAre sAme kirAtatiktakAdicUrNam, kaTa~gkaTeryAdi cUrNam, tilAdicUrNam, nAgarAdicUrNam (62-64) · Śloka 64

ਕਿਰਾਤਤਿਕ੍ਤਕਂ ਮੁਸ੍ਤਂ ਵਤ੍ਸਕਂ ਸਰਸਾਞ੍ਜਨਮ੍| ਕਟਙ੍ਕਟੇਰੀ ਹ੍ਰੀਬੇਰਂ ਬਿਲ੍ਵਮਧ੍ਯਂ ਦੁਰਾਲਭਾ||੬੨|| ਤਿਲਾ ਮੋਚਰਸਂ ਰੋਧ੍ਨਂ ਸਮਙ੍ਗਾ ਕਮਲੋਤ੍ਪਲਮ੍| ਨਾਗਰਂ ਧਾਤਕੀਪੁਸ੍ਪਂ ਦਾਡਿਮਸ੍ਯ ਤ੍ਵਗੁਤ੍ਪਲਮ੍||੬੩|| ਅਰ੍ਧਸ਼੍ਲੋਕੈਃ ਸ੍ਮਤਾ ਯੋਗਾਃ ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਾਸ੍ਤਣ੍ਡੁਲਾਮ੍ਬੁਨਾ| |੬੪|

Adhikarana pittAtisAre pakve nishAdikvAthaH (64) · Śloka 64

| ਨਿਸ਼ੇਨ੍ਦ੍ਰਯਵਰੋਧ੍ਨੈਲਾਕ੍ਵਾਥਃ ਪਕ੍ਵਾਤਿਸਾਰਜਿਤ੍||੬੪||

Adhikarana pittAtisAre pakve rodhrAdigaNakvAthaH, ambaShThAdigaNakvAthaH, priya~ggvAdigaNakvAthaH (65) · Śloka 65

ਰੋਧ੍ਰਾਮ੍ਬਸ੍ਠਾਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗ੍ਵਾਦਿਗਣਾਂਸ੍ਤਦ੍ਵਤ੍ ਪਥਕ੍ ਪਿਬੇਤ੍| |੬੫|

Adhikarana pittAtisAre pakve peyAvilepI khalAH (65-66) · Śloka 66

| ਕਟ੍ਵਙ੍ਗਵਲ੍ਕਯਸ੍ਟ੍ਯਾਹ੍ਵਫਲਿਨੀਦਾਡਿਮਙ੍ਕੁਰੈਃ||੬੫|| ਪੇਯਾਵਿਲੇਪੀਖ਼ਲਕਾਨ੍ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸਦਧਿਦਾਡਿਮਾਨ੍| ਤਦ੍ਵਦ੍ਦਧਿਤ੍ਥਬਿਲ੍ਵਾਮ੍ਰਜਮ੍ਬੁਮਧ੍ਯੈਃ ਪ੍ਰਕਲ੍ਪਯੇਤ੍||੬੬||

Adhikarana pittAtisAre pakve ajApayaH, virecanam (67) · Śloka 67

ਅਜਾਪਯਃ ਪ੍ਰਯੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਨਿਰਾਮੇ, ਤੇਨ ਚੇਚ੍ਛਮਃ| ਦੋਸਾਧਿਕ੍ਯਾਨ੍ਨ ਜਾਯੇਤ ਬਲਿਨਂ ਤਂ ਵਿਰੇਚਯੇਤ੍||੬੭||

Adhikarana pittAtisAre pakve virekArtham palAshaPalakvAthaH (68-69) · Śloka 69

ਵ੍ਯਤ੍ਯਾਸੇਨ ਸ਼ਕਦ੍ਰਕ੍ਤਮੁਪਵੇਸ਼੍ਯੇਤ ਯੋਪਿ ਵਾ| ਪਲਾਸ਼ਫਲਨਿਰ੍ਯੂਹਂ ਯੁਕ੍ਤਂ ਵਾ ਪਯਸਾ ਪਿਬੇਤ੍||੬੮|| ਤਤੋਨੁ ਕੋਸ੍ਣਂ ਪਾਤਵ੍ਯਂ ਕ੍ਸੀਰਮੇਵ ਯਥਾਬਲਮ੍| ਪ੍ਰਵਾਹਿਤੇ ਤੇਨ ਮਲੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਮ੍ਯਤ੍ਯੁਦਰਮਯਃ||੬੯||

Adhikarana pittAtisAre pakve trAyamANAkvAthaH (70) · Śloka 70

ਪਲਾਸ਼ਵਤ੍ਪ੍ਰਯੋਜ੍ਯਾ ਵਾ ਤ੍ਰਾਯਮਾਣਾ ਵਿਸ਼ੋਧਨੀ| |੭੦|

Adhikarana pittAtisAre pakve anuvAsanam (70-71) · Śloka 71

| ਸਂਸਰ੍ਗ੍ਯਾਂ ਕ੍ਰਿਯਮਾਣਾਯਾਂ ਸ਼ੂਲਂ ਯਦ੍ਯਨੁਵਰ੍ਤਤੇ||੭੦|| ਸ੍ਰੁਤਦੋਸਸ੍ਯ ਤਂ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਯਥਾਵਹ੍ਨ੍ਯਨੁਵਾਸਯੇਤ੍| |੭੧|

Adhikarana pittAtisAre pakve anuvAsanaghRutam (71-72) · Śloka 72

| ਸ਼ਤਪੁਸ੍ਪਾਵਰੀਭ੍ਯਾਂ ਚ ਬਿਲ੍ਵੇਨ ਮਧੁਕੇਨ ਚ||੭੧|| ਤੈਲਪਾਦਂ ਪਯੋਯੁਕ੍ਤਂ ਪਕ੍ਵਮਨ੍ਵਾਸਨਂ ਘਤਮ੍| |੭੨|

Adhikarana pittAtisAre pakve picCAbastiH (72) · Śloka 72

| ਅਸ਼ਾਨ੍ਤਾਵਿਤ੍ਯਤੀਸਾਰੇ ਪਿਚ੍ਛਾਬਸ੍ਤਿਃ ਪਰਂ ਹਿਤਃ||੭੨||

Adhikarana pittAtisAre pakve picCAbastyarthaM dravyaM vidhistatPalaM ca (73-76) · Śloka 76

ਪਰਿਵੇਸ੍ਟ੍ਯ ਕੁਸ਼ੈਰਾਦ੍ਰੈਰਾਰ੍ਦ੍ਰਵਨ੍ਤਾਨਿ ਸ਼ਾਲ੍ਮਲੇਃ| ਕਸ੍ਣਮਤ੍ਤਿਕਯਾਲਿਪ੍ਯ ਸ੍ਵੇਦਯੇਦ੍ਗੋਮਯਾਗ੍ਨਿਨਾ||੭੩|| ਮਚ੍ਛੋਸੇ ਤਾਨਿ ਸਙ੍ਕ੍ਸੁਦ੍ਯ ਤਤ੍ਪਿਣ੍ਡਂ ਮੁਸ੍ਟਿਸਮ੍ਮਿਤਮ੍| ਮਰ੍ਦਯੇਤ੍ਪਯਸਃ ਪ੍ਰਸ੍ਥੇ ਪੂਤੇਨਾਸ੍ਥਾਪਯੇਤ੍ਤਤਃ||੭੪|| ਨਤਯਸ੍ਟ੍ਯਾਹ੍ਵਕਲ੍ਕਾਜ੍ਯਕ੍ਸੌਦ੍ਰਤੈਲਵਤਾਨੁ ਚ| ਸ੍ਨਾਤੋ ਭੁਞ੍ਜੀਤ ਪਯਸਾ ਜਾਙ੍ਗਲੇਨ ਰਸੇਨ ਵਾ||੭੫|| ਪਿਤ੍ਤਾਤਿਸਾਰਜ੍ਵਰਸ਼ੋਫਗੁਲ੍ਮ ਸਮੀਰਣਾਸ੍ਰਗ੍ਰਹਣੀਵਿਕਾਰਾਨ੍| ਜਯਤ੍ਯਯਂ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮਤਿਪ੍ਰਵਤ੍ਤਿਂ ਵਿਰੇਚਨਾਸ੍ਥਾਪਨਯੋਸ਼੍ਚ ਬਸ੍ਤਿਃ||੭੬||

Adhikarana pittAtisAre pakve kuTajaPANitam (77) · Śloka 77

ਫਾਣਿਤਂ ਕੁਟਜੋਤ੍ਥਂ ਚ ਸਰ੍ਵਾਤੀਸਾਰਨਾਸ਼ਨਮ੍| ਵਤ੍ਸਕਾਦਿਸਮਾਯੁਕ੍ਤਂ ਸਾਮ੍ਬਸ੍ਠਾਦਿ ਸਮਾਕ੍ਸਿਕਮ੍||੭੭||

Adhikarana pittAtisAre cirotthitAdau puTapAkAH (78) · Śloka 78

ਨੀਰੁਙ੍ਨਿਰਾਮਂ ਦੀਪ੍ਤਾਗ੍ਨੇਰਪਿ ਸਾਸ੍ਰਂ ਚਿਰੋਤ੍ਥਿਤਮ੍| ਨਾਨਾਵਰ੍ਣਮਤੀਸਾਰਂ ਪੁਟਪਾਕੈਰੁਪਾਚਰੇਤ੍||੭੮||

Adhikarana pittAtisAre dIrghavRuntapuTapAkaH (79-80) · Śloka 80

ਤ੍ਵਕ੍ਪਿਣ੍ਡਾਦ੍ਦੀਰ੍ਘਵਨ੍ਤਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰੀਪਰ੍ਣੀਪਤ੍ਰਸਂਵਤਾਤ੍| ਮਲ੍ਲਿਪ੍ਤਾਦਗ੍ਨਿਨਾ ਸ੍ਵਿਨ੍ਨਾਦ੍ਰਸਂ ਨਿਸ੍ਪੀਡਿਤਂ ਹਿਮਮ੍||੭੯|| ਅਤੀਸਾਰੀ ਪਿਬੇਦ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਮਧੁਨਾ ਸਿਤਯਾਥਵਾ| |੮੦|

Adhikarana pittAtisAre kShIridrumapuTapAkAH, kaTva~ggayogaH (80-81) · Śloka 81

| ਏਵਂ ਕ੍ਸੀਰਿਦ੍ਰੁਮਤ੍ਵਗ੍ਭਿਸ੍ਤਤ੍ਪ੍ਰਰੋਹੈਸ਼੍ਚ ਕਲ੍ਪਯੇਤ੍||੮੦|| ਕਟ੍ਵਙ੍ਗਤ੍ਵਗ੍ਘਤਯੁਤਾ ਸ੍ਵੇਦਿਤਾ ਸਲਿਲੋਸ੍ਮਣਾ| ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਾ ਹਨ੍ਤ੍ਯਤੀਸਾਰਂ ਬਲਵਨ੍ਤਮਪਿ ਦ੍ਰੁਤਮ੍||੮੧||

Adhikarana raktAtisare nidAnalakShaNe, padmotpalAdishRutaM CAgapayaH, pAne Bojane gudasecane ca (82-84) · Śloka 84

ਪਿਤ੍ਤਾਤਿਸਾਰੀ ਸੇਵੇਤ ਪਿਤ੍ਤਲਾਨ੍ਯੇਵ ਯਃ ਪੁਨਃ| ਰਕ੍ਤਾਤਿਸਾਰਂ ਕੁਰੁਤੇ ਤਸ੍ਯ ਪਿਤ੍ਤਂ ਸਤਡ੍ਜ੍ਵਰਮ੍||੮੨|| ਦਾਰੁਣਂ ਗੁਦਪਾਕਂ ਚ ਤਤ੍ਰ ਛਾਗਂ ਪਯੋ ਹਿਤਮ੍| ਪਦ੍ਮੋਤ੍ਪਲਸਮਙ੍ਗਾਭਿਃ ਸ਼ਤਂ ਮੋਚਰਸੇਨ ਚ||੮੩|| ਸਾਰਿਵਾਯਸ੍ਟਿਰੋਧ੍ਰੈਰ੍ਵਾ ਪ੍ਰਸਵੈਰ੍ਵਾ ਵਟਾਦਿਜੈਃ| ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸ਼ਰ੍ਕਰਂ ਪਾਨੇ ਭੋਜਨੇ ਗੁਦਸੇਚਨੇ||੮੪||

Adhikarana raktAtisAre pAnAdau rasayUShAdayo~anamlAH, kAshmaryaPalayUShaH (85) · Śloka 85

ਤਦ੍ਵਦ੍ਰਸਾਦਯੋਨਮ੍ਲਾਃ ਸਾਜ੍ਯਾਃ ਪਾਨਾਨ੍ਨਯੋਰ੍ਹਿਤਾਃ| ਕਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯਫਲਯੂਸਸ਼੍ਚ ਕਿਞ੍ਚਿਦਮ੍ਲਃ ਸਸ਼ਰ੍ਕਰਃ||੮੫||

Adhikarana raktAtisAre peyA, navanItaM prAgBaktam (86-87) · Śloka 87

ਪਯਸ੍ਯਰ੍ਧੋਦਕੇ ਛਾਗੇ ਹ੍ਰੀਬੇਰੋਤ੍ਪਲਨਾਗਰੈਃ| ਪੇਯਾ ਰਕ੍ਤਾਤਿਸਾਰਘ੍ਨੀ ਪਸ਼੍ਨਿਪਰ੍ਣੀਰਸਾਨ੍ਵਿਤਾ||੮੬|| ਪ੍ਰਾਗ੍ਭਕ੍ਤਂ ਨਵਨੀਤਂ ਵਾ ਲਿਹ੍ਯਾਨ੍ਮਧੁਸਿਤਾਯੁਤਮ੍| |੮੭|

Adhikarana raktAtisAre AjaM mArgaM vA raktam, kShIrodbhavaM ghRutam (87-88) · Śloka 88

| ਬਲਿਨ੍ਯਸ੍ਰੇਸ੍ਰਮੇਵਾਜਂ ਮਾਰ੍ਗਂ ਵਾ ਘਤਭਰ੍ਜਿਤਮ੍||੮੭|| ਕ੍ਸੀਰਾਨੁਪਾਨਂ ਕ੍ਸੀਰਾਸ਼ੀ ਤ੍ਰ੍ਯਹਂ ਕ੍ਸੀਰੋਦ੍ਭਵਂ ਘਤਮ੍| ਕਪਿਞ੍ਜਲਰਸਾਸ਼ੀ ਵਾ ਲਿਹਨ੍ਨਾਰੋਗ੍ਯਮਸ਼੍ਰੁਤੇ||੮੮||

Adhikarana raktAtisAre shatAvarIkalkaH (89) · Śloka 89

ਪੀਤ੍ਵਾ ਸ਼ਤਾਵਰੀਕਲ੍ਕਂ ਕ੍ਸੀਰੇਣ ਕ੍ਸੀਰਭੋਜਨਃ| ਰਕ੍ਤਾਤਿਸਾਰਂ ਹਨ੍ਤ੍ਯਾਸ਼ੁ ਤਯਾ ਵਾ ਸਾਧਿਤਂ ਘਤਮ੍||੮੯||

Adhikarana raktAtisAre lAkShAdisiddhaM ghRutam (90-91) · Śloka 91

ਲਾਕ੍ਸਾਨਾਗਰਵੈਦੇਹੀਕਟੁਕਾਦਾਰ੍ਵਿਵਲ੍ਕਲੈਃ| ਸਰ੍ਪਿਃ ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਯਵੈਃ ਸਿਦ੍ਧਂ ਪੇਯਾਮਣ੍ਡਾਵਚਾਰਿਤਮ੍||੯੦|| ਅਤੀਸਾਰਂ ਜਯੇਚ੍ਛੀਘ੍ਰਂ ਤ੍ਰਿਦੋਸਮਪਿ ਦਾਰੁਣਮ੍| |੯੧|

Adhikarana raktAtisAre kRuShNamRudAdikam, priya~ggukalkaH (91-92) · Śloka 92

| ਕਸ੍ਣਮਚ੍ਛਙ੍ਖ਼ਯਸ੍ਟ੍ਯਾਹ੍ਵਕ੍ਸੌਦ੍ਰਾਸਕ੍ਤਣ੍ਡੁਲੋਦਕਮ੍||੯੧|| ਜਯਤ੍ਯਸ੍ਰਂ ਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁਸ਼੍ਚ ਤਣ੍ਡੁਲਾਮ੍ਬੁਮਧੁਪ੍ਲੁਤਾ| |੯੨|

Adhikarana raktAtisAre kRuShNatilakalkaH (92-93) · Śloka 93

| ਕਲ੍ਕਸ੍ਤਿਲਾਨਾਂ ਕਸ੍ਣਾਨਾਂ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਪਾਞ੍ਚਭਾਗਿਕਃ||੯੨|| ਓਜੇਨ ਪਯਸਾ ਪੀਤਃ ਸਦ੍ਯੋ ਰਕ੍ਤਂ ਨਿਯਚ੍ਛਤਿ| |੯੩|

Adhikarana raktAtisAre candanakalkaH (93-94) · Śloka 94

| ਪੀਤ੍ਵਾ ਸਸ਼ਰ੍ਕਰਾਕ੍ਸੌਦ੍ਰਂ ਚਨ੍ਦਨਂ ਤਣ੍ਡੁਲਾਮ੍ਬੁਨਾ||੯੩|| ਦਾਹਤਸ੍ਣਾਪ੍ਰਮੋਹੇਭ੍ਯੋ ਰਕ੍ਤਸ੍ਰਾਵਾਚ੍ਚ ਮੁਚ੍ਯਤੇ| |੯੪|

Adhikarana raktAtisAre gudadAhapAkayoH seka lepAH (94) · Śloka 94

| ਗੁਦਸ੍ਯ ਦਾਹੇ ਪਾਕੇ ਵਾ ਸੇਕਲੇਪਾ ਹਿਤਾ ਹਿਮਾਃ||੯੪||

Adhikarana raktAtisAre sashUlaraktAdau picCAbastiH (95-96) · Śloka 96

ਅਲ੍ਪਾਲ੍ਪਂ ਬਹੁਸ਼ੋ ਰਕ੍ਤਂ ਸਸ਼ੂਲਮੁਪਵੇਸ਼੍ਯਤੇ| ਯਦਾ ਵਿਬਦ੍ਧੋ ਵਾਯੁਸ਼੍ਚ ਕਚ੍ਛ੍ਰਾਚ੍ਚਰਤਿ ਵਾ ਨ ਵਾ||੯੫|| ਪਿਚ੍ਛਾਬਸ੍ਤਿਂ ਤਦਾ ਤਸ੍ਯ ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਮੁਪਕਲ੍ਪਯੇਤ੍| |੯੬|

Adhikarana raktAtisAre shiMshipAdikvAthasya picCAbastiH (96-98) · Śloka 98

| ਪਲ੍ਲਵਾਨ੍ ਜਰ੍ਜਰੀਕਤ੍ਯ ਸ਼ਿਂਸ਼ਿਪਾਕੋਵਿਦਾਰਯੋਃ||੯੬|| ਪਚੇਦ੍ਯਵਾਂਸ਼੍ਚ ਸ ਕ੍ਵਾਥੋ ਘਤਕ੍ਸੀਰਸਮਨ੍ਵਿਤਃ| ਪਿਚ੍ਛਾਸ੍ਰੁਤੌ ਗੁਦਭ੍ਰਂਸ਼ੇ ਪ੍ਰਵਾਹਣਰੁਜਾਸੁ ਚ||੯੭|| ਪਿਚ੍ਛਾਬਸ੍ਤਿਃ ਪ੍ਰਯੋਕ੍ਤਵ੍ਯਃ ਕ੍ਸਤਕ੍ਸੀਣਬਲਾਵਹਃ| |੯੮|

Adhikarana raktAtisAre anuvAsanArthaM ghRutam (98) · Śloka 98

| ਪ੍ਰਪੌਣ੍ਡਰੀਕਸਿਦ੍ਧੇਨ ਸਰ੍ਪਿਸਾ ਚਾਨੁਵਾਸਨਮ੍||੯੮||

Adhikarana raktAtisAre shatAvarIghRutalehaH (99) · Śloka 99

ਰਕ੍ਤਂ ਵਿਟ੍ਸਹਿਤਂ ਪੂਰ੍ਵਂ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਵਾ ਯੋਤਿਸਾਰ੍ਯਤੇ| ਸ਼ਤਾਵਰੀਘਤਂ ਤਸ੍ਯ ਲੇਹਾਰ੍ਥਮੁਪਕਲ੍ਪਯੇਤ੍||੯੯||

Adhikarana raktAtisAre navanItasharkarAmadhuyogaH (100) · Śloka 100

ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਰ੍ਧਾਂਸ਼ਕਂ ਲੀਢਂ ਨਵਨੀਤਂ ਨਵੋਦ੍ਧਤਮ੍| ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਪਾਦਂ ਜਯੇਚ੍ਛੀਘ੍ਰਂ ਤਂ ਵਿਕਾਰਂ ਹਿਤਾਸ਼ਿਨਃ||੧੦੦||

Adhikarana raktAtisAre nyagrodhAdighRutam (101-102) · Śloka 102

ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧੋਦੁਮ੍ਬਰਾਸ਼੍ਵਤ੍ਥਸ਼ੁਙ੍ਗਾਨਾਪੋਥ੍ਯ ਵਾਸਯੇਤ੍| ਅਹੋਰਾਤ੍ਰਂ ਜਲੇ ਤਪ੍ਤੇ ਘਤਂ ਤੇਨਾਮ੍ਭਸਾ ਪਚੇਤ੍||੧੦੧|| ਤਦਰ੍ਧਸ਼ਰ੍ਕਰਾਯੁਕ੍ਤਂ ਲੇਹਯੇਤ੍ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਪਾਦਿਕਮ੍| ਅਧੋ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾਯੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਯਸ੍ਯ ਰਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ||੧੦੨||

Adhikarana shleShmAtisAre vAtoktaM pAcanam, bilvAdikvAthaH, vacAdikvAthaH, pippalImUlAdikvAthaH (103-105) · Śloka 105

ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਤਿਸਾਰੇ ਵਾਤੋਕ੍ਤਂ ਵਿਸ਼ੇਸਾਦਾਮਪਾਚਨਮ੍| ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਮਨੁਬਨ੍ਧੇਸ੍ਯ ਪਿਬੇਤ੍ਪਕ੍ਤ੍ਵਾਗ੍ਨਿਦੀਪਨਮ੍||੧੦੩|| ਬਿਲ੍ਵਕਰ੍ਕਟਿਕਾਮੁਸ੍ਤਪ੍ਰਾਣਦਾਵਿਸ਼੍ਵਭੇਸਜਮ੍| ਵਚਾਵਿਡਙ੍ਗਭੂਤੀਕਧਾਨਕਾਮਰਦਾਰੁ ਵਾ||੧੦੪|| ਅਥਵਾ ਪਿਪ੍ਪਲੀਮੂਲਪਿਪ੍ਪਲੀਦ੍ਵਯਚਿਤ੍ਰਕਮ੍| |੧੦੫|

Adhikarana shleShmAtisAre pAThAdikvAthaScUrNaM vA (105-106) · Śloka 106

| ਪਾਠਾਗ੍ਨਿਵਤ੍ਸਕਗ੍ਰਨ੍ਥਿਤਿਕ੍ਤਾਸ਼ੁਣ੍ਠੀਵਚਾਭਯਾਃ||੧੦੫|| ਕ੍ਵਥਿਤਾ ਯਦਿ ਵਾ ਪਿਸ੍ਟਾਃ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਤੀਸਾਰਭੇਸਜਮ੍| |੧੦੬|

Adhikarana shleShmAtisAre sauvarcalAdi cUrNam (106-107) · Śloka 107

| ਸੌਵਰ੍ਚਲਵਚਾਵ੍ਯੋਸਹਿਙ੍ਗੁਪ੍ਰਤਿਵਿਸਾਭਯਾਃ||੧੦੬|| ਪਿਬੇਚ੍ਛ੍ਲੇਸ੍ਮਾਤਿਸਾਰਾਰ੍ਤਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣਿਤਾਃ ਕੋਸ੍ਣਵਾਰਿਣਾ| |੧੦੭|

Adhikarana shleShmAtisAre kapitthAdilehaH, kaTPalalehaH (107-108) · Śloka 108

| ਮਧ੍ਯਂ ਲੀਢ੍ਵਾ ਕਪਿਤ੍ਥਸ੍ਯ ਸਵ੍ਯੋਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸ਼ਰ੍ਕਰਮ੍||੧੦੭|| ਕਟ੍ਫਲਂ ਮਧੁਯੁਕ੍ਤਂ ਵਾ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਜਠਰਾਮਯਾਤ੍| |੧੦੮|

Adhikarana shleShmAtisAre kaNAlehaH, takrapAnam, bAlabilvAni (108-109) · Śloka 109

| ਕਣਾਂ ਮਧੁਯੁਤਾਂ ਲੀਢ੍ਵਾ ਤਕ੍ਰਂ ਪੀਤ੍ਵਾ ਸਚਿਤ੍ਰਕਮ੍||੧੦੮|| ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਾ ਬਾਲਬਿਲ੍ਵਾਨਿ ਵ੍ਯਪੋਹਤ੍ਯੁਦਰਾਮਯਮ੍| |੧੦੯|

Adhikarana shleShmAtisAre pAThAdicUrNam (109-110) · Śloka 110

| ਪਾਠਾਮੋਚਰਸਾਮ੍ਭੋਦਧਾਤਕੀਬਿਲ੍ਵਨਾਗਰਮ੍||੧੦੯|| ਸੁਕਚ੍ਛ੍ਰਮਪ੍ਯਤੀਸਾਰਂ ਗੁਡਤਕ੍ਰੇਣ ਨਾਸ਼ਯੇਤ੍| |੧੧੦|

Adhikarana shleShmAtisAre kapitthAShTakam (110-113) · Śloka 113

| ਯਵਾਨੀਪਿਪ੍ਪਲੀਮੂਲਚਾਤੁਰ੍ਜਾਤਕਨਾਗਰੈਃ||੧੧੦|| ਮਰੀਚਾਗ੍ਨਿਜਲਾਜਾਜੀਧਾਨ੍ਯਸੌਵਰ੍ਚਲੈਃ *ਸਮੈਃ| *ਵਸਾਮ੍ਲਧਾਤਕੀਕਸ੍ਣਾਬਿਲ੍ਵਦਾਡਿਮਦੀਪ੍ਯਕੈਃ||੧੧੧|| ਤ੍ਰਿਗੁਣੈਃ ਸਡ੍ਗੁਣਸਿਤੈਃ *ਕਪਿਤ੍ਥਾਸ੍ਟਗੁਣੈਃ ਕਤਃ| ਚੂਰ੍ਣੋਤੀਸਾਰਗ੍ਰਹਣੀਕ੍ਸਯਗੁਲ੍ਮਗਲਾਮਯਾਨ੍||੧੧੨|| ਕਾਸਸ਼੍ਵਾਸਾਗ੍ਨਿਸਾਦਾਰ੍ਸ਼ਃਪੀਨਸਾਰੋਚਕਾਨ੍ ਜਯੇਤ੍| |੧੧੩|

Adhikarana shleShmAtisAre dADimAShTakam (113-115) · Śloka 115

| ਕਰ੍ਸੋਨ੍ਮਿਤਾ ਤਵਕ੍ਸੀਰੀ ਚਾਤੁਰ੍ਜਾਤਂ ਦ੍ਵਿਕਾਰ੍ਸਿਕਮ੍||੧੧੩|| ਯਵਾਨੀਧਾਨ੍ਯਕਾਜਾਜੀਗ੍ਰਨ੍ਥਿਵ੍ਯੋਸਂ ਪਲਾਂਸ਼ਕਮ੍| ਪਲਾਨਿ ਦਾਡਿਮਾਦਸ੍ਟੌ ਸਿਤਾਯਾਸ਼੍ਚੈਕਤਃ ਕਤਃ||੧੧੪|| ਗੁਣੈਃ ਕਪਿਤ੍ਥਾਸ੍ਟਕਵਚ੍ਚੂਰ੍ਣੋਯਂ ਦਾਡਿਮਾਸ੍ਟਕਃ| ਭੋਜ੍ਯੋ ਵਾਤਾਤਿਸਾਰੋਕ੍ਤੈਰ੍ਯਥਾਵਸ੍ਥਂ ਖ਼ਲਾਦਿਭਿਃ||੧੧੫||

Adhikarana shleShmAtisAre khalaH (116) · Śloka 116

ਸਵਿਡਙ੍ਗਃ ਸਮਰਿਚਃ ਸਕਪਿਤ੍ਥਃ ਸਨਾਗਰਃ| ਚਾਙ੍ਗੇਰੀਤਕ੍ਰਕੋਲਾਮ੍ਲਃ ਖ਼ਲਃ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਤਿਸਾਰਜਿਤ੍||੧੧੬||

Adhikarana shleShmAtisAre kShINekaPe amlAdighRutam (117) · Śloka 117

ਕ੍ਸੀਣੇ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਣਿ ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਮਮ੍ਲਂ ਲਾਕ੍ਸਾਦਿ ਸਟ੍ਪਲਮ੍| ਪੁਰਾਣਂ ਵਾ ਘਤਂ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਯਵਾਗੂਮਣ੍ਡਮਿਸ਼੍ਰਿਤਮ੍||੧੧੭||

Adhikarana kaPavAtAdhike picCAbastiH (118-119) · Śloka 119

ਵਾਤਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਵਿਬਨ੍ਧੇ ਵਾ ਸ੍ਰਵਤ੍ਯਤਿ ਕਫੇਪਿ ਵਾ| ਸ਼ੂਲੇ ਪ੍ਰਵਾਹਿਕਾਯਾਂ ਵਾ ਪਿਚ੍ਛਾਬਸ੍ਤਿਃ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ||੧੧੮|| ਵਚਾਬਿਲ੍ਵਕਣਾਕੁਸ੍ਠਸ਼ਤਾਹ੍ਵਲਵਣਾਨ੍ਵਿਤਃ| |੧੧੯|

Adhikarana kaPavAtAdhike anuvAsanam (119-120) · Śloka 120

| ਬਿਲ੍ਵਤੈਲੇਨ ਤੈਲੇਨ ਵਚਾਦ੍ਯੈਃ ਸਾਧਿਤੇਨ ਵਾ||੧੧੯|| ਬਹੁਸ਼ਃ ਕਫਵਾਤਾਰ੍ਤੇ ਕੋਸ੍ਣੇਨਾਨ੍ਵਾਸਨਂ ਹਿਤਮ੍| |੧੨੦|

Adhikarana kShINakaPAdau vAyoH prabalatvam, prabalo vAyuH SIghraM cikitsyaH, tridoShANAM cikitsAkramaH (120-122) · Śloka 122

| ਕ੍ਸੀਣੇ ਕਫੇ ਗੁਦੇ ਦੀਰ੍ਘਕਾਲਾਤੀਸਾਰਦੁਰ੍ਬਲੇ||੧੨੦|| ਅਨਿਲਃ ਪ੍ਰਬਲੋਵਸ਼੍ਯਂ ਸ੍ਵਸ੍ਥਾਨਸ੍ਥਃ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ| ਸ ਬਲੀ ਸਹਸਾ ਹਨ੍ਯਾਤ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਂ ਤ੍ਵਰਯਾ ਜਯੇਤ੍||੧੨੧|| ਵਾਯੋਰਨਨ੍ਤਰਂ ਪਿਤ੍ਤਂ ਪਿਤ੍ਤਸ੍ਯਾਨਨ੍ਤਰਂ ਕਫਮ੍| ਜਯੇਤ੍ਪੂਰ੍ਵਂ ਤ੍ਰਯਾਣਾਂ ਵਾ ਭਵੇਦ੍ਯੋ ਬਲਵਤ੍ਤਮਃ||੧੨੨||

Adhikarana BayashokAtIsArayoScikitsA (123) · Śloka 123

ਭੀਸ਼ੋਕਾਭ੍ਯਾਮਪਿ ਚਲਃ ਸ਼ੀਘ੍ੜਂ ਕੁਪ੍ਯਤ੍ਯਤਸ੍ਤਯੋਃ| ਕਾਰ੍ਯਾ ਕ੍ਰਿਯਾ ਵਾਤਹਰਾ ਹਰ੍ਸਣਾਸ਼੍ਵਾਸਨਾਨਿ ਚ||੧੨੩||

Adhikarana atIsAramuktalakShaNam (9) · Śloka 9

ਯਸ੍ਯੋਚ੍ਚਾਰਾਦ੍ਵਿਨਾ ਮੂਤ੍ਰਂ ਪਵਨੋ ਵਾ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ| ਦੀਪ੍ਤਾਗ੍ਨੇਰ੍ਲਘੁਕੋਸ੍ਠਸ੍ਯ ਸ਼ਾਨ੍ਤਸ੍ਤਸ੍ਯੋਦਰਾਮਯਃ||੧੨੪|| ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵੈਦ੍ਯਪਤਿਸਿਂਹਗੁਪ੍ਤਸੂਨੁਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਗ੍ਭਟਵਿਰਚਿਤਾ ਯਾਮਸ੍ਟਾਙ੍ਗਹਦਯਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਚਤੁਰ੍ਥੇ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤ- ਸ੍ਥਾਨੇਤੀਸਾਰਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਂ ਨਾਮ੍ ਨਵਮੋਧ੍ਯਾਯਃ||੯||